કાટમાળમાં ફસાયેલાની શોધ ચાલુ

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તેલંગાણાના પશમિલારામ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એરિયામાં સિગાચી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના રિએક્ટર યુનિટમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. ઘટનાની જાણ થતાં જ 11 ફાયર ફાઈટરો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા અને આગ ઓલવવાનું શરૂ કર્યું હતું. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે ઘાયલ થયેલા તમામ કામદારોને સ્થાનિક હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જેમાંથી ઘણા ગંભીર રીતે દાઝી ગયા છે. ફાયર વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ હજુ પણ કાટમાળ નીચે ફસાયેલા કામદારોને શોધી રહ્યા છે.

તમામ એન્ગલથી તપાસ શરૂ

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, ડ્રગ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટના રિએક્ટરમાં વિસ્ફોટ થયો હતો, જેના કારણે આસપાસના વિસ્તારમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. ફાયર ફાઇટિંગ ટીમો આગને કાબુમાં લેવા માટે કામ કરી રહી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, શરૂઆતની તપાસમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે રિએક્ટરમાં દબાણ વધવાને કારણે વિસ્ફોટ થયો હશે. પરંતુ ચોક્કસ કારણ જાણવા અને ફેક્ટરીમાં સલામતી પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું હતું કે કેમ તે જાણવા માટે વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત મહિલા કોન્સ્ટેબલ પર દરબાર પડોશીએ તલવારથી હુમલો કર્યો

મામલો શું છે    

નરસિંહપુર જિલ્લાનો 28 વર્ષીય યુવક વ્યવસાયે JCB ઓપરેટર છે. તે 7 ફેબ્રુઆરીના રોજ તેની ગર્લફ્રેન્ડ સાથે ભોપાલ આવ્યો હતો. બંનેએ જિલ્લા કોર્ટમાં પોતાના લગ્ન નોંધાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. યુવકે આરોપ લગાવ્યો છે કે જે વકીલે તેમને લગ્ન કરાવવાનું વચન આપ્યું હતું તેણે ગુપ્ત રીતે હિન્દુત્વવાદી સંગઠનોને ફોન પર જાણ કરી દીધી હતી. એ પછી 'સંસ્કૃતિ બચાવો મંચ' ના લોકો ત્યાં પહોંચ્યા અને યુવક પર 'લવ જેહાદ'નો આરોપ લગાવીને તેને માર માર્યો હતો.

આ ઘટના બાદ પોલીસે કહ્યું કે યુવક પર હુમલો કરનારાઓ સામે તેના નિવેદનના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જોકે, હજુ સુધી કોઈની ધરપકડ કરવામાં આવી નથી. તેના બદલે પોલીસે હુમલો કરાયેલા યુવકની 'લવ જેહાદ'ના આરોપસર ધરપકડ કરી છે. પોલીસનું કહેવું છે કે યુવકની યુવતીને ધર્મ પરિવર્તન માટે દબાણ કરવાના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ સાથે વાત કરતા મુસ્લિમ યુવકે કહ્યું કે હુમલા પછી તે ઘરે પાછો ફર્યો નથી. તેનું કહેવંર છે કે તેને અને તેના પરિવારને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. યુવકે કહ્યું, 'મારી મંગેતરે કોર્ટ મેરેજ માટે વકીલનો સંપર્ક કર્યો.' મેં ૩૫,૦૦૦ રૂપિયા આપ્યા, પણ લગ્ન રજીસ્ટર થાય તે પહેલાં જ વકીલે કેટલાક લોકોને બોલાવ્યા અને તેમણે મારા પર હુમલો કરવાનું શરૂ કરી દીધું. તેમણે મારા પર બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તનનો આરોપ લગાવ્યો, પરંતુ મારી મંગેતરે વારંવાર તેનો ઇનકાર કર્યો. વકીલે મારો ફોન પણ છીનવી લીધો. મને અપમાનિત કરવામાં આવ્યો, લૂંટવામાં આવ્યો અને અન્યાય કરવામાં આવ્યો.”

યુવકે વધુમાં કહ્યું, ‘જો એક પોલીસ અધિકારીએ મને એમપી નગર પોલીસ સ્ટેશન ન મોકલ્યો હોત તો મારી હત્યા થઈ જાત.’
જોકે, યુવકના વકીલે તેના પર લગાવવામાં આવેલા તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. એટલું જ નહીં, યુવતીએ પણ બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તનના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. યુવકનું કહેવું છે કે આ આરોપો ખોટા છે. તે અને યુવતી બંને પુખ્ત વયના છે અને તેમની તેમની ઇચ્છાથી લગ્ન કરવાનું નક્કી કર્યું હતું.

આ પણ વાંચો: વર વિના 20 કન્યાઓના લગ્ન કરી દેવાયા, સર્ટિફિકેટ પણ મળ્યાં!

મળતી માહિતી મુજબ અમરેલી જિલ્લાના સાવરકુંડલા વંડા વિસ્તારમાં આવેલી ખાનગી શાળાની હોસ્ટેલમાં વિશાલ સાવલિયા નામનો શિક્ષક ગૃહપતિ તરીકે કામ કરતો  હતો. આ શિક્ષક રમતગમત અને જનરલ વિભાગ સંભાળતો હતો. વિશાલ સાવલિયા હોસ્ટેલની સામેના રૂમમાં રહેતો હતો અને વિદ્યાર્થીને તેના રૂમમાં બોલાવી સૃષ્ટિ વિરુદ્ધનું કૃત્ય આચરતો હતો. આ ઘટના 5 ફેબ્રુઆરીએ બની હતી. એ પછી વિદ્યાર્થીને પાછળના ભાગે દુખાવો થતો હતો. એ દરમિયાન તેનો પરિવાર નાસ્તો આપવા હોસ્ટેલ આવતા વિદ્યાર્થીને તાવ આવતો હોવાથી ઘરે લઈ જઈ રહ્યો હતો ત્યારે વિદ્યાર્થીએ પરિવારને તેની સાથે જે બન્યું હતું તેની વાત કરી હતી. એ પછી પરિવારે વંડા પોલીસ મથકે પહોંચી ફરીયાદ નોંધાવી હતી. ઘટનાની ગંભીરતા સમજી વંડા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુન્હો નોંધી તપાસ શરૂ કરી હતી. 

પોલીસે શિક્ષક વિશાલ સાવલિયાની ધરપકડ કરી તપાસ શરૂ કરી છે. એસ.પી સંજય ખરાત એસ.એસ.પી વલય વૈદ્ય સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ઘટનાની ઊંડાણ પૂર્વક તાપસ હાથ ધરી છે. પોલીસ તપાસમાં ખુલેલી માહિતી પ્રમાણે આ ખાનગી શાળામાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થી પર તેના જ એક શિક્ષક વિશાલ સાવલિયા દ્વારા એક દુષ્કર્મ આચાર્યુ હતું તેની ફરિયાદ વંડા પોલીસ સ્ટેશનમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. 

વિદ્યાર્થીના પરિવારે નોંધાવેલી ફરિયાદ પ્રમાણે બીએનએસની કલમ 115, 2 POCSO અને એટ્રોસિટી એક્ટની કલમો મુજબ ફરિયાદ દાખલ કરી ડી.વાય.એસ.પી. નયના ગોરડીયા દ્વારા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચોઃ RSS શા માટે 8000 દલિત વિદ્યાર્થીઓને કુંભ મેળામાં લઈ જઈ રહ્યું છે?

ઇન્ડિયા હેટ લેબ દ્વારા કુલ ૧૧૬૫ નિવેદનો અને ભાષણોને રિસર્ચમાં આવરી લેવાયા હતાં જે વર્ષ ૨૦૨૪માં અપાયા હતાં. આ ભાષણો ઉશ્કેરણીજનક કે નફરતભર્યા હોવાનું કહીને ગ્રુપે તેની સરખામણી વર્ષ ૨૦૨૩માં અપાયેલા આવા જ ભાષણ સાથે કરી હતી. વર્ષ ૨૦૨૩માં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણોની સંખ્યા ૬૬૮ હતી. એટલે કે એક જ વર્ષમાં ૭૪ ટકાનો વધારો થયો હતો. ગ્રુપ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલાં રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, ગત વર્ષે લોકસભાની ચૂંટણી દરમિયાન સૌથી વધુ ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો અપાયા છે જેમાં મુસ્લિમ સહિતના લઘુમતીઓને ટાર્ગેટ બનાવવામાં આવ્યા હતા.

આ રિપોર્ટ એવા સમયે સામે આવી રહ્યો છે જ્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકા જઈને રાષ્ટ્ર પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને મળવાના છે. અમેરિકન ગ્રુપે નફરતી ભાષણોમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા અપાયેલા એક ભાષણનો પણ સમાવેશ કર્યો હતો અને દાવો કરાયો છે કે, નરેન્દ્ર મોદીએ મુસ્લિમોને ઘુસણખોરો કહ્યા હતાં. સાથે જ દાવો કરાયો છે કે, આ તમામ ઉશ્કેરણીજનક ભાષણોમાં ૮૦ ટકા ભાજપ કે તેના સાથી પક્ષો દ્વારા શાસિત રાજ્યોમાંથી અપાયા હતાં.

ઉલ્લેખનીય છે કે, આ રિપોર્ટને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા કરવામાં આવેલી હેટ સ્પીચ અંગેની વ્યાખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કર્યો છે. આ વ્યાખ્યા મુજબ હેટ સ્પીચ એટેલ, ‘એવું ભાષણ જેમાં ધર્મ, જાતિ, વંશના આધારે ભેદભાવભર્યા શબ્દોનો પ્રયોગ કરાતો હોય તેને ઉશ્કેરણી કે નફરતભર્યું ભાષણ માનવામાં આવે છે.’

આ પણ વાંચો: ત્રણ મુસ્લિમ બાળકોને ચપ્પલથી મારી પરાણે 'જય શ્રી રામ' બોલાવડાવ્યું

આવી જ વધુ એક કાળી કરતૂત સામે આવી છે. જેમાં ગૌશાળામાં કામ કરતી એક દલિત સગીરા પર ત્યાં કામ કરતા કરતા એક શખ્સે બંદૂક બતાવી બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. આરોપીએ સગીરાને ધમકી આપી હતી કે, જો કોઈને જાણ કરીશ તો આ બંદૂકથી તારા આખા પરિવારને ખતમ કરી નાખીશ. બીકના કારણે સગીરાએ કોઈને જાણ ન કરી અને તે ગર્ભવતી બની ગઈ. એ પછી ગામના સરપંચે તેને ન્યાય અપાવવાને બદલે પાપ છુપાવવા માટે તેને ગર્ભપાતની ગોળીઓ પીવડાવી દીધી હતી. જો કે સગીરાની સહનશક્તિની હદ આવી જતા તેણે જેમતેમ કરીને પરિવારને આખા મામલાની જાણ કરતા આખરે મામલો પોલીસ સ્ટેશનમાં પહોંચ્યો હતો. પોલીસે હવે સરપંચ સહિત ત્રણ લોકો સામે ફરિયાદ નોંધીને તેમને ઝડપી પાડવા ચક્રો ગતિમાન કર્યા છે.

બાંદાના બઘેલાવાડી ગામની ઘટના

મામલો વધુ એકવાર જાતિવાદના એપીસેન્ટર એવા યુપીનો છે. અહીં બાંદા જિલ્લામાં ગૌશાળામાં કામ કરતી એક દલિત સગીરા પર બળાત્કાર અને બળજબરીથી ગર્ભપાત કરાવવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, રાજાભૈયાએ તેની સાથે બળાત્કાર ગુજાર્યો અને પછી સરપંચે તેને ગર્ભપાતની ગોળીઓ પીવડાવી દીધી. પોલીસે આ કેસમાં આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે અને તપાસ ચાલુ છે.

બંદૂક બતાવી બળાત્કાર ગુજાર્યો

આ ઘટના ફતેહગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામમાં બની હતી. ૧૪ વર્ષીય પીડિતા બઘેલાવાડી ગામની ગૌશાળામાં કામ કરતી હતી. પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, ઢોરવાડામાં કામ કરતા રાજારામના ભાઈ રાજાભૈયાએ બંદૂકની અણીએ તેના પર બળાત્કાર કર્યો હતો અને જો તે આ વાત કોઈને કહેશે તો તેને અને તેના પરિવારને મારી નાખશે તેવી ધમકી આપી હતી. ગભરાયેલી પીડિતાએ આ મામલે કોઈને જાણ ન કરી, પરિણામે તે ગર્ભવતી થઈ ગઈ. એ પછી ગામના સરપંચ બ્રિજેશ (મનુવાદી મીડિયાએ ચાલાકી કરી અહીં સરપંચની અટક નથી જણાવી.) તેને ધમકી આપી અને બળજબરીથી ગર્ભપાતની ગોળીઓ ખવડાવી દીધી હતી. પીડિતાએ કહ્યું કે સરપંચ બ્રિજેશે તેને આ બાબતે કોઈને કંઈપણ કહેવાની મનાઈ કરી હતી.

પોલીસ તપાસ બાદ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે
જો કે પીડિતા દીકરી તેમ છતાં ગર્ભવતી થઈ ગઈ હતી અને સતત યાતનાઓથી તેની સહનશક્તિની હદ આવી જતા તેણે તેના પરિવારને પોતાની સાથે થયેલા બળાત્કારની જાણ કરી દીધી હતી. જેના પગલે તેના પરિવારે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પોલીસે રાજાભૈયા, સરપંચ બ્રિજેશ અને પચુવા નામના શખ્સ વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે. પોલીસ પીડિતાનું મેડિકલ ચેકઅપ કરાવી આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને આરોપીઓને પકડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

પોલીસે શું કહ્યું?

આ અંગે અટારા રેન્જ અધિકારી પ્રવીણ યાદવે જણાવ્યું કે ઘટના 4 મહિના જૂની છે. દીકરીની ફરિયાદના આધારે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેની મેડિકલ તપાસ પણ કરવામાં આવી છે તેમજ નિવેદન પણ નોંધવામાં આવ્યું છે. આ મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે, તપાસમાં જે તથ્યો બહાર આવશે તે મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ આઠ દિવસથી ગુમ દલિત સગીરાનો અર્ધનગ્ન હાલતમાં વાડમાંથી મૃતદેહ મળ્યો

લોખંડનો સળીયો મારીને હત્યા

ઉત્તર પ્રદેશનું અયોધ્યા હિંદુઓની આસ્થાના કેન્દ્ર એવા શ્રીરામની સાથે અહીં બનતી દલિત અત્યાચારની ઘટનાઓને લઈને પણ સમાચારોમાં ચમકતું રહે છે. થોડા દિવસ પહેલા એક દલિત દીકરીની અહીં ત્રણ અજાણ્યા શખ્સોએ હત્યા કરી નાખી હતી. જેને લઈને દેશભરમાં હોબાળો મચી ગયો હતો. હજુ એ ઘટનાને લોકો ભૂલ્યાં નથી ત્યાં એક દલિત સિક્યોરિટી ગાર્ડની હત્યાની ઘટના બની છે. મળતી માહિતી મુજબ કેટલાક અજાણ્યા લોકોએ દલિત સુરક્ષા ગાર્ડને કથિત રીતે માર મારીને હત્યા કરી દીધી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકની ઓળખ 60 વર્ષના ધ્રુવ કુમાર ઉર્ફે બેચાઈ તરીકે થઈ છે, જે એક નવનિર્મિત બિલ્ડીંગમાં ચોકી કરતો હતો.

આ ઘટના રવિવાર/સોમવારની મધરાતે બની હતી. ગાર્ડને લોખંડના સળિયા અને લાકડીઓથી માર મારવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે જણાવ્યું કે તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો અને સ્થાનિક લોકોએ તેને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યો હતો, જ્યાં સારવાર દરમિયાન તેનું મોત નીપજ્યું હતું. અધિક પોલીસ અધિક્ષક મધુવન કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે અજાણ્યા વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. 

દેશભરમાં દલિતો પર અત્યાચારો વધી રહ્યાં છે

ઉલ્લેખનીય છે કે, દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં દલિતો સાથે ઉત્પીડન, ભેદભાવ અને દુર્વ્યવહારના કિસ્સાઓ વધ્યાં છે. હાલમાં જ અયોધ્યાના એક ગામમાં 22 વર્ષની દલિત દીકરીની હત્યા કરવામાં આવી હતી. યુવતીની આંખો કાઢી નાખવામાં આવી હતી, તેના શરીરના હાડકા તૂટી ગયા હતા અને શરીરને દોરડાથી બાંધી દેવામાં આવ્યું હતું. યુવતી ગુરુવારે રાત્રે 10 વાગ્યાની આસપાસ એક ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે ઘરેથી નીકળી હતી ત્યારથી તે ગુમ હતી. જ્યારે તે પાછી ન આવી ત્યારે તેના પરિવારે તેને ગામમાં શોધખોળ કરી અને બાદમાં શુક્રવારે અયોધ્યા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુમ થયાની ફરિયાદ નોંધાવી હતી. શનિવારે સવારે, તેના સાળાને એક નિર્જન નહેરમાં તેનો નગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળ્યો હતો. પરિવાર અને ગ્રામજનોના જણાવ્યા મુજબ, તેના શરીર પર ઊંડા ઘા હતા, માથામાં ગંભીર ઈજાઓ હતી અને પગમાં ફ્રેક્ચર હતું.

મધ્યપ્રદેશમાં વાળંદો દલિતોના વાળ નથી કાપતા

દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશના ટીકમગઢ જિલ્લાના હીરાનગર ગામમાં દલિત બાંસકર સમાજે સ્થાનિક વાળંદો સામે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી, જેણે તેમના વાળ કાપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ગામના વાળંદોએ દલિત પુરુષોના વાળ કાપવાનો અને મુંડન કરાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જેના કારણે તેમને 10 કિલોમીટર દૂર ટીકમગઢ શહેરમાં જવાની ફરજ પડી હતી. આ ભેદભાવથી નિરાશ થઈને, ગામલોકોએ પોલીસ હસ્તક્ષેપની માંગ કરી હતી. ગામની એક મહિલાએ કહ્યું. “લગ્ન અને અંતિમ સંસ્કાર સમારોહ દરમિયાન પણ કોઈ વાળંદ અમારા વાળ નથી કાપતા. અમારી પાસે શહેરમાં જવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.”

આંધ્રપ્રદેશમાં દલિત યુવકને તાલીબાની સજા કરાઈ

ગયા મહિને આંધ્રપ્રદેશના શ્રી સત્ય સાંઈ જિલ્લાના નરસિમ્પલ્લી ગામમાં 24 વર્ષીય દલિત યુવક અંજનેયુલુને ઓબીસી સમાજની 17 વર્ષની છોકરી સાથે ભાગી જવાના આરોપમાં વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર મારવામાં આવ્યો હતો અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને અપમાનિત કરવામાં આવ્યો હતો. છોકરીના પરિવારે દંપતીને પારિગી તાલુકાના ઉટુકુરુ ગામમાંથી શોધી કાઢ્યું હતું અને તેમને બળજબરીથી નરસિમ્પલ્લી પાછા લાવ્યા જ્યાં ગુરુવારે યુવક સાથે આ અમાનુષી ઘટના ઘટી હતી. છોકરીના સંબંધીઓએ ગ્રામજનો સાથે મળીને અંજનેયુલુ પર નિર્દયતાથી ત્રાસ ગુજાર્યો હતો. તેને નગ્ન કરવામાં આવ્યો, ગાડી સાથે બાંધવામાં આવ્યો, શેરીઓમાં ફેરવામાં આવ્યો અને પછી વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધવામાં આવ્યો. તેમને જૂતાથી મારી માથે ગાયનું છાણનું પાણી રેડવામાં આવ્યું હતું. આ સિવાય પણ બીજી અનેક એવી નાનીમોટી ઘટનાઓ બની છે, જેની કોઈ નોંધ પણ નથી લેવાઈ.

આ પણ વાંચો: નિર્દોષ દલિત કિશોરને તાલીબાની સજા : જાતિવાદીઓએ ઝાડ સાથે બાંધીને માર્યો

મામલો શું હતો?

મહીસાગરના લુણાવાડાના દલુખડિયાના વતની અને કેનેડાના સિટીઝન બનેલા કલ્પેશકુમાર કાંતિલાલ પટેલ (ઉં.વ.૪૭) મીસીસાગા શહેરમાં એજ્યુકેશન ઈન્સ્ટીટયુટ ચલાવે છે. વર્ષ-૨૦૨૨માં તેઓ વડોદરાના હરિધામ સોખડા ખાતે ગયા હતા જ્યાં તેમની મુલાકાત વિદ્યાનગરના મિલનકુમાર ઉર્ફે નિશ્ચિંત મનુભાઈ પટેલ સાથે થઈ હતી. મિલને કલ્પેશભાઈને જણાવ્યું હતું કે, તે ૧૮ વર્ષ જેટલો સમય સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના હરિપ્રસાદ સ્વામી સાથે સહિષ્ણુ સેવક તરીકે રહેલો છે અને વિદ્યાનગરના રેલવે સ્ટેશન રોડ પર સરદાર પટેલ સ્ટેચ્યૂ પાસે આવેલા નેપ્ચુન સ્ક્વેરમાં પ્રબોધમ ઈન્ટરનેશનલ નામથી રીયલ એસ્ટેટ, કોસ્મેટિક પ્રોડક્ટ અને વિઝા કન્સલ્ટન્ટ તરીકે કામ કરે છે. સાથે જ પોતાની પાસે ટુંક સમયમાં રૂપિયા બમણા થાય તેવા રોકાણના વિવિધ પ્રકલ્પો છે. જેથી કલ્પેશે વિશ્વાસમાં આવીને રૂ.૨૩ લાખ રોકડ આપ્યા હતા.

23 લાખ મળ્યાં બાદ વર્તન બદલાઈ ગયું

એ પછી મિલને પટેલે રૂ.૨૩ લાખ રોકડના બદલામાં સિક્યુરીટી પેટે કરમસદમાં આદિત્ય હાર્મની એપાર્ટમેન્ટમાં મારી મમ્મી જયાબેન મનુભાઈ પટેલના નામનો તથા અમારા ઓળખીતા અમિતાબેન દિપકભાઈ દેસાઈના ફ્લેટનો દસ્તાવેજ કરી આપું છું તેમ જણાવ્યું હતું. જેના બદલામાં કલ્પેશ પાસેથી ચાર કોરા ચેકના ફોટો મંગાવ્યા હતા. બાદમાં બંને ફ્લેટના દસ્તાવેજ કરી આપ્યા હોવાનું અને રૂપિયા રોકાણ કરીને સારા એવા પ્રોફિટ અપાવું ત્યારે ફ્લેટના દસ્તાવેજ કેન્સલ કરવા જણાવ્યું હતું. 

આ પણ વાંચો: સ્વામિનારાયણ સાહિત્યમાં વાહિયાત અને તદ્દન જૂઠાં પરચાઓ છે

બાદમાં એક કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરો તો એક વર્ષમાં મૂડી પાછી મળશે અને ૧૨થી ૧૮ મહિનામાં એક કરોડ જેવો વધારાનો પ્રોફિટ થશે તેમ જણાવ્યું હતું. મિલન હરિભક્ત હોવાથી કલ્પેશે વિવિધ ટ્રાન્ઝેક્શન મારફતે કુલ રૂ. ૧,૩૦,૭૨,૫૦૦ આપ્યા હોવાનો એફઆઈઆરમાં ઉલ્લેખ કરાયો છે. 

છેતરપિંડીની ફરિયાદ નોંધાઈ

સમયમર્યાદા પૂરી થતાં કલ્પેશે નાણાં માંગતા મિલને રૂ.૭.૫૦ લાખ રોકડ પરત મોકલી હતી. બાકીના પૈસા સ્કીમમાં રોકણ કર્યા હોવાથી ત્યાંથી પરત આવે એટલે આપવાના બહાના બનાવ્યા હતા. જોકે, કલ્પેશે વિદ્યાનગર ખાતે જઈને મિલન પાસેથી નાણાં પરત માંગતા મિલને જણાવ્યું હતું કે, તમને જે બે ફ્લેટના દસ્તાવેજ કરી આપ્યા છે, તેમાં તમારા ચેકના ઉલ્લેખ કર્યા છે, તેના પૈસા હજુ સુધી મકાન માલિકોને મળ્યાં નથી. તમે કોઈ ચેક આપ્યા વિના ફ્લેટનો દસ્તાવેજ કરાવી લીધો છે તેમ કહી ખોટો કેસ કરવાની અને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. બાદમાં શખ્સે જાન્યુઆરી-૨૦૨૪માં સ્વહસ્તાક્ષર કરી તા.૨૩ મે ૨૦૨૪ સુધીમાં નાણાં ચૂકવી દેવાનો વાયદો કર્યો હતો. પરંતુ હજૂ સુધી નાણાં પરત ન કરતા કલ્પેશ પટેલે વિદ્યાનગર પોલીસ મથકે મિલન ઉર્ફે નિશ્ચિંત પટેલ વિરૂદ્ધ ૧.૨૩ કરોડની છેતરપિંડી આચરી હોવાની ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

ફરિયાદ બાદ જાન્યુઆરી 2025માં બાકરોલના મંદિર ખાતે એનઆરઆઈ કલ્પેશ પટેલ અને હરિભક્ત મિલન પટેલ મળ્યા હતા. અહીં પણ મિલને રૂપિયા પરત કરવાને બદલે ગાળો ભાંડીને જે થાય તે કરી લેવાની ધમકી ઉચ્ચારી હતી. તેણે ત્યાં સુધી કહી દીધું હતું કે, નફો તો દૂરની વાત છે, હવે તને મૂડીની રકમ પણ નહીં મળે. તેણે પોતાને રાજકારણીઓ સાથે ઉંચા સંપર્કો હોવાની શેખી મારી હતી. આમ એક પટેલ સ્વામીનારાયણ હરિભક્તે અન્ય એનઆરઆઈ હરિભક્ત સાથે છેતરપિંડી આચરી હતી.

આ પણ વાંચો: સ્વામિનારાયણ મંદિર બનાવવાના નામે વેપારી સાથે 2.63 કરોડની છેતરપિંડી

સાધુઓ બર્થડે પાર્ટી કરી ભોગવિલાસમાં મસ્ત

જૂનાગઢ પવિત્ર ધર્મસ્થળ અંબાજી ગાદીનો વિવાદ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે અને ભૂતનાથના મહંત મહેશગીરી (Maheshgiri) સહિત ચાર સાધુઓની અખાડા પરિષદ(Akhada parishad) માંથી હકાલપટ્ટી થયાના અહેવાલો વચ્ચે 30 જાન્યુઆરીએ મહેશગીરી નામના સાધુએ પત્રકાર પરિષદ (Press Conference) યોજીને વિરોધી પક્ષના સાદુઓ પર ચોંકાવનારા આક્ષેપો કર્યા હતા.

મહેશગીરીએ શિવરાત્રી (Shivaratri) ના મેળા (Fair) માં સાધુ-સંતોની હાજરીમાં ચાલતા મુજરા તેમજ સંતની બર્થડે પાર્ટીની ઉજવણી સહિતના વીડિયો જાહેર કરી કહેવાતા સાધુઓની વિલાસી જીવનશૈલીને ઉઘાડી પાડી દીધી હતી. મહેશગીરીએ પત્રકાર પરિષદ કરીને કેટલાક વીડિયો શેર કર્યા હતા અને જૂના અખાડાના સંરક્ષક હરીગીરી બાપુ ઉપર ગંભીર આક્ષેપ લગાવ્યા છે. આ સાથે તેમણે ભવનાથમાં થતી ગેર પ્રવૃતિઓને લઈને ખુલાસા પણ કર્યા હતા. મહેશગીરીએ કહ્યું કે, હું હજુ 20 ટકા જ બહાર આવ્યું છે અને 20 ફેબ્રુઆરી યજ્ઞ પુરો થશે એટલે આ બધા દુષ્ટોને ઉઘાડા પાડીશ, એનો વિનાશ કરીશ. 

અખાડામાં વેશ્યાઓને લઈને આવે છેઃ મહેશગીરીનો ગંભીર આક્ષેપ

મહેશગીરીએ જણાવ્યું હતું કે, આ બધું હરિગીરીની જવાબદારીમાં ચાલે છે. તેમણે કહ્યું કે જૂના અખાડાના કારણે સાધુ-સંતોની ગરિમા ખરડાઈ રહી છે અને તેના માટે જવાબદાર માત્રને માત્ર હરિગીરી (Harigir) છે. મહેશગીરીએ જાહેરાત કરી છે કે જ્યાં સુધી હરિગીરી (Harigiri) ભવનાથ (Bhavnath Temple) અને ગિરનાર (Girnar) માંથી નહીં જાય ત્યાં સુધી તેઓ શાંતિથી નહીં બેસે. અખાડા હરિગીરી ચલાવે છે અને તે નક્કી કરે છે કોણ રહેશે અને કોણ નહીં રહે. તેના જ ચેલાઓ બેસે છે. અખાડામાં દારુ (liqueur) અને પોલીસે રેડ (Police Red) પાડી છે તે પણ વીડિયો છે. અખાડામાં વેશ્યા (Prostitute) ને લઈને આવે છે, શરમ કરો. સરકાર અને અધિયકારીઓ સમજી નથી શકતા કે શું શું થઈ રહ્યું છે. તમે આવા કામો કરી રહ્યા છો. મારા ગિરનારને અપવિત્ર કરે છે. હું સરકાર ને કહીશ કે આ પવિત્ર સ્થળ છે. હરિગીરીનું કંઈક જુઓ. સરકારની બદનામી થશે. જરાક તો વિચાર કરો. ભ્રષ્ટાચારીઓને બચાવવા આ બધાં નીકળી પડ્યાં છે.

90 ટકા સાધુઓ ડરથી બહાર નથી આવતાઃ મહેશગીરી

મહેશગીરીએ વધુમાં કહ્યું કે, “જો સરકાર યોગ્ય તપાસ કરે તો હરીગીરી બીજા દિવસે જેલમાં જાય એમ છે. હરીગીરી જેલમાં જશે તો લાખો સાધુ-સંતો રાજી થશે. હરીગીરી કોઈ મોટી તોપ નથી, ડરપોક છે, હરીગીરી અને પ્રેમગીરીની ગેંગના મોટા કૌભાંડ બહાર આવશે. જો હું કોર્ટમાં જઈશ તો બધાને તકલીફ પડશે. મોટા સાધુ-સંતોના ફોન આવ્યા કે હરીગીરી સમાધાન કરવા માંગે છે, અધર્મ સાથે શા માટે સમાધાન? અંબાજી મંદિરની દશનામ પરિવારનો અધિકાર છે, 25 પેઢીથી સેવા કરે છે.મહેશગીરીએ ગીરીશ કોટેચા (Girish Kotecha) પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, લોહાણા જ્ઞાતિમાં ઘણા સારા લોકો છે. પણ આનાથી જૂનાગઢ (Junagadh) ને મુક્ત કરો. સમાધાન એક જ વાતે કરીશ કે હરીગીરી ગિરનાર છોડી દે. હરીગીરી એની ફૌજને પહેલા જૂએ. બહિષ્કાર તો હરીગીરીનો થવો જોઈએ. 90% અખાડાના સાધુ સંતો ડરથી બહાર આવતાં નથી.”

અખાડામાં બધાં અંગ્રેજી પાર્ટી કરે છે: મહેશગીરી

મહેશગીરીએ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં હરીગીરીના પાંચ પાપ ગણાવ્યા હતા. જેમાં તેમણે મહાકુંભમાં પેશવાઈ થાય છે પહેલી વખત એવું થયું કે પરંપરા તુટી જે પાપ છે. તનીયા લગાવવામાં ન આવી, અખાડાની ઈજ્જત ધૂળમાં મળી રહી છે. તપાસ કમિટી બેસાડીએ તો બધા અંગ્રેજી પાર્ટી કરે છે. મહેશગીરીએ વધુમાં કહ્યું કે, અખાડો શું હરીગીરીના બાપનો છે. શિવરાત્રીના મેળામાં હરીગીરીને આવવા દેવો કે નહીં એ હવે જૂનાગઢના લોકોને વિચાર કરવો પડશે. ઉત્તરપ્રદેશમાં જ્યારે બહેનો દીકરીઓની ઉપાડી જતાં હતા, ત્યારે દેશપ્રેમ ક્યાં હતો? નાગા સાધુને લઈને કેમ ન ગયા, હરીગીરીના દબાણમાં બોલવું પડે પણ હવે હું જે કરીશ એ તમે કલ્પના પણ નહીં કરી હોય, હું હજી એક ટકા જ બહાર આવ્યો છું.

મારા પર હુમલો થઈ શકે છેઃ મહેશગીરી

મહેશગીરીએ છેલ્લે જણાવ્યું હતું કે, એક એક સાધુ બહાર આવશે તો હરીગીરી એમને એમ જ સમાધિ લઈ લેશે. હું ભાગીશ નહીં આ ચેસ જેવું યુધ્ધ છે, 20 ફેબ્રુઆરીએ યજ્ઞ પુરો થશે એટલે આ બધા દુષ્ટોને ઉઘાડા પાડીશ, એનો વિનાશ કરીશ. હુમલો હરીગીરી મારી પર હુમલો કરાવી શકે છે. શિવરાત્રીનો મેળો બગાડી શકે છે. શિવરાત્રીના મેળામાં હરીગીરી જો કંઈ કરશે તો ઉત્તરનો પ્રત્યુતર આવશે.”

આ પણ વાંચો: મંદિર માટે બે સાધુઓ બાખડ્યા, અંતે બંનેને બાબાસાહેબનું બંધારણ યાદ આવ્યું!

દિલ્હી સરકાર પર નિશાન સાધતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે અહીં ટીમ કેજરીવાલ છે. તેમના 9 રત્નો પણ છે. આમાં અરવિંદ કેજરીવાલ, મનીષ સિસોદિયા, આતિશી સિંહ, સંજય સિંહ, અવધ ઓઝા, રાઘવ ચઢ્ઢાનો સમાવેશ થાય છે. મને આમાં એક દલિત, આદિવાસી કે લઘુમતીનું નામ બતાવો.

'આખો દેશ જાણે છે કે દારૂ કૌભાંડ કોણે કર્યું'

આપ પર પ્રહાર કરતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું હતું કે તેઓ યમુનાને સ્વચ્છ કરશે. આખો દેશ જાણે છે કે કેજરીવાલ અને સિસોદિયાએ દારૂનીતિની આડમાં ભ્રષ્ટાચાર કર્યો છે. અરવિંદ કેજરીવાલ, યમુનાનું પાણી બાજુ પર રાખો અને એક સામાન્ય ઝૂંપડીનું પાણી પીને બતાવો. જ્યારે રમખાણો થયા, જ્યારે હિંસા થઈ, ત્યારે કોણ તમારી સાથે ઉભું હતું તે યાદ કરો. અમે ડૉ.આંબેડકરનું બંધારણ બચાવવા માટે કામ કરી રહ્યાં છીએ.

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “હું ખોટા વચનો નહીં આપું. મેં ક્યાંય કહ્યું નથી કે આપણે યમુનાને સ્વચ્છ કરી દઈશું. આપણી લડાઈ તકવાદી નથી, તે વિચારોની લડાઈ છે, તે બંધારણને બચાવવાની લડાઈ છે. કેજરીવાલ જ્યારે આવ્યા ત્યારે વેગન આર કારમાં આવ્યા હતા અને સીધા શીશ મહેલમાં જતા રહ્યા. તેઓ ફક્ત ખોટા વચનો આપે છે. મોદી અને કેજરીવાલના ભાષણો એકસરખી રીતે ખોટા છે. મેં ક્યારેય કોઈ ખોટા વચનો આપ્યા નથી. મનરેગા અને ખેડૂતોના દેવા માફ કરી શકાય છે. અમે તે કરીશું. જો દિલ્હીમાં ફ્લાયઓવર બની શકે તો અમે તે કરીશું.

મીડિયા પર સીધું નિશાન

જાહેર સભામાં રાહુલ ગાંધીએ ભાજપ પર નિશાન સાધતા કહ્યું, “ તમે ટીવી જોતા હશો તો ખ્યાલ હશે કે, ત્યાં ફક્ત મોદી અને અદાણી જ દેખાય છે. કોંગ્રેસની લડાઈ એવા લોકો સામે છે જેઓ બંધારણને ખતમ કરવા માંગે છે અને નફરત ફેલાવવા માંગે છે. એટલું જ નહીં, દિલ્હીમાં છેલ્લા દસ વર્ષથી ભાજપે ભાઈને ભાઈ સામે લડાવ્યો છે. એક ભાષાને બીજી ભાષા સાથે અને જાતિઓ-ધર્મોને સામસામે લડાવ્યા છે. અમે નફરતના આ વાતાવરણમાં પ્રેમનો ફેલાવો કરવા માટે ચાર હજાર કિલોમીટરની મુસાફરી કરી હતી.

'નાણામંત્રીની ટીમમાં એક પણ દલિત દેખાશે નહીં'

મીડિયા પર નિશાન સાધતા તેમણે કહ્યું, “ટીવી પર અંબાણીના લગ્ન બતાવવામાં આવે છે, પણ દિલ્હીની સમસ્યાઓ બતાવવામાં આવતી નથી. તેમનો ટાર્ગેટ જનતાના પૈસા ભારતના સૌથી મોટા અબજોપતિઓ સુધી પહોંચાડવાનો છે. 25 ઉદ્યોગપતિઓમાં 16 હજાર કરોડ રૂપિયા વહેંચી દેવામાં આવ્યા. બજેટમાં પણ તમે જોશો તો ખ્યાલ આવશે કે નાણામંત્રી બ્રીફકેસ લઈને જશે તેમની ટીમમાં તમને એકેય આદિવાસી કે દલિત દેખાશે નહીં. બજેટ તૈયાર કરનારા 90 અધિકારીઓ છે અને 90 માંથી 3 અધિકારીઓ OBC સમાજના છે. કાલે જો બજેટમાં ૧૦૦ રૂપિયા વહેંચવામાં આવશે તો તમારા અધિકારીઓ ફક્ત ૫ રૂપિયાનો નિર્ણય લેશે. દલિત અધિકારી ૧ રૂપિયાનો નિર્ણય લેશે. આદિવાસી ૧૦ પૈસાનો નિર્ણય લેશે. ૯૦ ટકા લોકો પાસે કંઈ નથી.”

આ પણ વાંચો: કોંગ્રેસે દલિતોનો વિશ્વાસ તોડ્યો એટલે RSS સત્તામાં છે : Rahul Gandhi

ચાર દિવસ પહેલાની ઘટના છે

ઘટના 28મી જાન્યુઆરીની છે, જ્યારે પીડિત મહિલા એક વ્યક્તિના ઘરે હાજર હતી. એ દરમિયાન 15 લોકોના ટોળાએ ગેરકાયદે મંડળી રચી તેને ઘરમાંથી બહાર ખેંચી કાઢી હતી. આરોપીઓએ મહિલાને માર માર્યો હતો અને બાદમાં નિર્વસ્ત્ર કરીને બાઇક પાછળ સાંકળથી બાંધીને ગામમાં ફેરવી હતી. આરોપીઓએ આ સમગ્ર ઘટનાનો વીડિયો ઉતારી સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ કરી દીધો હતો.

વાયરલ વીડિયોમાં જોવા મળે છે કે ટોળું આક્રમક રીતે મહિલાને ઘેરીને તેનાં કપડાં કાઢી નાખે છે. મહિલા આજીજી કરતી હોવા છતાં ટોળું નિર્દયતાથી સાંકળ વડે મહિલાને બાઇક પાછળ બાંધે છે અને નિર્વસ્ત્ર મહિલાને દોડાવી દોડાવીને ધોકા ફટકારે છે. પીડિત મહિલા હાંફી જાય છે અને આજીજી કરતી હોવા છતાં રોડ પર ઢસડવામાં આવે છે અને અપશબ્દો બોલી ગામમાં ફેરવવામાં આવે છે.

વીડિયો વાયરલ થતા પોલીસ એક્શનમાં આવી

આ વીડિયો વાઇરલ થતાં સ્થાનિક પોલીસ તરત જ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી. પીડિત મહિલાએ પોલીસ સમક્ષ ફરિયાદ નોંધાવતાં પોલીસે 15 પૈકી 12 આરોપીની ધરપકડ કરીને આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. જ્યારે અન્ય ત્રણની શોધખોળ ચાલુ છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર જિલ્લામાં ચકચાર મચાવી દીધી છે.

આ મામલે દાહોદ એસપી રાજદીપસિંહ ઝાલાએ જણાવ્યું હતું કે, મીડિયાના માધ્યમથી આ ઘટનાની અમને જાણ થઈ હતી. એ પછી ડીવાયએસપી સહિતનો પોલીસ કાફલો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યો હતો. જ્યાં મહિલાને આરોપીઓએ તેના સસરાના ઘરે ગોંધી રાખી હતી તેનું રેસ્ક્યૂ કરાયું હતું. એજ સમયે 12 જેટલા આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જેમાં ચાર પુરુષ, ચાર મહિલા અને ચાર સગીરનો સમાવેશ થાય છે. તેમની સામે અપહરણ, ગેરકાયદેસર ગોંધી રાખવાનો, મહિલાને માર મારવાનો, તેમની ગરીમાને નુકસાન જાય એ પ્રકારનું કૃત્ય આચરવાનો અને ઇન્ફોરમેશન ટેક્નોલોજી એક્ટની કલમો હેઠળ ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. હજી ત્રણ આરોપીઓ ફરાર છે, જેમાં એક પુરુષ, એક મહિલા અને એક બાળ કિશોર છે. જેમની શોધખોળ ચાલુ છે. આ ઘટનાએ આદિવાસી વિસ્તારમાં ચકચાર મચાવી દીધી છે અને યુપી-બિહારની ટોળાશાહીની યાદ અપાવી દીધી છે.

આ પણ વાંચો: ભાજપ નેતાએ બંદૂક બતાવી, દલિત મહિલાને વાળ પકડી ઢસડી?

બઘેલ અને દલિત સમાજ વચ્ચે જમીનનો વિવાદ

ઈબ્રાહિમપુર-ભીમપુર ગામમાં બઘેલ (Baghel community) અને અનુસૂચિત જાતિના લોકો (Scheduled Caste) વચ્ચે ગામની જમીનને લઈને વિવાદ થયો છે. અહીં ગામની જમીનના બે પ્લોટ ખાલી પડેલા છે. 27 જાન્યુઆરીના રોજ, બઘેલ સમાજના લોકોએ એક પ્લોટ પર મંદિરનું બાંધકામ શરૂ કર્યું. અનુસૂચિત જાતિના લોકોએ આ અંગે પોલીસ અને વહીવટી અધિકારીઓને ફરિયાદ કરી. પોલીસ આવી અને મંદિરનું બાંધકામ અટકાવ્યું.

27 જાન્યુઆરીની રાત્રે, અનુસૂચિત જાતિના લોકોએ બીજા પ્લોટ પર આંબેડકરની પ્રતિમા સ્થાપિત (installed Ambedkar's statue) કરી. બઘેલ સમાજના લોકોએ તેનો વિરોધ શરૂ કર્યો. પ્રતિમાને હટાવવાની માંગણીઓ થવા લાગી. જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ સમાજના લોકોને લાગ્યું કે પોલીસ બાબાસાહેબની પ્રતિમાને હટાવી શકે છે, ત્યારે સમાજના લોકોના ટોળાએ પ્રતિમા સ્થળને ઘેરી લીધું અને બેસી ગયા. અધિકારીઓએ લોકોને સમજાવીને પ્રતિમા હટાવવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ લોકો તૈયાર નહોતા. જેના કારણે ગામમાં પણ તણાવ વધી ગયો હતો.

ટોળું બેકાબૂ બન્યું

28 જાન્યુઆરીના રોજ સાંજે લગભગ 6:30 વાગ્યે, પોલીસે અહીંથી પ્રતિમાને હટાવી અને તેને લઈ જવા લાગ્યા. જેને લઈને બે દિવસથી પ્રતિમા સ્થળની આસપાસ બેઠેલા લોકો ગુસ્સે ભરાયા અને પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો. ત્યારે પોલીસકર્મીઓની સંખ્યા ઓછી હતી, તેથી તેઓ ભીડને રોકી શક્યા નહીં અને ભાગીને પોતાનો જીવ બચાવ્યો. પોલીસકર્મીઓ તેમના ગાડીઓ અને બાઈક ત્યાં જ મૂકીને ભાગી ગયા. ટોળાએ ટુ-વ્હીલરોને આગ ચાંપી દીધી હતી અને ફોર-વ્હીલર વાહનોમાં તોડફોડ કરી હતી.

ઘટનાની જાણ થતા પોલીસ બોલાવવી પડી

ઘટનાની જાણ થતા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનની પોલીસને તાત્કાલિક બોલાવવામાં આવી. અંધાધૂંધી વધતાં, અલીગઢ-ગોંડા રોડ પર ટ્રાફિકજામ થઈ ગયો. ભીડને કાબુમાં લેવા માટે પોલીસે ટીયર ગેસના સેલ છોડવા પડ્યા હતા. લગભગ છ રાઉન્ડ હવાઈ ગોળીબાર પણ થયો. બાદમાં પોલીસે ગામમાં સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું. મોટાભાગના લોકો પોતાના ઘરોને તાળાં મારીને ચાલ્યા ગયા હતા. ગામમાં ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો છે. એસએસપી સંજીવ સુમન કહે છે કે બદમાશોની ધરપકડ માટે દરોડા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. ગામમાં ફોર્સ તૈનાત કરવામાં આવી છે.

પોલીસે શું કહ્યું

પોલીસે મીડિયાને જણાવ્યું કે રોરાવર પોલીસ સ્ટેશનના ભીમપુર ગામમાં 26 જાન્યુઆરીથી આ મામલો ચાલી રહ્યો હતો. મામલો સરકારી જમીન પર મંદિર અને ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા લગાવવાનો હતો. પહેલા બઘેલ સમાજે મંદિર બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું, જે જોઈને અનુસૂચિત જાતિ સમાજે બાજુની ખાલી જમીન પર ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા લગાવવી શરૂ કરી હતી. તે પહેલાં પોલીસ સ્ટેશન દ્વારા કામ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું. તે અડધું બંધાયેલું હતું. બે-ત્રણ દિવસમાં તેમણે રાત્રે જ એક પ્રતિમા સ્થાપિત કરી. ત્યારથી ફોર્સ ઘટનાસ્થળે હાજર છે. વિવિધ સ્તરે વાટાઘાટો થઈ છતાં ઘટના બની હતી. 28 જાન્યુઆરીના રોજ, તેમનું એક પ્રતિનિધિમંડળ ડીએમ અને એસએસપી સાથે વાત કરવા ગયું.

નિયમો હેઠળ કોઈપણ સરકારી જમીન પર કોઈ બાંધકામ કરી શકાતું નથી; પ્રતિમા પણ સ્થાપિત કરી શકાતી નથી. જ્યારે બીજા પક્ષ સાથે વાતચીત થઈ, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે બઘેલ પક્ષ દ્વારા મંદિર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. તે મંદિરની જગ્યાએ બાઉન્ડ્રી વોલ બનાવી રહ્યો હતો. તેને પણ  બાંધવાની મંજૂરી આપવામાં આવી નહોતી અને બાબાસાહેબની પ્રતિમા પણ સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. ડીએમ અને એસએસપી સાથેની વાતચીત બાદ બંને પક્ષો સંમત થયા હતા.

છેલ્લાં બે દિવસથી મામલો ગરમાયેલો હતો

આ લગભગ બે દિવસથી ચાલી રહ્યું હતું અને જ્યારે સાંજે પોલીસ પ્રતિમા હટાવવા ગઈ ત્યારે ત્યાં હાજર મહિલાઓ અને લોકોએ તેમના પર પથ્થરમારો કર્યો. ત્રણ-ચાર સ્કૂટરોને આગ ચાંપી દેવામાં આવી. બે પોલીસકર્મીઓ ઘાયલ થયા અને તેમને સારવાર માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. પ્રતિમા હવે દૂર કરવામાં આવી છે, સ્થળ પર પૂરતો પોલીસ ફોર્સ હાજર છે. પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં છે. માત્ર ૧૫ મિનિટ માટે જ અંધાધૂંધી સર્જાઈ હતી. આ ઘટનામાં પૂર્વ સરપંચ અને હાલના સરપંચને પોલીસ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા. આખી ઘટના સ્થાનિક રાજકારણથી પ્રેરિત હોવાનું લાગી રહ્યું છે.

કલેક્ટરે શું કહ્યું

અલીગઢના કલેક્ટર સંજીવ રંજને જણાવ્યું હતું કે, એક સ્પષ્ટ નિયમ છે કે ગ્રામ પંચાયતની જમીન પર આ રીતે કોઈપણ મહાપુરુષની પ્રતિમા કે અન્ય કોઈ પ્રતિમા સ્થાપિત કરી શકાતી નથી. આ વાત ગામલોકોને અને તેમના નેતાઓને વારંવાર સમજાવવામાં આવી હતી. એ જ ક્રમમાં, તેમને સતત વાતચીત દ્વારા માહિતી આપવામાં આવી હતી. અમે નીચેના લેવલના અધિકારીઓની બેદરકારી અને સમયસર જાણ ન કરવાના મામલાની તપાસ કરી રહ્યાં છીએ. જે કોઈ જવાબદાર હશે તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

એક ગામમાં વાળંદ (barber) લોકો છેલ્લાં 50 વર્ષ કરતા વધુ સમયથી દલિત સમાજના લોકોના દાઢી, વાળ કે મુંડન નહોતા કરતા (not shaving the hair of Dalit). પ્રથાના નામે આ આભડછેટ (untouchability) ને કાયમી કરી દેવામાં આવી હતી. પણ એક યુવકે તેની સામે અવાજ ઉઠાવ્યો અને પછી બીજા પણ અનેક યુવકો તેની સાથે જોડાતા આખો મામલો પોલીસ સ્ટેશને પહોંચી ગયો હતો. હવે વાળંદભાઈ ઢીલા પડ્યાં છે, કારણે તેમને ડર છે કે, કાયદો કાયદાનું કામ કરશે તો પોતાને જેલની હવા ખાવાનો વારો આવશે.

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ કટ્ટર જાતિવાદી રાજ્ય ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીંના ટીકમગઢમાં વાળંદે દલિત સમાજના લોકોના દાઢી-બાલ કાપી આપવાનો ઈનકાર કરી દેતા એક ડઝન કરતા વધુ દલિતોએ વાળંદ સામે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. (complaint lodged against barber) દલિત સમાજના લોકોનો આરોપ છે કે વાળંદ દલિતોની દાઢી કરી આપતા નથી કે વાળ નથી કાપી દેતા. જેના કારણે તેમણે તેના માટે 10 કિલોમીટર દૂર જવું પડે છે.

ઘટના ટિકમગઢ (Tikamgarh) જિલ્લાના હીરાનગર ગામ (Hiranagar village) ની છે. એવો આરોપ છે કે આ પ્રથા છેલ્લા ૫૦ વર્ષથી ચાલી રહી છે. અસ્પૃશ્યતાને કારણે ગામના વાળંદ દલિત વંશકર જાતિ (Vansakar community) ના લોકોના વાળ કાપતા નથી, દાઢી કરતા નથી અને મુંડન કરાવતા નથી. જેની સામે વંશકર સમાજે પોલીસ સ્ટેશનમાં વાળંદ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી (complaint lodged against barber) છે કે, અસ્પૃશ્યતાને કારણે વાળંદ આવું કરી રહ્યાં છે.

આ પણ વાંચો: "સામે રેલવે ટ્રેક પર ભૂંડ કપાઈને મરી ગયું છે, ઉપાડી લો ને...."

બુધવારે, આભડછેટને કારણે દલિત સમાજના લોકોની દાઢી કરવાનો ઇનકાર કરવા બદલ ડઝનબંધ લોકોએ ગ્રામ્ય પોલીસ સ્ટેશનમાં વાળંદ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આરોપી દલિતોના દાઢી-વાળ કરી દેવાનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે તેમને છેક ટીકમગઢનો ધક્કો થાય છે. વંશકર સમાજના લોકોએ પાંચ દાયકાથી ચાલી આવતી આ પ્રથાને તોડવા માટે હવે મન બનાવી લીધું છે અને એટલે જ જેમની પણ સાથે આવું ભેદભાવભર્યું વર્તન કરવામાં આવ્યું હતું, તે તમામ લોકોએ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ હીરાનગર ગામના વંશકાર જાતિના દલિતો છેલ્લા 50 વર્ષથી આ સમસ્યાથી પીડાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે તેમને માનસિક યાતના થઈ રહી છે. પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી ફરિયાદ મુજબ, દલિત પરિવારોમાં અંતિમ સંસ્કાર અને મુંડન માટે વાળંદ આવતા નથી. જેના કારણે તેઓ સામાજિક રીતે બહિષ્કાર થયો હોવાનું અનુભવે છે.

દલિત સમાજે પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાવેલી ફરિયાદમાં પોતાની વેદના વર્ણવીને ન્યાયની અપીલ કરી છે. ફરિયાદીઓ, સુરેશ વંશકાર, જગદી વંશકાર, કપિલ, દિનેશ, વિવેક અને રામચરણ વંશકારે જણાવ્યું હતું કે વાળંદ તેમને અપમાનિત કરવા માટે દાઢી કરી આપતા નથી. હવે દલિતોની ફરિયાદના આધારે દેહાત પોલીસ સ્ટેશનની પોલીસે તપાસ શરૂ કરી છે.

દલિત વંશકાર (Vansakar community) સમાજનો આરોપ છે કે નાઈ સમાજ વંશકાર લોકો પ્રત્યે આભડછેટ (untouchability) રાખે છે. જેના કારણે તેમના પરિવારના બાળકો અને વડીલોને અપમાન (humiliation) નો સામનો કરવો પડે છે. દલિત સમાજની ફરિયાદના આધારે પોલીસે આ મામલાની તપાસ શરૂ કરી છે. પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે જો કેસ સાચો સાબિત થશે તો ગુનેગાર સામે એટ્રોસિટી સહિતની કલમો મુજબ કડક કાર્યવાહી (action will be taken) કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: દલિતોના વાળ ન કાપવા સામે એક અવાજ ઉઠ્યો અને ઈતિહાસ સર્જાયો!

રાહુલ ગાંધી (Rahul Gandhi) એ કહ્યું કે તેમને એ સ્વીકારવામાં કોઈ વાંધો નથી કે 1990 ના દાયકાથી કોંગ્રેસ વંચિત વર્ગોના હિતોનું રક્ષણ તે રીતે કરી શકી નથી જે રીતે તેણે કરવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું, "જો અમે દલિતો, પછાત અને અતિ પછાત વર્ગોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો હોત, તો RSS ક્યારેય સત્તામાં ન આવ્યું હોત. ઇન્દિરા ગાંધી (Indira Gandhi) ના સમયમાં વિશ્વાસ અકબંધ હતો. દલિતો, આદિવાસીઓ, પછાત વર્ગો અને લઘુમતીઓ બધા જાણતા હતા કે ઇન્દિરાજી તેમના માટે લડશે.”

આ પણ વાંચો: ઓછું બોલો, ઘરે રહો, આ RSS નો મહિલાઓને લઈને વિચાર છે...

તેમણે કહ્યું, “૧૯૯૦ પછી આ વિશ્વાસમાં ઘટાડો થયો. કોંગ્રેસે (Congress) આ વાસ્તવિકતા સ્વીકારવી પડશે. કોંગ્રેસે જે રીતે તમારા હિતોનું રક્ષણ કરવું જોઈતું હતું તે રીતે નથી કર્યું. આ નિવેદન મને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, પરંતુ તેનાથી મને કોઈ ફરક પડતો નથી કારણ કે તે સત્ય છે."

લોકસભામાં વિપક્ષના નેતાએ દલિત સમાજના લોકોને કહ્યું, "પહેલા કોંગ્રેસમાં આંતરિક ક્રાંતિ લાવવી પડશે જેમાં અમે તમને સંગઠનમાં સામેલ કરીશું." તેમણે દાવો કર્યો કે ભારતની શિક્ષણ પદ્ધતિ દલિતો અને પછાત વર્ગોના હાથમાં ક્યારેય નથી રહી. રાહુલ ગાંધીએ એમ પણ કહ્યું કે, "વર્તમાન માળખામાં દલિતો અને પછાત વર્ગોની સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવવાનો નથી કારણ કે ભાજપ અને આરએસએસે સમગ્ર વ્યવસ્થા પર કબજો જમાવી લીધો છે."

તેમણે કહ્યું કે, દલિતો, આદિવાસીઓ અને પછાત વર્ગો માટે 'બીજી આઝાદી' (second freedom) આવવાની છે જેમાં તેમણે માત્ર રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ માટે જ નહીં પરંતુ સંસ્થાઓ અને કોર્પોરેટ જગતમાં પણ હિસ્સો લેવો પડશે. રાહુલ ગાંધીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે આમ આદમી પાર્ટી (Aam Aadmi Party) ના કન્વીનર અરવિંદ કેજરીવાલ (Arvind Kejriwal) પણ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી (PM Narendra Modi) ની જેમ દલિત વિરોધી છે.

તેમણે કહ્યું, "હું તમને સ્પષ્ટપણે કહી દઉં કે જ્યારે કેજરીવાલજી (Kejriwal) રાજકારણમાં આવ્યા, ત્યારે મેં શરૂઆતમાં તેમને સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો. મને સમજાયું કે નરેન્દ્ર મોદીની જેમ કેજરીવાલ પણ અનામત વિરોધી અને દલિત વિરોધી છે. તેઓ મોદીજી કરતા થોડા વધુ શિષ્ટ છે. જ્યારે ભાજપના લોકો પુરેપુરા ફ્રોડ છે, તેઓ દેશ ચલાવી શકતા નથી."

આ પણ વાંચો: કોઈ મસીહા કે અવતારની જરૂર જ નથી, તમે જ પરિવર્તનના વાહકો છો

બસપા (BSP)ના પ્રદેશ પ્રમુખ વિશ્વનાથ પાલ (Vishvanath Pal) પીડિત પરિવારને મળ્યા છે. આ દરમિયાન, બસપા પ્રદેશ પ્રમુખે પોલીસ તપાસ અને રાજ્યની કાયદો અને વ્યવસ્થા પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. તેમણે પીડિત પરિવાર માટે સરકાર પાસેથી આર્થિક મદદની પણ માંગ કરી.

મામલો શું છે?

ગોરખપુર (Gorakhpur) ના સહજનવાં પોલીસ સ્ટેશન (Sahjanwan police station) વિસ્તારના ભક્સા ગામે (Bhaksa village) દલિત સફાઈકર્મીના ભાણેજ અને ભત્રીજાના મૃતદેહ 24 જાન્યુઆરીએ ગામની બહાર ખેતરમાંથી મળી આવ્યા હતા. બંનેની ગળું કાપીને હત્યા કરવામાં આવી હતી (slitting their throats). બંનેના શરીર સંપૂર્ણપણે નગ્ન હતા. બંનેના હાથ-પગ પણ બાંધી દેવામાં આવ્યા હતા અને મોઢામાં કપડું ઠુંસી દીધું હતું. 23 જાન્યુઆરીની સાંજે બંને ગામની બહાર શૌચ માટે ગયા હતા. પણ પછી તે ગાયબ થઈ જતા આખી રાત તેનો પરિવાર બંનેને શોધી રહ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: ત્રણ મુસ્લિમ બાળકોને ચપ્પલથી મારી પરાણે 'જય શ્રી રામ' બોલાવડાવ્યું

પોલીસે તાત્કાલિક બંને મૃતદેહોનો કબજો લઈ પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી દીધા હતા અને ઘટનાસ્થળની તપાસ કરી હતી. પરંતુ અત્યાર સુધી આ કેસમાં પોલીસ ખાલી હાથ છે. હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી થયું કે આ હત્યાનો મામલો છે કે તેની પાછળ કોઈ મોટું કાવતરું છે? હાલમાં પોલીસ આ મામલાની તપાસમાં વ્યસ્ત છે. સુરક્ષા માટે ગામમાં ફોર્સ પણ તૈનાત કરાઈ છે.

Mayawati એ BSPના પ્રદેશ પ્રમુખને મોકલ્યા

તમને જણાવી દઈએ કે આ ઘટના ગોરખપુરમાં બની હતી. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ (Chief Minister Yogi Adityanath) પોતે ગોરખપુરથી આવે છે. હવે આ આખો મામલો ગંભીર બની રહ્યો છે. ભીમ આર્મી (Bhim Army) ના વડા અને નગીનાના સાંસદ (Nagina MP) ચંદ્રશેખર આઝાદે (Chandrashekhar Azad) પણ આ અંગે ટ્વિટ કરીને સરકાર અને પોલીસ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. બીજી તરફ, બસપા સુપ્રીમો માયાવતી (BSP supremo Mayawati) એ પણ બસપાના રાજ્ય પ્રમુખ વિશ્વનાથ પાલ (Vishwanath Pal) ને પીડિત પરિવારને મળવા મોકલ્યા હતા.

હાલમાં પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. પરંતુ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પોતાના જ મતવિસ્તારમાં બનેલી આટલી મોટી ઘટના અંગે કોઈ પ્રતિક્રિયા પણ નથી આપી કે નથી કોઈ અપડેટ લીધા. તેઓ હાલ કુંભમેળા (Maha Kumbh) નો રાજકીય લાભ મેળવવામાં વ્યસ્ત છે.

આ પણ વાંચો: યોગી આદિત્યનાથના ગોરખપુરમાં બે દલિત બાળકોની ગળું કાપી હત્યા

આંધ્રના સી.એમ.ની અપીલના વળતા દિવસે જ તમિલનાડુ (Tamilnadu) ના મુખ્યપ્રધાન એમ.કે. સ્ટાલિને  (M K Stalin) સમૂહ લગ્નના સમારંભમાં કહ્યું કે પહેલાં નવદંપતીને સોળ પ્રકારની સંપત્તિના આશીર્વાદ અપાતા હતા હવે સોળ સંતાનોના આશીર્વાદ આપવા જોઈએ. નવા પરણેલા જોડાં નાના કુટુંબોનો ખ્યાલ છોડે તેવી વિનંતી તેમણે કરી છે. 

રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ (RSS) ના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે (Mohan Bhagwat) તો વળી આધુનિક વસ્તી વિજ્ઞાનનો હવાલો આપીને જણાવ્યું છે કે જ્યારે કોઈ સમાજનો પ્રજનન દર (fertility rates)  ૨.૧ થી નીચે જાય છે ત્યારે તે  આપોઆપ નષ્ટ થઈ જાય છે. આજે ભારત તે સ્થિતિએ છે.  એટલે તેમણે લોકોને સમાજને જીવતો રાખવા ઓછામાં ઓછા ત્રણ બચ્ચાં પેદા કરવા અપીલ કરી છે. યાદ રહે મોહન ભાગવત અપરિણીત છે અને તેમને કોઈ સંતાન નથી. આંધ્રપ્રદેશના સી.એમ.ને એક અને તમિલનાડુના સી.એમ.ને બે જ સંતાનો છે. પરંતુ તેઓ પોતાનાં વોટર્સ ઘટી ન જાય તે માટે પ્રજનન દર (fertility rates) ના ઘટાડાનો સરળ ઉકેલ વસ્તી વૃદ્ધિમાં જુએ છે અને લોકોને વધુ બાળકો પેદા કરવા જણાવે છે.

૨૦૨૪ના મધ્યમાં તો ભારત ચીનને આંબીને દુનિયાનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ બન્યો હતો અને હવે ફરી પ્રજનન દર(fertility rates) ના ઘટાડાને અટકાવવા વસ્તી વધારાની અપીલો થઈ રહી છે. એક દંપતી દ્વારા જન્મેલા બાળકોની સરેરાશ સંખ્યા કે એક મહિલાએ તેના જીવનકાળમાં જન્મ આપેલ સંતાનોની સરેરાશ સંખ્યા એટલે ટોટલ ફર્ટિલિટી રેટ (TFR) કે પ્રજનન દર ગણાય છે. મહિલા તેની ઉમરના ૧૫ થી ૪૯ વર્ષના ગાળામાં ગર્ભધારણની ક્ષમતા ધરાવે છે. ૧૫ થી ૧૯ વર્ષમાં આ ક્ષમતા વિશેષ હોય છે. ભારતીય મહિલાઓની ગર્ભધારણ  ક્ષમતા પ્રજનન દર (fertility rates) કે જન્મ દર ઘટી રહ્યો છે અને તે ૨.૧ કે ૨ એ પહોંચ્યો  છે.

આ પણ વાંચો: Exclusive: શું શહેરીકરણથી જ્ઞાતિ વ્યવસ્થા નબળી પડી છે?

માનવ ઈતિહાસના સૌથી મૂળભૂત સામાજિક પરિવર્તન પૈકીનું એક પ્રજનન દર (fertility rates) માં ઘટાડો છે. નિયંત્રિત પ્રજનન દર માટે જાણીતા બાંગ્લાદેશને બેના પ્રજનન દરે પહોંચતા સત્તર વરસ લાગ્યા હતાં પરંતુ ભારતે  ચૌદ વરસમાં આ સિધ્ધિ મેળવી છે. તેના કારણો જાણીને આ પરિવર્તનને આવકારવાની જરૂર છે.

શિક્ષણ અને મહિલા શિક્ષણમાં થયેલા વધારાને કારણે વસ્તી વૃધ્ધિની વિપરિત અસરો વિશે જાગ્રતિ વધી છે. વસ્તી વધારા પર નિયંત્રણનું જ પરિણામ પ્રજનન દર(fertility rates) નો ઘટાડો છે. જોકે તે નસબંદી કે વધુ બાળકો ધરાવનારને દંડિત કરવાથી નહીં પણ ચોક્કસ આર્થિક-સામાજિક કારણોથી થયો છે. દેશના સૌથી શિક્ષિત રાજ્ય કેરળે (Kerala) શિક્ષણના ઉંચા દર દ્વારા આ પ્રજનન દર હાંસલ કર્યો છે. મહિલા જાગ્રતિકરણ કે સ્ત્રી સશક્તિકરણ, શ્રમ શક્તિમાં વધેલી મહિલા ભાગીદારી, કુટુંબના નિર્ણયોમાં મહિલાનો અવાજ, ગર્ભ નિરોધક્ના ઉપયોગને મળેલી સામાજિક સ્વીકૃતિ, લગ્ન વયમાં વધારો, એક્લ અપરિણિત મહિલાઓનું વધતું પ્રમાણ, સમાજનું આધુનિકીકરણ, સંકોચાતા પરિવારો, આરોગ્ય સેવાઓમાં સુધારો, બાળ મૃત્યુનું ઘટતું પ્રમાણ,મહિલા અધિકારોનો અમલ, બાળકોના ઉછેર અને શિક્ષણ આરોગ્યના ખર્ચમાં વધારો, નવા મૂલ્યોનો જન્મ  અને શહેરીકરણ જેવા કારણોથી પ્રજનન દરમાં ઘટાડો થયો છે. 

આ પણ વાંચો: સરકાર એક સાંસદના આરોગ્ય પાછળ વર્ષે રૂ. 51,000 ખર્ચે છે, જ્યારે નાગરિક પાછળ ફક્ત રૂ. 1815 ખર્ચે છે!

ટોટલ ફર્ટિલિટી રેટ (Total fertility rates) ના ઘટાડાની સકારાત્મક અને નકારાત્મક અસરો જોવા મળે છે. પ્રજનન દરમાં ઘટાડાથી વસ્તી વૃધ્ધિનો દર ઘટ્યો છે. ૧૯૬૩માં વૈશ્વિક વસ્તી વૃધ્ધિ દર ૨.૩ ટકા હતો જે આજે   લગભગ ૧ ટકા છે. ભારતનો પ્રજનન દર અને વસ્તી વૃધ્ધિ દર સમાન એટલે ૨ છે. અધિક મૃત્યુ દરથી નિયંત્રિત થતી વસ્તી વૃધ્ધિ હવે ઓછા પ્રજનન દરથી નિયંત્રિત થશે. હાલમાં ભારતમાં યુવા વસ્તીનું પ્રમાણ વધુ છે. પરંતું પ્રજનન દરમાં ઘટાડાને કારણે યુવા વસ્તીમાં ઘટાડો થશે અને વૃધ્ધ વસ્તીમાં વધારો થશે. વલ્ડ પ્રોસ્પેકટ રિપોર્ટ પ્રમાણે હાલમાં ભારતમાં પાંત્રીસ વરસથી નાની વયની યુવા આબાદી ૬૫ ટકા છે. ટીએફઆરમાં ઘટાડો થતાં ત્રીસ વરસ પછી પાંસઠ વરસની વૃધ્ધ વસ્તી ૬૫ ટકા હશે. પ્રજનન દરના ઘટાડાનું આ સૌથી મોટું નકારાત્મક પાસું ગણાય છે.

એક એવો હાઉ ઉભો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે પ્રજનન દર(fertility rates)માં ઘટાડાથી વસ્તીમાં તુરત ઘટાડો થઈ જશે. પરંતુ આગામી કેટલાક દાયકા સુધી તો વસ્તી વધવાની જ છે. તે પછી તેમાં ઘટાડો થવો શરૂ થશે. હાલમાં યુવાઓની જનસંખ્યા વધારે હોવાથી કામ કરતા લોકોમાં વધારો થયો છે તેને કારણે આર્થિક વિકાસ ઝડપી બન્યો છે. ઘરડા લોકો અને બાળકોની વસ્તી વધવાની અસર થઈ શકે છે કેમકે આ વર્ગ અન્ય પર નિર્ભર છે. એટલે બુઝુર્ગ અને વૃધ્ધ વસ્તીની દેખભાળ મોટી ચેલેન્જ બની શકે છે.

નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વે (National Family Health Survey) અનુસાર  ભારતમાં મહિલાઓની ગર્ભધારણ ક્ષમતા રાષ્ટ્રીય લેવલે ૨  છે પરંતુ ગુજરાતમાં તેનાથી થોડી ઓછી એટલે કે ૧.૯ છે. તેનું કારણ મોડા લગ્ન, શહેરીકરણ અને ગર્ભનિરોધકનો ઉપયોગ તો છે જ પરંતુ ગુજરાતમાં ૬૫ ટકા મહિલાઓ કુપોષિત છે. એટલે પ્રજનન દર(fertility rates) નો ઘટાડો કુપોષણનું પરિણામ હોય તો તે દૂર કરવાની દિશાના પ્રયત્નો વધારવા પડે.બાળમૃત્યુ દરમાં ઘટાડો, સરેરાશ આયુષ્યમાં વધારો અને ઓછા વજન અને ઉંચાઈ ધરાવતા બાળકોની  સર્વાધિક સંખ્યામાં ઘટાડાના સંદર્ભે યોગ્ય પગલાં પણ પ્રજનન દરના ઘટાડાની વિપરિત અસરો ઓછી કરી શકે છે.

રાજકારણીઓને પ્રજનન દર (fertility rates)ના ઘટાડાનો સરળ અને તુરત ઉકેલ વસ્તી વધારામાં લાગ્યો છે. પરંતુ આ બાબતને મહિલાઓની દ્રષ્ટિએ જોવાની જરૂર છે. ઓગણીસમી સદીમાં સરેરાશ છ બાળકોના પ્રજનન દરને અડધો કે ત્રણ કરતાં યુ.કે.ને ૯૫ વરસ અને અમેરિકાને ૮૨ વરસ થયા હતા. પરંતુ વીસમી સદીમાં બાંગ્લાદેશે ૨૦, સાઉથ કોરિયાએ ૧૮, ચીને ૧૧, ઈરાને ૧૦ વરસમાં આ સિધ્ધિ હાંસલ કરી હતી. ધીમા પણ મક્કમ સામાજિક પરિવર્તનને ફટાફટ વધુ બાળકો જણવા માંડો એમ કહીને વેડફી ના નાંખીએ.

જો અન્ય પર નિર્ભર વૃધ્ધોની વધુ વસ્તી સમસ્યા લાગતી હોય તો વૃધ્ધો લાંબો સમય કામ કરી શકે તેવા તંદુરસ્ત રહે તેવું કરવાની જરૂર છે. વૃધ્ધ વસ્તીને સમસ્યારૂપ માનવાને બદલે તેને સ્વસ્થ રાખી વધુ સમય કામ કરતા કરવાની જરૂર છે. વસ્તી વૃધ્ધિ કે વસ્તી નિયંત્રણને બદલે તંદુરસ્ત અને ખુશહાલ આબાદી દેશને આબાદ બનાવશે.

maheriyachandu@gmail.com

ચંદુ મહેરિયા (લેખક વરિષ્ઠ પત્રકાર, રાજકીય વિશ્લેષક અને બહુજન સમાજના પ્રશ્નોના તલસ્પર્શી અભ્યાસુ છે.)

આ પણ વાંચો: તાજમહેલને ઈતિહાસ ગણીએ તો તેના શિલ્પીઓનો ઈતિહાસ ક્યાં છે?

આપ ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવા (Chaitar Vasava) અને ભાજપ નેતા મહેશ વસાવા (Mahesh Vasava) બાદ દિગ્ગજ આદિવાસી નેતા છોટુ વસાવા (Chhotu Vasava) એ અલગ ભીલીસ્તાન (Bhilistan) ની માંગણીને ટેકો આપતા ગુજરાતમાં વધુ એક આંદોલનના ભણકારા વાગી રહ્યાં છે.

છોટુ વસાવા ઝઘડિયાના ૭ ટર્મના ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશના આદિવાસી પટ્ટાને અલગ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાની તેમણે માંગ કરી છે. સાથે જ હાલના શાસકો સામેના જંગમાં આદિવાસીઓ સાથે ઓબીસી સમાજને પણ જોડાવા હાંકલ કરી છે. આ પહેલા ભીલીસ્તાન વિકાસ મોરચા (Bhilistan Vikas Morcha) અને ભીલીસ્તાન ટાઈગર સેના (Bhilistan Tiger Sena) ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ મહેશ વસાવા (Mahesh Vasava) એ અલગ ભીલીસ્તાન (Separate Bhilistan) રાજ્યની માંગણી કરી હતી.

મહેશ વસાવાએ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ (droupadi murmu) , પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી (PM Narendra Modi) અને ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ તેમજ રાજસ્થાનની સરકારને મળી અલગ ભીલીસ્તાન રાજ્યની માંગણી સાથે રાજયપાલ અને મુખ્યમંત્રીને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું હતું. પશ્ચિમ ભારતના ચાર રાજ્યોના આદિવાસી સમાજ વસવાટ કરે છે. તેમનો વિકાસ થવાની સાથે વિવિધ બોલીઓ અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ ટકી રહે તે માટે એક રાજ્યની રચનાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત પશ્ચિમ ભારતના ચાર રાજ્યોના આદિવાસી સમાજો અપૂરતા વિકાસ અને રાજકીય તેમજ નીતિગત નિર્ણયોમાં ઉપેક્ષા સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચો: 'માન્યવર' બનવું સહેલું છે, 'બહેનજી' બનવું અઘરું છે

છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી ભીલિસ્તાન વિકાસ મોરચાના બેનર હેઠળ શિસ્તબદ્ધ આંદોલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ મામલે સમયાંતરે રાષ્ટ્રપતિને રજૂઆત કરવામાં આવી રહી છે. ત્યારે પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ ઉત્તરાખંડ, ઝારખંડ, છત્તીસગઢનું નિર્માણ કર્યું હતું તેવી જ રીતે ભીલીસ્થાનને અલગ રાજ્ય જાહેર કરવાની  માંગણી કરવામાં આવી છે.

આદિવાસી જનનેતા અને ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવા (Chaitar Vasava) એ ફરી એકવાર ભીલ પ્રદેશ (Bhil Pradesh) ની માગ ઉચ્ચારી છે. જેને પગલે હવે આદિવાસી સમાજના અન્ય નેતાઓએ પણ તેમાં જોડાયા છે. નર્મદા જિલ્લાનાં સાગબારા (Sagbara) તાલુકાના નાનીનાલ (Naninal) ગામે લોક સંઘર્ષ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ધારાસભ્ય ચૈતર વસાવા (Chaitar Vasava) એ ફરી ભીલ પ્રદેશની માગ કરી હતી. ચૈતર વસાવાએ ભાજપ પર આકરા પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “સરકારનાં તમામ વાયદાઓ હજું પણ અધૂરા છે. રોજગારી અને ખેડૂતોની જમીનની વાયદા અધૂરા છે. આપણી જમીનની લડતમાં આપણે જરા પણ પાછી પાની નહીં કરીએ. આપણે આપણી જમીનો બચાવીશું. વન વિભાગ દ્વારા જેસીબી અને મજૂરોને સાથે રાખી આપણા લોકોનાં મકાનો-ઝુંપડા અને ઊભા પાકનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે. આ મુદ્દે સરકારને રજુઆત કરીશું. આજે સિસ્ટમમાં આપણા લોકો મોટા પદો પર ન હોવાનાં કારણે આપણી પરિસ્થિતિ ખરાબ થઈ રહી છે.”

ચૈતર વસાવા (Chaitar Vasava) એ આગળ કહ્યું કે, “ભીલ પ્રદેશની લડાઈને આપણે સાથે મળીને આગળ લઈ જવી પડશે. ત્યારે જ આપણે આપણા સમાજનો વિકાસ કરી શકીશું. આદિવાસી લોકોના વિકાસ માટે ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રનાં આદિવાસી લોકોએ સાથે મળીને દેશનું ૨૯ મું રાજ્ય બનાવવાની કવાયત હાથ ધરી છે. ચારેય રાજ્યનાં જેટલા પણ આદિવાસી લોકો છે તેમાંથી ૫૦% લોકો પોતાનાં ધર્મ, સંપ્રદાય અને પાર્ટીને બાજુમાં મૂકીને ૨૯માં રાજ્યની લડાઇ લડવા માટે તૈયાર છે. નર્મદાનું પાણી ૫૦૦ કેએમ દૂર પહોંચાડવામાં આવે છે, પરંતુ જે લોકોએ નર્મદા ડેમ માટે પોતાનાં ઘર અને ગામ ગુમાવ્યા તે લોકોને હજું પણ ન્યાય મળ્યો નથી.”

ચૈતર વસાવા (Chaitar Vasava) એ પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “સરકારે જે વચન આપ્યા હતા કે પરિવારનાં એક સભ્યને સરકારી નોકરી મળશે, જમીન મળશે, સિંચાઈ માટે પાણી મળશે, વીજળી મળશે એ તમામ વાયદાઓ હજું પણ અધૂરા છે.”

આ પણ વાંચો: સ્કોલરશીપ ફરી શરૂ કરો, નહીંતર આદિજાતિ કમિશનર કચેરીને તાળાં મારીશું...

આ દરમિયાન મહિલાએ નગરપાલિકામાં અરજી કરી અને પોતાના ૨૦૦૧માં જન્મેલા બાળકના પિતાનું નામ બદલવા માગ કરી અને દાવો કર્યા કે તેના મૂળ પિતા કોઇ અન્ય પુરુષ છે. જો કે પાલિકાએ અરજી ઠુકરાવી દીધી. બાદમાં સ્થાનિક કોર્ટમાં અપીલ કરાઇ, કોર્ટે બાયોલોજિકલ પિતાનો ડીએનએ ટેસ્ટ કરાવવા આદેશ આપ્યો, જેને બાયોલોજિકલ પિતાએ હાઇકોર્ટમાં પડકાર્યો. હાઇકોર્ટે પ્રાઇવસીના અધિકારને માન્ય રાખીને ડીએનએ ટેસ્ટ ના પાડી દીધી. સાથે જ કહ્યું કે પેટરનિટી ટેસ્ટનો આદેશ ત્યારે જ આપી શકાય જ્યારે એ સાબિત થાય કે પતિ-પત્ની વચ્ચે કોઇ સંપર્ક નહોતો. તેથી હાઇકોર્ટના ચુકાદાને બાદમાં પુત્ર દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો. જો કે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ હાઇકોર્ટના ચુકાદાને યોગ્ય ઠેરવ્યો હતો.

સુપ્રીમમાં યુવકે દલીલ કરી હતી કે તેના મૂળ પિતા કોણ છે તે જાણવા ડીએનએ ટેસ્ટ જરૂરી છે, આ મારો અધિકાર છે. જો કે જેનો ડીએનએ ટેસ્ટ કરાવવાની માગ થઇ હતી તેણે પુત્રની આ માગનો વિરોધ કર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે ડીએનએ ટેસ્ટથી મારી પ્રાઇવેસીનો ભંગ થશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે પુત્રનો જન્મ થયો ત્યારે મહિલા પોતાના પતિ સાથે એક ઘરમાં રહેતી હતી, આ દરમિયાન અન્ય કોઇ પુરુષ સાથે સંબંધથી પણ જો કોઇ બાળકનો જન્મ થાય તો તેવુ ના માની લેવાય કે મહિલા અને તેના પતિ વચ્ચે કોઇ સંબંધ નહોતો. એવુ માની પણ લઇએ કે મહિલા લગ્નેત્તર સંબંધમાં હતી અને તેનાથી જ બાળકનો જન્મ થયો તો પણ આ દલીલ પૂર્ણ નથી. કોઇ એક કે તેથી વધુ સાથે સંપર્ક હોવાથી સાબિત નથી થતું કે મહિલાનો તેના પતિ સાથે કોઇ સંબંધ નહોતો. તેથી યુવકને તેના કાયદેસર પિતાનો જ પુત્ર માનવામાં આવે. આ મામલામાં મહિલાની શાખ, ડીએનએ ટેસ્ટ ના કરાવવાનો પ્રાઇવેસીનો અધિકાર વગેરેને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમે આ ચુકાદો આપ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: પતિ દલિત-પત્ની બિનદલિત હોય તો તેમના સંતાનોને અનામત મળે?

મહા કુંભ મેળા અધિકારી વિજય કિરણ આનંદ સાથે પ્રેસ કોન્ફરન્સ માટે પહોંચેલા ડીઆઈજીએ કોઈ પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો ન હતો પરંતુ કહ્યું હતું કે રાત્રે 1 થી 2 વાગ્યાની વચ્ચે અખાડા માર્ગ પર ભારે ભીડનું દબાણ હતું. મૌની અમાવસ્યા પર મોટી સંખ્યામાં લોકો સ્નાન કરવા માટે પહોંચ્યા હતા. દબાણને કારણે બેરિકેડિંગ તૂટી ગયું અને સંગમમાં પ્રવેશેલી ભીડે સ્નાન કરવા માટે રાહ જોઈ રહેલા લોકોને કચડી નાખવાનું શરૂ કરી દીધું. ત્યાંથી કુલ 90 લોકોને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. જેમાંથી 30 લોકોના મોત થયા હતા. કેટલાક ઘાયલોને લઈને સંબંધીઓ ચાલ્યા ગયા છે. અહીં 36 ઘાયલોની સારવાર ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચો: પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભની બેઠકમાં સંતો-મહંતો વચ્ચે ઢીંકાપાટુ-લાફાવાળી થઈ

ડીઆઈજીએ જણાવ્યું કે ઓળખાયેલા 25 લોકોમાંથી ચાર કર્ણાટકના છે. એક-એક ગુજરાત અને આસામનો છે. તેમણે કહ્યું કે એક હેલ્પલાઇન પણ બનાવવામાં આવી છે. તેનો નંબર ૧૯૨૦ છે. જો કોઈ ગુમ થયું હોય, તો તેની માહિતી આ નંબર પર મેળવી શકાય છે. ડીઆઈજીએ એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે આજે કોઈ વીઆઈપી પ્રોટોકોલ નહોતો. તેમણે કહ્યું કે સરકારે પહેલાથી જ કડક સૂચના આપી દીધી છે કે કોઈ VIP પ્રોટોકોલ નહીં હોય. તેમણે કહ્યું કે ભવિષ્યમાં પણ કોઈપણ સ્નાન ઉત્સવ પર કોઈ VIP પ્રોટોકોલ રહેશે નહીં.

આ પ્રેસ કોન્ફરન્સના થોડા કલાકો પહેલા જ ડીઆઈજીએ અકસ્માત માટે બીજું કોઈ કારણ જણાવ્યું હતું. તે સમયે ડીઆઈજીએ કહ્યું હતું કે સ્થળ પર હાજર પોલીસકર્મીઓના મતે ભીડનું દબાણ વધતાં ચેન્જિંગ રૂમનો દરવાજો ભીડ પર પડ્યો હતો. એ પછી જ નાસભાગ મચી ગઈ હતી. જોકે, હવે ડીઆઈજીએ જે કારણ આપ્યું છે તે જ કારણ મંગળવારે સવારે સીએમ યોગીએ પણ આપ્યું હતું. સીએમ યોગીએ કહ્યું હતું કે બેરિકેડિંગ તૂટવાને કારણે ભાગદોડ મચી હતી.

ભાગદોડની ઘટના બાદ અખાડા પરિષદે શાહી સ્નાન પણ રદ કર્યું હતું. પરંતુ બાદમાં, સીએમ યોગીની મહામંડલેશ્વરો સાથેની વાતચીત બાદ શાહી સ્નાનનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. એ પછી નક્કી કરેલા સમયપત્રક મુજબ, નાગા સાધુઓ અને સંતોએ શાહી સ્નાન કર્યું.

આ પણ વાંચો: જો કુંભ મેળામાં નાસભાગ થશે તો ભગવાનની ધરપકડ થશે?

જેલમાંથી બહાર આવતી વખતે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા 

ગુરમીત રામ રહીમને મંગળવારે સવારે 5:26 વાગ્યે ગુપ્ત રીતે જેલમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યો ત્યારે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી. આ પહેલી વાર છે જ્યારે તેમને સિરસાના ડેરામાં જવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. અગાઉ, રામ રહીમને તેમના આશ્રમની બહાર અન્ય કોઈ જગ્યાએ જવાની મંજૂરી નહોતી.

Gurmeet Ram Rahim નો યુટ્યુબ પર સંદેશ

પેરોલ પર મુક્ત થયા બાદ ગુરમીત રામ રહીમે (Gurmeet Ram Rahim) તેની યુટ્યુબ ચેનલ પર એક સંદેશ જાહેર કર્યો. આમાં તેણે પોતાના અનુયાયીઓને સિરસા ન આવવા અને ડેરાના સેવકો દ્વારા આપવામાં આવેલી સૂચનાઓનું પાલન કરવા વિનંતી કરી હતી. રામ રહીમે પોતાના અનુયાયીઓને જણાવ્યું કે આ વખતે તે સિરસા સ્થિત આશ્રમમાં રહેશે અને કોઈને મળવા જશે નહીં.

ચૂંટણી વખતે જ મળતા પેરોલને લઈને વિવાદ

Gurmeet Ram Rahim ની આ છેલ્લાં 12 મહિનામાં ચોથી પેરોલ છે. 2017 માં તેને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા પછી આ તેની કુલ 16મી મુક્તિ છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેને મળતા પેરોલમાં એક ચોક્કસ પેટર્ન જોવા મળી રહી છે અને તે મુજબ જ્યારે પણ ઉત્તર ભારતના કોઈ રાજ્યમાં ચૂંટણી હોય ત્યારે તેને પેરોલ પર છોડવામાં આવે છે. પછી ભલે તે મ્યુનિસિપલ ચૂંટણી હોય કે રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણી. રામ રહીમને ચૂંટણી દરમિયાન પેરોલ આપવાની જાણે એક પરંપરા બની ગઈ છે.

રામ રહીમનો વિવાદાસ્પદ ઇતિહાસ અને જેલમાંથી મુક્તિ

Gurmeet Ram Rahim ને 2017 માં તેની બે મહિલા અનુયાયીઓ પર બળાત્કારના આરોપસર દોષી ઠેરવવામાં આવ્યો હતો અને તેને 20 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. જોકે, મે મહિનામાં, હરિયાણા હાઈકોર્ટે તેને અને અન્ય ચાર દોષિતોને 2002માં ડેરા સચ્ચા સૌદાના ભૂતપૂર્વ મેનેજર રણજીત સિંહની હત્યા કેસમાં નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. રામ રહીમની મુક્તિ અને પેરોલના કેસ ઘણીવાર વિવાદાસ્પદ રહ્યાં છે, ખાસ કરીને ચૂંટણી દરમિયાન તેને મળતા પેરોલને લઈ અનેક સવાલો ઉઠતા રહ્યાં છે. આ વખતે દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીના એક અઠવાડિયા પહેલા તેને પેરોલ મળ્યાં છે.

Gurmeet Ram Rahim ના પેરોલ પર વિવાદ અને રાજકીય અસર

રામ રહીમ (Gurmeet Ram Rahim)નો હરિયાણા અને પંજાબમાં મોટો રાજકીય પ્રભાવ છે. તેના પેરોલ અને ફર્લોના મામલાઓ અંગે ઘણીવાર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે, ખાસ કરીને જ્યારે તે ચૂંટણી સમયે બને છે. ખાસ કરીને ભાજપને મદદ કરવા માટે તેને ચૂંટણીમાં પેરોલ આપવામાં આવતા હોવાની ચર્ચા થતી રહે છે. આ વવખતે Gurmeet Ram Rahimને દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીના આઠ દિવસ પહેલા મુક્ત કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ, તેને ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં હરિયાણા વિધાનસભા ચૂંટણીના ત્રણ દિવસ પહેલા 20 દિવસના પેરોલ આપવામાં આવ્યા હતા. જાન્યુઆરીમાં લોકસભા ચૂંટણી પહેલા તેમને ૫૦ દિવસ માટે મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. ગયા વર્ષે પણ ૧૩ ઓગસ્ટે તેને ૨૧ દિવસ માટે જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. હરિયાણા પંચાયત ચૂંટણી પહેલા જુલાઈ 2023માં તેને 30 દિવસના પેરોલ મળ્યા હતા. 2020 પછી આ 12મી વખત છે જ્યારે તેને જેલમાંથી કામચલાઉ ધોરણે જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચો: યુપીના હાથરસમાં સત્સંગમાં ભાગદોડ થતા ૧૨૦થી વધુના મોત

યુપીના કૌશાંબીના ગુવારા તૈયબપુરાની ઘટના

આ મામલો કરાડી પોલીસ સ્ટેશન (Karadi Police Station) વિસ્તારના ગુવારા તૈયબપુર ગામ (Guwara Taibpur) નો છે. ગામના રહેવાસી ફૂલચંદ્રએ (Phoolchandra) પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે કે, તેમનો પુત્ર અંકિત કુમાર (Ankit kumar) 9 જાન્યુઆરીના રોજ સવારે 10 વાગ્યે તેના મિત્રો સાથે પડોશી ગામ ખરગુ કા પુરામાં રમવા ગયો હતો. એ દરમિયાન ગામના નન્હુ યાદવે (nanhu yadav) અંકિત પર પાઇપ તોડવાનો આરોપ લગાવ્યો અને તેને પકડીને ઝાડ સાથે બાંધીને ઢોર માર માર્યો. 

પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ કરી

ફૂલ ચંદ્રે જણાવ્યું કે જ્યારે અંકિત લાંબા સમય સુધી ઘરે પરત ન ફર્યો ત્યારે તેમણે પૂછપરછ કરી અને પછી તેમને આ બાબતની જાણ થઈ. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો, ત્યારબાદ પોલીસ સક્રિય થઈ હતી. પોલીસે કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે. મંઝનપુરના રેન્જ ઓફિસર શિવાંક સિંહે જણાવ્યું હતું કે 21 જાન્યુઆરીએ ત્રણ લોકો વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો અને પોલીસે તેમની ધરપકડ પણ કરી હતી.

ઇન્ચાર્જ અધિકારીએ જણાવ્યું કે ત્રણેય પર કિશોરને પકડવાનો, માર મારવાનો અને દોરડાથી ઝાડ સાથે બાંધીને નિર્દયતાતી ત્રાસ આપવાનો આરોપ છે. આવી સ્થિતિમાં ત્રણેયની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે.

ઘટના ઘટી ત્યારથી કિશોર ઘરેથી ગુમ છે 

આ ઘટનામાં ચિંતાજનક બાબત એ છે કે પીડિત કિશોર અંકિત આ ઘટના બની ત્યારથી ઘરેથી ગુમ થઈ ગયો છે. તેનો પરિવાર સતત તેની શોધ કરી રહ્યો છે, પરંતુ હજુ સુધી પોલીસ તેને શોધી શકી નથી. પોલીસને ફરિયાદ આપવામાં આવી હતી. આ મામલે કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે, પરંતુ કિશોર હજુ સુધી મળ્યો નથી. ગુમ થયેલા કિશોર અંકિતના પરિવારે જણાવ્યું છે કે, જો અંકિતનો પત્તો નહીં મળે તો અમે પોલીસ અધિક્ષકને મળીશું અને આ બાબતની ફરિયાદ કરીશું.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી મહિલાઓને ઝાડ સાથે બાંધી ‘જય શ્રી રામ’ના નારા લગાવડાવ્યા

આવી જ એક ઘટના તેલંગાણા (Telangana) ના સૂર્યાપેટ (Suryapetti) જિલ્લામાં બની છે. જ્યાં એક દલિત યુવકે ઓબીસી સમાજની યુવતી સાથે લગ્ન કરતા તેની હત્યા કરી દેવામાં આવી છે. અહીં મુસી નદીના કિનારે એક નહેર પાસે યુવકનો મૃતદેહ (Dalit youth killed) મળી આવ્યો હતો. જેના કલાકો પછી પોલીસે સોમવારે મોડી રાત્રે તેના સસરા, સાળા અને તેના એક મિત્ર સહિત ચાર લોકો વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે.

મામલો શું હતો?

મળતી માહિતી પ્રમાણે 32 વર્ષના દલિત યુવક ક્રિષ્ણાનો સોમવારે સવારે પિલ્લાલામર્રી નજીક મુસી નદીના કિનારેથી મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. સૂર્યપેટ પોલીસે કૃષ્ણાની પત્ની કોટલા ભાર્ગવીના પિતા કોટલા સૈદુલુ, તેના ભાઈઓ કોટલા નવીન અને કોટલા વંશી અને તેમના મિત્ર બૈરુ મહેશ વિરુદ્ધ કૃષ્ણાના પિતા ડેવિડની ફરિયાદના આધારે કેસ નોંધ્યો છે.

ડેવિડે તેના પુત્રની 'honour killing'નો આરોપ લગાવ્યો છે. ચારેય આરોપીઓ પર ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 103(1), 61(2), r/w 3(5) અને SC/ST Act (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

મૃતક યુવકના પિતાએ શું કહ્યું?

ચર્ચના પાદરી ડેવિડે પોતાની ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે આરોપી, જે પછાત વર્ગ (BC) ગૌડ સમાજના છે, તેમણે કાવતરું ઘડીને તેના પુત્રની હત્યા કરી હતી. તેમણે હત્યાનું કારણ છ મહિના પહેલા તેમના દીકરા કૃષ્ણાના આંતરજાતીય લગ્નને ગણાવ્યા હતા.

સૂર્યાપેટ ગ્રામીણ પોલીસ સ્ટેશનના સબ-ઇન્સ્પેક્ટર એન બાલુ નાયકે જણાવ્યું હતું કે, “ભાર્ગવી અને ડેવિડે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કૃષ્ણાની હત્યા પાછળ સૈદુલુ, નવીન અને વંશીનો હાથ હતો. કૃષ્ણા વિરુદ્ધ સૂર્યાપેટ ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનમાં હત્યાના પ્રયાસના બે અને નવીન વિરુદ્ધ આવા જ ચાર કેસ નોંધાયેલા છે. અમે બધા એન્ગલથી તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને ટૂંક સમયમાં ગુનેગારોને પકડી લઈશું. ચાર શંકાસ્પદ લોકો ફરાર છે.”

દલિત યુવકને ઓબીસી મિત્રની બહેન સાથે પ્રેમ થયો

નાયકે કહ્યું કે કૃષ્ણા અને નવીન મિત્રો હતા, અને કૃષ્ણા નવીનની બહેન ભાર્ગવીના પ્રેમમાં હતા. નવીનના પરિવારના વિરોધ છતાં બંનેએ લગ્ન કર્યા હતા, બીજી તરફ ભાર્ગવીનો પરિવાર તેના માટે વર શોધી રહ્યો છે. લગ્ન પછી, બંને છેલ્લા છ મહિનાથી મામિલ્લાગડ્ડામાં કૃષ્ણાના ઘરે રહેતા હતા. રવિવારે સાંજે, તેમના કોમન ફ્રેન્ડ બૈરુ મહેશે કૃષ્ણાને ફોન કર્યો અને તે કોઈને પણ જાણ કર્યા વિના ઘરેથી નીકળી ગયો હતો. એ પછી આખી રાત ઘરે પરત નહોતો આવ્યો અને સોમવારે સવારે નદી કિનારેથી કૃષ્ણાની લાશ મળી આવી હતી.

આ પણ વાંચો: મેલી વિદ્યાની શંકાએ ટોળાએ બે આદિવાસી મહિલાઓને નગ્ન કરી મારી નાખી

Mahakumbh 2025 માં મંગળવારે રાત્રે સંગમ નગરીમાં ભીડના દબાણને કારણે ભાગદોડ મચી ગઈ છે. અત્યાર સુધીમાં તેમાં 14 લોકોના મોત થયાના સમાચાર છે. જોકે, હજુ સુધી તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.

સૂત્રોનું કહેવું છે કે મૃત્યુઆંક વધુ હોઈ શકે છે. આ ઘટના પછી, NSG કમાન્ડોએ મોરચો સંભાળી લીધો છે. સંગમ નોઝ વિસ્તાર સામાન્ય લોકો માટે સીલ કરી દેવામાં આવ્યો છે. મેળાના તંત્રની વિનંતી પર, બધા ૧૩ અખાડાઓએ અમૃત સ્નાન રદ કર્યું છે. ભાગદોડ પછી Mahakumbh ની હોસ્પિટલો ઘાયલ લોકોથી ભરાઈ ગઈ છે. ઘાયલોને લઈ જતી એમ્બ્યુલન્સની લાંબી કતાર છે. સમગ્ર વહીવટીતંત્ર રાહત અને બચાવ કાર્યમાં વ્યસ્ત છે. આ અકસ્માત રાત્રે લગભગ 2 વાગ્યે સંગમ બીચ નજીક થયો.

આ અકસ્માતમાં અત્યાર સુધીમાં ઘણા લોકોના મોત થયા છે. આધારભૂત સુત્રોના મતે 17 મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે સ્વરૂપ રાની હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, વહીવટીતંત્ર દ્વારા મૃત્યુ કે ઈજા અંગે કંઈ કહેવામાં આવ્યું નથી. મેળા પ્રશાસનની વિનંતી પર, બધા ૧૩ અખાડાઓએ અમૃત સ્નાન રદ કર્યું છે. 

આ ઘટના એક અફવાને કારણે બની હતી. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે કેટલીક મહિલાઓ જમીન પર પડી ગઈ. તે ઉભી થાય તે પહેલાં જ કેટલાક લોકો તેને કચડીને પસાર થયા. આ પછી મેળા વિસ્તારમાં નાસભાગ મચી ગઈ. આ ઘટના બાદ, NSG કમાન્ડોએ ચાર્જ સંભાળી લીધો છે. સંગમ નોઝ વિસ્તાર સામાન્ય લોકો માટે સીલ કરી દેવામાં આવ્યો છે. અહીં ફક્ત સાધુઓને જ સ્નાન કરવાની મંજૂરી છે.

આ પણ વાંચોઃ કુંભમેળામાં ભીષણ આગ લાગી, 20થી વધુ ટેન્ટ ખાક

પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી ફરિયાદ મુજબ, યુસુફ પશુઓનું ખરીદ-વેચાણ કરતો હતો. તે રવિ સાથે નાગલા ગામથી એક ગાય અને વાછરડાને ટેમ્પોમાં લઈ જઈ રહ્યો હતો. એ દરમિયાન, મિત્રોલ ગામ પાસે કેટલાક લોકોએ તેને ઘેરી લીધો. તેમણે ઢોરના દસ્તાવેજો માંગ્યા પણ યુસુફ આવા કોઈ કાગળો બતાવી શક્યો નહીં. જેને લઈને ટોળાએ બંને પર પશુ તસ્કરીનો આરોપ લગાવ્યો અને તેમના પર હુમલો કરી દીધો. જેમાં યુસુફ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો અને બાદમાં રવિવારે દિલ્હીની સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં તેનું મોત નીપજ્યું હતું. ટેમ્પો ડ્રાઈવર રવિને પણ ઈજા થઈ હતી પરંતુ તેની હાલત હવે સ્થિર છે.

યુસુફના મૃત્યુ પછી મૃતદેહ તેના પરિવારને સોંપવામાં આવ્યો છે. મૃતદેહને તેના ગામમાં લઈ જવામાં આવ્યો ત્યારે ભારે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા. રસ્તા પરનો ટ્રાફિક બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો અને ગુનેગારો સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. પોલીસે કડક કાર્યવાહીની ખાતરી આપી હતી. એ પછી તેના પરિવારના સભ્યો મૃતદેહના અગ્નિસંસ્કાર માટે સંમત થયા હતા. મળતી માહિતી પ્રમાણે યુસુફ કે રવિને કોઈની સાથે દુશ્મની નહોતી. પરંતુ પોતાને ગૌરક્ષક કહેતા લોકોએ તેને પશુ તસ્કર જાહેર કરીને ઢોર માર માર્યો હતો. ગંભીર ઇજાઓને કારણે યુસુફનું મોત નીપજ્યું. પોલીસનું કહેવું છે કે આરોપીઓને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

આ પણ વાંચો: ફરીદાબાદમાં ગૌરક્ષકોએ વિદ્યાર્થીને ગૌતસ્કર સમજી ગોળી મારી દીધી

દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી 2025 (Delhi Assembly Elections 2025) ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો અહીંની 70 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 12 અનુસૂચિત જાતિ (SC) માટે અનામત છે. એટલું જ નહીં દિલ્હીમાં લગભગ 17% દલિત મતદારો છે. આમાં ૩૮% જાટવ અને ૨૧% વાલ્મીકી સમાજના લોકોનો સમાવેશ થાય છે, જે દિલ્હીના રાજકારણ પર સીધો પ્રભાવ પાડે છે. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે દિલ્હીમાં ફક્ત તે જ પક્ષ સત્તા પર આવ્યો છે જેણે આ 12 અનામત બેઠકો પર સારો દેખાવ કર્યો હતો. ૨૦૨૦ અને ૨૦૧૫ની ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ આ બધી બેઠકો જીતીને સાબિત કર્યું હતું કે આ બેઠકો જીતવી એ સત્તાની ચાવી છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું આ અનામત બેઠકોના મતદારો ફક્ત "ચૂંટણીનું શસ્ત્ર" બની ગયા છે?

દરેક પક્ષે દલિતોને આકર્ષવા માટે મોટા મોટા વચનો આપ્યા

દલિત મતદારોને આકર્ષવા માટે તમામ પક્ષોએ મોટી મોટી જાહેરાતો કરી છે. સત્તાધારી AAP એ ઘણી જાહેરાતો કરી છે, જેમાં આંબેડકર શિષ્યવૃત્તિ યોજના, વિદેશમાં અભ્યાસ કરવા માંગતા દલિત વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણ માટે ભંડોળ પૂરું પાડવાનું વચન અને સફાઈકર્મીઓ માટે આવાસ યોજનાનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ શું છેલ્લા 10 વર્ષના શાસન દરમિયાન આ વચનો પૂરા થયા? વાસ્તવિકતા એ છે કે ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા સફાઈ કામદારો હજુ પણ મૂળભૂત સુવિધાઓથી વંચિત છે. દલિત વસાહતોમાં દિલ્હી સરકારના ઘણા મોહલ્લા ક્લિનિક હજુ પણ અધૂરા છે.

ભાજપે આ વખતે ૧૪ દલિત ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે અને ૫ રૂપિયામાં ભોજન પૂરું પાડવા માટે "અટલ કેન્ટીન યોજના" જેવી યોજનાઓનું વચન આપ્યું છે. પરંતુ ભાજપ માટે આ ચૂંટણી ખોવાયેલી જમીન પાછી મેળવવાનો પડકાર છે, કારણ કે પાર્ટી છેલ્લી બે ચૂંટણીઓમાં એક પણ અનામત બેઠક જીતી શકી નથી. ૧૯૯૩માં ૮ બેઠકો જીતનાર ભાજપનું પ્રદર્શન ધીમે ધીમે ઘટતું ગયું. ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા દલિતો માટે વચનો આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમના માટે કોઈ નક્કર નીતિ લાગુ કરવામાં આવી ન હતી.

કોંગ્રેસે તેના 15 વર્ષના શાસનમાં દિલ્હીને વિકાસના માર્ગે ચોક્કસ લાવ્યું, પરંતુ દલિત વસાહતો માટે કાયમી રોજગાર, શિક્ષણ અને સ્વચ્છતાના મામલામાં નિષ્ફળ ગઈ. કોંગ્રેસ 2020 અને 2015 માં એક પણ બેઠક જીતી શકી નહીં, અને દલિત સમાજ તેનાથી નિરાશ થઈ ગયો.

દલિત બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારોની અવગણના

દિલ્હીના ૧૮ દલિત બહુમતી ધરાવતા વિધાનસભા મત વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા, પાણી અને રોજગારની સમસ્યાઓ હજુ પણ યથાવત છે. ત્રિલોકપુરી, બવાના, સીમાપુરી જેવા વિસ્તારોમાં લોકો હજુ પણ મૂળભૂત સુવિધાઓ માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. ચૂંટણી વર્ષમાં રાજકીય પક્ષો અહીં મોટા મોટા વચનો આપે છે પરંતુ ચૂંટણી જીત્યા પછી તેઓ આ વિસ્તારોની કાળજી લેતા નથી.

"અમારો મત ફક્ત વચનો માટે નથી" દલિતોની સ્પષ્ટતા

ત્રિલોકપુરીની સુનિતા દેવી કહે છે, “અમારા ઘરોમાં પાણી નથી, સફાઈ કામદારો હજુ પણ ગટરમાં પોતાના જીવ ગુમાવી રહ્યા છે, અને સરકાર ફક્ત વચનો આપે છે. તેઓ મત માંગવા આવે છે, પણ કોઈ કામ કરતું નથી. ઘડોલીના રામપ્રસાદ કહે છે, “દરેક ચૂંટણીમાં આપણે ફક્ત વચનો જ સાંભળીએ છીએ. આપણને હવે એવા નેતાની જરૂર છે જે આપણા વિસ્તારોને વધુ સારા બનાવે.

શું દલિતો ફક્ત 'વોટ બેંક' બની ગયા છે?

દિલ્હીના રાજકારણમાં દલિત મતદારોનું મહત્વ ફક્ત ચૂંટણી વર્ષમાં જ દેખાય છે. આમ આદમી પાર્ટી, ભાજપ અને કોંગ્રેસ આ બધા જ આ વિસ્તારોમાં ઘણા બધા વચનો આપે છે પરંતુ જમીની સ્તરે પરિસ્થિતિ એવી જ રહે છે. દલિતો માટે રોજગાર, શિક્ષણ અને સામાજિક સમાનતા તરફ નક્કર પગલાં લેવાને બદલે, તેમને ફક્ત વોટબેંક તરીકે ગણવામાં આવે છે. આજે પણ દિલ્હીની અનામત બેઠકો અને દલિત બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારોમાં મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ છે.

શું દલિતો કોઈ મોટો નિર્ણય લેશે?

૨૦૨૫ની ચૂંટણીમાં દલિત સમાજની ભૂમિકા નિર્ણાયક રહેશે. પણ આ વખતે તેઓ વચનો પર નહીં, કામ પર મત આપશે. જો રાજકીય પક્ષો તેમની વ્યૂહરચના નહીં બદલે અને દલિતોના મુદ્દાઓને ગંભીરતાથી નહીં લે, તો દલિત મતદારો આ પક્ષોને ચોક્કસ પાઠ ભણાવશે. હવે માત્ર ઓફિસોમાં ડો.આંબેડકરનો ફોટો રાખવાથી દલિતો રાજી નહીં થઈ જાય. તેમને તેમના મતોની ટકાવારી મુજબ સત્તામાં ભાગ જોઈએ છે. એવામાં જોવાનું એ રહેશે કે દિલ્હીના દલિત મતદારો સત્તાની ચાવી કોના હાથમાં સોંપે છે.

આ પણ વાંચો: કેજરીવાલથી નારાજ દિલ્હીના 17 ટકા દલિત મતદારોના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે?

યુપીના બાંદાના તેંદુરા ગામની ઘટના

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર ગણાતા ઉત્તરપ્રદેશ (UP) નો છે. અહીં બાંદા (Banda) ના બિસન્ડા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના તેંદુરા ગામ (Tendura village)ના દલિત સરપંચ પર બંદૂકથી ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો. સરપંચ (dalit Pradhan) પર બે ગોળી (shot with a gun) ચલાવવામાં આવી હતી. જેમાંથી એક ગોળી ડાબા હાથમાં અને બીજી પેટમાં વાગી છે. ગંભીર હાલતમાં તેમને તાત્કાલિક જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યાંથી તેમને મેડિકલ કોલેજ રિફર (referred to the medical college) કરવામાં આવ્યા હતા.

દલિત સરપંચના ઘરે જ ઘટના બની

તેંદુરા ગામના દલિત સરપંચ રામલાલ જયન (Tendura village Pradhan Ramlal Jayan) સાંજે લગભગ 4:30 વાગ્યે તેમના પ્લોટમાં બેઠા હતા. તેમની સાથે પિંકુ ભદૌરિયા, લલ્લુ સિંહ અને પરિવારના ચાર-પાંચ સભ્યો પણ બેઠા હતા. એ દરમિયાન ગામનો એક યુવક ત્યાં આવ્યો હતો. તેની પાછળ થોડા સમય પછી ગામના બીજા બે યુવાનો આવ્યા હતા. પાછળથી આવેલા બે યુવાનોમાંથી પહેલાએ પિસ્તોલ કાઢીને સરપંચ પર ગોળીબાર કર્યો હતો.

એક ગોળી હાથ પર બીજી પેટમાં વાગી

પહેલી ગોળી સરપંચના ડાબા હાથમાં વાગી હતી. નજીક બેઠેલા લોકો કંઈ સમજે તે પહેલાં જ બીજા યુવકે પોતાની પિસ્તોલમાંથી ગોળીબાર કર્યો અને તેની ગોળી પેટમાં વાગી હતી. એક પછી એક બે ગોળીબાર થયા બાદ દલિત સરપંચના ઘરે નાસભાગ મચી ગઈ હતી. એ દરમિયાન બંને હુમલાખોરો પિસ્તોલ લહેરાવતા ભાગી ગયા હતા. લોહીથી લથપથ દલિત સરપંચને તાત્કાલિક જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યાંથી તેમને મેડિકલ કોલેજમાં રિફર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ કેસમાં બિસંડા પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ સુરેશ કુમાર સૈનીએ જણાવ્યું હતું કે ઘટના સ્થળે તપાસ અને પૂછપરછ કરવામાં આવી છે. ઘાયલને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે સરપંચના પક્ષ દ્વારા કોઈ ફરિયાદ આપવામાં આવી નહોતી.

સરપંચ સમાજવાદી પાર્ટીના સક્રિય સભ્ય છે

મળતી માહિતી પ્રમાણે ગોળીબારમાં ઘાયલ થયેલા સરપંચ રામલાલ જયન સમાજવાદી પાર્ટીના સક્રિય કાર્યકર છે. તેઓ સપાના કારોબારી સભ્ય (SP executive) પણ છે. સમાજવાદી પાર્ટી દ્વારા પીડીએ જન સંવાદ યાત્રા (PDA Jan Samvad) કાઢવામાં આવી છે. ૨૩મી ફેબ્રુઆરીએ તેંદુરા ગામમાં પીડીએ જાહેર સંવાદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવાની જવાબદારી સરપંચ રામલાલ જયનની હતી. તેમના દ્વારા પીડીએ જનસંવાદ કાર્યક્રમ માટે મંડપ વગેરે બાંધવાની કામગીરી ચાલી રહી, એ દરમિયાન જ આ હુમલો થયો હતો. 

સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રતિનિધિ મંડળે સરપંચની મુલાકાત લીધી

આ ઘટના બનતા જ સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવની સૂચનાથી 8 સભ્યોનું એક પ્રતિનિધિ મંડળ સરપંચની મુલાકાતે પહોંચ્યું હતું અને આ મામલે જાણકારી મેળવી હતી. સપાના બાંદા જિલ્લા અધ્યક્ષ મધુસૂદન કુશવાહાએ આ મામલે વિસ્તારથી જાણકારી આપી હતી.

પોલીસે બે આરોપીઓની ધરપકડ કરી

આ ઘટનામાં બિસન્ડા પોલીસ સ્ટેશને અત્યાર સુધીમાં બે આરોપીઓ રાઘવસિંહ અને કુલદીપની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દીધાં છે. જ્યારે અન્ય એક આરોપી સંદીપ સિંહ હજુ પણ ફરાર છે અને પોલીસ તેને શોધી રહી છે. સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રતિનિધિ મંડળે દલિત સરપંચની મુલાકાત લઈને પોતાનો રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો છે અને તે અખિલેશ યાદવને સોંપવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: ફરીદાબાદમાં ગૌરક્ષકોએ વિદ્યાર્થીને ગૌતસ્કર સમજી ગોળી મારી દીધી

26 મી જાન્યુઆરીએ જ ધારાસભ્યનું અપમાન

મામલો બિહારનો છે. અહીં 26 જાન્યુઆરીના પ્રજાસત્તાક દિવસના અવસર પર જ એક દલિત ધારાસભ્ય (Dalit MLA) ને જાતિના કારણે અપમાન (insult) નો સામનો કરવો પડ્યો. આ આરોપ કોઈ બીજાએ નહીં પરંતુ ધારાસભ્યે પોતે જ લગાવ્યો છે. આ અંગે તેમણે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ (FIR) પણ નોંધાવી છે.

મામલો પટના (Patna) જિલ્લાના ફુલવારી શરીફ વિધાનસભા મતવિસ્તાર (Phulwari Sharif assembly constituency) નો છે. CPI-ML ના ધારાસભ્ય ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) આરોપ લગાવ્યો છે કે રવિવારે તેઓ એક શાળાના નવા મકાનનું ઉદ્ઘાટન (inaugurate) કરવા ગયા હતા, પરંતુ કેટલાક અસામાજિક તત્વોએ તેમને મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરતા રોક્યા હતા. એટલું જ નહીં તેમના માટે જાતિસૂચક શબ્દો (Casteist slurs) નો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

મામલો શું હતો?

CPI-ML ના ધારાસભ્ય પારસા બજાર પોલીસ સ્ટેશન (Parsa Bazar police station)  હેઠળના કુર્થૌલ (Kurthaul) માં એક નવી શાળાના મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરવા ગયા હતા. ત્યારે કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ તેમનો વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. ભારે હોબાળાને કારણે પરિસ્થિતિ એવી પેદા થઈ કે તેમણે પાછા ફરવું પડ્યું. ગોપાલ રવિદાસ (Gopal Ravidas) નો આરોપ છે કે એ દરમિયાન કેટલાક જાતિવાદી તત્વો દ્વારા તેમની સાથે ધક્કામુક્કી કરવામાં આવી અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને તેમનું જાહેરમાં અપમાન કરવામાં આવ્યું. 

ધારાસભ્યે ફરિયાદ નોંધાવી

પોતાની સાથે થયેલા દુર્વ્યવહારથી વ્યથિત થઈને MLA ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) પારસા બજાર પોલીસ સ્ટેશનમાં 4 લોકો સામે નામજોગ અને 10 અજાણ્યા લોકો વિરુદ્ધ FIR નોંધાવી છે. તેમણે પોલીસને આરોપીઓની ધરપકડ કરવા માંગ કરી છે.

અરજીમાં શું લખ્યું છે?

ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) પોતાની અરજીમાં લખ્યું છે કે, 'હું મારા કાર્યકરો સાથે નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાના નવા મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરવા માટે શાળા પરિસરમાં પહોંચ્યો હતો. ત્યાં પહેલેથી જ પુન્નુ સિંહ, મિથિલેશ સિંહ, હંસરાજ હંસ અને અન્ય 10 અજાણ્યા વ્યક્તિઓ બેઠા હતા. તેમણે મારી જાતિના "ચમાર" શબ્દનો ઉપયોગ કરીને મારા હસ્તે ઉદ્ઘાટન થવા દીધું નહોતું. આ લોકોએ મને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહીને મને ધક્કા મારી બહાર કાઢી મૂકી માર મારવાની ધમકી આપી હતી. પોલીસ હવે આ તમામ આરોપોની તપાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચો: ‘તું તો ચહેરા પરથી જ ચોર લાગે છે, ચમાર છો ને?’

મહાકુંભમાં પહેલીવાર બૌદ્ધ સંમેલન યોજાશે

જો કે આ વખતનો મહાકુંભ (Maha Kumbh) ખાસ છે કારણ કે પ્રથમ વખત વિશ્વ હિન્દુ પરિષદે (VHP) અહીં બૌદ્ધ સંમેલન (Buddhist conference) યોજવાનું નક્કી કર્યું છે. અત્યાર સુધી VHP ફક્ત હિન્દુ પરિષદોનું આયોજન કરતું હતું, પરંતુ પહેલીવાર બૌદ્ધ પરિષદ (Buddhist conference) યોજાવા જઈ રહી છે. ૧૦ ફેબ્રુઆરીથી મહાકુંભમાં ત્રણ દિવસીય પરિષદનું આયોજન થવાનું છે, જેમાં બૌદ્ધ ભંતેઓ (Buddhist monks) અને લામાઓ (lamas) ને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. ભારતના વિવિધ રાજ્યો ઉપરાંત રશિયા, અમેરિકા, કંબોડિયા, મ્યાનમાર સહિત ઘણા દેશોમાંથી બૌદ્ધ ભંતેઓ આ પરિષદમાં આવશે તેમ VHP દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે.

વિશ્વ હિંદુ પરિષદ શું કહે છે?

વિશ્વ હિંદુ પરિષદના આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન મહાસચિવ મિલિંદ પરાંડે (Milind Parande) એ જણાવ્યું હતું કે કુંભ એ આધ્યાત્મિક મેળાવડાનું સ્થળ છે. શૈવ, જૈન, શીખ, બૌદ્ધ સહિત ઘણી પરંપરાઓનો જન્મ ભારતમાં જ થયો છે. અલગ અલગ વિચારધારાના સંતોનું એકબીજાને મળવું એ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે. આને આગળ વધારીને અમે બૌદ્ધ સંત સંમેલનનું આયોજન કર્યું છે. સ્થાપના થઈ ત્યારથી VHP સતત હિન્દુ પરિષદોનું આયોજન કરી રહ્યું છે, પરંતુ આ પહેલી વાર છે જ્યારે બૌદ્ધોને એકસાથે લાવવામાં આવી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચો: દલિત, ઓબીસીને રિઝવવા ભાજપ કુંભમેળાનો ઉપયોગ કરી રહી છે?

VHP RSSનું એક સહયોગી સંગઠન છે અને ભાજપ પણ સંઘ પરિવારનો એક રાજકીય ભાગ છે. એ સ્થિતિમાં VHP ના આ સંમેલનને RSS અને BJP ના પ્રયાસો સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે.

બૌદ્ધ સંમેલન યોજીને RSS શું કરવા માંગે છે?

હકીકતે, દેશમાં દલિત સમાજનો એક મોટો વર્ગ છે, જેણે બૌદ્ધ ધર્મ અંગીકાર કરી લીધો છે. આ ઉપરાંત, જે લોકોએ બૌદ્ધ ધર્મ અંગીકાર નથી કર્યો, તેઓ પણ બૌદ્ધ ધર્મ પ્રત્યે ભારે આદર અને સન્માન ધરાવે છે. પછાત સમાજના ઘણા લોકો પણ બૌદ્ધ ધર્મની પરંપરાઓ સ્વીકારે છે અને મહાત્મા બુદ્ધમાં શ્રદ્ધા ધરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં, ભાજપ અને આરએસએસની રણનીતિ એવી છે કે જો આ વર્ગને ખુશ કરી શકાય તો ચૂંટણીમાં લાભ મેળવી શકાય. આ ઉપરાંત, તે બૌદ્ધોને હિન્દુઓ સાથે સામાજિક રીતે જોડવામાં પણ મદદ કરશે. તાજેતરમાં, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, ત્યારે ભાજપે ખાસ કરીને આ બાબત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. બૌદ્ધ સમાજમાંથી આવતા કિરેન રિજિજુને પણ ત્યાં બૌદ્ધોને જોડવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.

૧૯૬૬માં કુંભમાં વિશ્વ હિન્દુ પરિષદની સ્થાપના થઈ હતી

૧૯૬૬માં જ્યારે વિશ્વ હિન્દુ પરિષદની સ્થાપના થઈ ત્યારે તેણે કુંભમાં તેના પ્રથમ હિન્દુ સંમેલનનું આયોજન કર્યું હતું. ત્યારબાદ RSS ના બીજા સરસંઘચાલક માધવ સદાશિવ રાવ ગોલવલકરે VHP સંમેલનના આયોજનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ત્યારથી દર વર્ષે કુંભમાં હિન્દુ પરિષદો અને ધર્મ સંસદનું આયોજન કરવામાં આવે છે. પરંતુ આ વખતે બૌદ્ધ સંમેલન થઈ રહ્યું છે અને આ સંગઠનની નીતિમાં પરિવર્તનનો સંકેત છે.

બૌદ્ધ સંમેલન યોજવા પાછળનો હેતુ શું છે?

આધારભૂત સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે કુંભમેળામાં બૌદ્ધ સંમેલન યોજવા પાછળનો અસલી ઈરાદો દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી સમાજને હિંદુત્વની રાજનીતિમાં ખેંચી જઈ ભાજપની મતબેંકને મજબૂત કરવાનો છે. વર્ષ 2024 ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપના નેતાઓ 400થી વધુ સીટો આવે તો દેશનું બંધારણ બદલી નાખવાની અને અનામતને ખતમ કરી દેવાની જાહેરમાં વાત કરતા હતા. જેના કારણે દેશના એસસી, એસટી અને ઓબીસી મતદારોએ ભાજપની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું હતું અને તેના કારણે ભાજપ 240 સીટો પર આવીને અટકી ગયો હતો. એટલું જ નહીં પોતાના દમ પર બહુમતિ પણ મેળવી શક્યો નહોતો. એ પછી પણ ભાજપના નેતાઓનો ડો.આંબેડકર અને બંધારણ અને અનામત સહિતના દલિતો, આદિવાસીઓ, ઓબીસી અને લુઘુમતીઓ પરના હુમલાઓ ચાલું રહ્યાં હતા. તાજેતરમાં અમિત શાહે સંસદમાં ડો.આંબેડકરને ફેશન ગણાવી તેને લઈને પણ દેશભરમાં ભારે વિરોધ થયો હતો અને ભાજપની દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી વિરોધી છાપ વધુ મજબૂત બની હતી.

હાલ દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી નજીકમાં છે અને ત્યાં દલિત મતદારો 20 ટકા આસપાસ છે. દલિતો ડો.આંબેડકરે બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો હોવાથી બુદ્ધના સમાનતાના સિદ્ધાંત તરફ વધુને વધુ વળી રહ્યાં છે. જેના કારણે સંઘ અને ભાજપની ચૂંટણીમાં ફટકો પડવાની ચિંતા સતાવી રહી છે. એટલે પાણી પહેલા પાળ બાંધવા માટે તેઓ હવે બૌદ્ધ ધર્મ અને તેના સંતોને મહોરું બનાવી દલિત મતોને પોતાની તરફ વાળવા પ્રયત્ન કરવા માંગે છે. જો કે, દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી મતદારો ભાજપ અને આરએસએસ ડો.આંબેડકર, બંધારણ અને અનામતના ઘોર વિરોધી હોવાની વાત સારી રીતે સમજી ચૂક્યાં હોવાથી આ પ્રકારના બૌદ્ધ સંમેલનોથી તેઓ ભાજપને મત આપે તે વાતમાં બહુ દમ હોય તેમ લાગતું નથી.

આ પણ વાંચો: RSS શા માટે 8000 દલિત વિદ્યાર્થીઓને કુંભ મેળામાં લઈ જઈ રહ્યું છે?

૭૧મી સિટી સિવિલ એન્ડ સેશન્સ કોર્ટ (CCH) ના નિર્દેશોના આધારે સદાશિવ નગર પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. ફરિયાદી દુર્ગાપ્પા (Durgappa) , જે આદિવાસી બોવી સમાજ (Bovi community) ના છે, તે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ખાતે સેન્ટર ફોર સસ્ટેનેબલ ટેકનોલોજીમાં ફેકલ્ટી સભ્ય હતા.

તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમને 2014 માં ખોટી રીતે હની ટ્રેપમાં ફસાવવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ તેમને નોકરીમાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે વધુમાં આરોપ લગાવ્યો કે તેમને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી અને ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી. આ કેસમાં અન્ય આરોપીઓમાં ગોવિંદન રંગરાજન, શ્રીધર વોરિયર, સંધ્યા વિશ્વેશ્વરૈયા, હરિ કેવીએસ, દાસપ્પા, બલરામ પી, હેમલતા મિશી, ચટ્ટોપાધ્યાય કે, પ્રદીપ ડી સાવરકર અને મનોહરનનો સમાવેશ થાય છે.

કોણ છે ક્રિસ ગોપાલકૃષ્ણન?

ક્રિસ ગોપાલકૃષ્ણનની LinkedIn પ્રોફાઇલ અનુસાર, તેઓ 2013-14માં ભારતના ટોચના ઉદ્યોગ ચેમ્બર, કન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (CII) ના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા હતા. અને જાન્યુઆરી 2014 માં તેમણે દાવોસમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમના સહ-અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી.

જાન્યુઆરી ૨૦૧૧ માં, ભારત સરકારે ગોપાલકૃષ્ણનને દેશનો ત્રીજો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર પદ્મ ભૂષણથી નવાજ્યા. ક્રિસ ગોપાલકૃષ્ણન પાસે IIT મદ્રાસમાંથી ભૌતિકશાસ્ત્ર અને કમ્પ્યુટર સાયન્સમાં માસ્ટર ડિગ્રી છે. આ ઉપરાંત, ગોપાલકૃષ્ણન ઇન્ડિયન નેશનલ એકેડેમી ઓફ એન્જિનિયર્સ (INAE) ના ફેલો છે. અને ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ ટેલિકોમ્યુનિકેશન એન્જિનિયર્સ (IETE) ના માનદ ફેલો છે.

આટલા મોટા પદો પર રહેલી ચૂકેલી વ્યક્તિ પણ જાતિવાદથી ગ્રસ્ત હોય ત્યાં બીજા લોકો કેવી માનસિકતામાં રાચતા હશે તે સમજી શકાય તેમ છે. દેશની ટોચની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાંથી ચાણક્ય નીતિ મુજબ સામ, દામ, દંડ અને ભેદમાંથી કોઈપણ રસ્તો અપનાવીને દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી ફેકલ્ટીઓનો એકડો કાઢી નાખવાનું એક સુનિશ્ચિત તંત્ર કામ કરી રહ્યું છે અને ક્રિષ ગોપાલકૃષ્ણને પણ તે જ કર્યું હોય તેમ લાગે છે. જોવાનું એ છે કે, એટ્રોસિટી એક્ટમાં રહેલી જોગવાઈઓ મુજબ આ લોકોને સજા થાય છે કે નહીં.

આ પણ વાંચો: ભયંકર નોનસેન્સ: નારાયણ મૂર્તિ બેશરમ અને નિર્દય બજારનું પ્રતીક બની ગયા!

'જય બાપુ, જય ભીમ, જય સંવિધાન' રેલીમાં ખડગેએ કહ્યું, “તેઓ બાબા સાહેબ વિશે અફવાઓ ફેલાવી રહ્યા છે, હું દરરોજ અખબારમાં તે જોઉં છું. પણ બાબા સાહેબે પોતે એક પત્ર લખ્યો હતો, હું તમને એ બતાવી રહ્યો છું. તેમણે આ વાત તેના મિત્ર કમલકાંતને લખી હતી. ડૉ. આંબેડકર  લખે છે - મારી હારમાં એસ.એ. ડાંગે અને સાવરકર સિવાય બીજા કોઈનો હાથ નહોતો, તેમણે કાવતરું ઘડીને મને હરાવ્યો. આ પત્ર વાંચો તેનાથી ઘણાં ભ્રમ દૂર થશે.” ખડગેએ ભાજપ પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “તમે કેટલું બધું જૂઠું બોલો છો, બાબાસાહેબે પોતે પોતાના હાથે લખ્યું છે, તે ટાઈપ કરેલું નથી.”

વર્ષ 1952ની ચૂંટણીમાં શું થયું હતું”

ઉલ્લેખનીય છે કે ૧૯૫૨ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ડૉ.આંબેડકર(Dr.Ambedkar)ને બોમ્બે નોર્થ બેઠક પરથી નારાયણ સદોબા કાજરોલકર (Narayan Sadoba Kajrolkar) જેવા સામાન્ય ઉમેદવાર સામે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. કાજરોલકર, જે એક સમયે આંબેડકરના સહયોગી હતા, તેમને કોંગ્રેસ પાર્ટીએ તેમની સામે ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. સ્વતંત્રતા પછી પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ (Pandit Jawaharlal Nehru) ના નેતૃત્વ હેઠળ રચાયેલી વચગાળાની સરકારમાં બંધારણના ઘડવૈયા બાબા સાહેબ આંબેડકર કાયદા અને ન્યાય મંત્રી (Minister of Law and Justice) હતા, પરંતુ વડા પ્રધાન સાથે નીતિગત મુદ્દાઓ પર મતભેદો બાદ તેમણે કોંગ્રેસ પાર્ટીમાંથી રાજીનામું આપી દીધું. ભાજપ ઘણીવાર આ મુદ્દા પર કોંગ્રેસ પાર્ટી પર નિશાન સાધે છે.

તાજેતરમાં, સંસદના શિયાળુ સત્રમાં, ભાજપે આ મુદ્દો જોરદાર રીતે ઉઠાવ્યો હતો અને કોંગ્રેસ પર આંબેડકરનું અપમાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ કહ્યું હતું કે જ્યારે બાબા સાહેબ જીવિત હતા, ત્યારે કોંગ્રેસ પાર્ટીએ તેમનું ખૂબ અપમાન કર્યું હતું.

લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી (Rahul Gandhi) એ ભાજપ અને RSS પર ડૉ. આંબેડકર અને તેમના દ્વારા બનાવવામાં આવેલા બંધારણનું અપમાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે પક્ષના કાર્યકરોને સત્તામાં રહેલા લોકોથી બંધારણને બચાવવા માટે કામ કરવા કહ્યું. રાહુલ ગાંધીએ એવી પણ જાહેરાત કરી હતી કે કોંગ્રેસ કેન્દ્રમાં સત્તામાં આવ્યા પછી ટૂંક સમયમાં દેશવ્યાપી જાતિ વસ્તી ગણતરી કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે કોંગ્રેસ 50 ટકા અનામત મર્યાદા નાબૂદ કરશે અને લોકસભા અને રાજ્યસભા બંનેમાં આ સંદર્ભમાં કાયદો રજૂ કરશે.

આ પણ વાંચો: જ્યારે ડૉ.આંબેડકરને હરાવવા નહેરૂએ તેમના PA ને જ ચૂંટણીમાં ઉતાર્યો?

આવો જ એક ચોંકાવનારો કિસ્સો મધ્યપ્રદેશ (Madhya Pradesh) ના રતલામ (Ratlam) માંથી સામે આવ્યો છે. જ્યાં એક બ્રાહ્મણ યુવક (Brahmin Youth) નકલી આદિવાસી સર્ટિફિકેટ (Fake ST Certificate) બનાવી ડેપ્યૂટી કલેક્ટર (Deputy Collector) ની પોસ્ટ સુધી પહોંચી ગયો હતો. જેની જાણ સ્થાનિક ધારાસભ્યને થતા હવે તેમણે આ નકલી આદિવાસી ડેપ્યૂટી કલેક્ટર સામે મોરચો માંડ્યો છે.

મામલો શું છે?

મધ્યપ્રદેશના રતલામ જિલ્લાની સૈલાના વિધાનસભા (Sailana Assembly Ratlam) ના ધારાસભ્ય કમલેશ્વર ડોડિયારે (MLA Kamleshwar Dodiyar) રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલ (Governor Mangubhai Patel) ને પત્ર લખીને અજય ગુપ્તા (Ajay Gupta) નામના વ્યક્તિ પર ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. ડોડિયારે આરોપ લગાવ્યો છે કે અજય ગુપ્તાએ 2015 માં મધ્યપ્રદેશ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (PSC) ની પરીક્ષા અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ક્વોટામાંથી નકલી જાતિ પ્રમાણપત્ર (Fake caste certificate) નો ઉપયોગ કરીને પાસ કરીને ડેપ્યુટી કલેક્ટર (Deputy Collector) નું પદ મેળવ્યું હતું. ધારાસભ્યએ આને આદિવાસી સમાજના અધિકારો પર તરાપ ગણાવી છે અને આ મામલે સંપૂર્ણ તપાસની માંગ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ બિરસા મુંડા ‘આદિવાસી’ યુનિવર્સિટીમાંથી ‘આદિવાસી’ અનામત કાઢી નાખી?

ધારાસભ્ય કમલેશ્વર ડોડિયારે પોતાના પત્રમાં લખ્યું છે કે અજય ગુપ્તાએ પોતાના પિતાના નામ અને જાતિ પ્રમાણપત્રમાં છેડછાડ કરીને પોતાને ST શ્રેણીના હોવાનું દર્શાવ્યું હતું. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે અજય ગુપ્તા સામાન્ય જાતિના છે અને તેમણે પોતાના નકલી દસ્તાવેજોના આધારે અનામત શ્રેણી હેઠળ નોકરી મેળવી છે.

ડોડિયારે એમ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે તેમને આ માહિતી સોશિયલ મીડિયા દ્વારા મળી હતી, જ્યાં ઘટના સંબંધિત દસ્તાવેજો અને માહિતી સામે આવી હતી. ધારાસભ્યના જણાવ્યા મુજબ, અજય ગુપ્તાએ માત્ર સરકારી તંત્ર સાથે છેતરપિંડી કરી નથી પરંતુ આ પદો માટે ખરેખર લાયક આદિવાસી ઉમેદવારોના અધિકારોનું પણ ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

આદિવાસી સમાજમાંથી આવતા ધારાસભ્ય કમલેશ્વર ડોડીયારે માંગ કરી છે કે, અજય ગુપ્તા અને તેમના પરિવારના તમામ સભ્યોના જાતિ પ્રમાણપત્રોની સંપૂર્ણ ચકાસણી થવી જોઈએ. અને જો અજય ગુપ્તા દોષિત ઠરે છે, તો તેમને તાત્કાલિક સરકારી સેવામાંથી બરતરફ કરવા જોઈએ અને તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. નકલી દસ્તાવેજો પર અનામતનો દુરુપયોગ કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ જેથી આદિવાસી સમાજના અસલી દાવેદારોના અધિકારોનું રક્ષણ થાય.

આ પણ વાંચોઃ દાહોદના આદિવાસી યુવકે ભીલી બોલીમાં એટ્રોસિટી પર ફિલ્મ બનાવી

ધારાસભ્ય ડોડિયારે (MLA Kamleshwar Dodiyar) આ મુદ્દા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે અનુસૂચિત જનજાતિ શ્રેણી માટે અનામત સરકારી નોકરીઓ આદિવાસી યુવાનોના અધિકારો અને જીવનને સશક્ત બનાવવાનું એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. નકલી દસ્તાવેજો (Fake certificate) ના આધારે અનામતનો દુરુપયોગ કરવો એ માત્ર બંધારણમાં આપવામાં આવેલી અનામતની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન નથી પરંતુ તે સરકારી નાણાં અને સંસાધનોનો પણ દુરુપયોગ છે. આવા કિસ્સાઓને કારણે, લાયક આદિવાસી ઉમેદવારો તેમના અધિકારોથી વંચિત રહી રહ્યા છે, જે અન્યાયી છે.

આદિવાસી અધિકારોનું ઉલ્લંઘન સહન નહીં કરીએ: Kamleshwar Dodiyar

ધારાસભ્ય કમલેશ્વર ડોડિયારે (MLA Kamleshwar Dodiyar) કહ્યું હતું કે, "આ મામલો ફક્ત એક વ્યક્તિએ લઈ લીધેલી નોકરીનો નથી, પરંતુ સમગ્ર આદિવાસી સમાજના અધિકારો પર હુમલો છે. અજય ગુપ્તા જેવા લોકો નકલી દસ્તાવેજોના આધારે ન માત્ર સરકારી વ્યવસ્થાની મજાક ઉડાવી રહ્યાં છે પરંતુ એ ગરીબ અને વંચિત આદિવાસી યુવાનોનું ભવિષ્ય પણ છીનવી રહ્યા છે જેઓ આ પોસ્ટ પરના અસલી દાવેદાર છે. આ જરાય સહન કરવામાં આવશે નહીં. અમે રાજ્યપાલ પાસે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી છે જેથી આવી છેતરપિંડી કરનારાઓને કડક મેસેજ જાય.”

MLA Kamleshwar Dodiyar એ વધુમાં કહ્યું, "જો વહીવટીતંત્ર અને સરકાર આ બાબતે નક્કર પગલાં નહીં ભરે, તો તે આદિવાસી સમાજ પ્રત્યે તેમની ઉદાસીનતા દર્શાવશે. અનામત એ આદિવાસીઓનો બંધારણીય અધિકાર (Constitutional rights of tribals) છે અને તેને કોઈ છીનવી શકશે નહીં. અમે કૌભાંડી અજય ગુપ્તા (Ajay Gupta) ને બરતરફ કરીને જ જંપીશું. તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ. જો જરૂર પડશે તો હું રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ કરતા અચકાઈશ નહીં. હું આ મુદ્દો વિધાનસભામાં ઉઠાવીશ."

આ પણ વાંચોઃ દેશને હોકીમાં પહેલો ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ મેડલ એક આદિવાસી કેપ્ટને અપાવ્યો હતો

શુક્રવારે રોના વિલ્સન (Rona Wilson) અને સુધીર ધવલે મુંબઈ ની તલોજા સેન્ટ્રલ જેલમાંથી બહાર આવ્યા. બે અઠવાડિયા પહેલા તેમને ભીમા કોરેગાંવ કેસ (Bhira Koregaon Case) માં જામીન મળ્યા હતા, જેમાં તેમના અને અન્ય માનવાધિકાર કાર્યકરો પર UAPA હેઠળ આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા. એક કાર્યકર્તાએ મક્તુબને જણાવ્યું કે, તેમને બપોરે 1 વાગ્યે મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ભીમા કોરેગાંવ હિંસા કેસમાં ધરપકડ કરાયેલા ૧૬ લોકોમાંથી અત્યાર સુધીમાં માત્ર સાત લોકોને જામીન મળ્યા છે, જ્યારે પ્રખ્યાત માનવાધિકાર કાર્યકર્તા સ્ટેન સ્વામીનું કસ્ટડીમાં મૃત્યુ થયું હતું.

આ પણ વાંચોઃ  ભીમા કોરેગાંવ કેસમાં શોમા સેનને છ વર્ષ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે જામીન આપ્યા

વિલ્સન રાજકીય કેદીઓની મુક્તિ માટેની સમિતિના સભ્ય છે અને એક જાણીતા કેદીઓના અધિકાર માટેના કાર્યકર્તા છે. ધરપકડ પછી પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે વિલ્સનના લેપટોપની તપાસ કરતાં તેમને એક પત્ર મળ્યો જે વિલ્સને કથિત રીતે માઓવાદી આતંકવાદીને લખ્યો હતો, જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હત્યાનો ઉલ્લેખ હતો.

ફેબ્રુઆરી 2021 માં, અમેરિકન ડિજિટલ ફોરેન્સિક્સ ફર્મ આર્સેનલ કન્સલ્ટિંગના એક અહેવાલમાં તારણ કાઢવામાં આવ્યું હતું કે એક હેકરે વિલ્સનના કમ્પ્યુટર પર ગુનાહિત પત્ર પ્લાન્ટ કરવા માટે માલવેરનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 2022 માં, યુ.એસ.માં સુરક્ષા સંશોધકોએ પુણે પોલીસ અને રોના વિલ્સન, વરવરા રાવ અને હેની બાબુ સામેના હેકિંગ અભિયાન વચ્ચે એક સાબિત કડી શોધી કાઢી હતી. ધવલે એક લેખક છે અને એલ્ગાર પરિષદ કાર્યક્રમના આયોજકોમાંના એક છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, રોના વિલ્સન અને સુધીર ધાવલે બંનેની 2018 માં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૭ ના રોજ મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં એલ્ગાર પરિષદના કાર્યક્રમમાં કથિત ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો આપ્યા બાદ બીજા દિવસે પુણે જિલ્લાના કોરેગાંવ-ભીમામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

 આ પણ વાંચોઃ  ભીમા કોરેગાંવ મામલોઃ પત્રકાર ગૌતમ નવલખાને 4 વર્ષ બાદ જામીન મળ્યાં

પુણે પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે આ કાર્યક્રમને માઓવાદીઓનું સમર્થન હતું. બાદમાં, આ કેસ રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) ને સોંપવામાં આવ્યો. જોકે, આ કેસમાં ધરપકડ કરાયેલા 16 લોકોમાંથી ઘણા હવે જામીન પર બહાર છે.

બોમ્બે હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ એ.એસ. ગડકરી અને કમલ ખાટાની બેન્ચે રોના વિલ્સન અને સુધીર ધાવલે દ્વારા ભોગવવામાં આવેલી "લાંબી કેદ" અને ટ્રાયલ "ટૂંક સમયમાં" પૂર્ણ ન થવાની સંભાવનાની નોંધ લીધી અને જામીન મંજૂર કર્યા. પોતાના આદેશમાં, બેન્ચે કહ્યું કે આ સમયે તે કેસની યોગ્યતાઓ પર વિચાર કરી રહી નથી. તેમણે કહ્યું કે આ કેસમાં 300 થી વધુ સાક્ષીઓ હોવાથી ટ્રાયલ નજીકના ભવિષ્યમાં પૂર્ણ થશે નહીં.

વિલ્સન અને ધાવલેના વકીલોએ કહ્યું હતું કે બંને આરોપીઓ 2018 થી જેલમાં છે અને ખાસ કોર્ટે પણ હજુ સુધી તેમની સામે 'આરોપ' ઘડ્યા નથી. તેમને રાહત આપતાં કોર્ટે તેમને 1 લાખ રૂપિયાની જામીન રકમ જમા કરાવવા અને ટ્રાયલની સુનાવણી માટે ખાસ NIA કોર્ટમાં હાજર રહેવાનો નિર્દેશ આપ્યો.

આ પણ વાંચોઃ જ્યારે મુઠ્ઠીભર મહાર યોદ્ધાઓએ પેશ્વાની વિશાળ સેનાને પરાસ્ત કરેલી

Dausa ના ગણેશપુરા વિસ્તારની ઘટના

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર હત્યાની આ ઘટના દૌસા (Dausa) શહેરના ગણેશપુરા રોડ પર સ્થિત સત્કાર કોલોનીમાં બની હતી. અહીં બે યુવાનોએ દલિત યુવક વિનોદ બૈરવા (35) (Vinod bairava) ની છરીના ઘા મારીને હત્યા કરી દીધી. હત્યારાઓ રાત્રે વિનોદના ઘરે આવ્યા હતા અને તેની સાથે માથાકૂટ કરી હતી. એ પછી તેને છરીના ઘા મારી દીધાં હતા. થોડી વારમાં જ વિનોદના ઘરમાંથી રડવાનો અને ચીસો પાડવાનો અવાજ આવતા પડોશીઓ ત્યાં દોડી આવ્યા હતા. એ દરમિયાન આરોપીઓ ત્યાંથી ભાગતા જોવા મળ્યા. આ જોઈને પડોશીઓને શંકા ગઈ.

આ પણ વાંચોઃ રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

પડોશીઓ ઘરમાં ગયા તો ચોંકી ગયા

એ દરમિયાન લોકોએ એક હત્યારાને પકડી લીધો પણ બીજો ભાગી ગયો. ત્યારબાદ, જ્યારે લોકો વિનોદના ઘરની અંદર ગયા, ત્યારે તેનો મૃતદેહ લોહીથી લથપથ હાલતમાં પલંગ પર પડેલો હતો. આ જોઈને પડોશીઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. લોહીથી ખરડાયેલી છરી પણ ત્યાં પડી હતી. પડોશીઓએ તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરી. ઘટનાની માહિતી મળતા જ દૌસાના ડીએસપી રવિ પ્રકાશ શર્મા અને શહેર કોટવાલ સુધીર કુમાર ઉપાધ્યાય ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા. તેમણે ઘટના સ્થળનું નિરીક્ષણ કર્યું.

એક આરોપી સગીર નીકળ્યો, એકની શોધખોળ ચાલું

આ સાથે, પુરાવા એકત્રિત કરવા માટે FSL અને MOB ટીમોને બોલાવવામાં આવી હતી. મોડી રાત્રે, વિનોદના મૃતદેહને દૌસા જિલ્લા હોસ્પિટલના શબઘરમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો. એ દરમિયાન લોકોએ જે યુવકને પકડ્યો હતો તે સગીર હોવાનું કહેવાય છે. લોકોએ તેને ખૂબ માર માર્યો અને બાંધી દીધો. પોલીસ તેના દસ્તાવેજો પરથી તેની ઉંમર ચકાસી રહી છે. પોલીસની પ્રાથમિક તપાસમાં આરોપીની ઓળખ થઈ ગઈ છે. તેનું નામ રાહુલ હોવાનું સામે આવ્યું છે.

26 january એ મોબાઇલને લઈને વિવાદ થયો હતો

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, 26 જાન્યુઆરીના રોજ વિનોદ બૈરવા અને આરોપી રાહુલ વચ્ચે મોબાઇલ ફોનને લઈને ઝઘડો થયો હતો. આ જ વિવાદને કારણે રાહુલ તેના મિત્ર સાથે રાત્રે વિનોદ બૈરવાના ઘરે પહોંચ્યો હતો. ત્યાં તેણે વિનોદ પર છરીના ઘા કરીને તેની હત્યા કરી દીધી. હાલમાં પોલીસ રાહુલને શોધી રહી છે. સગીરની પણ પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર સુધીર કુમાર ઉપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે રાહુલની ધરપકડ બાદ જ આખો મામલો સામે આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવકની હત્યામાં ન્યાય માંગવા આખું શહેર રસ્તા પર ઉતર્યું

26 જાન્યુઆરીના રોજ, અમૃતસરની હેરિટેજ સ્ટ્રીટ પર સ્થિત બંધારણના ઘડવૈયા ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાને એક તોફાની શખ્સ દ્વારા તોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આરોપીઓએ બંધારણને પણ આગ લગાવી દીધી. પ્રજાસત્તાક દિવસે જ મહાનાયક ડો. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા તોડી પાડવાના આ પ્રયાસના વિરોધમાં આજે અમૃતસર બંધ છે. તોફાનીઓએ પ્રતિમાની સામે રાખેલા બંધારણને પણ આગ ચાંપી દીધી હતી. લોકોએ આરોપીઓને પકડીને પોલીસને સોંપી દીધા.

દલિત-બહુજન સમાજમાં ભારે આક્રોશ

બાબા સાહેબ ડૉ. ભીમ રાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અને બંધારણને આગ લગાડવાની આ ઘટના બાદ સમગ્ર અમૃતસર શહેરમાં ભારેલા અગ્નિ જેવી સ્થિતિ પેદા થઈ છે. અહીં ફગવાડાના દલિત સમાજના લોકો ભારે ગુસ્સે ભરાયા છે. સમાજના લોકોએ ફગવાડા હાઇવે પર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું અને રસ્તો બ્લોક કરી દીધો. વિરોધ પ્રદર્શનની માહિતી મળતાં એસપી રૂપિન્દર કૌર ભટ્ટી ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા અને વિરોધ કરી રહેલા લોકોને શાંત પાડ્યા અને તેમની માગણીઓ સાથેનું આવેદનપત્ર સ્વીકાર્યા બાદ રસ્તો ટ્રાફિક ખુલ્લો કરાવ્યો અને તેમને સ્થાનિક ગુરુ હરગોવિંદ નગરમાં બેસવા માટે સમજાવ્યા.

દલિત નેતા યશ બરણાના નેતૃત્વમાં એસપી રૂપિન્દર કૌર ભટ્ટીને એક આવેદનપત્ર આપવામાં આવ્યું હતું જેમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે ફગવાડામાં પણ આરોપીઓ સામે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવે. આ પ્રસંગે ડીએસપી ભારત ભૂષણ, એસએચઓ સિટી અમનદીપ નાહર, ટ્રાફિક ઇન્ચાર્જ અમન કુમાર દેવેશ્વર પણ તેમની સાથે હતા.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

ત્યાં હાજર લોકોએ તેને નીચે ઉતારી પોલીસને સોંપી દીધો. જ્યારે વિવિધ દલિત સમુદાયના સંગઠનોને આ વાતની જાણ થઈ, ત્યારે તેઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો. આ અંગે પત્રકારો સાથે વાત કરતા દલિત સમાજના આગેવાનોએ જણાવ્યું હતું કે અમે ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા પાસે પોલીસ સુરક્ષાની પણ માંગણી કરી હતી, પરંતુ પોલીસે તેના પર ધ્યાન આપ્યું ન હતું અને આજે કેટલાક તોફાની તત્વોએ બાબા સાહેબની પ્રતિમામાં તોડફોડ કરી હતી. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા તોડફોડ કરવામાં આવી હતી.

તેમણે કહ્યું કે પોલીસે તે વ્યક્તિને કસ્ટડીમાં લઈ લીધો છે, પરંતુ અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તે વ્યક્તિને અમારી ઈચ્છા મુજબ સજા મળે. આ કેસમાં ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા અમૃતસર સિટીના એસપી વિશાલજીત સિંહ સાથે વાત કરવામાં આવી ત્યારે તેમણે જણાવ્યું કે તેમણે આરોપીની ધરપકડ કરી લીધી છે અને તે વ્યક્તિ અમૃતસરની બહારના જિલ્લાનો રહેવાસી છે. હાલમાં તેના અમૃતસર આવવાના કારણોની પણ તપાસ કરવામાં આવશે અને પોલીસ તેમની કડક પૂછપરછ કરશે.

સિટીંગ જજ દ્વારા ઘટનાની તપાસ કરાવો

આ ઘટનાના સમગ્ર પંજાબમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યાં છે. જેને લઈને હવે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ આવવા લાગી છે. પંજાબ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા પ્રતાપ સિંહ બાજવાએ હેરિટેજ સ્ટ્રીટમાં ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અને ત્યાં સ્થાપિત બંધારણની પ્રતિકૃતિને સળગાવી દેવાની ઘટનાની સખત નિંદા કરી છે. તેમણે આ ઘટનાને પંજાબ સરકારની નિષ્ફળતા ગણાવીને સમગ્ર મામલાની તપાસ સિટીંગ જજ દ્વારા કરાવવાની માંગ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ખોખરામાં આરોપીઓનું સરઘસ નીકળ્યું, બાબાસાહેબની નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરાઈ

તેમણે કહ્યું કે અમને કોઈ અન્ય એજન્સી પર વિશ્વાસ નથી. પ્રજાસત્તાક દિવસે બનેલી આ ઘટનાથી વધુ દુઃખદ શું હોઈ શકે? શ્રી હરમંદિર સાહિબ અહીંથી થોડે દૂર છે અને નજીકમાં જ એક પોલીસ સ્ટેશન પણ આવેલું છે. પંજાબમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જેવી કોઈ વસ્તુ નથી. આજની ઘટના સત્તામાં બેઠેલા લોકોનું સુનિયોજિત કાવતરું છે. પ્રતાપ સિંહ બાજવા પોતે ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા અને કહ્યું કે આ ઘટના એવા સમયે બની જ્યારે દરેક ખૂણે પોલીસ તૈનાત હતી. એ આશ્ચર્યજનક છે કે જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે પંજાબ પોલીસ ક્યાં હતી.

તરુણ ચુગે આમ આદમી પાર્ટી પર નિશાન સાધ્યું

ભાજપના નેતા તરુણ ચુગે કહ્યું કે ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ, નિંદનીય અને હૃદયદ્રાવક છે. ગુનેગારોને કડક સજા મળવી જોઈએ. આ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનાએ સ્પષ્ટપણે દર્શાવ્યું છે કે પંજાબમાં આમ આદમી પાર્ટીની કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પહેલા કરતાં પણ વધુ ખરાબ છે. હત્યા, લૂંટ, ખંડણી અને ખંડણીની ઘટનાઓ દરરોજ બની રહી છે. હવે બંધારણના ઘડવૈયા બાબા સાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન કરવામાં આવ્યું છે અને બંધારણની પ્રતિમાનું પણ અપમાન કરવામાં આવ્યું છે. આ કરોડો ભારતીયોનું અપમાન છે. આ દુ:ખદ ઘટના પંજાબની આમ આદમી પાર્ટી સરકારના શબપેટીમાં છેલ્લો ખીલો સાબિત થશે.

ડૉ. આંબેડકરનું અપમાન નિંદનીય છે – ગુરજીતસિંહ ઔજલા

સાંસદ ગુરજીત સિંહ ઔજલાએ બાબા સાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરના અપમાનની કડક નિંદા કરી છે. તેમણે કહ્યું કે તેમના કારણે જ આજે ભારતમાં દરેકને સમાન અધિકાર મળ્યા છે. આજે જ્યારે આખો દેશ 76મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યો છે. ત્યારે જ દેશને સમાન અધિકાર આપનારા અને બંધારણના ઘડવૈયાનું અપમાન કરવું એ દેશના દરેક નાગરિકનું અપમાન છે. સાંસદ ગુરજીત સિંહ ઔજલાએ આ ઘટનાની તપાસ કરવા અને દોષિતોને વહેલી તકે જેલમાં ધકેલી દેવાની માંગ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, રાજ્ય સરકારે હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ અને ગુનો કરનારાઓને કડક સજા આપવી જોઈએ.

આ પણ વાંચોઃ ડૉ.આંબેડકરની વધુ એક પ્રતિમા તૂટી, તોફાનીઓએ ઉખાડીને પાર્કમાં ફેંકી દીધી 

દેશભરમાં આજે 76માં પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી હતી ત્યારે ગુજરાતના બનાસકાંઠાના ભાભરમાં નગરપાલિકા ખાતે યોજાયેલા પ્રજાસત્તાક પર્વના કાર્યક્રમ દરમિયાન ભાજપના પ્રદેશ મંત્રીએ જાહેર મંચ પરથી અનામતનો વિરોધ કરીને કહ્યું કે, 'અનામત માથાનો દુખાવો બની રહી છે'

બનાસકાંઠાના ભાભરના આઝાદ ચોક ખાતે પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં જિલ્લાના ભાજપ પ્રદેશ મંત્રી નૌકાબહેન પ્રજાપતિએ જાહેર મંચ પરથી અનામતને લઈને આપેલા નિવેદન આપતા કહ્યું કે, 'તૃષ્ટીકરણની રાજનીતિ અને વોટ બેંકની નીતિના આધારે અનામતને આજે પણ આપણે દૂર કરી શક્યા નથી. અનામત માથાનો દુખાવો બની રહી છે. દેશમાં આપણું આર્થિક સ્તર સુધરીને 5માં સ્થાને જઈ રહ્યું છે. દેશની પ્રોપર્ટી-મિલકત આપણી જ છે મિત્રો, ભારતના નાગરિક તરીકે આપણી શું ફરજ હોઈ શકે. રાષ્ટ્રભક્તિ ફક્ત 15મી ઓગસ્ટ કે 26માં જાન્યુઆરી નહીં પરંતુ આપણા અંદર દેશ પ્રત્યેની નિષ્ઠા હોવી જોઈએ.'

એક તરફ ભાજપ કહેતુ આવ્યું છે કે, દેશમાં બંધારણ છે ત્યાં સુધી અનામતને કોઈ હટાવી નહીં કરી શકે. બીજી તરફ, પ્રજાસત્તાક દિવસે જ ભાજપના આ મહિલા નેતાની અનામત હટાવી દેવાના નિવેદનને કારણે ભારે હોબાળો મચી ગયો છે. 

જ્યારે નૌકાબહેન પ્રજાપતિએ સમગ્ર મામલે જણાવ્યું હતું કે, 'આ મારું વ્યક્તિ નિવેદન હતું અને તેનાથી કોઈને હાની પહોંચી હોય તો હું માફી માંગું છે. આ કોઈ પાર્ટી વતી નિવેદન ન હતું.'

આ પણ વાંચો: 'નહેરૂ, ઈંદિરા, રાજીવ ગાંધી અનામત વિરોધી હતા' - દલિત સાંસદના કોંગ્રેસ પર આક્ષેપ

મળતી માહિતી મુજબ, આ ઘટના મહમુદાબાદ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવેલા બહરૌલી ગામમાં બની હતી, જ્યાં શનિવારે સવારે બિહારી લાલ નામના 50 વર્ષના શખ્સે તીક્ષ્ણ હથિયારથી પોતાનું ગુપ્તાંગ કાપી નાખ્યું હતું. એ પછી, તેણે આ કપાયેલો ભાગ તેમના 15 વર્ષના પુત્ર દ્વારા ગામના શ્રી જાગેશ્વર મહાદેવ મંદિરમાં અર્પણ કરવા મોકલ્યો. પુત્રએ કપાયેલ ગુપ્તાંગ શિવલિંગને અર્પણ કર્યો અને ઘરે પાછો ફર્યો. તે પછી બિહારીલાલ લોહીથી લથપથ પડેલા રહ્યા.

આ પણ વાંચોઃ બ્રાહ્મણ પૌત્રએ ત્રિશૂળથી દાદીની હત્યા કરી લોહી શિવલિંગને ચડાવ્યું

ગુપ્તાંગ કાપી શિવજીને ચઢાવ્યું
બિહારી લાલના દીકરાએ જણાવ્યું કે તેના પિતાએ તેને ભગવાનના મંદિરમાં અર્પણ કરવા માટે પોતાનો ગુપ્ત ભાગ કાપીને આપ્યો હતો. જ્યારે ગામલોકોને માહિતી મળી ત્યારે તેઓ મંદિરે પહોંચ્યા હતા. મંદિરમાં પણ ભારે ભીડ હતી. ગામલોકો ખૂબ જ ડરી ગયા હતા અને મંદિરમાં જોરથી ઓમ નમઃ શિવાયનો જાપ કરવા લાગ્યા. ગુપ્તાંગ કાપીને તેને અર્પણ કરવાની ચર્ચા આખા ગામમાં ફેલાઈ ગઈ. લોકો જાતભાતની ચર્ચા કરી રહ્યા છે. જે આધેડે પોતાનું ગુપ્તાંગ કાપ્યું તે માનસિક રીતે બીમાર હોવાનું કહેવાય છે. હાલમાં, તેની સીતાપુર જિલ્લા હોસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી છે.

પત્નીએ સાચી વાત જણાવી
બિહારી લાલની પત્ની આશા દેવીએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે બિહારી લાલને સવારે ઉઠીને નહાવાનું કહેવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે ના પાડી દીધી હતી. તેમણે કહ્યું, મને મંદિર લઈ જાઓ. પરિવાર તેને મંદિરમાં લઈ ગયો, જ્યાં પૂજા કર્યા પછી તેઓ તેને ઘરે પાછો લાવ્યા. થોડા સમય પછી, બિહારી લાલની તબિયત બગડવા લાગી અને તેઓ બોલી શકતા ન હતા. જ્યારે પત્નીએ હોસ્પિટલ જવા કહ્યું, ત્યારે બિહારીલાલે ના પાડી અને મંદિર લઈ જવા કહ્યું. પરિવાર તેને બળજબરીથી હોસ્પિટલ લઈ ગયો, ત્યારે જ ખબર પડી કે તેનો પ્રાઈવેટ પાર્ટ કાપી નાખવામાં આવ્યો હતો.

બિહારીલાલની હાલત ગંભીર છે.
બિહારી લાલની પત્ની આશા દેવીએ જણાવ્યું કે બિહારી લાલની માનસિક સ્થિતિ સારી નથી. તેઓ અંધ શ્રદ્ધામાં માને છે અને તેમનું મન જે કહે છે તે કરે છે. તેઓ ઘણા દિવસથી મંદિરમાં જાય છે. હાલમાં, નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે, બિહારી લાલ પાસેથી ઘટના વિશે સંપૂર્ણ માહિતી મેળવી શકાઈ નથી. મળતી માહિતી મુજબ બિહારી લાલને 5 બાળકો છે.

આ પણ વાંચોઃ ગોંડલના ભોજપરામાં આધેડે શિવલિંગ સામે ગળું કાપી કમળપૂજા કરી?

છેલ્લા 75 વર્ષોમાં, ભારતે લોકશાહી પ્રજાસત્તાક તરીકે ઘણી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે. ઉદાહરણ તરીકે આ દિવસે અમલમાં આવેલા બંધારણે દેશને સરકાર ચલાવતા શાસનના ખ્યાલથી વાકેફ કરાવ્યો. જેને ધ્યાનમાં રાખીને દેશમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે સરકારો પસંદ કરવા માટે ચૂંટણીઓ યોજાવાની શરૂઆત થઈ. આ ઉપરાંત, દેશમાં ઝડપી આર્થિક વિકાસ અને ઉદારવાદ પણ જોવા મળ્યો છે. ચાલો જાણીએ છેલ્લા 75 વર્ષમાં લોકશાહી પ્રજાસત્તાક તરીકે ભારતની 10 સૌથી મોટી સિદ્ધિઓ વિશે, જે બંધારણ ન હોત તો આપણને મળી ન હોત.

૧. મૂળભૂત અધિકારો

બંધારણ તમામ નાગરિકોને વ્યક્તિગત અને સામૂહિક રીતે ચોક્કસ મૂળભૂત સ્વતંત્રતાઓ પ્રદાન કરે છે. તેની મૂળભૂત અધિકારની 6 વ્યાપક કક્ષાઓ તરીકે બંધારણમાં ગેરંટી આપવામાં આવી છે, જે ન્યાયી છે. બંધારણના ભાગ III માં સમાવિષ્ટ કલમ 12 થી 35 મૂળભૂત અધિકારો સાથે સંબંધિત છે. જે નીચે મુજબ છેઃ 

સમાનતાનો અધિકારઃ જેમાં કાયદા સમક્ષ સૌ સમાન હોવાનો એટલે કે સમાનતાનો સમાવેશ થાય છે; ધર્મ, વંશ, જાતિ, લિંગ અથવા જન્મ સ્થળના આધારે ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ મૂકાયેલો છે. આમાં રોજગારના સંદર્ભમાં સમાન તકોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, ભેગા થવાની, સંગઠનો અથવા યુનિયન બનાવવાની સ્વતંત્રતા, હરવા-ફરવા, રહેઠાણ અને વ્યવસાયની સ્વતંત્રતા (આમાંથી કેટલાક અધિકારો રાજ્યની સુરક્ષા, વિદેશી દેશો સાથેના વિભિન્ન સંબંધો, જાહેર હિત અને નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ સાથે સંબંધિત છે અને શિષ્ટાચાર તથા નૈતિકતાને આધીન આપવામાં આવે છે).

શોષણ સામેનો અધિકારછ જેમાં બળજબરીથી મજૂરી, બાળ મજૂરી અને માનવ તસ્કરી પર પ્રતિબંધ મૂકાયો છે.

શ્રદ્ધા અને કોઈપણ ધર્મનું પાલન કરવાની, તેમાં શ્રદ્ધા રાખવાની અને ધર્મનો પ્રચાર કરવાની સ્વતંત્રતા.

કોઈપણ વર્ગના નાગરિકોને તેમની સંસ્કૃતિ, ભાષા અથવા લિપિ જાળવવાનો અધિકાર અને લઘુમતીઓને તેમની પસંદગીની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સ્થાપિત કરવા અને જાળવવાનો અધિકાર; અને મૂળભૂત અધિકારોના અમલ માટે બંધારણીય ઉપાયોનો અધિકાર.

2. મૂળભૂત ફરજો

૧૯૭૬માં અપનાવવામાં આવેલા ૪૨મા બંધારણીય સુધારામાં નાગરિકોની મૂળભૂત ફરજોની યાદી આપવામાં આવી છે. બંધારણના ભાગ IV માં કલમ 51 'A' મૂળભૂત ફરજો સાથે સંબંધિત છે. તે અન્ય બાબતોની સાથે નાગરિકોને બંધારણનું પાલન કરવાનો અને ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામને પ્રેરણા આપનારા આદર્શોને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેનું પાલન કરવાનો આદેશ આપે છે. તે દેશનું રક્ષણ કરવા અને જ્યારે બોલાવવામાં આવે ત્યારે દેશની સેવા કરવા અને સંવાદિતા અને સામાન્ય ભાઈચારાની ભાવના વિકસાવવા અને ધાર્મિક, ભાષાકીય, પ્રાદેશિક અને વર્ગ વિવિધતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ આદેશ આપે છે.

૩. રાજનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો

બંધારણ રાજનીતિના કેટલાક માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો નક્કી કરે છે. આમ તો તેને અદાલતમાં કાયદેસર રીતે ન્યાયી ઠેરવી શકાય નહીં, પરંતુ તે દેશના શાસન માટે તે મૂળભૂત છે. કાયદાના ઘડતરમાં આ સિદ્ધાંતોનો ઉપયોગ કરવો એ રાજ્યોની ફરજ માનવામાં આવે છે. આમાં એવી જોગવાઈ છે કે રાજ્ય, રાષ્ટ્રીય જીવનની તમામ સંસ્થાઓમાં સામાજિક, આર્થિક અને રાજકીય ન્યાય સહિત દરેક શક્ય સામાજિક વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરીને, જાહેર નીતિઓને એવી રીતે નિર્દેશિત કરશે કે બધા પુરુષો અને સ્ત્રીઓને આજીવિકાના પર્યાપ્ત સાધનો પૂરા પાડવામાં આવે. સમાન કામ માટે સમાન પગાર અને તેની આર્થિક ક્ષમતા અને વિકાસની અંદર, બેરોજગારી, વૃદ્ધાવસ્થા, માંદગી અને અન્ય અસમર્થતા અથવા અપંગતાના કિસ્સામાં કામ, શિક્ષણ અને જાહેર સહાયના અધિકારને સુરક્ષિત કરવા માટે અસરકારક જોગવાઈ. રાજ્ય કામદારો માટે જીવનનિર્વાહ વેતન, કામની માનવીય પરિસ્થિતિઓ, યોગ્ય જીવનધોરણ અને ઉદ્યોગોના સંચાલનમાં કામદારોની સંપૂર્ણ ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.

૪. મતદાનનો અધિકાર

કોઈપણ લોકશાહી દેશમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ અધિકાર મતદાનનો અધિકાર છે. ભારતીય બંધારણ મુજબ દેશમાં 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના કોઈપણ જાતિ, સમાજ અને ધર્મના દરેક નાગરિકને ચૂંટણીમાં પોતાના મતનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર છે. ભારતીય બંધારણ મુજબ, ૧૮ વર્ષથી વધુ ઉંમરના દેશના કોઈપણ નાગરિક, જે ચૂંટણી પંચમાં નોંધાયેલા હોય, તે મતદાન કરવા માટે પાત્ર છે. દરેક નાગરિક પોતાના વિસ્તારની રાષ્ટ્રીય, રાજ્ય, જિલ્લા અને સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં મતદાન કરી શકે છે. જ્યાં સુધી કોઈ વ્યક્તિ ગેરલાયકાતના નિયમોની મર્યાદા ઓળંગે નહીં, ત્યાં સુધી તેને મતદાન કરવાથી રોકી શકાય નહીં. દરેક નાગરિકને ફક્ત એક જ મતદાન કરવાનો અધિકાર છે અને મતદાર ફક્ત તેના નોંધાયેલા વિસ્તારમાં જ મતદાન કરી શકે છે.

ભારતીય બંધારણ હેઠળ મતદાનના અધિકારને કેટલો મજબૂત કરવામાં આવ્યો છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે જે લોકો મતદાન મથક સુધી શારીરિક રીતે પહોંચી શકતા નથી તેમને પોસ્ટલ બેલેટ દ્વારા મતદાન કરવાની સુવિધા મળે છે. એટલું જ નહીં, બિન-નિવાસી ભારતીયોને પણ મતદાનનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

૫. સંઘીય વ્યવસ્થા, સંસદ-વિધાનસભામાં સત્તાનું વિભાજન

ભારતનું બંધારણ દેશને લોકશાહી પ્રજાસત્તાક તરીકે જાહેર કરે છે. એટલે કે, અહીં સત્તાનું વિભાજન સંઘવાદ પર આધારિત છે. ભારતમાં આ સત્તાઓ કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્યો વચ્ચે વહેંચાયેલી છે. અમુક હદ સુધી બંધારણમાં ત્રીજી કેટેગરી - પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓને અલગ સત્તા આપવાની જોગવાઈ છે.

ભારત માટે પ્રજાસત્તાક દિવસ કેટલો મહત્વપૂર્ણ રહ્યો છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે જો 1950 માં આ દિવસે બંધારણ લાગુ ન થયું હોત, તો દેશમાં સંઘવાદનો કોઈ ખ્યાલ ન હોત. જો વિસ્તાર અને વસ્તીની દ્રષ્ટિએ આટલા મોટા દેશને ચલાવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે સત્તાનું વિભાજન ન હોત, તો અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ હોત. આવી સ્થિતિમાં, બંધારણે દેશને સંઘવાદ આપ્યો, જેમાં કેન્દ્રની સત્તા રાજ્યો કરતા વધારે રાખવામાં આવી. જોકે, ઘણા મુદ્દાઓ પર કેન્દ્ર દ્વારા રાજ્યોની સત્તા ઘટાડી શકાતી નથી.

૬. સ્વતંત્ર કોર્ટ

ભારતીય બંધારણની એક અનોખી વિશેષતા એ છે કે સંઘીય પદ્ધતિ અપનાવવા અને તેમના સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં સંઘ અને રાજ્ય કાયદાઓના અસ્તિત્વ છતાં, તે સંઘ અને રાજ્ય બંને કાયદાઓનું સંચાલન કરવા માટે કોર્ટની એકીકૃત પદ્ધતિની જોગવાઈ કરે છે. 

સમગ્ર ન્યાયતંત્રમાં ટોચ પર ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ છે અને ત્યારબાદ દરેક રાજ્ય અથવા રાજ્યોના ગ્રુપની હાઈકોર્ટ આવે છે. દરેક હાઇકોર્ટના વહીવટ હેઠળ જિલ્લા અદાલતો હોય છે. કેટલાક રાજ્યોમાં નાનામોટા અને સ્થાનિક પ્રકૃતિના દિવાની અને ફોજદારી વિવાદોનો નિર્ણય કરવા માટે ન્યાય પંચાયત, ગ્રામ્ય કોર્ટ, ગ્રામ કચેરી જેવા વિવિધ નામોને આધિન ગ્રામ/પંચાયત ન્યાયાલય પણ કામ કરે છે. દરેક રાજ્યને જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશના નેતૃત્વ હેઠળના ન્યાયિક જિલ્લાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે. જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશ એ જિલ્લાની સર્વોચ્ચ ન્યાયિક સત્તા છે.

આ પણ વાંચો: ભારતના બંધારણ પર RSS અને તેના સ્થાપકો શું માનતા હતા?

જિલ્લા અદાલતો એ નાગરિક અધિકારક્ષેત્રની અદાલતો છે, જેનું નેતૃત્વ વિવિધ રાજ્યોમાં મુન્સિફ, સબ-જજ, સિવિલ જજ તરીકે ઓળખાતા ન્યાયાધીશો દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે, ફોજદારી અદાલતોના વર્ગોમાં મુખ્ય ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ અને પ્રથમ અને બીજા વર્ગના ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટનો સમાવેશ થાય છે.

૭. ધર્મનિરપેક્ષ શાસન

ભારતના બંધારણના નિર્માતાઓએ દેશને પ્રજાસત્તાક જાહેર કર્યો અને તેને ધર્મનિરપેક્ષ રાજ્ય તરીકે સ્થાપિત કર્યો. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતમાં કોઈ પણ ધર્મને રાજ્ય ધર્મનો દરજ્જો નથી અને બધા ધર્મોને સમાન દરજ્જો આપવામાં આવે છે. બંધારણમાં ધર્મનિરપેક્ષતા માટે ઘણી જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. બંધારણની આ જોગવાઈને કારણે જ દેશના ધાર્મિક સમાજોને પોતાની ઇચ્છા મુજબ શાળાઓ, કોલેજો અને અન્ય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ ખોલવાનો અધિકાર છે. સરકાર બિનસાંપ્રદાયિકતાના સિદ્ધાંતનું પાલન કરે છે, તેથી તે ધર્મના આધારે કોઈની સાથે ભેદભાવ કરી શકતી નથી. તેથી કાયદા સમક્ષ બધા ધર્મો સમાન માનવામાં આવે છે. જોકે, કેટલાક કિસ્સાઓમાં, વિવિધ ધર્મોને તેમના પોતાના નિયમોનું પાલન કરવા માટે અલગ છૂટ આપવામાં આવી છે. બંધારણમાં આને પણ પર્સનલ લો હેઠળ રાખવામાં આવ્યું છે.

આ સંદર્ભમાં, ભારતનું બંધારણ અન્ય લોકશાહી દેશોના બંધારણોથી તદ્દન અલગ રહ્યું છે. જ્યાં અમેરિકામાં સરકાર અને ધર્મ બંને એકબીજાના મામલામાં દખલ કરી શકતા નથી. પરંતુ ભારતમાં વ્યવસ્થા એવી છે કે ભારતીય ધર્મનિરપેક્ષતામાં સરકાર ધાર્મિક બાબતોમાં દખલ કરી શકે છે. અહીં વિવિધ ધર્મોની એવી બાબતોને પડકારી શકાય છે, જે બંધારણ કે મૂળભૂત અધિકારોની વિરુદ્ધ હોય. એટલે કે બંધારણ હેઠળ, દેશમાં કોઈપણ ધર્મના વર્ચસ્વને રોકવાની સત્તા પણ આપવામાં આવી છે.

૮. એકલ નાગરિકતા

ભારતના બંધારણમાં સમગ્ર ભારત માટે એક જ નાગરિકત્વની જોગવાઈ છે. દરેક વ્યક્તિ જે બંધારણના અમલ સમયે (૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦) ભારતના અધિકારક્ષેત્રમાં વસવાટ કરતો હતો અને (a) તેમાં જન્મ્યો હતો, અથવા (b) તેના માતાપિતામાંથી કોઈ એક ભારતમાં જન્મ્યાં હતા અથવા (c) જે વ્યક્તિ સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષ માટે ભારતમાં રહ્યાં તે ભારતના નાગરિક બન્યાં. નાગરિકતા અધિનિયમ, ૧૯૫૫ બંધારણના અમલ પછી ભારતીય નાગરિકતાની પ્રાપ્તિ, નિર્ધારણ અને રદ કરવા સંબંધિત છે.

આ પણ વાંચો: ભારતના બંધારણનો આરંભ ‘અમે ભારતના લોકો’ શબ્દોથી થાય છે, એનો અર્થ એ કે ભારત ઈશ્વરે સર્જેલી ઘટના નથી

આ આખો ઘટનાક્રમ એ હદે રૂટિન બની ચૂક્યો છે કે, હવે દલિતો, આદિવાસીઓ, ઓબીસી કે લઘુમતી સમાજના લોકોને પણ જાણે તેની કોઈ અસર નથી થતી. તેનું તાજું ઉદાહરણ આ ઘટના છે, જેમાં ઉનાકાંડની જેમ જ એક દલિત યુવકને માથાભારે તત્વોએ નગ્ન કરીને વાહન પાછળ બાંધીને રસ્તા પર ફેરવ્યો હોવા છતાં મુખ્યધારાના મીડિયામાં તેની નાનકડી નોંધ સુદ્ધાં લેવાઈ નથી.

મામલો આંધ્રપ્રદેશના સત્યસાંઈ જિલ્લાના નરસિમ્પલી ગામનો છે. અહીં માથાભારે તત્વોએ એક 24 વર્ષીય દલિત યુવક અંજનેયુલુને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને ઢોર માર માર્યો હતો. એટલું જ નહીં તેને જાહેરમાં નગ્ન કરી જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી રસ્તા પર ફેરવ્યો હતો. આટલેથી પણ તેમનું મન ન ભરાતા તેના જૂતાથી માર મારી માથે છાણથી રેડીને ગંદો કરી મૂક્યો હતો.

આ પણ વાંચો: "હવે મારાથી સહન નથી થતું", ઉનાકાંડના આંદોલનકારી કાંતિભાઈ વાળાનો જેલમાંથી હૃદયદ્રાવક પત્ર

મળતી માહિતી મુજબ યુવક પર આરોપ હતો કે તે અન્ય સમાજની યુવતી સાથે પ્રેમ થઈ જતા બંને ભાગી ગયા હતા. યુવતીનો પરિવાર તેને શોધી રહ્યો હતો અને બંને પારિગી મંડળના ઉટુકુરુ ગામમાંથી શોધી કાઢ્યા હતા. ત્યાંથી બંનેને બળજબરીથી નરસિમ્પલ્લી પાછા લાવ્યા, જ્યાં ગુરુવારે આ ઘટના બની હતી.

છોકરીના સંબંધીઓએ ગામલોકોની સાથે મળીને અંજનેયુલુ પર હુમલો કર્યો, તેને નગ્ન કરી વાહન સાથે બાંધી શેરીઓમાં ફેરવ્યો. આટલેથી પણ આરોપીઓનું મન ન ભરાતા તેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધી જૂતાથી માર મારવામાં આવ્યો અને માથે ગાયનું છાણ રેડી ગંદો કરી દીધો જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી હતી.

મડિગા અનામત પોરાટા સમિતિ (MRPS) ના નેતાઓના હસ્તક્ષેપ બાદ SC/ST એક્ટ હેઠળ સાત લોકો સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. દરમિયાન, છોકરીના પિતાએ અંજનેયુલુ વિરુદ્ધ પોક્સો હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો હતો.

દલિત યુવક અંજનેયુલુની બહેન અનીતાએ જણાવ્યું હતું કે, "તેમણે મારા ભાઈ પર હુમલો કર્યો. તેને આ લોકો બળજબરીથી ગાડીમાં લઈ આવ્યા હતા અને પછી તેને નગ્ન કરીને ગામમાં બધાની વચ્ચે મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. એ પછી પોલીસે તેને ફરીથી પોલીસ સ્ટેશનમાં માર માર્યો અને તેને સમાધાન કરવા માટે મજબૂર કર્યો. આરોપીઓ મારા ભાઈને જાહેરમાં નગ્ન કરીને માર મારી રહ્યા હતા. છતાં પોલીસે તેમના પર કોઈ પગલાં લીધાં નથી. આ આખી ઘટના પાછળ પોલીસ પણ એટલી જ જવાબદાર છે જેટલા આરોપી ગુનેગાર છે. તેમણે કાયદો વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિ જાળવવાને બદલે મારા ભાઈને આરોપીઓના હવાલે કરી દીધો હતો. માટે પોલીસ પણ એટલી જ ગુનેગાર છે અને તેમના પર પણ કાર્યવાહી થવી જોઈએ."

બીજી તરફ સત્યસાંઈના એસપી વી રત્નાએ જણાવ્યું હતું કે, "જો યુવક સાથે કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર થયાનું સાબિત થશે તો અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

આ પણ વાંચો: હવે તો ન્યાય જ અમારી જિંદગીનું લક્ષ્ય છેઃ ઉના કાંડના પીડિત રમેશ સરવૈયા

આ ઘટનાના ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યા છે. આ ઘટનામાં નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદભાઈ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય પટેલ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાઈ છે. કોન્ટ્રાકટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, પરંતુ ચીફ ઓફિસર અને સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટરની ધરપકડ ન થતાં સમાજમાં રોષ ફેલાયો છે. જેને લઈને પાટડીમાં અનુસૂચિત જાતિ સમાજની મૌન રેલી સાથે ધરણા અને અડધો દિવસ સ્વયંભૂ બંધ પાળવાની સાથે સમસ્ત અનુસૂચિત જાતિ સમાજે આરોપી અધિકારીઓની ધરપકડની માગ કરી હતી. 

આ પણ વાંચોઃ ગટરની સફાઈ કરતાં કર્મચારીનું મોત થાય તો સરકારે રૂ.૩૦ લાખનું વળતર આપવું પડશે

ગટર સફાઈ દરમિયાન થયેલા ગેસ ગળતરથી બે યુવાનોના મૃત્યુના કેસમાં અનુસૂચિત જાતિ સમાજે મૌન રેલી અને પ્રતીક ધરણા યોજ્યા હતા. 21 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ નગરપાલિકા વિસ્તારમાં ભૂગર્ભ ગટરના પંપ હાઉસમાં કામ કરતા બે કર્મચારીઓ જયેશભાઈ પાટડીયા અને ચિરાગભાઈ પાટડીયાનું મોત થયું હતું.

મૃતકોના પરિવારજનોને સમાજ કલ્યાણ વિભાગ તરફથી એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ રૂ. 4 લાખની સહાયમાંથી રૂ. 1 લાખનો પ્રથમ હપ્તો આપવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, નગરપાલિકા દ્વારા બંને મૃતકોના પરિવારને રૂ. 30-30 લાખના વળતરના ચેક આપવામાં આવ્યા છે.

આ ઘટનામાં નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદભાઈ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય પટેલ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાઈ છે. કોન્ટ્રાકટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, પરંતુ ચીફ ઓફિસર અને સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટરની ધરપકડ ન થતાં સમાજમાં રોષ ફેલાયો છે અને દલિત સમાજના લોકોએ આરોપી અધિકારીઓની ધરપકડની માંગ કરી છે.

આ મામલે ધ્રાંગધ્રાના ડીવાયએસપી જે.ડી. પુરોહિતે જણાવ્યું હતું કે, બંને આરોપી અધિકારીઓ ફરાર છે અને તેમની ધરપકડ માટે અલગ-અલગ પોલીસ ટીમો કાર્યરત છે. વિરોધ દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે પોલીસનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો. સમગ્ર પાટડી નગર બપોરે 12થી 5 વાગ્યા સુધી સ્વયંભૂ બંધ રહ્યું હતું. જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર ખરેખર આ કેસમાં આરોપી અધિકારીઓને સજા કરે છે કે પછી અન્ય કેસોની જેમ તેમને છાવરે છે.

આ પણ વાંચોઃ પાટડીના મૃતક બંને સફાઈકર્મીઓના પરિવારને 30-30 લાખની સહાય અપાઈ

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર મૃતકોની ઓળખ પ્રિન્સ (Prince)અને અભિષેક (Abhishek) તરીકે થઈ છે. જેઓ અનુક્રમે કેંપિયરગંજ અને ધસ્કાના રહેવાસી છે. બંને બાળકો સફાઈ કર્મચારીના ભત્રીજા અને ભત્રીજી હોવાનું કહેવાય છે. મૃતક બાળકોના પરિવારના સભ્યોની રડી રહીને હાલત ખરાબ છે.

પહેલા વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર્યા હતા

પોલીસનું કહેવું છે કે પહેલા બંનેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર મારવામાં આવ્યો હતો. એ પછી હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના સહજનવા વિસ્તારના ભક્ષા ગામમાં બની હતી. શુક્રવારે બપોરે બંનેના મૃતદેહ મળી આવ્યા હતા. બંને મૃતદેહો વચ્ચે ૫૦ મીટરનું અંતર હતું.

માહિતી મળતા જ ગામલોકોની ભીડ ઘટનાસ્થળે એકઠી થઈ ગઈ હતી અને પોલીસ પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. આ ઘટનાને લઈને ગ્રામજનોમાં રોષ છે. ગામલોકોએ પોલીસને એક કલાક સુધી બાળકોના મૃતદેહ પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જવા દીધા નહીં. પોલીસ અધિકારીઓએ તેને લાંબા સમય સુધી સમજાવ્યા ત્યારે જ તેઓ શાંત થયા હતા અને તે પછી જ પોલીસ મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જઈ શકી હતી.

ગામથી દૂર અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહો મળી આવ્યા

બે મૃતદેહોમાંથી એકના હાથ અને બીજાના હાથ-પગ બાંધેલા હતા. ઘટના દરમિયાન બાળકો કોઈ અવાજ ન કરે તે માટે, ખૂનીએ તેમના મોંમાં કપડું ઠૂંસી દીધું હતું. સહજનવા પોલીસ ઘટના સ્થળની તપાસ કરી રહી છે. એસએસપી ડૉ. ગૌરવ ગ્રોવરે પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને ઘટના વિશે માહિતી મેળવી હતી.

ચિલુઆતાલ વિસ્તારના નવાપરના રહેવાસી રાકેશના સાસરિયાઓનું ઘર સહજનવા વિસ્તારના ભક્ષા ગામમાં છે. તેનો ૧૨ વર્ષનો દીકરો પ્રિન્સ તેના મામા ઇન્દ્રેશના ઘરે આવ્યો હતો. ગુરુવારે સાંજે લગભગ 5 વાગ્યાની આસપાસ, પ્રિન્સ અને તેના મામાનો દીકરો અભિષેક (14) ગામમાં ફરવા ગયા હતા. પરંતુ, લાંબા સમય પછી પણ બંને ઘરે પાછા ફર્યા નહોતા.

મોડી રાત થઈ ત્યારે પરિવારના સભ્યોએ બંને બાળકોની શોધખોળ શરૂ કરી. પરંતુ બંનેનો પત્તો લાગી શક્યો નહોતો. પરિવારના સભ્યો ગામમાં અને સંબંધીઓમાં શોધખોળ કરી રહ્યા હતા. દરમિયાન, શુક્રવારે બપોરે ગામથી થોડે દૂર એક ખેતરમાં બંનેના અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળી આવ્યા હતા. અભિષેક ધોરણ 6 માં અને પ્રિન્સ ધોરણ 5 માં અભ્યાસ કરતો હતો.

રોષે ભરાયેલા ગામલોકો રસ્તા પર બેસી ગયા

બાળકોની હત્યાની માહિતી મળતાં જ ગામલોકો એકઠા થઈ ગયા અને પોતાના પરિવારો સાથે રસ્તા પર બેસી ગયા હતા. પોલીસ બાળકોના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જવા માંગતી હતી પરંતુ તેઓ મૃતદેહોને લઈ જવા દેતા ન હતા. માહિતી મળતાં જ એસએસપી ગૌરવ ગ્રોવર ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા. તેમણે પરિવાર સાથે વાત કરી અને યોગ્ય કાર્યવાહીની ખાતરી આપી. જે બાદ પરિવારના સભ્યો શાંત થયા. ૧ કલાક પછી તેમણે મૃતદેહને લઈ જવા દીધો.

એસએસપી ગૌરવ ગ્રોવર કહે છે કે આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. બંને બાળકોને કોણે અને શા માટે માર્યા, આની દરેક દ્રષ્ટિકોણથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઘટના ટૂંક સમયમાં જાહેર થશે.

ભીમ આર્મી ચીફ ચંદ્રશેખર આઝાદે શું કહ્યું?

આ ઘટના પર દુઃખ વ્યક્ત કરતા આઝાદ સમાજ પાર્ટી (કાંશી રામ) ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને સાંસદ ચંદ્રશેખર આઝાદે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ગોરખપુરના સહજનવાન પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં એક હૃદયદ્રાવક ઘટનામાં, બે દલિત કિશોરોના અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળી આવ્યા છે જેમના ગળા કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. મૃતદેહો એકબીજા સાથે બાંધેલા હતા અને તેમના મોંમાં કપડું ઠૂંસી દેવામાં આવ્યું હતું. આ ભયાનક ઘટના સમાજ માટે આઘાતજનક છે અને કાયદો અને વ્યવસ્થાની ગંભીર નિષ્ફળતાને પણ ઉજાગર કરે છે. પરિવારના સભ્યો સાથે મારી સંવેદના છે. પ્રકૃતિ તેમને આ અપાર દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ આપે. ગોરખપુર પોલીસે આ ઘટનાની નિષ્પક્ષ અને ત્વરિત તપાસ કરવી જોઈએ અને ગુનેગારોને વહેલી તકે ધરપકડ કરવી જોઈએ અને તેમને કડકમાં કડક સજા આપવી જોઈએ.

આ પણ વાંચો: ઉલટી સાફ કરનાર દલિત બાળકે આઘાતમાં આવીને શાળા છોડી

યામિની મલ્હોત્રાએ ઇન્સ્ટાગ્રામ સ્ટોરી પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું છે કે તે એક અભિનેત્રી હોવાથી તેને મુંબઈમાં ઘર મળી શકતું નથી. લોકો તેને ઘર આપવા તૈયાર નથી. તેઓ તેમને ધર્મ સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછી રહ્યા છે. પોસ્ટમાં યામિની આવી માનસિકતા ધરાવતા લોકો પર પ્રહાર કરતી જોવા મળી છે.

'તમે હિન્દુ છો કે મુસ્લિમ?'

યામિનીએ પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું - 'નમસ્તે મિત્રો, હું કંઈક એવું શેર કરવા માંગુ છું જે ખરેખર નિરાશાજનક છે. મને મુંબઈ જેટલું ગમે છે, એટલું જ અહીં ઘર શોધવું મુશ્કેલ છે. મને એવા સવાલો પૂછવામાં આવ્યા કે, તમે હિન્દુ છો કે મુસ્લિમ? તમે ગુજરાતી છો કે મારવાડી? અને જેવી લોકોને ખબર પડે છે કે હું એક અભિનેત્રી છું, કે તરત જ તેઓ ઘર આપવાનો ઈનકાર કરી દે છે. શું હું ફક્ત અભિનેત્રી હોવાને કારણે ઘર મેળવવાને લાયક નથી?

યામિનીને સપનાના શહેર પર ગુસ્સો આવ્યો

'બિગ બોસ 18' ફેમ અભિનેત્રીએ આગળ લખ્યું, 'આ આશ્ચર્યજનક છે કે 2025 માં પણ આ પ્રશ્નો કેવી રીતે અસ્તિત્વમાં છે.' જો સપનાઓ શરતો સાથે આવે છે, તો શું આપણે ખરેખર મુંબીને સપનાનું શહેર કહી શકીએ? યામિની મલ્હોત્રા 'બિગ બોસ 18' પહેલા ઘણા ટીવી શોનો ભાગ રહી ચૂકી છે. તેણે સ્ટાર પ્લસના 'ગુમ હૈ કિસી કે પ્યાર મેં' અને 'મૈં તેરી તુ મેરા' જેવા લોકપ્રિય શોમાં કામ કર્યું છે.

યામિની મલ્હોત્રા એક અભિનેત્રી હોવા ઉપરાંત, એક ડેન્ટિસ્ટ પણ છે. ૨૦૧૬ માં આવેલી ફિલ્મ 'ચુટ્ટલાબાઈ' માં પણ તેણે કામ કર્યું છે. આ વર્ષે અભિનેત્રીએ 'બિગ બોસ ૧૮' માં વાઇલ્ડ કાર્ડ સ્પર્ધક તરીકે પ્રવેશ કર્યો હતો. જો કે, તે લાંબા સમય સુધી ઘરમાં ટકી શકી નહોતી. અભિનેત્રી મૂળ દિલ્હીની છે.

જો કે આ પહેલી ઘટના નથી કે, મુંબઈમાં કોઈ અભિનેત્રીને ઘર માટે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હોય અને તેને તેની જાતિ પૂછવામાં આવી હોય. આ પહેલા ઉર્ફી જાવેદ પણ ભેદભાવનો સામનો કરી ચૂકી છે. વર્ષ ૨૦૨૩ માં, ઉર્ફીએ શેર કર્યું હતું કે લોકોએ તેને ઘર આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કારણ કે તે એક ચોક્કસ ધર્મની હતી. એ વખતે કેટલાક લોકોએ તેના પહેરવેશને કારણે પણ તેને ઘર આપવાનો પણ ઇનકાર કરી દીધો હતો.

આ પણ વાંચો: એક દલિત ડોક્ટર ચાર વર્ષથી ભાડે મકાન મેળવવા રઝળી રહ્યાં છે

કર્ણાટક હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ ક્રિષ્ના એસ દીક્ષિતે આ મહાસભામાં કહ્યું હતું કે, આંબેડકરે પોતે કહ્યું હતું કે, ભારતીય બંધારણના નિર્માણમાં બ્રાહ્મણોએ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. બંધારણ તૈયાર કરવા માટે રચાયેલી મુસદ્દા સમિતિના સાત સભ્યોમાંથી ત્રણ બ્રાહ્મણો હતા. જેમની બંધારણ બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા હતી.

અખિલ કર્ણાટક બ્રાહ્મણ મહાસભાની સુવર્ણ જયંતિ નિમિત્તે બેંગલુરુમાં આયોજિત બે દિવસીય બ્રાહ્મણ સંમેલનમાં જસ્ટિસ કૃષ્ણા એસ દીક્ષિતે આ વાત કહી હતી. તેમણે કહ્યું કે, જો બી. એન. રાવે બંધારણનો મુસદ્દો તૈયાર ન કર્યો હોત તો બંધારણ તૈયાર કરવામાં હજુ ૨૫ વર્ષનો સમય લાગી જાત. તેમણે કહ્યું કે મુસદ્દા સમિતિમાં સામેલ સાત સભ્યોમાંથી ત્રણ સભ્યો અલ્લાદી કૃષ્ણસ્વામી આયંગર, એન. ગોપાલસ્વામી આયંગર અને બી. એન. રાવ  બ્રાહ્મણ હતા. દીક્ષિતે કહ્યું કે બ્રાહ્મણ શબ્દને જાતિને બદલે વર્ણ સાથે જોડવો જોઈએ.

અન્ય બ્રાહ્મણ જજોએ પણ ભાગ લીધો હતો

જસ્ટિસ કૃષ્ણા એસ. દીક્ષિત ઉપરાંત અન્ય જસ્ટિસ વી. શ્રીશાનંદે પણ કોન્ફરન્સમાં ભાગ લીધો હતો. જસ્ટિસ દીક્ષિતે કહ્યું કે, બ્રાહ્મણ સમાજે દેશના વિકાસમાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું છે. ડૉ. આંબેડકરે પોતે બંધારણના નિર્માણમાં બ્રાહ્મણોના ફાળાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે તો ત્યાં સુધી કહી દીધું કે ખુદ આંબેડકરે કહ્યું હતું કે જો બી. એન. રાવ બંધારણની મુસદ્દા સમિતિમાં ન હોત તો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં હજુ ૨૫ વર્ષનો સમય લાગત.

આ પણ વાંચોઃ સેલિના જેટલીએ કહ્યું હતું, "બીજો જન્મ મળે તો ડો.આંબેડકર બનવા માંગીશ"

બાબાસાહેબના જીવનમાં બ્રાહ્મણોના યોગદાનની ચર્ચા કરી

જસ્ટિસ દીક્ષિતે આંબેડકરના જીવનમાં બ્રાહ્મણ શિક્ષકના યોગદાન વિશે વાત કરતા કહ્યું હતું કે ભીમરાવ આંબેડકરના એક શિક્ષક હતા જેનું નામ કૃષ્ણજી હતું, તેમણે જ ભીમરાવને આંબેડકર અટક આપી હતી, જેઓ પહેલા આંબાવડેકર હતા. આ સાથે તેમણે આંબેડકરને આર્થિક મદદ પણ કરી હતી જેથી તેઓ તેમનો અભ્યાસ આગળ વધારી શકે. ન્યાયાધીશે કહ્યું કે આ બાબતો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે બ્રાહ્મણ સમાજ દરેકનું સન્માન કરે છે.

જજે વેદો સાથે દલિતોને જોડવા પ્રયાસ કર્યો

જસ્ટિસ દીક્ષિતે કહ્યું કે વેદોનું વર્ગીકરણ કરનાર વેદ વ્યાસ એક માછીમારનો પુત્ર હતો. તેવી જ રીતે, વાલ્મીકિ પણ એસસી અથવા એસટી સમુદાયના હતા. તેમ છતાં તેમણે રામાયણ લખી જેની આપણે પૂજા કરીએ છીએ. (હકીકતે બ્રાહ્મણો વાલ્મિકી રામાયણને બદલે તુલસીદાસ રચિત રામચરિત માનસની પૂજા કરે છે.) તેમણે કહ્યું, શું આપણે બ્રાહ્મણોને એટલા માટે નીચી નજરથી જોઈએ છીએ કેમ કે રામાયણના રચયિતા વાલ્મીકિ અનુસૂચિત જાતિ કે અનુસૂચિત જનજાતિમાંથી હતા? તેમણે કહ્યું કે આપણે સદીઓથી ભગવાન રામની પૂજા કરીએ છીએ અને તેમના મૂલ્યોને બંધારણમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. (બંધારણમાં રામાયણના મૂલ્યો ક્યાંથી આવ્યા?) તેમના દ્વારા લખાયેલ રામાયણને બંધારણમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

બંધારણમાં બ્રાહ્મણોના મોટા યોગદાનની વાતમાં કેટલું તથ્ય?

જ્યારે કોઈ વિદ્વાન કહે છે કે ડૉ. આંબેડકર બંધારણના ઘડવૈયા હતા. તેનો અર્થ એ છે કે બંધારણને આકાર આપવામાં સૌથી મોટી અને નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવનાર એક વ્યક્તિત્વ નિઃશંકપણે ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર હતા. એ અલગ વાત છે કે બંધારણ સભા સમક્ષ બંધારણ રજૂ કરતી વખતે તેમના છેલ્લા ભાષણમાં, ડૉ. આંબેડકરે ગૌરવ અને નમ્રતા સાથે, આટલા ઓછા સમયમાં આટલું સંપૂર્ણ અને વિગતવાર બંધારણ તૈયાર કરવાનો શ્રેય તેમના સાથીદારો રાઉ અને એસ.એન. મુખર્જીને આપ્યો. હતો. પરંતુ સમગ્ર બંધારણ સભા એ હકીકતથી વાકેફ હતી કે આ એક મહાન નેતાની પોતાના સાથીદારો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતાની પ્રેમાળ અને નમ્ર અભિવ્યક્તિ હતી.

આ પણ વાંચોઃ સાવરકરના ઘોર વિરોધી ડો.આંબેડકર અમિત શાહને ક્યાંથી ગમે?

બંધારણ સભાએ આંબેડકરની ભૂમિકાને સ્વીકારી

કર્ણાટકના બ્રાહ્મણ જજ ભલે બંધારણમાં બ્રાહ્મણોના યોગદાનની મોટી વાતો કરીને ડો.આંબેડકરના મહાકાર્યની લીટી નાની કરવા પ્રયત્ન કરતા હોય. પરંતુ બંધારણમાં બ્રાહ્મણોનું કેટલું અને કેવું યોગદાન હતું તેનો અસલી ચિતાર બંધારણ સભાની ચર્ચાઓના ભાગ 7ના પાના નંબર 231 પરથી મળે છે. જેમાં ઘણી બધી બાબતો સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.

આંબેડકર બંધારણની ખરડા સમિતિના અધ્યક્ષ હતા, જેમની જવાબદારી બંધારણનો લેખિત મુસદ્દો રજૂ કરવાની હતી. આ સમિતિમાં કુલ 7 સભ્યો હતા. બંધારણને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં ડૉ. આંબેડકરની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા ભારતીય બંધારણની ખરડા સમિતિના સભ્ય ટી.ટી. કૃષ્ણમાચારીએ નવેમ્બર ૧૯૪૮માં બંધારણ સભા સમક્ષ કહ્યું: 'ગૃહ એ વાત જાણે છે કે ડ્રાફ્ટિંગ કમિટીમાં જે સાત સભ્યોની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી તેમાંથી એક સભ્યએ ગૃહમાંથી રાજીનામું આપ્યું છે અને તેમના સ્થાને બીજા સભ્યને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ દરમિયાન એક સભ્યનું અવસાન થયું છે અને તેમના સ્થાને કોઈ નવો સભ્ય આવ્યો નથી. એક સભ્ય અમેરિકામાં હતા અને તેનું સ્થાન ભરાયું નહોતું. બીજા એક વ્યક્તિ સરકારી બાબતોમાં પડેલા હતા અને તેમને સોંપવામાં આવેલી જવાબદારીઓ નિભાવી રહ્યા નહોતા. એક કે બે વ્યક્તિઓ દિલ્હીથી ઘણાં દૂર હતા અને સંભવત સ્વાસ્થ્યના કારણોસર સમિતિની કાર્યવાહીમાં ભાગ લઈ શક્યા ન હતા. તો એકંદરે એવું બન્યું છે કે આ બંધારણ લખવાનો ભાર ડૉ. આંબેડકર પર આવી ગયો છે. મને કોઈ શંકા નથી કે આપણે બધાએ તેમના આભારી હોવું જોઈએ કે તેમણે આ જવાબદારી આટલી પ્રશંસનીય રીતે નિભાવી. (બંધારણ સભાની ચર્ચાઓ, ભાગ 7, પાનું 231).

આ પણ વાંચોઃ ભારતના બંધારણ પર RSS અને તેના સ્થાપકો શું માનતા હતા?

મુખ્યમંત્રીની સૂચનાથી પાટડી નગરપાલિકાના સ્વભંડોળમાંથી આ સહાય ચૂકવવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો હતો. દુર્ઘટનાના માત્ર 48 કલાકની અંદર જ બંને પરિવારોને સહાયના ચેક અપાતા સફાઈકર્મી પરિવારોને થોડી રાહત થઈ છે. આ સિવાય એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ સમાજ કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા દરેક પરિવારને રૂ. 4 લાખની વધારાની સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાંથી રૂ. 1 લાખનો પ્રથમ હપ્તો પણ આપવામાં આવ્યો છે.

ઘાયલ થયેલા વ્યક્તિને પણ રૂ. 1 લાખની સહાય

ગેસ ગળતરની આ દુર્ઘટનામાં ઘાયલ થયેલા ચેતનભાઈ મંગાભાઈની પણ સરકાર દ્વારા રૂ. 1 લાખની સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાંથી રૂ. 25 હજારનો પહેલો હપ્તો જારી કરાયો છે. સફાઈ કામદાર વિકાસ નિગમ દ્વારા વિમા પેટે રૂ. 2 લાખની વધારાની સહાયની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે. 

મૃત્યુ જેવા ગંભીર મામલામાં પણ નેતાઓ રાજકીય લાભ લેવાનું ચૂક્યા નહોતા અને સત્તાપક્ષના ધારાસભ્યથી લઈને શહેર ભાજપ પ્રમુખ તથા અન્ય હોદ્દેદારોએ ફોટો સેશન કરાવ્યું હતું. મૃતકના પરિવારને ચેક વિતરણ સમારોહમાં દસાડાના ધારાસભ્ય પી.કે. પરમાર, દિલીપભાઈ પટેલ, પ્રાંત અધિકારી જયંતસિંહ રાઠોર, મામલતદાર, નગરપાલિકા પ્રમુખ ચેતનાબેન ચંદારાણા, શહેર ભાજપ પ્રમુખ વિરલભાઈ સોની સહિતના અધિકારીઓ અને પદાધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પણ વાંચો: પાટડીમાં ગટર સફાઈમાં બે દલિત યુવકોના મોત, અમદાવાદના કોન્ટ્રાક્ટરની ધરપકડ

મળતી માહિતી પ્રમાણે મેઘાણીનગરના ભાર્ગવ રોડ પર આવેલી ભગવતી સ્કૂલની સામે શ્યામનગરની ચાલી આવેલી છે. જ્યાં ચાર મકાનમાં 15થી વધુ લઘુમતી કોમના યુવકો ભાડા કરાર વગર રહેતા હતા. તમામ યુવકો દિવસ દરમિયાન કામ પર જતા હતા અને રાત્રે આવીને સુઈ જતા હતા. તેમના તરફથી સ્થાનિકોને કોઈ જ સમસ્યા નહોતી. જો કે, કોઈને તેમની આ શાંતિ પર શંકા ગઈ જતા તેણે તપાસ કરી હતી. જેમાં આ તમામ યુવકો લઘુમતી કોમના હોવાનું અને નોકરી કરીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવતા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. જેના કારણે બજરંગદળના કાર્યકરો સુધી આ મામલો પહોંચી ગયો હતો. એ પછી તેમણે તરત પોલીસને જાણ કરીને તાત્કાલિક આ યુવકોના ઘર ખાલી કરાવી દેવા માટે કાર્યવાહી કરાવી હતી.

ગઈકાલે ગુરુવારે રાત્રે બજરંગદળના 100 થી વધુ કાર્યકર્તાઓ પોલીસની ટીમને લઈને ભાર્ગવ રોડ પર આવેલી શ્યામનગરની ચાલીમાં પહોંચી ગયા હતા અને ચારેય મકાનોમાં ચેકિંગ કર્યું હતું. ચેકિંગ દરમિયાન યુવકો લઘુમતી કોમના હોવાથી તેમને મકાન ખાલી કરી દેવા માટેની વિનંતી કરી હતી. માહોલ ગરમાય નહીં તે માટે તમામ યુવકોએ પોતાનો સામાન બાંધીને શાંતિથી રિક્ષામાં બેસીને જતા રહ્યા હતા.

આ તમામ યુવકો મકાન ખાલી કરીને જતા રહેતાની સાથે જ બજરંગ દળના કાર્યકરોએ જયશ્રી રામના નારાઓ લગાવ્યા હતા. બજરંગ દળના કાર્યકર્તાઓએ ભાડા કરાર કર્યા વગર મકાન ભાડે આપનાર બે લોકો વિરૂદ્ધ મેઘાણીનગર પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરી છે. પોલીસે ફરિયાદના આધારે તપાસ શરૂ કરી છે. બીજી તરફ બજરંગ દળે આ વિસ્તારમાં જો હજુ પણ લઘુમતી કોમના યુવકો રહેતા હોવાનું જાણવા મળશે તો તેમના પર પણ કાર્યવાહી કરાશે તેમ જણાવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: બજરંગ દળના કાર્યકરોએ દલિત પ્રોફેસરને ઓફિસમાં ઘૂસી માર્યા

છેલ્લા એક વર્ષમાં, GSRTC એ એવી હોટલોની યાદી તૈયાર કરી હતી જેમાં હિન્દુ નામોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, અથવા કેટલાક કિસ્સાઓમાં હોટલ માલિક તરીકે હિન્દુ નામ હતું પરંતુ તે મુસ્લિમ સમાજના લોકો દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહી હતી.

સરકારનું કહેવું છે કે, હોટલોમાં પારદર્શિતા અને યોગ્ય સંચાલન માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. જે હોટલોના રજીસ્ટ્રેશન રદ કરવામાં આવ્યા છે તેમાં વડોદરા ડિવિઝનમાં અમદાવાદ-સુરત રોડ પર આવેલી સ્વાજી ઇન, હોટેલ વિશાલ, હોટેલ બસેરા અને હોટેલ સતીમાતાનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ભરૂચ વિભાગ હેઠળ સુરત-અમદાવાદ રોડ પર આવેલી હોટેલ તુલસી, હોટેલ મારુતિ, હોટેલ ડાયમંડ અને હોટેલ રોનકના નામ પણ તે હોટલોમાં સામેલ છે જેમના રજીસ્ટ્રેશન રદ કરવામાં આવ્યા છે. આ સિવાય, રાજકોટ વિભાગ હેઠળ ભુજ-ધાંગધ્રા-અમદાવાદ રોડ પર આવેલી હોટલ શિવશક્તિનું રજીસ્ટ્રેશન પણ રદ કરવામાં આવ્યું છે.

GSRTC એ ગોધરા વિભાગ હેઠળ આવતી કિસ્મત કાઠિયાવાડી (ડેલોલ) અને હોટેલ વૃંદાવન નામની હોટલોનું રજીસ્ટ્રેશન પણ રદ કર્યું છે. તેવી જ રીતે, પાલનપુર વિભાગમાં પણ, GSRTC એ હોટેલ ગુરુકૃપા, હોટેલ રિલીફ અને હોટેલ રોનકના રજીસ્ટ્રેશન રદ કર્યા છે. જે હોટલોના રજીસ્ટ્રેશન રદ કરવામાં આવ્યા છે તેમાં સાસણ રોડ પર આવેલી હોટલ તુલસી, ઊંઝા-મહેસાણા હાઇવે પર આવેલી હોટલ માનસી, નડિયાદ ખેડા પર આવેલી હોટલ શ્રીજી અને રાજકોટ-ચોટીલા હાઇવે પર આવેલી હોટલ સર્વોદય એન્ડ રૂમ્સનો સમાવેશ થાય છે. પ્રાપ્ત યાદી અનુસાર, GSRTC એ કુલ ૨૭ હોટલના લાઇસન્સ રદ કર્યા છે.

આ પણ વાંચો: દુકાનનું નામ હિંદુ હોવાથી ભાજપ નેતાએ મુસ્લિમ માલિકને ધમકાવી તોડફોડ કરી

રાજસ્થાન બાદ ગુજરાતમાં પણ એકસરખી સ્થિતિ

ગઈકાલે રાજસ્થાનના અજમેરમાં એક દલિત યુવકનો વરઘોડો 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા વચ્ચે નીકળ્યો હતો, જેણે સમગ્ર દેશમાં ચર્ચા જગાવી હતી. દલિત વરરાજાને બીક હતી કે જાતિવાદી તત્વો તેના વરઘોડા પર હુમલો કરી શકે છે. આથી તેણે પોલીસ રક્ષણ મેળવ્યું હતું. હવે આવી જ એક ઘટના ગુજરાતમાં જોવા મળે તેવી શક્યતા છે.

મળતી માહિતી પ્રમાણે ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના ગાદલવાડા ગામના એક દલિત યુવકે પોતાની જાનના વરઘોડા દરમિયાન પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે. યુવકે બનાસકાંઠાના એસપી અક્ષયરાજ મકવાણાને સંબોધીને અરજી કરી છે અને તેમાં પોતાના લગ્ન દરમિયાન વરઘોડામાં પોલીસ સુરક્ષા પુરી પાડવા વિનંતી કરી છે.

દલિત વરરાજાએ પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું

પાલનપુર તાલુકાના ગાદલવાડા ગામમાં રહેતા મુકેશભાઈ પરેચા વ્યવસાયે એડવોકેટ છે અને તેમણે પોતાના લગ્નના વરઘોડામાં પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે. મુકેશભાઈએ અરજીમાં વધુમાં જણાવ્યું છે કે, “તા. 6 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ મારા લગ્ન છે, જેમા અમે ઘોડા પર બેસીને વરઘોડો કાઢવા માંગતા હોઈ પોલીસ સુરક્ષા આપવા વિનંતી છે. અમારા ગામમાં અનુસૂચિત જાતિના લોકોએ ક્યારેય વરઘોડો કાઢ્યો નથી કે નીકળતો પણ નથી. પહેલીવાર અમે વરઘોડો કાઢનાર વ્યક્તિ છીએ. જેથી અનિચ્છનીય બનાવ બનવાની પુરી શક્યતા છે, તેથી અમને પોલીસ સુરક્ષા આપવા વિનંતી છે. અગાઉ દલિત સમાજના લોકોએ વરઘોડો કાઢવા તેના પર હુમલો થયાની એકથી વધુ ઘટનાઓ બનેલી છે. અહીંના સરીપડા ગામે દલિત વરરાજાના વરઘોડા પર હુમલો થયો હતો, જે મારા ગામથી માત્ર 1 થી 1.5 કિલોમીટર દૂર છે. આ સિવાય મોટા ગામે પણ આવી જ ઘટના બની હતી, જે મારા ગામથી માત્ર 13 કિલોમીટર દૂર છે. આ બંને ગામો ગઢ પોલીસ સ્ટેશનમાં આવે છે. તા. 6 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ સવારે 9.30 વાગ્યે અમારા ફાર્મ હાઉસથી ગામ સુધી વરઘોડો જવાનો છે. જેમાં 100 ટકા અજુગતો બનાવ બને તેવી શક્યતા હોવાથી પોલીસ રક્ષણ આપવા વિનંતી છે.”

પોલીસ સુરક્ષા નહીં મળે તો ચોક્કસ હુમલો થશે તેવી ભીતિ

અરજીમાં મુકેશભાઈ સ્પષ્ટ રીતે લખે છે કે, “આ અરજી મારફત હું જણાવવા માંગું છું કે, મારા વરઘોડામાં અજુગતી ઘટના બનશે તેવી શક્યતાને આધારે હું આ અરજી નથી કરી રહ્યો, પરંતુ પોલીસ સુરક્ષા નહીં મળે તો ચોક્કસ અજુગતી ઘટના ઘટશે જ એવું ભારપૂર્વક જણાવું છું, જેની ગંભીરતાથી નોંધ લઈ સમયસર પોલીસ સુરક્ષા પુરી પાડવા વિનંતી છે.”

વરરાજા મુકેશભાઈ પરેચાએ આ અરજી બનાસકાંઠા એસપી ઉપરાંત ગઢ પોલીસ સ્ટેશનના પીઆઈ, નાયબ પોલીસ અધીક્ષક એસસી-એસટી સેલ પાલનપુર અને ગુજરાતના ડીજીપીને પણ મોકલી છે. જોવાનું એ રહેશે કે ગુજરાત પોલીસ આ અરજીને કેવી રીતે લે છે.

અરજીકર્તા મુકેશ પરેચા શું કહે છે?

સમગ્ર મામલે ખબરઅંતર.કોમ સાથે વાત કરતા અરજીકર્તા મુકેશભાઈ પરેચાએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારા ગામમાં આઝાદીના 75 પહેલાથી કદી અનુસૂચિત જાતિ સમાજની કોઈ વ્યક્તિનો વરઘોડો નથી નીકળ્યો. મારા ગામની બાજુમાં આવેલા સરીપડા ગામમાં આજથી પાંચેક વર્ષ પહેલા અનુસૂચિત જાતિ સમાજના એક આર્મી યુવકે વરઘોડો કાઢ્યો હતો. જેના પર હુમલો થયો હતો. ત્રણેક વર્ષ પહેલા મોટા ગામમાં ખાનગી કંપનીમાં કામ કરતા એક દલિત યુવકના વરઘોડા પર પણ હુમલો થયો હતો. મારા ગામમાં આજ દિન સુધી એકેય અનુસૂચિત જાતિ સમાજના વરરાજાનો વરઘોડો નથી નીકળ્યો. હું પહેલીવાર ઘોડા પર બેસીને નીકળવાનો છું અને મને તેમાં કેટલું જોખમ રહેલું છે તેનો મને સ્પષ્ટ ખ્યાલ છે. ગામના અમુક લોકો મારા વરઘોડામાં કશુંક છમકલું કરે તેવી પુરી શક્યતા જણાય છે. આથી મેં પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે.”

વડગામના ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીએ શું કહ્યું?

ઉલ્લેખનીય છે કે, ગાદલવાડા ગામ ફાયર બ્રાન્ડ ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીના મતવિસ્તારમાં આવે છે. તેમણે આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું હતું કે, “આ ઘટના એક સમાજ તરીકે આપણે કેવા છીએ તે સ્પષ્ટ કરે છે. સાથે જ આ ઘટના ગુજરાતમાં દલિતોની સ્થિતિ આઝાદીના 75 વર્ષ પછી પણ કેવી છે તેની પણ ચાડી ખાય છે. અરજીકર્તા મુકેશભાઈ પરેચાનું ગામ ગાદલવાડા મારા મત વિસ્તાર વડગામમાં આવે છે. ત્રણ હજારની વસ્તી ધરાવતા આ ગામમાં કોઈ અપ્રિય ઘટના ન બને તે માટે એસપીએ તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ અને પોલીસ સુરક્ષા પ્રદાન કરવામાં કોઈ કચાશ ન રાખવી જોઈએ.”

આ પણ વાંચો: રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

ગહનોલી તાલુકાના દાલિણા ગામના રહેવાસી રોહિતના મિત્રોએ કહ્યું કે અમે તેના રૂમનો દરવાજો ખોલવા માટે બૂમ પાડી રહ્યા હતા પરંતુ તેણે રૂમનો દરવાજો ખોલ્યો નહોતો. લાંબા સમય સુધી કોઈ જવાબ ન મળતાં, અમે બારીની તિરાડમાંથી જોયું તો તે લટકતો જોવા મળ્યો. જે બાદ આ મામલાની જાણ પોલીસને કરવામાં આવી. ત્યારબાદ મથુરા ગેટ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.

એવું કહેવાય છે કે આત્મહત્યા કરનાર વિદ્યાર્થી ઘણા સમયથી તણાવમાં હતો. પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી અને તેના પરિવારજનોને જાણ કરી. મૃતકના પિતા ડ્રાઇવર છે અને હાલમાં છત્તીસગઢમાં છે. તેમના આગમન પછી મૃતદેહનું પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યાના સમાચાર મળતાં જ હોસ્ટેલમાં લોકોની ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી.

મળતી માહિતી મુજબ મહલપુર દહિણા ગામના રહેવાસી રાજવીર સિંહનો પુત્ર 19 વર્ષીય રોહિત ઉર્ફે ડબ્બુ, ભરતપુર જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી સામે આવેલા ડો. ભીમરાવ આંબેડકર ભવનના રૂમ નંબર 13માં રહીને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. રહોતિ મંગળવારે સવારે ૯ વાગ્યાની આસપાસ નહાઈને પોતાના રૂમમાં ગયો હતો. ત્યારબાદ બપોરે 2 વાગ્યે અન્ય વિદ્યાર્થીઓએ તેના રૂમનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો પરંતુ કોઈ જવાબ ન મળ્યો, ત્યારે તેમણે ગ્રીલમાંથી ડોકિયું કર્યું અને તેને ફાંસીથી લટકતો જોયો. ત્યારબાદ નજીકના લોકોને જાણ કરવામાં આવી હતી. મૃતકને ત્રણ બહેનો અને એક ભાઈ પણ છે.

આ પણ વાંચો: પપ્પા..હું નહીં બચું...નહીં બચું...

મળતી વિગતો મુજબ આ કૌભાંડ વર્ષ 2013 માં શરૂ થયું હતું. ૨૦૧૩ થી ૨૦૧૯ સુધી હિમાચલ પ્રદેશમાં ખાનગી સંસ્થાઓએ દલિત વિદ્યાર્થીઓની શિષ્યવૃત્તિમાં કૌભાંડ કર્યું હતું. આ કેસમાં EDએ મની લોન્ડરિંગનો કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી. શિમલામાં ED ઓફિસના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર વિશાલદીપે આ કેસમાં સામેલ ખાનગી સંસ્થાઓ પાસેથી મામલો થાળે પાડવા માટે લાંચ માંગી હતી. તે દરેક સંસ્થા પાસેથી 1 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરી રહ્યો હતો. એ દરમિયાન, 2.5 કરોડ રૂપિયાની લાંચનો મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો.

સીબીઆઈ ટીમે સૌપ્રથમ શિમલામાં ED ઓફિસ પર દરોડા પાડ્યા અને ભૂતપૂર્વ ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર વિશાલદીપના ભાઈની ધરપકડ કરી. આ કેસમાં સીબીઆઈએ ૫૫ લાખ રૂપિયા રોકડા પણ જપ્ત કર્યા. વિશાલદીપ ઘણા દિવસો સુધી સીબીઆઈને ચમકો આપીને ભાગતો ફરતો હતો અને 18 દિવસ પછી મુંબઈથી તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ, 20 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ આ જ કેસમાં સીબીઆઈએ દિલ્હીથી તેના ડીએસપી બલબીર સિંહની ધરપકડ કરી. તેને 21 જાન્યુઆરીએ કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને એક દિવસના રિમાન્ડ પર મોકલવામાં આવ્યો હતો. આરોપ છે કે ડીએસપી લાંચના પૈસા પર 10 ટકા કમિશન માંગી રહ્યો હતો.

શિષ્યવૃત્તિ કૌભાંડ શું છે

હિમાચલ પ્રદેશમાં 2.38 લાખ ST, SC અને લઘુમતી વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ મળવાની હતી. રાજ્યની ખાનગી સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓને પણ શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવનાર હતી. પરંતુ આ શિષ્યવૃત્તિના પૈસા ખાનગી સંસ્થાઓ દ્વારા કૌભાંડ કરીને ચાંઉ કરી જવામાં આવ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓના ખોટા પ્રવેશ બતાવીને પૈસા હડપ કરી જવાયા. કારણ કે આ રકમ સીધી વિદ્યાર્થીઓના ખાતામાં જમા નહોતી થતી પરંતુ કોલેજો દ્વારા આપવામાં આવી હતી. ૧૯,૯૧૫ વિદ્યાર્થીઓના નામે ૪ મોબાઈલ નંબર સાથે જોડાયેલા બેંક ખાતાઓમાં પૈસા જમા કરવામાં આવ્યા હતા. હાલમાં, કુલ છેતરપિંડીનો આંકડો રૂ. 250 કરોડથી વધુ છે.

EDએ 4 રાજ્યોમાં 24 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યાં

નોંધનીય છે કે 31 ઓગસ્ટ, 2023 ના રોજ, ED એ 4 રાજ્યોમાં 24 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા અને 4.42 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જપ્ત કરી હતી. જ્યારે IAS અધિકારી અરુણ શર્મા શિક્ષણ સચિવ હતા, ત્યારે તેમણે સૌપ્રથમ કેસ નોંધ્યો હતો. તેમણે પોતાના સ્તરે તપાસ કરી અને જોયું કે શિક્ષણ વિભાગના કેટલાક અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓએ સંસ્થાઓના દલાલોની સાથે મળીને શિષ્યવૃત્તિના નાણાંની ઉચાપત કરી ગયા છે. આ કેસમાં, જયરામ ઠાકુર સરકારે વર્ષ 2019 માં સીબીઆઈ તપાસની ભલામણ કરી હતી અને ત્યારબાદ ED એ પણ પોતાના સ્તરે તપાસ શરૂ કરી હતી.

આ લોકોએ આરોપો લગાવ્યા હતા

ડિસેમ્બર 2024માં CBI એ શિમલામાં ED ઓફિસ પર સતત ત્રણ વખત દરોડા પાડ્યા હતા. આ પછી, 30 ડિસેમ્બર 2024 ના રોજ શિમલામાં હિમાચલ પ્રદેશની ખાનગી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હિમાલયન ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન રજનીશ બંસલ, દેવભૂમિ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન ભૂપિન્દર શર્મા, આઈસીએલ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન સંજીવ પ્રભાકર અને ડી.જે., ચેરમેન, દિવ્યજ્યોતિ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સના ચેરમેન ડી.જે. સિંહે ED પર ખંડણી ગેરવર્તણૂક અને ત્રાસ આપવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે EDના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટરે 25 સંસ્થાઓના ડિરેક્ટરો પાસેથી 1-1 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરી હતી અને કુલ 25 કરોડ રૂપિયાનો ટાર્ગેટ રાખ્યો હતો.

શિષ્યવૃત્તિ કૌભાંડમાં 20 સંસ્થાઓ અને 105 વ્યક્તિઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ

આ કેસમાં તપાસ પૂર્ણ કર્યા પછી, 30 માર્ચ, 2024 ના રોજ સીબીઆઈએ 20 સંસ્થાઓ અને 105 વ્યક્તિઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. ચાર્જશીટમાં સીબીઆઈએ કહ્યું હતું કે લાહૌલ અને સ્પીતિની સરકારી શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓને પાંચ વર્ષથી શિષ્યવૃત્તિ મળી નથી, ત્યારબાદ આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો. આ કેસમાં સીબીઆઈએ 30 સ્થળોએ દરોડા પણ પાડ્યા હતા. આરોપીઓમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના ચેરમેન, વાઇસ-ચેરમેન, ડિરેક્ટર અને કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે; બેંક અધિકારીઓ અને શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓનો સમાવેશ થતો હતો.

સીબીઆઈએ એફઆઈઆર દાખલ કરી હતી

ઉલ્લેખનીય છે કે તત્કાલીન ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના અધિક્ષક અરવિંદ રાજટા શિષ્યવૃત્તિની ફાળવણીનું કામ સંભાળતા હતા અને તેમણે 9 નકલી સંસ્થાઓને ₹ 28 કરોડથી વધુની શિષ્યવૃત્તિ રકમ આપી હતી, જેમાં તેમની પત્નીનો 33% હિસ્સો હતો. રાજટાની પણ સીબીઆઈ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઇડીએ 8 મે, 2019 ના રોજ CBI દ્વારા કલમ 409 (કૌભાંડ), 419 (વ્યક્તિ દ્વારા છેતરપિંડી), 465 (બનાવટ), 466 (ઇલેક્ટ્રોનિક દસ્તાવેજની ચેડાં) અને 471 (બનાવટી દસ્તાવેજોનો અસલી તરીકે ઉપયોગ કરવા) હેઠળ નોંધાયેલી એફઆઈઆરના આધારે મની લોન્ડરિંગની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: પ્રક્રિયા અઘરી બનતા સેંકડો ગરીબ બાળકો શિષ્યવૃત્તિ નહીં મેળવી શકે

ભારતમાં કોઈ વ્યક્તિ રાતોરાત ફેમસ બને ત્યારે અહીંની જાતિવાદી પ્રજા સૌથી પહેલું કામ તેની જાતિ શોધવાનું કરતી હોય છે. મોનાલીસાના કેસમાં પણ એવું જ બન્યું. નેટિઝન્સ રાતોરાત તેની જાતિ કઈ છે તે શોધવામાં ઈન્ટરનેટ પર ફરી વળ્યાં. પણ મનુવાદીઓને ત્યારે નિરાશા હાથ લાગી જ્યારે આટલી સુંદર આંખોવાળી એ છોકરી એક દલિત વિચરતી જાતિમાંથી આવતી હોવાનું સામે આવ્યું. જી હા, દુનિયાભરમાં છવાઈ જનાર મોનાલીસા કોઈ કથિત સવર્ણ જાતિમાંથી નહીં પરંતુ આ જ મનુવાદીઓ આજે પણ જેમને ગુનેગારોની જેમ ટ્રીટ કરે છે વિચરતી વિમુક્ત જાતિના પારધી સમાજમાંથી આવે છે. મોનાલીસા મધ્યપ્રદેશના ખરગોન જિલ્લામાં નર્મદા નદીના કિનારે આવેલા મહેશ્વરના વોર્ડ નંબર 9 ની રહેવાસી છે અને તે વિચરતી વિમુક્ત જાતિના પારધી સમાજમાંથી આવે છે. હવે મોનાલીસાની જાતિની વાત નીકળી જ છે તો ચાલો તેના પારધી સમાજનો ઈતિહાસ પણ જાણી લઈએ.

આ પણ વાંચોઃ સેલિના જેટલીએ કહ્યું હતું, "બીજો જન્મ મળે તો ડો.આંબેડકર બનવા માંગીશ"

પારધી સમાજનો ઈતિહાસ
સમાજના લોકો કહે છે કે તેઓ મૂળ રાજસ્થાની રાજપૂત જાતિના છે, જેઓ મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને મધ્યપ્રદેશ સહિત દેશના અન્ય ભાગોમાં સ્થળાંતર કરી ગયા હતા. તેઓ જ્યાં પણ જાય છે, તેમની ભાષા તે જગ્યાની ભાષા સાથે ભળી જાય છે. અગાઉ તેઓ શિકાર અને ગેરિલા યુદ્ધમાં પણ નિષ્ણાત હતા. કેટલાક વિસ્તારોમાં તે ગુના સાથે સંકળાયેલા હતા પરંતુ હવે તે મુખ્ય પ્રવાહમાં આવી રહ્યાં છે.

આ સમાજ પહેલા તંબૂમાં રહેતો હતો
મધ્યપ્રદેશ મહેશ્વરમાં પારધી સમાજ પહેલા તંબૂઓમાં રહેતો હતો, પરંતુ લગભગ ત્રણ દાયકા પહેલા મહાનગરપાલિકાએ તેમને ઢાપલા રોડ, જેલ રોડ પર જમીન આપી અને પટ્ટા આપ્યા. એ પછી તેમણે અહીં કાયમી મકાનો બનાવ્યા. પારધી સમાજ પોતાની મજામાં વ્યસ્ત રહે છે અને દેશભરમાં કંઠી અને રુદ્રાક્ષની માળા વેચીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે. આ સમાજની છોકરીઓ બેફિકર હોય છે અને કોઈ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવામાં તે કોઈથી ડરતી નથી, કે તેને કોઈની બીક પણ નથી લાગતી. આ જ વસ્તુ મોનાલીસામાં પણ લોકોએ નોંધી હશે.

છોકરીઓ દરેક વ્યક્તિને 'મામા' કહે છે
મોનાલીસાના સમાજની છોકરીઓ દરેક વ્યક્તિને મામા કહે છે. ખરગોન જિલ્લાના નાની ખરગોન અને મહેશ્વરમાં લગભગ 700 પારધી લોકો છે, જેમાંથી 50 પરિવારોના 450 લોકો એકલા મહેશ્વરમાં રહે છે. તેઓ વિવિધ ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને મેળાઓમાં માળા, રુદ્રાક્ષ વગેરે વેચે છે. પારધી પુરુષો સામાન્ય રીતે શર્ટ પેન્ટ પહેરે છે જ્યારે સ્ત્રીઓ અને છોકરીઓ શર્ટ/ટી-શર્ટ અને ઘાઘરા પહેરે છે. તેઓ શાકાહારી અને માંસાહારી બંને પ્રકારના શોખીન છે અને ઘણીવાર મ્યુઝિક સિસ્ટમ ભાડે લઈને મનોરંજન માટે નૃત્ય કરે છે.

પારધી સમાજમાં સાક્ષરતા ઘટી રહી છે
અન્ય વિચરતી વિમુક્ત જાતિઓની જેમ મોનાલીસાનો પારધી સમાજ પણ શિક્ષણમાં પાછળ છે. બાળકોને બાળપણથી જ માળા વેચવાના વ્યવસાયમાં લગાડી દેવામાં આવે છે. તેઓ ભલે ઓછું ભણતા હોય પરંતુ તેમનું સામાન્ય જ્ઞાન જબરદસ્ત હોય છે અને તેઓ દેશભરમાં મુસાફરી કરવા માટે બસો, ટ્રેનો, રસ્તા અને ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ વિશે સારી રીતે જાણે છે.

મહેશ્વરમાં ત્રણ વિઘા જમીન છે
મોનાલિસાના પરિવાર પાસે આજે પણ મહેશ્વરમાં ત્રણ વિઘા જમીન છે. મોનાલિસાના કાકા વિજય પટેલ સમાજના પટેલ છે. આ સમાજના લોકો મૂળે વિચરતી જાતિના છે અને તેમના રીતિરિવાજો અલગ છે. ખાસ કરીને તે આદિવાસી સમાજની પરંપરાઓ સાથે ઘણો મેળ ખાય છે. આદિવાસી સમાજની જેમ તેઓ દેશમાં ગમે ત્યાં રહેતા હોય પણ હોળીના બે થી ત્રણ દિવસ પહેલા મહેશ્વર પાછા ફરે છે. તેઓ હોળીના પ્રસંગે પરિવારના દેવતાને બલિ ચઢાવે છે.

પંચાયત વ્યવસ્થામાં વધુ વિશ્વાસ છે
પારધી સમાજને આજે પણ દેશના ન્યાયતંત્ર કરતા પોતાની પંચાયતમાં વધુ વિશ્વાસ છે. કોઈપણ વિવાદ કે સંઘર્ષના કિસ્સામાં આ સમાજ પટેલને પોતાની સમસ્યા જણાવે છે અને તે મુજબ વિવાદનું સમાધાન કરે છે.

બ્રિટિશકાળમાં ગુનેગાર જાહેર કરી દેવાયા હતા
બ્રિટિશરાજમાં પારધીઓને 'ગુનેગાર જનજાતિ' જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. ૧૮૭૧માં લાગુ કરાયેલા 'ક્રિમિનલ ટ્રાઈબ્સ એક્ટ'માં લગભગ ૫૦૦ જાતિઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૫૨માં જવાહરલાલ નેહરુની પહેલથી આ જાતિઓને 'વિમુક્ત' કરવામાં આવી હોવા છતાં, સમાજમાં તેમના પ્રત્યેનો દ્રષ્ટિકોણ બદલાયો નહીં. આજે પણ તેમને 'વિમુક્ત જનજાતિ' કહેવામાં આવે છે, જે તેમના ભૂતકાળની યાદ અપાવે છે. આ કલંકને કારણે તેમને સમાજ અને સરકાર બંને દ્વારા સંપૂર્ણપણે સ્વીકારવામાં આવ્યા નથી.

આ પણ વાંચોઃ દાહોદના આદિવાસી યુવકે ભીલી બોલીમાં એટ્રોસિટી પર ફિલ્મ બનાવી 

ઘટના મહિલાઓ માટે નર્ક ગણાતા રાજસ્થાનની છે. અહીંના અજમેરમાં એક દલિત વરરાજાની જાન કડક પોલીસ સુરક્ષા બંદોબસ્ત વચ્ચે કાઢવામાં આવી હતી, કારણ કે વરરાજાના પરિવારને ડર હતો કે જો તેમનો દીકરો ઘોડી પર બેસીને જાન લઈને નીકળશે તો ગામની એક માથાભારે કોમના લુખ્ખા તત્વો હુમલો કરીને પ્રસંગ બગાડશે. આથી વરરાજાના પરિવારે પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. એ પછી પોલીસતંત્ર એક્શનમાં આવ્યું હતું અને 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા વચ્ચે દલિત વરરાજાની જાન અને વરઘોડો નીકળ્યો હતો. એ દરમિયાન કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટના બની નહોતી.

આ ઘટના પરથી એ પણ સાબિત થાય છે કે, ભારતમાં ભલે બંધારણની 75મી જન્મજયંતિની ઉજવણી થતી હોય પરંતુ આજે પણ કોમવાદી તત્વો પોતાની મનમાની કરવા માટે મથી રહ્યાં છે. અનેક ગામોમાં હજુ પણ દલિત વરરાજા ઘોડે ચડીને જાન લઈને આવે તો માથાભારે કોમના તત્વો તેના પર હુમલો કરે છે. દર વર્ષે આવી અનેક ઘટનાઓ બને છે પરંતુ તેમાં પોલીસતંત્ર કોઈ નક્કર પગલાં ન ભરતું હોવાથી આવા તત્વોની હિંમત ખૂલી જાય છે અને તેઓ ફરીથી આ પ્રકારની હરકત કરવા પ્રેરાય છે. જો કાયદો તેનું કામ કરે તો આવા તત્વો કાયમ માટે ખો ભૂલી જાય. પણ અફસોસ કે આવું દર વખતે થતું નથી.

અજમેરના લાવેરા ગામની ઘટના

વરરાજા વિજય રેગરની સગાઈ લાવેરા ગામની અરૂણા ખોરવાલ સાથે નક્કી થઈ હતી. એ પછી મંગળવાર તારીખ 21 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ બંનેના લગ્ન યોજાવાના હતા. જો કે વિજયના પિતાને શંકા હતી કે ગામની માથાભારે કોમના અમુક લુખ્ખા તત્વો તેમની દીકરીની જાન પર હુમલો કરી શકે છે. તેની જાણ તેમણે કન્યા અને તેના પરિવારને પણ કરી હતી. આથી વિજયે સ્થાનિક પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. એ પછી 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓ જાન અને વરઘોડાના દિવસે વરરાજા વિજયની સુરક્ષામાં તૈનાત રહ્યા હતા અને આખો પ્રસંગ હેમખેમ પૂર્ણ કરાવ્યો હતો.

ડ્રોન કેમેરા, બેરીકેડ્સ અને મહિલા પોલીસ તૈનાત કરાઈ

આ મામલે અજમેરના પોલીસ અધિક્ષક વંદિતા રાણાએ જણાવ્યું હતું કે, એક પરિવારે પોલીસ સમક્ષ પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે તેઓ લગ્નનો વરઘોડો કાઢવા માંગે છે અને ગામના કેટલાક લોકો તેના પર હુમલો કરીને આખો પ્રસંગ બગાડી શકે છે. તૈયારી તરીકે ગામમાં એક સભાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ગ્રામજનોએ પણ સહકાર આપ્યો અને કહ્યું કે આમાં કોઈ વાંધો નહીં આવે. એ પછી પોલીસ સુરક્ષા હેઠળ વરઘોડો કાઢવામાં આવ્યો હતો. એ પછી 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા હેઠળ વરઘોડો કાઢવામાં આવ્યો હતો. અનેક જગ્યાએ બેરીકેડ મૂકવામાં આવ્યા હતા. જાન પર ડ્રોન કેમેરાથી નજર રાખવામાં આવી હતી. 20થી વધુ મહિલા કોન્સ્ટેબલ પણ આ દરમિયાન તૈનાત કરાઈ હતી.

કન્યાના પિતાએ સામાજિક કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો

કન્યા અરુણાના પિતા નારાયણ ખોરવાલે પણ સ્થાનિક કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો, જેમાં સેન્ટર ફોર હ્યુમન ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રાઇટ્સના સચિવ રમેશ ચંદ બંસલનો પણ સમાવેશ થાય છે. બંસલે રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) ને પત્ર લખ્યો અને સ્થાનિક પોલીસની પણ મદદ માંગી, જેના પગલે અનેક પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓ સહિત પોલીસકર્મીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.

કન્યાના પિતા નારાયણે ખોરવાલે કહ્યું કે, જો આપણે ડરતા રહીશું તો આ લોકો આ જ રીતે ભય પેદા કરીને આપણને દબાવતા રહેશે. તેથી અમે કાયદાનો સહારો લીધો. અમે એક શિક્ષિત પરિવાર છીએ. ભૂતકાળમાં અમારા ગામમાં માથાભારે કોમના લોકો દ્વારા દલિત વરરાજાની જાન પર હુમલો કરાયાની ઘટનાઓ બની છે, તેથી અમે પોલીસ અને કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો હતો. અને તેમણે સંપૂર્ણ સહકાર આપ્યો હતો.

20 વર્ષ પહેલા કન્યાની ફોઈની જાન પર હુમલો થયો હતો

આ આખી ઘટનામાં આજથી 20 વર્ષ પહેલા બનેલી એક ઘટના રહેલી છે. વર્ષ 2005માં જ્યારે વરરાજના પિતા નારાયણ લાલ રેગરની બહેન સુનિતાના લગ્ન યોજાયા હતા ત્યારે વરરાજા ઘોડા પર બેસીને જાન લઈને પહોંચ્યા હતા, ત્યારે એક કોમના લોકોએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો. તે સમયે ઘણો વિવાદ થયો હતો. પોલીસ વહીવટીતંત્રે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરી હતી તેમ છતાં માથાભારે કોમની બીકના કારણે ઘોડીવાળો પોતાની ઘોડી લઈને લગ્ન અધવચ્ચે છોડીને ભાગી ગયો હતો. એ પછી દલિત વરરાજાએ જીપમાં બેસીને જાન લઈને લગ્નમંડપ સુધી જવું પડ્યું હતું. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, ત્યારે પોલીસ હાજર હોવા છતાં દલિત વરરાજા ઘોડી પર બેસીને વરઘોડો નહોતા કાઢી શક્યા. જે કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ કઈ હદે કથળી ગઈ હશે તેનો ખ્યાલ આપે છે.    

મનુવાદી મીડિયાએ માથાભારે લોકોની જાતિ છુપાવી

આ આખી ઘટનાના રિપોર્ટિગમાં સૌથી પહેલા ઉડીને આંખે વળગે તેવી વાત એ છે કે, મનુવાદી મીડિયાએ હુમલાખોર તત્વો કઈ જાતિના છે તે છુપાવી રાખ્યું હતું. ખબરઅંતર.કોમે આ ઘટનાના અનેક મીડિયા રિપોર્ટ ચેક કર્યા પરંતુ ક્યાંય પણ હુમલાખોર તત્વોની જાતિનો ઉલ્લેખ જોવા મળ્યો નહોતો. જે સ્પષ્ટ કરે છે કે આ દેશનું મીડિયા દલિત વિરોધી છે અને મનુવાદી-જાતિવાદી તત્વો ગમે તેટલો મોટો ગુનો કરે, કૌભાંડ આચરે કે જઘન્ય કૃત્ય કરે તો પણ સતત તેને છાવરવાનું કામ કરે છે. અગાઉ પણ અનેક વખત એવું બન્યું છે કે, મનુવાદી મીડિયાએ દલિત યુવતીઓ પર થયેલા બળાત્કાર, હત્યાના કેસોમાં પણ આરોપીઓની જાતિ, અટક છુપાવી રાખી હોય. આવા તત્વોને ખૂલ્લા પાડવા માટે જરૂરી છે કે બહુજનોનું પોતાનું મીડિયા મજબૂત હોય.

આ પણ વાંચો: રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

રજૂઆતમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, નડિયાદમાં મહાત્મા ગાંધી, સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક જેવા નેતાઓની પૂર્ણ કદની પ્રતિમાઓ છે, પરંતુ ભારતરત્ન ડૉ.આંબેડકરની માત્ર અર્ધકદની પ્રતિમા છે. હાલનું વર્ષ 'બંધારણ વર્ષ' તરીકે ઉજવાઈ રહ્યું છે ત્યારે બંધારણના ઘડવૈયા અને વિશ્વવિભૂતિ એવા બાબાસાહેબની પૂર્ણ કદની પ્રતિમા હોવી જોઈએ તેવી માગ કરવામાં આવી છે.

ખેડા જિલ્લાના વડા મથક અને હવે મહાનગરપાલિકા બનેલા નડિયાદમાં આ પરિવર્તન શહેરનું ગૌરવ વધારશે. ડૉ. આંબેડકર માત્ર દેશના જ નહીં પરંતુ વિશ્વના ઇતિહાસમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે અને તેમની પ્રતિમા અન્ય મહાન નેતાઓની જેમ પૂર્ણ કદની હોવી જોઈએ તેવી લાગણી દિનેશભાઈ દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: ડૉ. આંબેડકર ન હોત તો ફૂલે દંપતિનો સંઘર્ષ પણ ઈતિહાસમાં દટાઈ ગયો હોત

પોલીસે આ ઘટના અંગે કંપનીના કોન્ટ્રાક્ટર સંજય પટેલની ધરપકડ કરી છે. આ ઘટનાએ એકવાર ફરી સફાઈ કર્મચારીઓની સુરક્ષાનો મુદ્દો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સામાજિક સંગઠનો અને એનજીઓએ સફાઈ કર્મચારીઓને યોગ્ય સુરક્ષા સાધનો પૂરા પાડવા અને તેમના જીવનની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાની માગ કરી છે. અમદાવાદની અંબિકા કોર્પોરેશન કંપનીને પાટડી નગરપાલિકા દ્વારા ગટર સફાઈનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. ઘટના બાદ મૃતકોના પરિવારજનોએ લાશ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી પાંચ માગણીઓ રજૂ કરી હતી. જેમાં પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી અને આર્થિક સહાયનો સમાવેશ થાય છે. મોડી રાત્રે તંત્રે માગણીઓ સ્વીકારતા પરિવારજનોએ બંને યુવાનોનો મૃતદેહનો સ્વીકાર્યો હતો.

પૂર્વ અને વર્તમાન ધારાસભ્યે શું કહ્યું?

આ મામલે દસાડાના પૂર્વ ધારાસભ્ય નૌશાદ સોલંકીએ જણાવ્યું હતું કે, બંને યુવકો પાણીના સંપ અંદર ઉતરીને કામ કરવા જતા ગૂંગળાઈને મોતને ભેટ્યાં હતા. હું સરકાર પાસે માંગણી કરૂ છું કે, મૃતકોને રૂ.10-10 લાખની સહાય કરવામાં આવે અને એમના પરિવારના એક વ્યક્તિને સરકારી નોકરી આપવામાં આવે. સરકારે અનેક વખત કહ્યું છે કે, ગુજરાતમાં મેન્યુલ સ્કેવેન્જંગ બંધ થઈ ગયુ છે. પરંતુ એ વાત ખોટી છે.

બીજી તરફ દસાડાના ધારાસભ્ય પી. કે. પરમારે કહ્યું હતું કે, મારે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ સાથે વાત થઇ છે. તેમણે આ ઘટના અંગે પરિવારજનોને સાંત્વના પાઠવવાની સાથે જરૂરી સહાય આપવાની સાથે આજનો એમનો કાર્યક્રમ રદ કર્યો છે. અને સાથે આ ઘટનામાં દોષિત વ્યક્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની પણ હૈયાધારણા આપી છે.

જયેશના 6 મહિના પહેલા લગ્ન થયા હતા, પત્ની સગર્ભા છે

મંગળવારે સવારે કુંડી સાફ કરવા ઉતરેલો 17 વર્ષના ચિરાગ પાટડીયા ગુંગળાઈને બેભાન થઇ જતા એને બચાવવા જતા કુંડીમાં ઉતરેલો 24 વર્ષનો જયેશ પાટડીયા પણ ગુંગળાઈને ઢળી પડ્યો હતો. અને બંને આશાસ્પદ યુવાનોના ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા હતા. પાટડી નગરપાલિકામા સફાઈ કામદાર તરીકે કામ કરતા ભરત પાટડીયાના 24 વર્ષના પુત્ર જયેશ પાટડીયાના તો છ માસ અગાઉ જ લગ્ન થયા હતા. અને એની પત્ની ગર્ભવતી છે. જયેશનું ગેસ ગળતરથી મોત નિપજતા પરિવાર પર આભ તૂટી પડ્યું છે. બંને મૃતકોના પરિવારજનોની રોકકળ અને આક્રંદથી વાતાવરણ ગમગીન બની ગયું હતું. બંનેને જ્યારે પાટડી સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે લાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ મૃત હાલતમાં જ હતા. જેમાં કેમિકલ રિએક્શન અને પેટ અને ફેફસા સુધી ગટરનું પાણી ઘૂસી જતા બંને મોતને ભેટ્યા હતા. હાલ આ ગટરના પાણીના કેમિકલ એનાલિસિસમાં રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ સાચી હકીકત સામે આવશે.

દસાડા અનુસૂચિત જાતિ સમાજ એક્શન મોડમાં

આ ઘટનામાં દસાડા તાલુકા સમસ્ત અનુસૂચિત જાતિ સમાજ દ્વારા પાટડી નાયબ કલેક્ટર પાસે પાંચ માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. જેમાં મૃતકના પરિવારજનોને રૂ. એક-એક કરોડનું વળતર, બંને મૃતકોના પરિવારના એક સભ્યને સફાઈકામ સિવાયની કાયમી નોકરી, ભવિષ્યમાં આવી ઘટના ન બને એની બાહેંધરી અને સલામતી કિટની વ્યવસ્થા કરવી, પાટડી ખાતેનો મુખ્યમંત્રીનો કાર્યક્રમ રદ કરવો અને ચીફ ઓફિસર, સેનેટરી ઓફિસર અને કોન્ટ્રાક્ટર વિરુદ્ધ એફઆઈઆર કરવી. જેમાં કલેક્ટર કેયુર સી. સંપટ અને જિલ્લા પોલીસ વડા ડો. ગિરીશ પંડ્યા દ્વારા તમામ માંગણીઓ સ્વીકારવાની સાથે હાલ પાટડી નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય વિરુદ્ધ એફઆઈઆર પર કરી દેવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: 15 વર્ષમાં 75 લોકો ગટરમાં ગૂંગળાઈ મર્યા, સજા ફક્ત 1 ને થઈ

એક મહિનામાં પાંચમી આત્મહત્યા
કોટામાં દર વર્ષે અનેક વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યા કરે છે. આ વર્ષની જ વાત કરીએ તો વર્ષ 2005માં 5માં વિદ્યાર્થિની આત્મહત્યા છે. આ પહેલા 8 જાન્યુઆરી, 9 જાન્યુઆરી, 15 જાન્યુઆરી અને 18 જાન્યુઆરીએ કોટામાં કોચિંગ લેતા વિદ્યાર્થીઓએ આત્મહત્યા કરી હતી. રાજસ્થાનના શિક્ષણ મંત્રી મદન દિલાવરે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે બાળકો પર અભ્યાસના દબાણ અને તેમની ક્ષમતા કરતાં વધુ અપેક્ષાઓ રાખવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. માતાપિતાએ તેમના બાળકોની માનસિક સ્થિતિને સમજવી પડશે.

પ્રેમ સંબંધમાં પણ યુવાનો આત્મહત્યા કરે છે
અગાઉ, બુંદીમાં એક કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતી વખતે, શિક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું હતું કે કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિદ્યાર્થીઓના આત્મહત્યા કરવાનું કારણ 'પ્રેમ સંબંધ' હોય છે. એટલા માટે માતાપિતાએ તેમના બાળકોની પ્રવૃત્તિઓ અને દિનચર્યા પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. વર્ષ 2024 માં કોટામાં વિદ્યાર્થીઓના આત્મહત્યાના 17 કેસ નોંધાયા હતા, જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની તુલનામાં સૌથી ઓછા હતા. પરંતુ 2025 ના પહેલા મહિનામાં 5 બાળકોએ આત્મહત્યા કરી હોવાથી વહીવટીતંત્ર તેમજ સરકારની ચિંતા વધી ગઈ હોય તેવું લાગે છે.

આ પણ વાંચોઃ અમદાવાદમાં મુસ્લિમ યુવકને દાઢીને કારણે પરીક્ષા આપતો અટકાવાયો 

ઘટના બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ જાતિવાદ માટે કુખ્યાત ઉત્તરપ્રદેશની છે. અહીંના બલરામપુરના રાજઘાટ કાકડા ગામમાં 20 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ એક ગામની દલિત મહિલા સરપંચે આરોપ લગાવ્યો છે કે, તેમણે ગામની એક દલિત મહિલાના મૃત્યુ બાદ અંતિમવિધિ માટે લાકડાની વ્યવસ્થા કરાવી હતી. જેના કારણે બાજુના ગામના સરપંચે તેમના ઘર સામે જેસીબી મશીનથી મસમોટો ખાડો ખોદાવીને તેમનો અવરજવરનો રસ્તો જ બંધ કરી દીધો હતો. આ મામલે દલિત મહિલા સરપંચે પોલીસ ફરિયાદ કરતા એસપીએ તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

પોલીસ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ ઘટના રાજઘાટ કાકરા ગામમાં બની હતી. બફવા ગામની દલિત મહિલા સરપંચ સુનિતા દેવીએ રાજઘાટ કાકરા ગામના સરપંચ સુનિલ સિંહ પર જમીન પર દબાણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આરોપ છે કે સુનીલ સિંહે સુનિતા દેવીના ઘરની સામે ખાડો ખોદી નાખ્યો અને તેમના પરિવારનો ઘરે આવવા-જવાનો રસ્તો બંધ કરી દીધો.

આખા મામલામાં એક દલિત મહિલાની અંતિમવિધિમાં સરપંચ સુનિતા દેવીએ કરેલી મદદ જવાબદાર હોવાનું કહેવાય છે. આખો વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ગત શનિવારે સોહનલાલ નામનો એક દલિત સુનિતા દેવી પાસે તેની પત્નીની અંતિમવિધિ માટે લાકડા માંગવા માટે આવ્યો હતો. સુનિતા દેવીએ મેવાલાલ નામના એક માણસને કહીને ગામના તળાવ પાસે આવેલા ઝાડમાંથી સૂકી ડાળીઓ તોડીને સોહનલાલને મદદ કરવા કહ્યું હતું. જેનો બાજુના ગામના સરપંચ સુનીલ સિંહે આવીને વિરોધ કર્યો હતો અને મેવાલાલને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી અપમાન કર્યું હતું.

મેવાલાલે દાવો કર્યો હતો કે તેણે અંતિમ સંસ્કાર માટે લાકડા એકઠા કરી રહ્યાં હોવાની વાત કહી હતી તેમ છતાં સુનીલ સિંહે લાકડા લઈ જવા દીધા નહોતા. 

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ ઘટના પછી સુનિલ સિંહે બફવા ગામમાં દલિત સરપંચ સુનિતા દેવીના ઘર સામેની જમીનને ખળું જાહેર કરીને ત્યાં જેસીબી મશીનથી 100 મીટર લાંબી અને 8 ફૂટ ઊંડી ખાઈ ખોદી નાખી હતી. જેના કારણે સુનિતા દેવીના પરિવારને ચાલવાનો રસ્તો બંધ થઈ ગયો હતો.

સુનિતા દેવી અને તેમના પરિવારે આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમણે આ અંગે શહેર પોલીસ સ્ટેશન અને મુખ્યમંત્રી પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવી છે પરંતુ હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.

અધિક પોલીસ અધિક્ષક (ASP) નમ્રતા શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદ મળી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

દરમિયાન, આરોપી સુનિલ સિંહે પોતાના બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે, આ જમીન તેમના ગામની હદમાં છે અને તેને ગામના ખળાં તરીકે જાહેર કરવાનો અમને હક હોવાથી અમે ત્યાં ખાડો ખોદી વાડ કરવા માંગીએ છીએ. આખો મામલો સ્પષ્ટ રીતે દ્વેષભાવનાથી પ્રેરિત હોવા છતાં આરોપી સુનિલ સિંહે નફ્ફટ થઈને સુનિતા દેવી સાથે કોઈ વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટ હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: ધર્મ પરિવર્તન કરનાર શખ્સની સ્થાનિકોએ અંતિમક્રિયા ન થવા દીધી

ભાજપના ઉમેદવારે અનેક આક્ષેપો કર્યા

ભાજપના નેતા પ્રવેશ વર્માએ તેમના વકીલ સાકેત ગુપ્તા દ્વારા નવી દિલ્હી બેઠકના રિટર્નિંગ ઓફિસરને ફરિયાદ નોંધાવી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે અરવિંદ કેજરીવાલના ઉમેદવારી પત્રકમાં અનેક ખામીઓ છે. વર્માએ દાવો કર્યો હતો કે કેજરીવાલે પોતાની આવકની વિગતો ખોટી રીતે રજૂ કરી હતી, જે ચૂંટણી પ્રક્રિયાના નિયમોનું સીધું ઉલ્લંઘન હતું. આ સાથે તેમણે એમ પણ કહ્યું કે કેજરીવાલ હજુ પણ ઉત્તર પ્રદેશના મતદાર છે, જે એક જ સમયે બે જગ્યાએ મતદાર બનવાના નિયમની વિરુદ્ધ છે. આ ઉપરાંત, વર્માએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેજરીવાલે તેમની સામે નોંધાયેલા ફોજદારી કેસોની માહિતી છુપાવી હતી. ભાજપે આ મુદ્દાને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો અને ચૂંટણી પંચ પાસે માંગ કરી કે કેજરીવાલનું નામાંકન તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવે.

ચૂંટણી પંચનો નિર્ણય અને વિપક્ષનો હુમલો

પ્રવેશ વર્માના આરોપોની તપાસ કર્યા પછી ચૂંટણી પંચે અરવિંદ કેજરીવાલનું ઉમેદવારી પત્રક તપાસીને તેને સાચું માનીને સ્વીકાર્યું હતું. જેને લીને ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેએ કમિશનના આ નિર્ણય પર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. ભાજપે તેને "ચૂંટણી પ્રક્રિયાની મજાક" ગણાવી અને કહ્યું કે કમિશને AAP સરકારના દબાણ હેઠળ કામ કર્યું છે. કોંગ્રેસના ઉમેદવાર સંદીપ દીક્ષિતે પણ ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને કહ્યું કે પંચે સંપૂર્ણ તપાસ કરી નથી અને આ નિર્મય AAPના પક્ષમાં લેવાયો છે જેથી લોકશાહી મૂલ્યોને નુકસાન પહોંચાડે છે.

હવે જ્યારે અરવિંદ કેજરીવાલ, પ્રવેશ વર્મા અને સંદીપ દીક્ષિતની ઉમેદવારી સ્વીકારાઈ ગઈ છે, તો નવી દિલ્હી બેઠક પરની સ્પર્ધા ખૂબ જ રસપ્રદ બનવાની છે. ભાજપે આ મુદ્દાનો લાભ લેવા માટે પોતાનો ચૂંટણી પ્રચાર તેજ કર્યો છે અને "આપની પારદર્શિતા" પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. કોંગ્રેસે AAP અને BJP બંને પર નિશાન સાધ્યું અને કહ્યું કે આ બંને પક્ષો ફક્ત જનતાને ભ્રમિત કરવા અને વાસ્તવિક મુદ્દાઓ પરથી ધ્યાન હટાવવાનું કામ કરી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચો: કેજરીવાલથી નારાજ દિલ્હીના 17 ટકા દલિત મતદારોના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે?

મધ્યપ્રદેશના ભિંડના ગોહડની ઘટના

મામલો આદિવાસીઓ પર સૌથી અત્યાચાર થાય છે તે મધ્યપ્રદેશનો છે. અહીં ભિંડ જિલ્લાના ગોહડ તાલુકામાં એક સરકારી કારકુન (બાબુ) એ એક દલિત મહિલા પર હુમલો કર્યો અને તેને જૂતાથી માર માર્યો હતો. મહિલા કોઈ સરકારી કામ માટે તાલુકા કચેરી પહોંચી હતી, જ્યાં તેની સાથે ક્લાર્કે જાહેરમાં દુર્વ્યવહાર કર્યો હતો.

લોધે કી પાલી ગામની રહેવાસી 55 વર્ષીય દીપા જાટવ સોમવારે સરકારી દસ્તાવેજો સંબંધિત કોઈ કામ માટે ગોહડ તાલુકા કચેરી પહોંચી હતી. તેણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે અહીં ફરજ પર હાજર ક્લાર્ક નવલ કિશોર ગૌરે અગાઉ તેનું આ નાનકડું કામ કરી આપવા માટે પણ લાંચ લીધી હતી, પરંતુ તેમ છતાં કામ કરી આપ્યું નહોતું. જ્યારે મહિલાએ વિરોધ કર્યો અને તેના કામ વિશે પૂછ્યું, ત્યારે ક્લાર્કે તેની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવાનું શરૂ કર્યું.

મનુવાદી ક્લાર્કે જાહેરમાં થપ્પડ મારી ચપ્પલથી હુમલો કર્યો

દલિત મહિલાએ જ્યારે પોતાના કામને લઈને સ્પષ્ટતા માંગી તો મનુવાદી ક્લાર્ક નવલકિશોર ગૌડ ઉશ્કેરાઈ ગયો હતો અને તેણે પહેલા મહિલાને થપ્પડ મારી અને પછી પોતાનું ચંપલ કાઢીને માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. મહિલા ચીસો પાડતી રહી, પરંતુ ત્યાં હાજર અન્ય લોકો પ્રેક્ષક બની રહ્યા અને કોઈએ તેને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો નહોતો. આ ઘટના દરમિયાન મહિલાને ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી. માહિતી મળતાં જ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ અને ઘાયલ મહિલાને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરી. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, મહિલાના ચહેરા અને શરીર પર ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે અને તેની સારવાર ચાલી રહી છે.

સોશિયલ મીડિયામાં વીડિયો વાયરલ થતા મામલો સામે આવ્યો

આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે આ ઘટનાનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો. વીડિયોમાં, ક્લાર્ક દીપા જાટવને થપ્પડ મારતો અને ચંપલથી હુમલો કરતો જોઈ શકાય છે. વીડિયો સામે આવ્યા બાદ વહીવટીતંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું.

ગોહડના એસડીએમ પરાગ જૈને જણાવ્યું કે ઘટનાનો વીડિયો જોયા પછી તેમણે કલેક્ટરને આ અંગે જાણ કરી હતી. ભિંડ કલેક્ટર સંજીવ શ્રીવાસ્તવે આરોપી ક્લાર્ક નવલ કિશોર ગૌડને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરી દીધો હતો. સસ્પેન્શન દરમિયાન તેમને અંડોરી તાલુકામાં મોકલી દેવામાં આવ્યો છે.

પોલીસે કેસ નોંધી તપાસ શરૂ કરી

પોલીસે આરોપી ક્લાર્ક વિરુદ્ધ હુમલાની કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. પોલીસ અધિક્ષક અસિત યાદવે ખાતરી આપી છે કે સમગ્ર કેસની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવામાં આવશે અને ગુનેગારને કડક સજા આપવામાં આવશે. પીડિત મહિલા દીપા જાટવનું કહેવું છે કે નવલ કિશોર ગૌડે તેના સરકારી કામ માટે લાંચ માંગી હતી જે તેણે આપવી પડી હતી, પરંતુ ગૌડે ન તો તેનું કામ કર્યું કે ન પૈસા પરત કર્યા. જ્યારે તેણે ગૌડને તેનું કામ કરવાનું કહ્યું, ત્યારે તેણે અપશબ્દો કહ્યાં અને પછી તેને માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

આ પણ વાંચો: 'આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ' એમ કહી દેતા આચાર્યે દલિત વિદ્યાર્થિનીને ફટકારી

ખડગેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર કોંગ્રેસે ડો.આંબેડકરનું અપમાન કર્યું હોવાના ભાજપના આક્ષેપોના જવાબમાં કહ્યું, “કોંગ્રેસે ડૉ. આંબેડકરના સન્માન માટે જે કર્યું તે કદાચ બીજું કોઈ કરી શક્યું ન હોત. તેમને મુંબઈથી બંધારણ સભામાં લાવવા માટે કોંગ્રેસે તેના સભ્ય એમ.આર. જયકર પાસેથી રાજીનામું માંગી લીધું હતું. બંધારણ સભાની મુસદ્દા સમિતિના અધ્યક્ષપદ માટે બાબાસાહેબ ડૉ. આંબેડકરનું નામ કોંગ્રેસે સૂચવ્યું હતું અને ભારત સરકારમાં દેશના પ્રથમ કાયદા પ્રધાન બનાવવામાં પણ પોતાનો ટેકો આપ્યો હતો.

ખડગેએ વધુમાં કહ્યું, 'બાબાસાહેબ બોમ્બેથી બે વાર રાજ્યસભામાં ચૂંટાયા હતા. પહેલીવાર ૩ એપ્રિલ ૧૯૫૨ થી ૨ એપ્રિલ ૧૯૫૬ની વચ્ચે. બીજીવાર ૩ એપ્રિલ ૧૯૫૬ના રોજ તેઓ ફરીથી રાજ્યસભાના સભ્ય બન્યાં પરંતુ ૬ ડિસેમ્બર ૧૯૫૬ના રોજ તેમનું અવસાન થયું. કોંગ્રેસ ઇચ્છતી હતી કે બાબાસાહેબ સન્માન સાથે રાજ્યસભામાં પહોંચે, તેથી જ તેઓ બે વાર રાજ્યસભાની ચૂંટણી બિનહરીફ જીત્યા હતા. ભાજપના લોકો એવું જૂઠાણું ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરે છે કે કોંગ્રેસે ડો.આંબેડકરની કોઈ પ્રતિમા સ્થાપિત કરી નથી. ૨ એપ્રિલ ૧૯૬૭ના રોજ કોંગ્રેસ સરકારે બાબાસાહેબના માનમાં સંસદ ભવનમાં તેમની સૌથી મોટી પ્રતિમા સ્થાપિત કરી હતી. તે સમયે ડૉ. એસ.રાધાકૃષ્ણન રાષ્ટ્રપતિ હતા અને સરદાર હુકુમ સિંહજી, જે લોકસભાના અધ્યક્ષ હતા, તેમણે પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું હતું.

ખડગેએ કહ્યું, 'ભાજપ આરએસએસ અને તેમના પૂર્વજોએ ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વ, આપણા બંધારણ, અશોક ચક્ર, બાબાસાહેબ આંબેડકર અને આપણા સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો વિરોધ કર્યો હતો. RSS એ 52 વર્ષ સુધી નાગપુર સ્થિત તેના મુખ્યાલય પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવ્યો નહોતો અને કોર્ટના આદેશને પગલે તેને રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવાની ફરજ પડી હતી. રામલીલા મેદાનમાં ભાજપ, આરએસએસ અને તેમના પૂર્વજોએ ગાંધીજી, નેહરુ અને ડૉ.આંબેડકરના પુતળા સાથે ભારતના બંધારણની નકલોનું દહન કર્યું હતું. હું તેમને પડકાર ફેંકું છું કે તેઓ ઇતિહાસ વાંચે અને રાષ્ટ્રીય ચળવળમાં તેમની ભૂમિકા શું હતી તે જણાવે.

આ પણ વાંચો: મારા સમાજને મંદિરોમાં જવા નથી દેતા, મને કેવી રીતે સહન કરે?

રાજ્ય ચૂંટણી આયોગના કમિશનર ડૉ. એસ. મુરલીક્રિષ્ણને જણાવ્યું છે કે, રાજ્યમાં જૂનાગઢ મહાનગર પાલિકા, 66 નગર પાલિકા, 3 તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણી યોજવામાં આવશે. આ સિવાય અમદાવાદ, ભાવનગર, સુરત મહાનગર પાલિકાની 3 ખાલી પડેલ બેઠકની ચૂંટણી યોજાશે. ખેડા જિલ્લા પંચાયતની ચૂંટણી હાલ જાહેર નથી કરાઈ. આ સિવાય ધાનરા નગરપાલિકાની ચૂંટણીનો કાર્યક્રમ જાહેર નથી કરાયો.

બોરસદ, સોજીત્રા જેમાં OBCની ભલામણ મુજબ હજી રિઝર્વેશન નક્કી થયું નથી. સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીમાં જેમાં 19 લાખ જેટલા મતદારો મત આપશે.  ઉલ્લેખનીય છે કે, સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં 27 ટકા ઓ.બી.સી., 14 ટકા એસ.ટી. અને 7 ટકા એસ.સી. અનામત બેઠકો રહેશે. રાજ્યમાં છેલ્લા બે વર્ષથી ખેડા અને બનાસકાંઠા જિલ્લા પંચાયત, 17 તાલુકા પંચાયત, 75 નગર પાલિકા અને 539 નવી ગ્રામ પંચાયતો સાથે કુલ 4765ની ચૂંટણીઓ થઈ શકી નથી.

પાલિકા અને પંચાયતોની સામાન્યની સાથે પેટાચૂંટણી પણ યોજાશે. જેમાં ત્રણ મહાનગરપાલિકાની ત્રણ બેઠકો, બોટાદ અને વાંકાનેર નગરપાલિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણી. નગરપાલિકાની ખાલી પડેલી 21 બેઠક, જિલ્લા પંચાયતની 9 બેઠક અને તાલુકા પંચાયતની 91 બેઠકો પર પેટાચૂંટણી યોજાશે. આ તમામ બેઠકો પર પણ 16 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન અને 18મીએ મતગણતરી હાથ ધરાશે.

આ પણ વાંચો: હવે ઉમેદવારો અને સામાન્ય લોકોને મતદાન મથકોના સીસીટીવી ફૂટેજ નહીં મળે

પચેરી કલાં પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જે જણાવ્યું કે ડ્રાઇવરના શરીર પર ઈજાના નિશાન હતા. તેના સાથીને પણ માર મારવામાં આવ્યો હતો. બંનેની પચેરી સીએચસી (ઝુઝનું) ખાતે તબીબી તપાસ કરવામાં આવી છે.

દલિત ડ્રાઈવરે ફરિયાદમાં શું કહ્યું?

દલિત ડ્રાઈવરે રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે, “હું સિકર જિલ્લાના ખંડેલા વિસ્તારના કોટડી ગામનો રહેવાસી છું. બે દિવસ પહેલા, ૧૮ જાન્યુઆરીના રોજ હું ટ્રેક્ટર લઈને મેઘપુર (ઝુઝનું) માં વિનોદ યાદવના ઈંટના ભઠ્ઠામાં ઈંટો લેવા ગયો હતો. ટ્રેક્ટર લોડ કર્યા પછી પૈસા વિનોદના એકાઉન્ટન્ટને આપવામાં આવ્યા. એ પછી, જ્યારે તે માટલામાંથી પાણી પીવા ગયો ત્યારે ભઠ્ઠા માલિક વિનોદ યાદવ ત્યાં આવી પહોંચ્યો. તેણે આવતાની સાથે જ મને લાત મારી. એ પછી વિનોદ, મુનીમ, બલરાજ અને અન્ય એક વ્યક્તિ મને કારમાં બેસાડીને રેવાડી (હરિયાણા) લઈ ગયા. ત્યાં તેમણે આખી રાત મને માર્યો. રાત્રે ઓનલાઈન પૈસા મંગાવ્યા. એ પછી, ૧૯ જાન્યુઆરીની સવારે ભઠ્ઠામાં ફરી મને ભઠ્ઠા પર લઈ આવ્યા અને એક રૂમમાં બંધ કરી દીધો.

સાથી ડ્રાઈવરને પણ થપ્પડ મારી

પીડિત ચીમનલાલના સાથી ડ્રાઇવર પરમેશ્વરે કહ્યું કે મેં આરોપીને માર મારતા અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. મેં તેને કહ્યું કે મેં હું એક માટલાને અડ્યો છું, હું તેની સામે તમને પાંચ માટલાં લાવી આપીશ. તો તેઓ મને પણ મારવા લાગ્યા અને મને ખેતરમાં બનેલા રૂમમાં બંધ કરી દેવામાં આવ્યો. એ પછી, તેઓ અમારા પરિચિતોને ફોન કરીને એક લાખ રૂપિયાની ખંડણી માંગવા લાગ્યા. રાત્રે ફોનપે દ્વારા 20 હજાર રૂપિયા આપ્યા. એ પછી સવારે બાકીની રકમ ચૂકવી દેવાની શરતે તેઓ સવારે 4 વાગ્યે મને ભઠ્ઠા પર પાછો લાવ્યા.

ટ્રેક્ટર ટ્રોલી ખાલી કરાવી દેવામાં આવી અને સવારે ૬ વાગ્યે મારો ભાઈ રામેશ્વર એક લાખ રૂપિયા લઈને આવ્યો અને ભઠ્ઠાના માલિકને આપી દીધા. એ પછી મને છોડ્યો. એ દરમિયાન ચીમનલાલ પણ ત્યાંથી ભાગી ગયો.

બેલ્ટથી નિર્દયતાથી માર મારવામાં આવ્યો

ટ્રેક્ટર માલિક બલદેવ મીણાએ આ બાબતે જણાવ્યું કે હતું કે, મને રાત્રે 2 વાગ્યે (19 જાન્યુઆરી) ફોન આવ્યો અને 1 લાખ 12 હજાર રૂપિયા લાવવાનું કહેવામાં આવ્યું. મારા ફક્ત ૧૬,૯૦૦ રૂપિયા બાકી હતા. ચીમનલાલના ફોન પરથી ભઠ્ઠા માલિકનો ફોન આવ્યો અને મને ચીમનલાલના ચીસો પાડવાનો અને બૂમો પાડવાનો અવાજ પણ સંભળાયો. બેલ્ટથી માર મારવામાં આવ્યો હોવાથી તેની આખી પીઠ લાલ થઈ ગઈ હતી. બુહાના ડીએસપી નોપારામ ભાકરે કહ્યું - માટલામાંથી પાણી પીતી વખતે મારપીટનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. અન્ય ડ્રાઇવરોને કેમ માર મારવામાં આવ્યો તે તપાસનો વિષય છે. પીડિત દલિત ડ્રાઈવરની પૂછપરછ થઈ શકી નહીં. તે સારવાર માટે ગયો હતો. તેની પૂછપરછ અને તપાસ બાદ જ મામલો સ્પષ્ટ થશે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદી તત્વોએ દલિત યુવક પર મટનનું ગરમ પાણી રેડ્યું

મધ્યપ્રદેશના દેવાસના હાથલોઈ ગામની ઘટના

મામલો મધ્યપ્રદેશના દેવાસ જિલ્લાના હાથલોઈ ગામનો છે. અહીં એક દલિત મહિલા સરપંચને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવવામાં આવ્યા હતા. સરપંચે આરોપ લગાવ્યો છે કે ભાજપના નેતાઓએ તેમને મંદિરમાં જતા અટકાવ્યા હતા. ઘટનાની માહિતી મળતા જ કોંગ્રેસના પ્રદેશ પ્રમુખ જીતુ પટવારી મહિલાને મંદિરમાં લઈ ગયા અને દર્શન કરાવ્યા. પટવારીએ આનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો છે.

તમે હિંદુ નથી, મંદિરમાં ન આવોઃ ભાજપના નેતાઓ

દલિત સરપંચનો આરોપ છે કે તેમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે તમે હિન્દુ નથી, તેથી મંદિરમાં ન આવો. આ મામલામાં જે રીતે ભાજપના નેતાઓના નામ બહાર આવી રહ્યા છે તેણે ભાજપના ચાવવાના અને બતાવવાના દાંત જુદા હોવાનું પણ સામે લાવી દીધું છે. એક બાજુ પીએમ મોદી અને યોગી આદિત્યનાથ કુંભ મેળામાં સમરસતાનો પ્રચાર કરીને દલિતો, આદિવાસીઓને હિંદુ વોટબેંકમાં જોડવા મથી રહ્યાં છે, બીજી તરફ ભાજપના નેતાઓ તેમની અસલી સવર્ણ માનસિકતાનું પ્રદર્શન કરતા જરાય ખચકાતા નથી. દેશમાં દરરોજ આભડછેટ અને દલિત અત્યાચારના અનેક કિસ્સાઓ બને છે, જેમાં ભાજપના નેતાઓ દલિતોને ન્યાય મળે અને આરોપીઓને કડકમાં કડક સજા થાય તે માટે જરાય પ્રયત્ન નથી કરતા.

આ બધું સરેરાશ દલિત હવે સમજવા માંડ્યો છે. પરિણામે આરએસએસ અને ભાજપના નેતાઓ પરથી તેમનો વિશ્વાસ દિન પ્રતિદિન ઉઠતો જઈ રહ્યો છે. ભાજપના ટોચના નેતાઓ સમરસતાની વાતો કરે છે, બીજી તરફ તેમના નીચલા સ્તરના નેતાઓ દલિતો પર અત્યાચાર કરે છે, દલિતોને મંદિરોમાં પ્રવેશતા અટકાવી રહ્યા છે. જે ભાજપની બેવડી નીતિઓને ખૂલ્લી પાડે છે.

કોંગ્રેસના નેતા જીતુ પટવારી મહિલાને મંદિરમાં લઈ ગયા

આ ઘટનાની જાણ થતા જ મધ્યપ્રદેશ કોંગ્રેસના નેતા જીતુ પટવારી દલિત મહિલા સરપંચની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા અને તેમણે મહિલાનું સમર્થન કરીને તેને મંદિરમાં લઈ ગયા હતા અને તેને દર્શન કરાવ્યા હતા. આ ઘટનાનો વીડિયો ઉતારીને તેમણે શેર કર્યો હતો. જીતુ પટવારીના આ પગલાંથી દલિત મહિલા રાજી થઈ હતી અને સમાજમાં સંદેશ પણ ગયો કે અસમાનતા અને ભેદભાવ સામેની લડાઈ હજુ પણ ચાલું છે.

પોલીસને કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી

જીતુ પટવારીએ સ્થાનિક પોલીસ અને વહીવટી તંત્રને આ ઘટના પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા સૂચના પણ આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ સાથે તેની જાતિ, ધર્મ કે સામાજિક દરજ્જાના આધારે ભેદભાવ ન થવો જોઈએ. જો કોઈ આવું કરે છે તો તેમની સામે કડકમાં કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેમણે પોલીસને આ મામલે કડક કાર્યવાહી કરવા અને અન્ય કોઈ વ્યક્તિને આવી પરિસ્થિતિનો સામનો ન કરવો પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી હતી.

દલિતો સાથે ભેદભાવ હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે

આ ઘટના ભારતમાં હજુ પણ અસ્તિત્વમાં રહેલી સામાજિક અસમાનતા તરફ ઈશારો કરે છે. દેશમાં ઘણી જગ્યાએ, ખાસ કરીને ધાર્મિક સ્થળોએ દલિતોને તેમના બંધારણીય અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. તે ફક્ત એક મંદિર પૂરતું મર્યાદિત નથી પરંતુ તે તમામ સામાજિક અવરોધોને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે સમાજના પછાત વર્ગોને તેમના મૂળભૂત અધિકારોથી વંચિત રાખે છે.

આ પણ વાંચો: દલિત મહિલા સરપંચ ને ઉપસરપંચ-તલાટીએ બેસવા ખુરશી ન આપી

નર્મદા જિલ્લાના રાજપીપળા ખાતે આવેલી બિરસા મુંડા યુનિવર્સિટીને લઈને ફરી એક વખત રાજકારણ ગરમાયું છે. આદિવાસી વિસ્તારમાં બિરસા મુંડા યુનિવર્સિટી સ્થપાવાને કારણે શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં આદિવાસી સમાજ માટે નવી અનેક તકો ઊભી થઈ છે. જોકે હવે બિરસા મુંડા યુનિવર્સિટીના પદ ઉપર જે વ્યક્તિઓ ફરજ બજાવી રહ્યા છે તેમને લઈને રાજકારણ શરૂ થયું છે. આ યુનિવર્સિટીનું નામ જ ટ્રાઈબલ યુનિવર્સિટી હોવા છતાં તેમાં આદિવાસીઓની અનામત સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો હોવાની ફરિયાદ ઉઠી છે. યુનિવર્સિટીના જે વહીવટી પદો છે તેમાં અનામતની કેટેગરીની જોગવાઈ કરવામાં આવી નથી. જેને કારણે આદિવાસી સમાજને અન્યાય થઈ રહ્યો હોવાનો આક્ષેપ કોંગ્રેસ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓની શિષ્યવૃત્તિ બંધ કરાતા દાંતામાં ભારે વિરોધ

કોંગ્રેસ પ્રવક્તા મનીષ દોષીએ સુરતની મુલાકાત દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે, “બિરસા મુંડા ટ્રાઈબલ યુનિવર્સિટીમાં મહત્વના હોદ્દાઓ જેમ કે રજીસ્ટાર, પરીક્ષા નિયામક વગેરે પર ઉપર અનામત માટેની કોઈ જોગવાઈ કરવામાં આવી નથી. એસસી, એસટી અને ઓબીસી માટે કોઈ જોગવાઈ કરવામાં આવી નથી. બિરસા મુંડાના નામ પરથી આ યુનિવર્સિટીને ટ્રાઈબલ યુનિવર્સિટીનું બિરુદ્ધ અપાયું છે અને તેમ છતાં તેમાંથી આદિવાસીઓનો એકડો કાઢી નાખવામાં આવે, તેમને અન્યાય કરવામાં આવે તે દુઃખદ બાબત છે. જે સ્પષ્ટ રીતે બંધારણમાં કરાયેલી અનામતની જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન છે.

ભાજપ સરકારની જે નીતિ અને નિયત છે તે અનામતને ખતમ કરવાની છે, અને એ દિશામાં આ એક વધુ નિર્ણય લેવાયો છે. સરકારે લાખો યુવાનોનું કોન્ટ્રાક્ટ અને આઉટસોર્સિંગના માધ્યમથી આર્થિક રીતે શોષણ કર્યું છે. કાયમી ભરતી ન થતી હોવાને કારણે તેમાં પણ અનામત ખતમ થઈ ગઈ છે. બિરસા મુંડા યુનિવર્સિટીમાં અનામત ખતમ કરવાની દિશામાં લેવાયેલા નિર્ણયને લઈને અમે આગામી દિવસોમાં વિધાનસભામાં આ મુદ્દાને ઉઠાવવાના છીએ. જો ત્યાં અમને યોગ્ય રીતે સાંભળવામાં નહીં આવે તો અમે અંબાજીથી ઉમરગામ વચ્ચે આદિવાસી સમાજ વચ્ચે જઈશું.”

આ પણ વાંચો: કોણ હતા બિરસા મુંડા, કેવી રીતે બન્યા આદિવાસી સમાજના ભગવાન?

કુંભમેળો ચાલી રહ્યો છે તે પ્રયાગરાજની ઘટના

પ્રયાગરાજમાં ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના એક અધિકારી પર પોલીસે હુમલો કર્યો હોવાની ઘટના સામે આવી છે. પ્રયાગરાજના ઝૂંસી પોલીસ સ્ટેશનમાં આ બનાવ પ્રકાશમાં આવ્યો છે. એ પછી લાજ બચાવવા માટે ત્રણ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર અને એક કોન્સ્ટેબલ સહિત ચાર પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

મનોજ પાસી, જેઓ ઉત્તરપ્રદેશ એસસી મોરચાના સહ-ખજાનચી છે, તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે જ્યારે તેઓ તેમના ભાઈના ઘરનું બાંધકામ રોકવાનું કારણ પૂછવા પોલીસ સ્ટેશન ગયા ત્યારે સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર (એસએચઓ) ઉપેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહ અને છ અન્ય પોલીસકર્મીઓએ તેના પર હુમલો કર્યો હતો.

આ ઘટના બાદ શહેરના મેયર, ધારાસભ્ય અને વિવિધ પક્ષના અધિકારીઓ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા અને દોષિત અધિકારીઓ સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી.

પોલીસનું શું કહેવું છે?

આસિસ્ટન્ટ કમિશનર ઓફ પોલીસ (ACP) વિનાલ કિશોર મિશ્રાએ પુષ્ટિ કરી છે કે ચારેય પોલીસકર્મીઓને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. જો કે, SHO સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. હુમલાના આરોપો અંગે એસીપી મિશ્રાએ કહ્યું કે તપાસ બાદ જ તેની પુષ્ટિ થશે.

બીજી તરફ ફરિયાદી મનોજ પાસીએ જણાવ્યું હતું કે તેમના ભાઈ રોશન લાલે ચાર વર્ષ પહેલાં તેમના ઘરની નજીક જમીન ખરીદી હતી અને બાઉન્ડ્રી વોલ લંબાવી રહ્યા હતા, જેનો પડોશીઓ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેણે કહ્યું કે, પોલીસે આવીને અમારું કામ અટકાવી દીધું હતું અને અમારું અપમાન કર્યું હતું. બુધવારે બપોરે તેઓ પોલીસ સ્ટેશન ગયા અને પ્રતિબંધની માન્યતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા, અને આગ્રહ કર્યો કે આ મામલો સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) દ્વારા ઉકેલવો જોઈએ કારણ કે તે મહેસૂલનો મામલો છે. 

જો કે, તેના આ સવાલો પૂછવા પર SHO ઉપેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહ, SI સંતોષ સિંહ અને અન્ય લોકો ઉશ્કેરાઈ ગયા હતા અને તેને એક રૂમમાં ખેંચીને લઈ ગયા અને બેભાન થઈ ગયા ત્યાં સુધી માર માર્યો, ત્યારબાદ તેને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો.

ડીસીપી શું કહે છે?

મનોજે આ ઘટનાની જાણ ડીસીપી અભિષેક ભારતીને પણ કરી હતી, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ એફઆઈઆર નોંધાઈ નથી. ડીસીપીએ જણાવ્યું હતું કે, ચાર પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ કુંભમેળાની ફરજને કારણે SHO સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. (મતલબ દલિત પર અત્યાર ભલે થાય, કુંભની ફરજ પરથી એક માણસને દૂર ન કરી શકાય? ભાજપના જ કોઈ સવર્ણ નેતા પર આ રીતે હુમલો થયો હોત તો પણ પોલીસ આ જ જવાબ આપત?)

સત્તાપક્ષમાં હોવા છતાં એસસી મોરચાના પદાધિકારીને ન્યાય નથી મળતો?

રાજ્ય ભાજપ એસસી મોરચાના પ્રમુખ રામચંદ્ર કનૌજિયાએ આ હુમલાની નિંદા કરતા કહ્યું, “જ્યાં સુધી દોષિત પોલીસકર્મીઓને સજા ન થાય અને દલિત પર અત્યાચાર કરવા બદલ તેમની સામે કેસ નોંધવામાં ન આવે ત્યાં સુધી અમે શાંત નહીં બેસીએ. મનોજ પાસીએ કોઈ ગુનો કર્યો નહોતો. તેમની સાથે એવું વર્તન કરવામાં આવ્યું જેવું કોઈ કુખ્યાત આરોપી સાથે પણ નથી કરવામાં આવતું. તે ગંભીર રીતે ઘાયલ હતો અને બરાબર બોલી પણ શકતો નહોતો.”

મનોજની પત્ની સન્નો દેવીએ પણ પોલીસ પર દુર્વ્યવહાર અને ઉત્પીડનનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે સબ-ઇન્સ્પેક્ટર વિપિન યાદવે તેમનો હાથ મચકોડ્યો હતો, તેમનો મોબાઇલ ફોન છીનવી લીધો હતો અને તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર પણ કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: મને મારા જ પક્ષના ધારાસભ્યથી જીવનું જોખમ છેઃ ભાજપના દલિત નેતા

વિકાસ માટે કાયમ આદિવાસીઓએ જ ભોગ આપવાનો?

ભિલોડામાંથી પસાર થતાં બાયપાસમાં સરકાર દ્વારા જમીન સંપાદન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે અને તેમાં મોટાભાગના ગરીબ આદિવાસી ખેડૂતો છે, જેમના માટે આ જમીનો જ તેમનું એકમાત્ર આજીવિકા અને જીવનનિર્વાહનું સાધન છે. આથી આદિવાસી સમાજના જાગૃત નાગરિકો દ્વારા જમીન સંપાદન મામલે અસરકર્તા ખેડૂતો તથા આદિવાસી સમાજ વતી સરકારને રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. જેમાં જમીન સંપાદન રોકવા વિનંતી કરાઈ હતી. જો કે આદિવાસી કલ્યાણ યાત્રા કાઢતી સરકારે આદિવાસીઓની આ માગણીને ફગાવી દીધી હોય તેમ તેમની જમીનના સંપાદનની કામગીરી ચાલુ રાખી હતી.

કલમ 04 ના જાહેરનામા મુજબ જમીન સંપાદન કરવામાં આવે તો આદિવાસી સમાજના અનેક ગરીબ ખેડૂતોની જમીન છીનવાઈ જશે અને તેઓ જમીનવિહોણા બની જઈ પાયમાલ થઈ જશે. ત્યારે ભિલોડા તાલુકા આદિવાસી ડુંગરી ગરાસિયા જનરલ પંચ દ્વારા મુખ્યમંત્રીને રજૂઆત કરી આદિવાસી ખેડૂતોના હિતમાં જમીનોમાંથી પસાર થતો રોડ સ્થગિત કરવા જણાવ્યું હતું. જો કે સરકારે આ રજૂઆતોને ગણકારી હોય તેમ લાગતું નથી.

ખુદ સરકાર જ કાયદાનો ભંગ કરી રહી છે?

ઉલ્લેખનીય છે કે, ભિલોડા તાલુકો બંધારણની જોગવાઇ મુજબના શિડયુઅલ પાંચ વિસ્તારમાં આવતો આદિવાસી તાલુકો છે. જ્યાં પેસા કાનૂન 1996 લાગુ પડે છે અને જોગવાઇ મુજબ રૂઢિગત ગ્રામ સભાની પૂર્વ મંજૂરી વગર કોઈ પણ વ્યક્તિની જમીન સંપાદન થઈ શકે નહિ. તે મુજબ સવાલ વાળા ગામોમાં કોઈ મંજૂરી મેળવેલ નથી અને લાગતી વળગતી ગામ સમિતિઓએ તમોને વાંધા અરજીઓ પણ આપેલ છે. ગામોની જમીન સંપાદન થતાં કેટલાક ખેડૂતો જમીન વિહોણા બને છે અને કેટલાક ના રહેઠાણના ઘરો પણ કપાતમાં જાય છે. તેનાથી તેઓ રોડ ઉપર આવી જશે અને બિલકુલ બેરોજગાર બની જશે. મૂળ રજૂઆતમાં સૂચવેલ છે કે બાયપાસના બદલે હયાત રોડ ને ઓવરહેડ રોડ બનાવવામાં આવે તો રોડમાં પૂરતી જમીન છે તથા કોઈ દબાણ હોવાનું પણ જણાતું નથી અને અન્ય કોઈ અગવડતા પડશે નહિ, પરંતુ તે દિશામાં સરકારે વિચાર્યું હોય તેમ લાગતું નથી. 

આદિવાસી સમાજની માગણીઓ શું છે?

આદિવાસી ડુંગરી ગરાસિયા જનરલ પંચના મહામંત્રી બી.એમ.ખાણમા સહિતના હોદ્દેદારોએ આ બાયપાસ રૂટના કારણે સાબરકાંઠા-અરવલ્લી જિલ્લામાં જમીન ગુમાવનાર અને અસરકર્તા આદિવાસી સમાજના ગરીબ ખેડૂતોના હિતમાં રોડનો રૂટ બદલી નાખવા અને ગરીબ આદિવાસી ખેડૂતોની જમીન સંપાદિત કરવાની કામગીરી તાત્કાલિક સ્થગિત કરવા માંગ કરી છે. જો કે, આ લખાઈ રહ્યું છે ત્યાં સુધીમાં સરકારે તેમની માગણીને કાને ધરીને આદિવાસીઓની જમીન સંપાદન કરવાનું કામ અટકાવ્યું નથી. ત્યારે જોવાનું એ રહેશે કે આદિવાસીઓના હામી હોવાની વાતો કરતી ભાજપની ભૂપેન્દ્ર પટેલ સરકાર આ મામલે આદિવાસીઓની લાગણી અને માગણીઓને ધ્યાનમાં રાખે છે કે પછી વિકાસના નામે સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટીની જેમ ફરી એકવાર આદિવાસીઓની જમીન સંપાદિત કરીને તેમને જમીનવિહોણાં કરે છે.

આ પણ વાંચો: કાનપટ્ટી પર પિસ્તોલ રાખી ભૂમાફિયાએ દલિતની જમીન પડાવી લીધી

ઘટના પેરિયારની ભૂમિ તમિલનાડુની છે. અહીંના મદુરાઈમાં એક દલિત યુવક પર અત્યાચારની બર્બરતાપૂર્ણ ઘટના સામે આવી છે. જાતિવાદી તત્વોએ દલિત યુવક પર એક 6 વર્ષના બાળકની હાજરીમાં જાહેરમાં માથે પેશાબ કર્યો હતો. એટલું જ નહીં ટોળાંએ તેને ઢોર માર પણ માર્યો. આ મામલે પોલીસે 6 યુવાનો વિરુદ્ધ ગુનો નોંધ્યો છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. જૂની અદાવતને કારણે યુવકને માર મારવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ ૧૭ વર્ષના દલિત યુવકને માર મારીને આરોપીઓએ તેને બધાં લોકોના ચરણ સ્પર્શ કરવાની ફરજ પાડી હતી. દલિત યુવકે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે 6 વર્ષના બાળકની હાજરીમાં તેના પર પેશાબ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, પોલીસે પેશાબના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે.

આ ઘટના 16 જાન્યુઆરીની હોવાનું કહેવાય છે. યુવક રાજ્યના સંગમપટ્ટી ગામનો વતની છે. તેની ફરિયાદના આધારે, પોલીસે શનિવારે છ આરોપીઓ સામે ભારતીય દંડ સંહિતાની સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો હતો.

અહેવાલો અનુસાર, નીલમ કલ્ચરલ સેન્ટર નામના એક NGOએ આ ઘટનાની નિંદા કરી છે. એનજીઓએ પોલીસ પર કેસ નોંધવામાં વિલંબ કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. શનિવારે, 17 વર્ષનો પીડિત દલિત યુવક VCK ના સભ્યો અને વકીલ સાથે DSP ઓફિસ પહોંચ્યો હતો. પીડિત યુવકે કહ્યું, 'ગયા મહિને અમારા ગામમાં એક તહેવાર ઉજવાઈ રહ્યો હતો, તે દરમિયાન મારી જાતિને કારણે લોકોના એક જૂથ દ્વારા મને હેરાન કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમણે મારા પરિવાર વિરુદ્ધ પણ હોબાળો મચાવ્યો હતો.'

તેણે આગળ કહ્યું, 'મને કેરળમાં રહેતા ડર લાગતો હતો. હાલમાં જ હું પોંગલનો તહેવાર હોવાથી ગામમાં પાછો આવ્યો છું. યુવકનું કહેવું છે કે આ સમગ્ર મામલે શાંતિ જાળવવા છતાં આરોપીઓ તેને ગામના સૂમસામ વિસ્તારમાં ખેંચીને લઈ ગયા હતા અને તેની સાથે બર્બરતા આચરી હતી.

દલિત યુવકે કહ્યું, 'એ પછી તે લોકોએ મને માર માર્યો અને જાતિસૂચક અપશબ્દો બોલીને મને બધાંને પગે લાગી માફી માગવા માટે દબાણ કર્યું હતું. મેં કશું ખોટું નહોતું કર્યું છતાં એ લોકોએ એક ૬ વર્ષના બાળકની હાજરીમાં મારા પર પેશાબ કર્યો હતો અને મને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. આ હુમલામાં હું ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈ ગયો હતો અને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો હતો. પોલીસનું કહેવું છે કે આ મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચો: બ્રાહ્મણ શિક્ષકોએ દલિત વિદ્યાર્થી, તેના ભાઈ પાસે પગ ધોવડાવી માફી મગાવી

મહિલા ખેરી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવતા એક ગામની રહેવાસી છે. તેણે આરોપ લગાવ્યો છે કે હુમલાખોરોએ તેના પર તીક્ષ્ણ હથિયારથી હુમલો કર્યો હતો, જેના કારણે તેના જમણા હાથમાં ઊંડા ઘા પડી ગયા હતા. મહિલાને બચાવવાનો પ્રયાસ કરનાર અન્ય એક પુરુષ પર આરોપીઓએ દંતાળીથી હુમલો કરતા તેની ડાબા હાથની આંગણી કપાઈ ગઈ હતી. આ ઘટના બુધવારે સાંજે બની હતી અને ગુરુવારે FIR નોંધવામાં આવી હતી.

સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર (SHO) સંતોષ કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આરોપીઓ પર ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે, જેમાં કલમ 191(2): રમખાણો, કલમ 191(3): ઘાતક હથિયારથી ઇજા પહોંચાડવી રમખાણો કરવા કલમ 115(2): સ્વેચ્છાએ નુકસાન પહોંચાડવું, કલમ 352: શાંતિનો ભંગ કરવાના ઈરાદાથી ગુસ્સે ભરાઈને અપમાનજનક કૃત્ય કરવું, કલમ 76: સ્ત્રીના કપડાં ઉતારવાના ઈરાદાથી હુમલો અથવા ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ કરવો વગેરે કલમો સામેલ છે. 

આ ઉપરાંત, અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ (એટ્રોસિટી એક્ટ) ની જોગવાઈઓ પણ લાગુ કરવામાં આવી છે. એસએચઓએ વધુમાં જણાવ્યું કે આરોપીઓ હાલમાં ફરાર છે અને તેમને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

આ જઘન્ય ઘટનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં આક્રોશ ફેલાયો છે અને સ્થાનિકો ઝડપી ન્યાય અને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી રહ્યા છે. અધિકારીઓએ આ કેસની સંપૂર્ણ તપાસ કરવાની અને પીડિત મહિલા અને તેના પરિવારની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની ખાતરી આપી છે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી મહિલાઓને ઝાડ સાથે બાંધી ‘જય શ્રી રામ’ના નારા લગાવડાવ્યા

મળતી માહિતી પ્રમાણે ગાંધીનગર પાસે આવેલા પ્રાંતિજના લાકરોડા ગામે દર્શનયોગ ધામ સંસ્કૃતિ વન ખાતે આ કાર્યક્રમ યોજાશે. ચાર દિવસ સુધી ચાલનારી આ શિબિરને માનવ સંવિધાન મનુસ્મૃતિ પ્રશિક્ષણ શિબિર નામ અપાયું છે. 23 થી 26 જાન્યુઆરી 2025 (ગુરૂવારથી રવિવાર સુધી) ચાલનારી આ શિબિરમાં ભાગ લેવા માટે રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત કરાયું છે. આ શિબિર માટેની એક ઓનલાઈન પત્રિકા પર સોશિયલ મીડિયામાં ફરી રહી છે. જેમાં આ શિબિરને લઈને વિસ્તારથી માહિતી આપવામાં આવી છે.

આ પત્રિકામાં જણાવ્યા પ્રમાણે ગુરૂકુળ કાંગડી યુનિવર્સિટીના પૂર્વ કુલપતિ ડો. સુરેન્દ્ર કુમાર શિબિરની અધ્યક્ષતા કરશે અને ઉપસ્થિત લોકોને મનુસ્મૃતિ અંગે તાલીમ આપશે. પત્રિકામાં કરાયેલા ઉલ્લેખ મુજબ ડો. સુરેન્દ્ર કુમાર છેલ્લાં દસ વર્ષ કરતા વધુ સમયથી મનુસ્મૃતિ પર સંશોધન કરી રહ્યાં છે અને તેના આધારે તેઓ મનુસ્મૃતિમાં કરવામાં આવેલી ભેળસેળ અંગે પણ વાત કરશે. તેમણે લખેલી મનુસ્મૃતિની નવી પ્રત અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. 

ખબરઅંતર.કોમે આ મામલે વધુ જાણકારી મેળવવા માટે પત્રિકામાં આપેલા નંબર પર સંપર્ક કર્યો હતો. જેમાં ફોન પર હાજર વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે, ચાર દિવસની આ શિબિરમાં ડો. સુરેન્દ્રકુમાર મનુસ્મૃતિ સંબંધિત તમામ પ્રશ્નોનું નિરાકરણ લાવશે. તેમના કહેવા પ્રમાણે ખાસ કરીને લોકોના મનમાં મનુસ્મૃતિને લઈને જે કેટલીક ખોટી ધારણાઓ બંધાયેલી છે તેને લઈને આ શિબિરમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવશે.

ખબરઅંતર.કોમે મનુસ્મૃતિમાં લખવામાં આવેલી વર્ણવ્યવસ્થા અને મહિલા વિરોધી બાબતો વિશે પૂછતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આવી અનેક બાબતો મૂળ મનુસ્મૃતિમાં બાદમાં ઉમેરવામાં આવી હોઈ શકે છે અને તેના વિશે જ ડો.સુરેન્દ્રકુમાર જાણકારી આપશે. તેના માટે ચાર દિવસ શિબિરાર્થીએ અહીં જ રહેવાનું રહેશે. અમે તેને પ્રાંતિજથી અમારા વાહનમાં પિક અપ કરીને આશ્રમે લઈ જઈશું અને ત્યાં તેણે રજિસ્ટ્રેશન બાદ શિબિરમાં ભાગ લેવાનો રહેશે. આ શિબિરમાં તેમના આ તમામ સવાલોના જવાબો મળી જશે.

બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયામાં આ પત્રિકા ફરતી થતા દલિત-બહુજન સમાજના બૌદ્ધિક વર્ગમાં તેને લઈને રોષની લાગણી ફેલાઈ છે. આ વર્ગનું માનવું છે કે, દેશમાં હાલ જે દૂષણો છે તેના મૂળમાં મનુસ્મૃતિ રહેલી છે, ત્યારે તેની તાલીમ શિબિર યોજાય એ ચોંકાવનારું છે. વાસ્તવમાં તાલીમ દેશના બંધારણ અને તેમાં કરવામાં આવેલી જોગવાઈઓની સમજણ આપવાની યોજાવી જોઈએ. પરંતુ તેના બદલે હિંદુત્વાદી સંસ્થાઓ દેશને ફરી મનુવાદી યુગમાં ખેંચી જવા મથી રહી છે, આ શિબિર તેનો જ એક ભાગ હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.

શિબિરમાં નીચે મુજબના વિષયો અંગે ચર્ચા કરાશે

મનુસ્મૃતિ – વિશ્વનું સૌપ્રથમ બંધારણ
ડો.આંબેડકરના તુલનાત્મક અભ્યાસના સંદર્ભમાં મનુસ્મૃતિકાલીન સમાજ વ્યવસ્થા, વર્ણવ્યવસ્થા, જાતિ વ્યવસ્થાની સમજ.
મનુસ્મૃતિ મુજબ શુદ્રોના કર્તવ્ય અને સન્માન
મનુસ્મૃતિ મુજબ મહિલાઓનું કર્તવ્ય અને સન્માન
મનુસ્મૃતિમાં લગ્ન અને ગૃહાસ્થાશ્રમના કર્તવ્યો
મનુસ્મૃતિકાલીન રાજનીતિનો વર્તમાન રાજનીતિના સંદર્ભમાં તુલનાત્મક અભ્યાસ
મનુસ્મૃતિકાલીન શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો વેદોત્ક શિક્ષા વ્યવસ્થાની સંદર્ભમાં તુલનાત્મક અભ્યાસ
મનુસ્મૃતિમાં પુરુષાર્થ ચતુષ્ટય ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષનું યર્થાર્થ સ્વરૂપ
મનુસ્મૃતિમાં બ્રહ્મચર્ય વગેરે આશ્રમો અને કર્તવ્ય
મનુસ્મૃતિમાં મોક્ષનો ઉપાય અને સ્વરૂપ
મનુસ્મૃતિમાં પચ્ચયગ્ન વિધાન અને તેના લાભો
મનુસ્મૃતિમાં સંસ્કાર અને તેમની ઉપયોગિતા

આ શિબિર અંગે વધુ જાણકારી મેળવવા માટે દર્શનયોગ ધામ લાકરોડાની વેબસાઈટ darshanyog.org પર જતા ત્યાં આ સંસ્થાની અન્ય કામગીરી વિશે પણ જાણકારી મળે છે. સંસ્થા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી મનુસ્મૃતિની શિબિરની પત્રિકામાં બે સંપર્ક નંબરો પણ આપેલા છે, 9409615011 અને 8200915011 જેના પર ફોન કરીને આ શિબિરના હેતુઓ અને વિષય વિશે જાણકારી મેળવી શકાશે.

આ પણ વાંચો: મનુસ્મૃતિના એ કાયદા, જેણે ભારતીય સમાજમાં અસમાનતાના બીજ વાવ્યાં 

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર ગણાતા યુપીનો છે. અહીં મુરાદાબાદમાં એક દલિત સગીરા પર બળાત્કારનો મામલો સામે આવ્યો છે. સગીરા કચરો ફેંકવા માટે ઘરની બહાર નીકળી હતી, ત્યારે અન્ય સમાજના એક યુવકે તેનું અપહરણ કર્યું હતું અને ચાલતી કારમાં તેના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. એટલું જ નહીં, આરોપીએ કિશોરીના અશ્લીલ ફોટા પણ પાડ્યા છે. પીડિતાના પિતાની ફરિયાદના આધારે પોલીસે કેસ નોંધીને આરોપીની શોધ શરૂ કરી છે. પોલીસે આરોપીઓને વહેલી તકે ધરપકડ કરવાની ખાતરી પણ આપી છે.

બળાત્કાર બાદ પીડિતાની વાંધાજનક તસવીરો લીધી

મામલો મુરાદાબાદના ઠાકુરદ્વારા પોલીસ સ્ટેશનના શરીફનગર પોલીસ ચોકીનો છે. અહીં મંગળવારે એક 16 વર્ષની દલિત સગીરા તેના ઘરમાંથી કચરો ફેંકવા માટે બહાર ગઈ હતી ત્યારે લગભગ 10 વાગ્યે પાનુવાલા ગામનો રહેવાસી રાશિદ સ્કોર્પિયો કારમાં ત્યાં આવ્યો હતો અને તેનું અપહરણ કરીને કારમાં લઈ ગયો. 

સગીરાના પિતાએ આપેલી ફરિયાદ મુજબ, તે સમયે કારમાં બીજા ઘણાં લોકો હતા. આરોપીએ કિશોરી પર ચાલતી કારમાં બળાત્કાર ગુજાર્યો. પિતાએ આ બાબતે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસે આરોપી વિરુદ્ધ નામજોગ ગુનો નોંધ્યો છે અને તેની શોધખોળ ચાલી રહી છે. આ ઉપરાંત, કારમાં સવાર અન્ય લોકોની પણ શોધખોળ ચાલુ છે. કહેવાય છે કે પીડિતા પર બળાત્કાર કર્યા પછી આરોપીએ તેની વાંધાજનક તસવીરો પણ લીધી હતી.

પીડિતાને સ્મશાનગૃહ બહાર ફેંકી આરોપી ભાગી ગયો

પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર આરોપીઓએ સગીરાને લગભગ બે કલાક સુધી કારમાં બંધક બનાવી રાખી અને તેના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો. ત્યારબાદ તેઓ તેને સ્મશાન બહાર ફેંકીને ભાગી ગયા. જેમ તેમ કરીને પીડિતા તેના ઘરે પહોંચી અને તેની માતાને ઘટના વિશે જણાવ્યું. એ પછી તેના પિતાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. સગીરાના પિતાએ જણાવ્યું કે તેમની પુત્રીએ કારમાં રાખેલા વિઝિટિંગ કાર્ડ પર આરોપી રાશિદનું નામ વાંચ્યું હતું. પોલીસે ભારતીય દંડ સંહિતાની ગંભીર કલમો અને POCSO હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે.

આ પણ વાંચો: ભાજપ નેતાના મેરેજ હોમમાં દલિત સગીરા સાથે ગેંગરેપ થયો?

ચેન્નાઈમાં ગૌ સંરક્ષાશાળા ખાતે એક કાર્યક્રમમાં IIT મદ્રાસના ડિરેક્ટર વી કામકોટીએ કહ્યું હતું કે જ્યારે સાધુઓને ખૂબ તાવ આવે છે, ત્યારે તેઓ ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરે છે. પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, વાયરલ થઈ રહેલો વીડિયો સાચો છે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ એક પ્રાકૃતિક ખેડૂત છે તેથી તેમની વાતોનો સંદર્ભ ખૂબ વ્યાપક છે.

IIT મદ્રાસના ડિરેક્ટરના આ નિવેદનની DMK અને કોંગ્રેસે ટીકા કરી છે. કોંગ્રેસના નેતા કાર્તિ ચિદમ્બરમે કહ્યું કે IIT મદ્રાસના ડિરેક્ટરનો દાવો પાયાવિહોણો છે અને તેને વિજ્ઞાન સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. આ દરમિયાન, ડીએમકે નેતા ટીકેએસ એલાંગોવાને કહ્યું કે તેમને આ પ્રખ્યાત સંસ્થામાંથી બીજે ક્યાંક મોકલવા જોઈએ.

ડીએમકે નેતાએ કહ્યું કે જો તેમને આઈઆઈટી મદ્રાસમાંથી સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે તો તેઓ શું કરશે? તેઓ IIT માં શું કરી રહ્યાં છે? તેમને એઈમ્સના ડિરેક્ટર બનાવી દેવા જોઈએ. સરકારે તેમને તાત્કાલિક IITમાંથી હટાવવા જોઈએ. તમને જણાવી દઈએ કે વી કામકોટીના આવા ઘણા વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર હાજર છે.

આ પણ વાંચો: ગૌમૂત્ર પીવડાવો પછી જ ગરબામાં એન્ટ્રી આપોઃ ઈન્દોર ભાજપ નેતા

આગ એટલી ભયાનક હતી કે આસપાસનો વિસ્તાર ધુમાડાથી ભરાઈ ગયો હતો. આસપાસનો વિસ્તાર ખાલી કરાવી દેવામાં આવ્યો છે. આ લખાઈ રહ્યું છે ત્યાં સુધી કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી. આગ સેક્ટર 19 માં લાગી હતી પરંતુ ભારે પવનને કારણે તે સેક્ટર 20 સુધી પહોંચી ગઈ હતી અને નજીકના ઘણા તંબુઓમાં ફેલાઈ ગઈ હતી. આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ સામે આવ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ આગ ગીતા પ્રેસ ગોરખપુરના કેમ્પમાં લાગી હતી. જેમાં 20 થી વધુ તંબુ બળી ગયા છે.

યોગી આદિત્યનાથે ઘટના સ્થળની મુલાકાત લીધી

યુપીના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પણ આ ઘટનાની નોંધ લીધી છે. તેમણે વરિષ્ઠ અધિકારીઓને સ્થળ પર હાજર રહેવા સૂચના આપી છે. તેમણે ઘાયલોને યોગ્ય સારવારના આદેશ આપ્યા છે. મુખ્યમંત્રી યોગી 'પરમાર્થ નિકેતન ઋષિકેશ' ના કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે કુંભ મેળામાં પહોંચ્યા હતા. મુખ્યમંત્રી યોગીએ આગ લાગી તે જગ્યાની પણ મુલાકાત લીધી હતી. 

યુપીના ચીફ ફાયર ઓફિસર પ્રમોદ શર્માએ જણાવ્યું છે કે સિલિન્ડર વિસ્ફોટને કારણે આગ લાગી હતી. NDRF અને SDRFની ટીમો પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે. એડીજી ભાનુ ભાસ્કરે કહ્યું છે કે આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવશે.

ડીઆઈજી-ડીએમે શું કહ્યું?

મહા કુંભ મેળાના ડીઆઈજી વૈભવ કૃષ્ણાએ જણાવ્યું હતું કે, ગીતા પ્રેસ ગોરખપુરના તંબુમાં આગ લાગી હતી. કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી. આગથી થયેલા નુકસાનની તપાસ માટે સર્વે હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે. આગ પર કાબુ મેળવી લેવામાં આવ્યો છે. આ તપાસનો વિષય છે. ફક્ત તંબુ અને કેટલીક વસ્તુઓ બળી ગઈ છે.

પ્રયાગરાજના ડીએમ રવિન્દ્ર કુમારે પણ આ ઘટના પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કહ્યું કે, સેક્ટર ૧૯ માં ગીતા પ્રેસના તંબુમાં સાંજે ૪.૩૦ વાગ્યે આગ લાગી હતી. થોડી જ વારમાં આગ નજીકના 10 તંબુઓમાં ફેલાઈ ગઈ હતી. પોલીસ અને વહીવટીતંત્રની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે. આગ પર કાબુ મેળવી લેવામાં આવ્યો છે. કોઈ જાનહાનિ વિશે કોઈ માહિતી નથી.

સમાજવાદી પાર્ટીએ મેળાની તૈયારીઓ પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા

સમાજવાદી પાર્ટીએ આ મામલે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. સપા પ્રવક્તા ફખરુલ ચાંદે જણાવ્યું હતું કે, સમાજવાદી પાર્ટી શરૂઆતથી જ કુંભ મેળાની તૈયારીઓ પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહી હતી. અહીં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો પહોંચી તો રહ્યાં છે પરંતુ તેઓ ખુલ્લા આકાશ નીચે છે. પીવાના પાણીની કોઈ વ્યવસ્થા નથી. સમાજવાદી પાર્ટી પોતાના લોકશાહી અધિકારો અંતર્ગત સવાલો ઉઠાવતી રહી છે. આજે લાગેલી આગમાં ભક્તોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ.

આ પણ વાંચો: દલિત, ઓબીસીને રિઝવવા ભાજપ કુંભમેળાનો ઉપયોગ કરી રહી છે?

લખનૌના બંદરિયા બાગ વિસ્તારમાં રેલ્વેની જમીન પર આવેલા દલિત સમુદાયના સેંકડો ઘરોને તોડી પાડવાની કાર્યવાહી ભીમ આર્મીના કારણે તરત બંધ કરવામાં આવી હતી. આ મકાનો ખાલી કરવા માટે રેલ્વે વહીવટીતંત્ર દ્વારા નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. જેની સામે ભીમ આર્મીના કાર્યકરોએ લડત માંડી છે.

મામલો શું છે?

લખનૌના બંદરિયા બાગ વિસ્તારમાં રેલ્વેની જમીન પર આવેલા દલિત સમાજના સેંકડો ઘરોને તોડી પાડવાની કાર્યવાહી મંગળવારે બંધ કરવામાં આવી હતી. આ મકાનો ખાલી કરવા માટે રેલ્વે વહીવટીતંત્ર દ્વારા નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. પરંતુ જેસીબી ચલાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં જ ચંદ્રશેખરની આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતાઓ અને કાર્યકરો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા અને તેમણે વહીવટીતંત્રને બુલડોઝર રોકવા દબાણ કર્યું.

આઝાદ સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરોએ ચેતવણી આપી

ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા ભીમ આર્મીના નેતાઓએ દલિત વસ્તી પર બુલડોઝર ચાલતા રોક્યું હતું અને વહીવટીતંત્રને ચેતવણી આપી હતી. વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં, ભીમ આર્મીના નેતાઓ કહી રહ્યાં છે કે, “ચલાવો બુલડોઝર, જોઈએ કેવી રીતે ચલાવો છો. મત માંગવા માટે મોટા મોટા નેતાઓ અહીંયા આવે છે. જેમણે લાઠીચાર્જ કર્યો, યાદ રાખજો 60 વર્ષ નોકરી કરવી પડે છે. ભૂલથી પણ જો ચંદ્રશેખર આઝાદ કે અમારા જેવા માથાફરેલ લોકો સામે આવી ગયા તો યાદ રાખજો બરાબરનો ઈલાજ કરીશું એ યાદ રાખજો.”

250 થી વધુ ઘરો જોખમમાં છે

બંદરિયા બાગમાં રેલ્વે ટ્રેક પર 250 થી વધુ ઘરો છે, જ્યાં દલિત સમાજના લોકો વર્ષોથી રહે છે. વહીવટીતંત્રે આ મકાનોને ગેરકાયદેસર જાહેર કરીને તોડી પાડવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ૧૬ જાન્યુઆરીએ બુલડોઝર કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ આઝાદ સમાજ પાર્ટી અને ભીમ આર્મીના હસ્તક્ષેપ બાદ આખી કામગીરીને અટકાવી દેવામાં આવી હતી. આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતાઓ અને કાર્યકરોએ રેલવે અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર પાસેથી સ્પષ્ટ માંગણી કરી છે કે જ્યાં સુધી આ પરિવારોનું પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના કે અન્ય કોઈ યોજના હેઠળ પુનર્વસન ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ પણ ઘર તોડી ન શકાય. સ્થળ પર હાજર વહીવટી અધિકારીઓએ ખાતરી આપી હતી કે પુનર્વસન પ્રક્રિયા વિના કોઈને બેઘર બનાવવામાં આવશે નહીં. હાલમાં બુલડોઝર ચલાવવાનું બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ રેલ્વે વહીવટીતંત્ર અને અસરગ્રસ્ત પરિવારો વચ્ચે વિવાદ ચાલુ છે. પીડિત દલિત પરિવારો વતી હાલ એકમાત્ર ભીમ આર્મી અને તેના નેતાઓ-કાર્યકરો જ સિસ્ટમ સામે માથું મારીને લડી રહ્યાં છે. ભીમ આર્મીની જય હો.

આ પણ વાંચો: જે જજોએ આ ઓર્ડર આપ્યો તેમાં કેટલાં SC-ST છે?

રામકૃષ્ણન ફિલ્મ અભિનેતા કલાભવન મણિના ભાઈ છે

રામકૃષ્ણન સ્વર્ગસ્થ ફિલ્મ અભિનેતા કલાભવન મણિના ભાઈ છે. તેમની પાસે મોહિનીઅટ્ટમ અને ભરતનાટ્યમમાં બે એમએ ડિગ્રી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે લિંગ અને જાતિના આધારે મોહિનીઅટ્ટમ કરવા બદલ તેમને અપમાનનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. રામકૃષ્ણને કહ્યું કે આ એક મોટી ક્ષણ છે. મારા ભાઈ કહેતા હતા કે આપણે દૃઢ નિશ્ચય સાથે આપણા લક્ષ્યાંકોનો પીછો કરવો જોઈએ અને કોઈપણ પ્રકારના પડકારોથી વિચલિત ન થવું જોઈએ. આ મહાન સંસ્થાના ઇતિહાસનો ભાગ બનવા બદલ હું ખૂબ જ ગર્વનો અનુભવ કરું છું.

પસંદગી સમિતિએ તેમને સૌથી યોગ્ય ઉમેદવાર માન્યા

યુનિવર્સિટીના કુલપતિ બી. અનંતકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે જ્યારે તેમણે આ પદ માટે અરજીઓ મંગાવી હતી ત્યારે રામકૃષ્ણન અરજદારોમાંના એક હતા. પસંદગી સમિતિએ તેમને સૌથી યોગ્ય ઉમેદવાર માન્યા અને અમે તેમની નિમણૂક કરી છે. આ એક નવી શરૂઆત છે. રામકૃષ્ણન ૨૦૦૭ થી ૨૦૧૭ સુધી કલામંડલમમાં એમફિલ અને પીએચડી કરી રહ્યા હતા, તેમ છતાં તેમને ત્યાં મોહિનીઅટ્ટમ કરવાની તક મળી નહોતી. ગયા વર્ષે પણ સંસ્થાના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી, કલામંડલમ સત્યભામા (જુનિયર) એ જાતિવાદી ટિપ્પણી કરી હતી કે રામકૃષ્ણન મોહિનીઅટ્ટમ ન કરી શકે કારણ કે તેમનો રંગ કાળો છે. તેમને ગયા માર્ચમાં જ કલામંડલમમાં સર્ફોમ કરવાની તક મળી હતી. કલામંડલમને અગાઉ મોહિનીઅટ્ટમમાં છોકરાઓને પ્રવેશ ન આપવા બદલ ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવે તેમણે ભરતનાટ્યમ વિભાગના અધ્યક્ષ બનીને રંગભેદી, જાતિવાદી તત્વોની બોલતી બંધ કરી દીધી છે.

આ પણ વાંચો: 'ગાંડો', 'કાળો', 'કચરો', 'કાળી' જેવા અપમાનજનક નામો સામેની લડાઈ

અવધ પ્રદેશની સેવા ભારતી શાળાઓના પ્રશિક્ષક રામજી સિંહે આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય સમજાવતા કહ્યું કે, "વિદ્યાર્થીઓને 'કુંભ દર્શન' માટે લઈ જવાનો ઉદ્દેશ્ય તેમને ભારતની સમૃદ્ધ પરંપરાઓ અને સંસ્કૃતિ તેમજ મહાકુંભના આધ્યાત્મિક પાસાંથી વાકેફ કરવાનો છે. આનાથી તેમને હિંદુમાંથી ખ્રિસ્તી બનતા અટકાવી શકાશે.”

10 વર્ષથી વધુ ઉંમરના આ દલિત વિદ્યાર્થીઓ કુંભમેળાના મુખ્ય સ્થળોની મુલાકાત લેશે, જેમાં આશ્રમ, અખાડા અને સંગમ ઘાટનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓનો સંગમ થાય છે. મેળાના સેક્ટર 9 માં તેમના રોકાણ માટે એક ખાસ કેમ્પ બનાવવામાં આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના અવધ વિસ્તારના ૧૪ જિલ્લાઓના લગભગ ૨,૧૦૦ વિદ્યાર્થીઓ તેમના માતાપિતા સાથે ૧૬ થી ૧૮ જાન્યુઆરી દરમિયાન આ ટુરમાં જોડાશે.

RSS ના પદાધિકારીએ શું કહ્યું?

RSSના એક પદાધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેનારા બાળકો દલિત સમાજના છે, જેમને સંગઠન "વંચિત સમાજ" કહે છે. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે આ બાળકો તેમના સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક મૂળની સમૃદ્ધિને સમજે. વિદ્યાર્થીઓની આ બેંચની ટુર પુરી થયા પછી ગોરખપુર વિસ્તારની બીજી બેંચ 24 થી 26 જાન્યુઆરી દરમિયાન કુંભની મુલાકાત લેશે, ત્યારબાદ કાશી અને કાનપુર ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ આવશે.

આ પણ વાંચો: RSS શા માટે રાષ્ટ્રધ્વજનો વિરોધ કરે છે?

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના રિપોર્ટ મુજબ ભવિષ્યના પ્રવાસોમાં પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના બાળકોને સામેલ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અધિકારીઓને મહા કુંભ મેળા માટે સરળ વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં 29 જાન્યુઆરીએ મૌની અમાસની સ્નાન વિધિમાં 8-10 કરોડ ભક્તો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. દર 12 વર્ષે યોજાતો મહાકુંભ મેળો 13 જાન્યુઆરીથી શરૂ થયો હતો અને 26 ફેબ્રુઆરીના રોજ સમાપ્ત થશે.

આરએસએસનો ઈરાદો શું છે?

આરએસએસ શા માટે દલિત બાળકોને ટાર્ગેટ કરી રહ્યું છે તેને લઈને બહુજન સમાજનો બૌદ્ધિક વર્ગ સ્પષ્ટપણે માને છે કે આ દલિતોની ભાવિ પેઢીને સંઘ પરિવારની વિચારધારામાં પલોટવા માટેનું ષડયંત્ર છે. ઉત્તરપ્રદેશના સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, દલિત સમાજમાં જે રીતે સંઘ અને ભાજપની છાપ બંધારણ વિરોધી અને ડો.આંબેડકર વિરોધી હોવાની છાપ દિન પ્રતિદિન મજબૂત બની રહી છે તે જોતા આરએસએસ તેને ખાળવા માટે લાંબાગાળાનું આયોજન કરીને દલિત સમાજના હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓનું બ્રેઈનવોશ કરીને તેમને તેમના જ સમાજ સામે હથિયાર તરીકે વાપરવા માંગે છે. તેના માટે ગામડાઓમાંથી દલિત-બહુજન સમાજના હોંથિયાર વિદ્યાર્થીઓને સંઘની શાખાઓમાં લાવવામાં આવે છે અને પછી ત્યાંથી તેને સંઘની મનુવાદી વિચારધારામાં પલોટવામાં આવે છે. જેથી આગળ જતા તે સંઘની ભાષા બોલે અને તેના કહ્યા પ્રમાણે વર્તે. આ પદ્ધતિથી આરએસએસ અગાઉ પણ અનેક દલિત બાળકોને સંઘ પરિવારમાં ભેળવી ચૂક્યું છે અને કુંભમેળામાં જે બાળકોને લઈ જવાઈ રહ્યાં છે તેમનો પણ છેલ્લે તો આંબેડકરી વિચારધારા સામે જ ઉપયોગ કરાશે. 

ફ્લાઈટના ભાડામાં તોતિંગ વધારો થયો

બીજી તરફ મહાકુંભ દરમિયાન પ્રયાગરાજ માટે ફ્લાઇટ્સનું બુકિંગ તેમજ હવાઈ ભાડામાં અનેકગણો વધારો થયો છે. દિલ્હીથી પ્રયાગરાજની ફ્લાઇટની ટિકિટના ભાવમાં 21 ટકાનો વધારો થયો છે. ટ્રાવેલ પોર્ટલ ixigo ના વિશ્લેષણ મુજબ ભોપાલ અને પ્રયાગરાજ વચ્ચેનું વનવે ભાડું ગયા વર્ષે 2,977 રૂપિયા હતું, તે હવે 498 ટકા વધીને 17,796 રૂપિયા થઈ ગયું છે. આ ૧૩ જાન્યુઆરીથી ૨૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ માટે ૩૦-દિવસની એડવાન્સ બુકીંગ તારીખ (APD) પર આધારિત વન વે સરેરાશ ભાડું છે. દિલ્હીથી પ્રયાગરાજનું વિમાન ભાડું ૨૧ ટકા વધીને રૂ. ૫,૭૪૮ થયું છે, જ્યારે મુંબઈ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટનું ભાડું ૧૩ ટકા વધીને રૂ. ૬,૩૮૧ થયું છે. વિશ્લેષણ મુજબ, બેંગલુરુ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટ માટે એર ટિકિટનો ભાવ 89 ટકા વધીને રૂ. 11,158 થયો છે, જ્યારે અમદાવાદ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટનું ભાડું 41 ટકા વધીને રૂ. 10,364 થયું છે. પ્રયાગરાજ નજીકના શહેરો - લખનૌ અને વારાણસી - ના હવાઈ ભાડામાં ત્રણથી 21 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ પણ વાંચો: કુંભમેળામાં 370 દલિત સંતોને મહામંડળેશ્વર, મંડળેશ્વર, પીઠાધિશ્વર બનાવાશે

યુપીના બાદશાહપુરના ટેંથડ ગામની ઘટના

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ ઉત્તરપ્રદેશના સોહના વિસ્તારના બાદશાહપુર જિલ્લાના ટેંથડ ગામનો છે. અહીં ગામના લુખ્ખા જાતિવાદી તત્વોએ એક અનુસૂચિત જાતિની દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો હતો અને જાનૈયાઓ સહિતના લોકોનો દોડાવી દોડાવીને ફટકાર્યા હતા. હુમલામાં અનેક જાનૈયા ઘાયલ થયા હતા. લુખ્ખા તત્વોએ વરરાજાની કાચરનો કાચ પણ તોડી નાખ્યો હતો. આરોપીઓએ દંડા અને પથ્થરો વડે હુમલો કરતા બીજા લગભગ એક ડઝન વાહનોના કાચ પણ તૂટી ગયા હતા. હુમલામાં ઘાયલ થયેલા લોકોને સોહનાની સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી બેની હાલત ગંભીર હોવાથી તેમને ગુરુગ્રામની સરકારી હોસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસે કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે.

મામલો શું હતો?

મળતી માહિતી પ્રમાણે અહીંની નિબોટ પોલીસ ચોકી હેઠળ આવતા બાદશાહપુર ટેંથડ ગામના રહેવાસી બલબીરની પુત્રી હેમલતાની જાન તાવડૂ વિસ્તારના સુંધ ગામથી આવવાની હતી. જાન દીકરીના માંડવે આવી રહી ત્યારે તેના ઘરથી માત્ર 50 મીટર દૂર રાજપૂત સમાજના લોકોએ હોબાળો મચાવ્યો હતો. છોકરીના પિતા બલબીરે કહ્યું કે રાજપૂતોએ વરરાજા અને તેમની જાન પર હુમલો કરવાની યોજના પહેલેથી જ બનાવી હતી. તેના માટે આ લુખ્ખા તત્વોએ પહેલાંથી જ તેમના ઘરોની છત પર પથ્થરો મૂકી દીધાં હતાં જેથી તેઓ પથ્થરમારો કરી શકે. આ ઘટનામાં 8 લોકોને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. આમાં અભિષેક, ગૌરવ, ઇન્દરજીત, સીતારામ, જીત સિંહ, જતીન, દીપક અને ભૂપેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે બે ઘાયલોની હાલત બગડી હોવાથી તેમને ગુરુગ્રામ રિફર કરવામાં આવ્યા છે. 

પોલીસે શું કહ્યું?

સોહના એસીપી અભિલક્ષ્ય જોશીએ જણાવ્યું હતું કે કન્યાના પિતા બલબીરની ફરિયાદના આધારે, 18 લોકો સામે નામજોગ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે, આ સિવાય પણ અનેક પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સામે ફોજદારી કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે જેમની ટૂંક સમયમાં ધરપકડ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: બંદૂક બતાવી લુખ્ખાઓએ દલિત યુવકની જાન રોકી, ડીજે બંધ કરાવી તોફાન મચાવ્યું

મળતી માહિતી પ્રમાણે નવી 9 મનપામાં સામેલ કરાયેલી 60 ગ્રામ પંચાયતો ભંગ કરી દેવાઈ છે ત્યાં લોકો જન્મ-મરણ, લગ્ન અને આવક સહિતના સરકારી દાખલાઓ મેળવવામાં અટવાઈ પડ્યાં છે. પંચાયતો ભંગ થઈ છે અને નવી બનેલી નવ મહાપાલિકાઓ પાસે ડેટા નથી. આ સ્થિતિમાં આ સરકારી દાખલાઓ કાઢી આપવાની પ્રક્રિયા મહદ્દઅંશે ખોરંભે પડી છે. હોબાળો મચતાં આણંદ સહિતની અમુક મહાપાલિકા સિક્કો મારીને જન્મ- મરણના સાદા દાખલા આપી રહી છે. પરંતુ, ડેટા ટ્રાન્સફર થયાં ન હોવાથી કોમ્પ્યુટરાઈઝડ દાખલાઓ કાઢી અપાતાં નથી. બીજી તરફ, નવ મહાનગરપાલિકાઓએ આ દાખલાઓ કાઢી આપવા માટે સરકારમાંથી સત્તાવાર મંજુરી મેળવવાની દરખાસ્તો કરી દીધી છે તે મળી નથી. આ મંજુરી મળશે ત્યાં સુધી પ્રજાજનો દાખલા માટે ડખે ચડતાં રહેશે.

આયોજનના અભાવે લોકોને હાલાકી વેઠવાની આવી

1લી જાન્યુઆરીથી મહેસાણા, મોરબી, નવસારી, સુરેન્દ્રનગર, ગાંધીધામ, વાપી, આણંદ, નડિયાદ, પોરબંદરને રાજ્ય સરકારે નવી મહાનગરપાલિકા જાહેર કરી દેવામાં આવી હતી. જો કે, આ જાહેરાત પહેલા કે પછી શું કરવું તેનું આયોજન સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યું ન હોવાથી આજે પરિસ્થિતિ એવી થઈ છે કે આ નવ મહાનગરપાલિકામાં સમાવેશ થતા 60 ગ્રામ પંચાયતોના રહીશોને સરકારી દાખલા મેળવવામાં સમસ્યા સર્જાઈ રહી છે.  

સ્થાનિક સૂત્રો કહી રહ્યાં છે કે, મહાનગરપાલિકા જાહેર થયા 60માંથી મોટાભાગની ગ્રામ પંચાયતોમાં વસતા લોકોને જન્મ, મરણ કે લગ્નનો પ્રમાણપત્ર મેળવવામાં મુશ્કેલી સર્જાઈ રહી છે. પ્રમાણપત્ર કાઢવા માટેની સત્તા મળે તે માટે ઠરાવ પસાર કરી દેવાયો છે અને સરકારને મોકલી પણ દેવાયો છે. પરંતુ સરકારે પોતાની ઢીલી નીતિના દર્શન અહીં પણ કરાવ્યા છે અને હજુ સુધી આવી સત્તા મ્યુનિસિપલ કમિશનરને ન આપતા લોકો પ્રમાણપત્રો મેળવવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. બીજી તરફ સત્તા મળી ગયા બાદ પણ 60 ગ્રામ પંચાયતોના લોકોને જન્મ-મરણ અને લગ્નનો  પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે છેક શહેર સુધી ધક્કા ખાવા પડશે તે કાયમી સમસ્યાનો સામનો લોકોએ કરવો પડશે.

17 દિવસ પછી પણ ગાડી પાટે ચડી નથી

હાલ નવ મહાનગરપાલિકામાં સમાવેશ થઈ ગયેલી 60 જેટલી ગ્રામ પંચાયતોના લોકો દાખલા મેળવવાની સામાન્ય પ્રક્રિયા માટે પિડાઈ રહ્યા છે. જન્મ અને મરણ તેમજ લગ્ન સહિતના પ્રમાણપત્રો થકી  મિલકત તેમજ અન્ય સમાજ સંબંધિત કામગીરીઓ થતી હોય છે. આવા મુદ્દે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાના બદલે હવે સરકાર ખૂબ જ ઢીલી નીતિ અપનાવી રહી  છે.

મહાનગરપાલિકા જાહેર થઈ ગયા ને 17 દિવસ વિત્યાં  છતાં હજુ સુધી મહાનગરપાલિકા નો વહીવટ પાટે ચડ્યો નથી. પરિણામે મહત્વના ગણાતા દાખલાઓ હજુ સુધી મહાનગરપાલિકામાંથી નીકળી શકતા નથી.  રાજ્યમાં 60 ગ્રામપંચાયતોને નવી નવ નગરપાલિકાઓમાં ભેળવી દેવામાં આવી છે. આ 60 ગ્રામ પંચાયતો ભંગ કરવામાં આવતાં હાલ પૂરતાં જન્મ-મરણ, આવક સહિતના સરકારી દાખલાઓ આપવાની પ્રક્રિયા થંભી ગઈ છે. સરકાર તરફથી દરખાસ્તને મંજુરી ન અપાય ત્યાં સુધી નીચે દર્શાવેલી 60 ગ્રામ પંચાયતોના રહીશો સરકારી દાખલાઓના મામલે અદ્ધરતાલ છે અને તેને લઈને સ્થાનિકોમાં ભારે રોષ છે.

આ પણ વાંચો: રાજ્યની 9 નગરપાલિકાને મહાનગરપાલિકાનો દરજ્જો અપાયો

ગુજરાતની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણી અંગેની મહત્વની બાબતો સામે આવી છે. રાજ્યની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણીને લઈને તંત્ર દ્વારા તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. ગાંધીનગર ખાતે તાજેતરમાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં મંત્રીઓને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ અંગે જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.  

ગત સપ્તાહમાં મળેલી કેબિનેટની બેઠકમાં તમામ મંત્રીઓને સંબંધિત જિલ્લાઓની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. ત્યારે આ સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓની જાહેરાત સંભવત આગામી સપ્તાહમાં જાહેર થાય તેવી શક્યતાઓ જોવા મળી રહી છે. રાજયમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણી સંભવત ફેબ્રુઆરીના બીજા કે ત્રીજા સપ્તાહમાં યોજાઇ શકે છે. એટલે કે વિધાનસભાનું બજેટ સત્ર શરૂ થાય તે અગાઉ સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી દેવામાં આવે તેવું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.  

રાજયમાં સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીને લઈ રાજ્ય ચૂંટણી પંચ દ્વારા આખરી તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી દેવામાં આવી છે. જેના અંતર્ગત હાલના સંજોગોમાં પંચાયત, નગરપાલિકા અને જૂનાગઢ સહિતની અન્ય મહાપાલિકાઓની ચૂંટણીઓની આખરી તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. રાજ્ય ચૂંટણી પંચ  દ્વારા ગત મહિનામાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની બેઠકોની ફાળવણી પણ કરી દેવામાં આવી છે.

રાજ્યમાં વિવિધ 73 નગરપાલિકાની ખાલી પડેલી બેઠકોની પેટા ચૂંટણીઓ તેમજ જૂનાગઢ મનપા અને ખેડા જિલ્લા પંચાયતની સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાશે. જૂનાગઢ મનપાની સામાન્ય તથા અન્ય મનપાઓની ખાલી પડેલી બેઠકો માટેની પેટા ચૂંટણીઓને લઈને ચૂંટણી પંચ દ્વારા આખરી મતદાર યાદી તૈયાર કરાયા બાદ હવે ટૂંક સમયમાં આખરી ફોટો મતદાર યાદી જાહેર થશે.

આ પણ વાંચો: વોટ આપતી વેળાનું ચિંતન

‘જય ભીમ’ તો ફિલ્મ હતી અને તેમાં દર્શાવેલો પોલીસકર્મી પણ ફિલ્મી હતો, પરંતુ ગુજરાતમાં મોટાભાગના પોલીસ સ્ટેશનોમાં આવા કોઈને કોઈ પોલીસકર્મીઓ મોજૂદ છે, જેમને દલિતો, આદિવાસીઓ કે ઓબીસી સમાજના લોકો પોતાની કોઈ સમસ્યા લઈને ફરિયાદ કરવા જાય તે ગમતું નથી. તેઓ એમ સમજતા હોય છે કે આ વર્ગને કોઈ સમસ્યાની ફરિયાદ ન કરવાની હોય, તેમણે તો બધું મૂંગા મોંઢે સહન કરવાનું હોય. આવી માનસિકતા ધરાવતા પોલીસકર્મીઓ મોકો મળતા જ પોતાનું અસલ જાતિવાદી પોત પ્રકાશે છે અને દલિત-બહુજન સમાજની વ્યક્તિને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડવાથી લઈને માર મારવા સુધીની હરકત કરતા ખચકાતા નથી. વિચારો, જ્યાં કાયદાના રખેવાળો જ દલિત-બહુજન સમાજ સાથે આવું વર્તન કરતા હોય ત્યાં તેમની પાસેથી તટસ્થ તપાસ અને ન્યાયની આશા કેવી રીતે રાખવી?

જય ભીમ ફિલ્મ જેવો જ એક કિસ્સો હાલ ચરોતરમાં સામે આવ્યો છે. મામલો આણંદ જિલ્લાની ગામડી પોલીસ ચોકીનો છે. અહીં એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે, જેમાં એક દલિત યુવકને પોલીસ ચોકીના પોલીસકર્મી દ્વારા માર મારવામાં આવ્યો હતો. આ સમગ્ર ઘટના સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ પોલીસ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે.

મળતી માહિતી મુજબ, અહીંના ત્રિકમનગર વિસ્તારના રહેવાસી 40 વર્ષીય અશોકભાઈ ચૌહાણના ભાઈ સાથે એક ટેમ્પો ડ્રાઈવરે અકસ્માત કર્યો હતો. જેની ફરિયાદ નોંધાવવા માટે અશોકભાઈ આરોપી ટેમ્પો ડ્રાઈવરને લઈને ગામડી પોલીસ ચોકીમાં ગયા હતા. પરંતુ ત્યાં હાજર પોલીસકર્મી જામભાએ તેમની સાથે અભદ્ર વર્તન કરીને જાતિ વિષયક અપશબ્દો બોલીને માર માર્યો હતો.

જામભા નામના પોલીસકર્મીના મારના કારણે અશોકભાઈના કાનમાંથી લોહી નીકળી ગયું હતું અને તેઓ બેભાન થઈ ગયા હતા. ઘટનાની જાણ થતા તેમની દીકરી પોલીસ ચોકીમાં પહોંચી ગઈ હતી અને અશોકભાઈને બહાર લઈ ગઈ હતી. એ પછી ઈજાગ્રસ્ત અશોકભાઈને પહેલા આણંદ જનરલ હોસ્પિટલ અને ત્યારબાદ વધુ સારવાર માટે વડોદરાની હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યાં હતા. જ્યાં તેમની સારવાર કરવામાં આવી હતી. હોસ્પિટલમાંથી રજા મળ્યા બાદ અશોકભાઈએ આણંદ ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનમાં ગામડી પોલીસ ચોકીના જામભા નામના પોલીસકર્મી વિરુદ્ધ એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવી છે. આ ઘટના સોશિયલ મીડિયામાં પણ વાયરલ બનતા પોલીસે આ મામલે ગુનો નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચકચાર મચાવી છે અને પોલીસની કાર્યપદ્ધતિ સામે અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે. જોવાનું એ રહેશે કે છાશવારે ચમરબંધીને પણ છોડવામાં નહીં આવેની વાત કરતા ગૃહમંત્રીનું પોલીસખાતું તેમના જ પોલીસકર્મીએ કરેલી દાદાગીરીમાં તેને શું સજા કરે છે?

આ પણ વાંચો: દલિત કિશોરને સરપંચે સવારના 5 થી બપોરના 3 વાગ્યા સુધી બાંધીને માર્યો

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ પોલીસે માહિતી આપી હતી કે પુડુક્કોટ્ટઈમાં આયોજિત જલ્લીકટ્ટુમાં એક બળદનું મોત થયું છે. શિવગંગાના સિરવયાલ મંજુવિરટ્ટુમાં એક બળદ અને તેના માલિકનું મોત થઈ ગયું હતું. સિરવયાલના નાદુવિકોટ્ટાઈ કીલા આવંધિપટ્ટી ગામનો થનેશ રાજા તેના બળદ સાથે આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા ગયો હતો. થનેશનો બળદ અખાડામાંથી ભાગીને કંબનુરમાં કૂવામાં પડી ગયો હતો. આ ઘટનામાં બંનેના મોત થયા હતા.

મંજુવિરાટ્ટુમાં બનેલી ઘટનામાં લગભગ ૧૩૦ લોકો ઘાયલ થયા હતા. અહીં ૧૫૦ આખલા અને ૨૫૦ બળદોએ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો. દેવકોટ્ટાઈમાં સુબ્બૈયા નામના એક દર્શકને એક બળદે શીંગડા મારી દીધાં હતા. હોસ્પિટલ લઈ જતી વખતે તેનું મૃત્યુ થયું. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે મદુરાઈના અલંગનલ્લુરના મેટ્ટુપટ્ટી ગામના રહેવાસી 55 વર્ષીય દર્શક પી પેરિયાસામીને એક તોફાને ચડેલા બળદે ગળામાં શીંગડા ઘૂસેડી દીધાં હતા. મદુરાઈની હોસ્પિટલમાં તેનું મોત થયું હતું. આ રીતે આ કાર્યક્રમમાં ઓછામાં ઓછા 70 લોકો ઘાયલ થયા હતા, જેમાંથી મોટાભાગના દર્શકો હોવાનું કહેવાય છે.

બીજી તરફ તિરુચિરાપલ્લી, કરુર અને પુડુકોટ્ટાઈ જિલ્લામાં ચાર અલગ-અલગ જલ્લીકટ્ટુ ઇવેન્ટમાં બે દર્શકોના મોત થયા હતા. અહીં બળદ માલિકો સહિત ૧૪૮ લોકો ઘાયલ થયા છે. અહેવાલો અનુસાર, પુડુક્કોટાઈ જિલ્લામાં લગભગ 19 લોકો ઘાયલ થયા છે.

જલ્લીકટ્ટુ શું છે?

જલ્લીકટ્ટુ એ તમિલનાડુની પરંપરાગત રમત છે. તે 'પોંગલ' દરમિયાન યોજાય છે. આ રમતમાં ખેલાડીઓ તેમના બળદ સાથે દોરડાથી બંધાયેલા હોય છે અને અન્ય સ્પર્ધકો સાથે રેસ લગાવે છે. આ રમત પર મદ્રાસ હાઈકોર્ટે 2006માં પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. એ પછી વર્ષ 2014 માં સુપ્રીમ કોર્ટે પણ તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. કોર્ટના આદેશો સામે રાજ્યમાં ઘણી જગ્યાએ વિરોધ પ્રદર્શનો થયા. જેના કારણે તમિલનાડુ સરકારે વર્ષ 2017 માં આ રમત પરનો પ્રતિબંધ હટાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. પરંતુ રમતના નિયમોમાં કેટલાક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ કેટલાક એનિમલ રાઈટ્સ એક્ટિવિસ્ટોના જૂથોએ સરકારના આ નિર્ણયને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. કોર્ટમાં ચર્ચા દરમિયાન તમિલનાડુ સરકારે કહ્યું હતું કે આ રમત ફક્ત મનોરંજન માટે નથી. આ રમત સાથે ઇતિહાસ, પરંપરા અને ધાર્મિક શ્રદ્ધા સંકળાયેલી છે.

વર્ષ 2023માં જસ્ટિસ કે.એમ. જોસેફની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે જલ્લીકટ્ટુ પર તમિલનાડુ સરકારના નિયમોને મંજૂરી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે રાજ્ય સરકાર માને છે કે જલ્લીકટ્ટુ તમિલનાડુની પરંપરા સાથે જોડાયેલું છે, તો અમે પણ એવું જ માનીએ છીએ. પોતાનો ચુકાદો આપતી વખતે કોર્ટે કહ્યું હતું કે પશુ ક્રૂરતા નિવારણ અધિનિયમ 2017 (તમિલનાડુ સંશોધન) રમતગમતમાં પ્રાણીઓ પ્રત્યે ક્રૂરતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે.

આ પણ વાંચો: 12 લોકોની હત્યા કરનાર વઢવાણના ભૂવાનું પોલીસ કસ્ટડીમાં મોત

સોમવાર તા. 13 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ ઉત્તરપ્રદેશના મિર્ઝાપુરના સંત નગર પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળના પટેહરા વિસ્તારમાં ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની પ્રતિમા નજીકના પાર્કમાં પડેલી મળી આવી હતી, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ ફેલાયો હતો.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

આ ઘટનાથી સ્થાનિક સમુદાયમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો. ઘટનાસ્થળે મોટી સંખ્યામાં બહુજન સમાજના લોકો એકઠા થઈ ગયા હતા અને વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કરી તાત્કાલિક કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ ગુનેગારોની તાત્કાલિક ધરપકડ કરવા અને ક્ષતિગ્રસ્ત પ્રતિમાની જગ્યાએ નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની માંગ કરી હતી.

ઘટનાની માહિતી મળતાં, સર્કલ ઓફિસર અશોક કુમાર સિંહ સહિત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા અને પ્રદર્શનકારીઓ સાથે વાત કરી હતી. અધિકારીઓએ ખાતરી આપી હતી કે ગુનેગારોની ઓળખ કરીને તેમની શક્ય તેટલી વહેલી તકે ધરપકડ કરવામાં આવશે.

તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ક્ષતિગ્રસ્ત પ્રતિમાનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું છે અને તેને ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેનાથી આ વિસ્તારની પરિસ્થિતિ સામાન્ય થઈ ગઈ છે. કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે વિસ્તારમાં પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો છે.

પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે રવિવારે મોડી રાત્રે કેટલાક અજાણ્યા અસામાજિક તત્વોએ પ્રતિમાને ઉખેડી નાખીને પાર્કમાં ફેંકી દીધી હતી. સોમવારે સવારે જ્યારે સ્થાનિકોએ જોયું કે પ્રતિમા તેની જગ્યાએ નથી ત્યારે આ ઘટના પ્રકાશમાં આવી હતી.

સર્કલ ઓફિસર અશોક કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, “અમે ઘટનાની સંપૂર્ણ તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરીશું. અમે જનતાને શાંતિ જાળવવા અને તપાસમાં વહીવટીતંત્રને સહયોગ આપવા અપીલ કરીએ છીએ.

આ પણ વાંચોઃ બે મહિનામાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા તોડવાની પાંચમી ઘટના બની, દલિતોમાં રોષ

મુખ્યમંત્રી આદિત્યનાથે મહાકુંભને 'સામાજિક સમાનતાનો ભવ્ય ઉત્સવ' ગણાવ્યો છે. યુપી સરકારે મહાકુંભ માટે કેટલાક પોસ્ટર પણ બહાર પાડ્યા છે. આમાંથી એક પોસ્ટરમાં પ્રયાગરાજના શ્રૃંગવેરપુરમાં તાજેતરમાં ઉદ્ઘાટન કરાયેલા નિષાદ રાજ પાર્કમાં ભગવાન રામની નિષાદ રાજ સાથે કાંસાની પ્રતિમા દર્શાવવામાં આવી છે. બીજા એક સત્તાવાર પોસ્ટરમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પ્રયાગરાજમાં આયોજિત 2019 કુંભ દરમિયાન સફાઈ કર્મચારીઓના પગ ધોતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ રીતે ભાજપ પોતાને દલિતો, ઓબીસીના હામી હોવાનું પ્રસ્થાપિત કરવા માંગે છે કે શું? તે સવાલ ચર્ચાઈ રહ્યો છે.

રામની સાથે નિષાદ રાજની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાનો નિર્ણય સ્વાભાવિક રીતે નિષાદ સમાજને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવેલો નિર્ણય માનવામાં આવી રહ્યો છે. વડાપ્રધાન સફાઈ કર્મચારીઓના પગ ધોતા હોય તેવી તસવીરને દલિતોને આકર્ષવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

અહીં એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે, ઉત્તર પ્રદેશમાં નિષાદ પાર્ટી અને અપના દળ (સોનેલાલ) જેવા NDAના સાથી પક્ષો હવે ભાજપ પ્રત્યે નારાજગી દર્શાવી રહ્યા છે. નિષાદ પાર્ટીના વડા સંજય નિષાદ યોગી આદિત્યનાથ કેબિનેટમાં મંત્રી છે, તેમની પાર્ટી નિષાદ સમાજ પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે તાજેતરની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ અને એનડીએનું પ્રદર્શન નબળું રહ્યું છે, ત્યારે આ પાર્ટી માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

આ પણ વાંચો: તુલસીદાસ મોગલો સામે અને RSS બ્રિટિશરો સામે એક શબ્દ નથી બોલ્યું?

૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં યુપીમાં ભાજપને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. સમાજવાદી પાર્ટીની ૩૭ બેઠકો સામે તે માત્ર ૩૩ બેઠકો જીતી શક્યો હતો. ભાજપની હારનું કારણ રાજ્યમાં દલિત અને ઓબીસી મતોનું અખિલેશ યાદવના સમાજવાદી પાર્ટીના નેતૃત્વ હેઠળના વિપક્ષી પક્ષમાં ટ્રાન્સફર થવાને આભારી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો પરિસ્થિતિ આવી જ રહેશે તો આગામી ચૂંટણીમાં ભાજપ માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.

આ જ કારણ છે કે ભાજપ હવે દલિતો અને ઓબીસીને પોતાના પક્ષમાં લાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક રિપોર્ટ મુજબ ભાજપના આંતરિક સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે 5 ફેબ્રુઆરીએ અયોધ્યાની મિલ્કીપુર વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ પેટાચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને દલિતો અને નિષાદોને આકર્ષવાના પક્ષના પ્રયાસો પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ત્યાં દલિતો અને બ્રાહ્મણો ઉપરાંત નિષાદ મતોની પણ નોંધપાત્ર સંખ્યા છે.

એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે મહાકુંભમાં દલિતો અને ઓબીસીને અપીલ કરે તેવા નિર્ણયો લેવામાં આવશે. યોગી આદિત્યનાથની સરકાર કરોડો લોકોની હાજરીમાં યોજાયેલા આ 45 દિવસના કાર્યક્રમનો ઉપયોગ સામાજિક સમાનતાનો સંદેશ આપવા માટે પણ કરી રહી છે. તેને પણ આ જ સંદર્ભમાં જોવામાં આવે છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસે ભાજપના આંતરિક સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે પાર્ટીએ અનુસૂચિત જાતિ(SC) તેમજ અન્ય પછાત વર્ગો(OBC) ખાસ કરીને નિષાદ જેવા સૌથી પછાત સમાજોને આકર્ષવા માટે આ સંદેશ તૈયાર કર્યો છે.

આ પણ વાંચો: RSS કહે છે હિંદુ ધર્મગ્રંથોમાં કોઈ 'અછૂત' નથી, તો પછી 'મનુસ્મૃતિ' માં શું છે?

તેમની સરકારે મહાકુંભ મેળાને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક પોસ્ટરો પણ બહાર પાડ્યા છે, જે આ મેસેજ સાથે જોડાયેલા છે. આમાંથી એક પોસ્ટરમાં પ્રયાગરાજના શ્રૃંગાવરપુરમાં તાજેતરમાં ઉદ્ઘાટન કરાયેલા નિષાદ રાજ પાર્કમાં ભગવાન રામની નિષાદ રાજ સાથે કાંસાની પ્રતિમા દર્શાવવામાં આવી છે. બીજા એક સત્તાવાર પોસ્ટરમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પ્રયાગરાજમાં આયોજિત 2019 કુંભ દરમિયાન સફાઈ કર્મચારીઓના પગ સાફ કરતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે. 
અહેવાલમાં સૂત્રોને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે આદિત્યનાથ સરકારે 2019ના કુંભમાં અજમાવેલી પહેલને આગળ ધપાવતા મહાકુંભમાં કામ કરતા 15,000 થી વધુ સફાઈ કર્મચારીઓ માટે પ્રાથમિક શાળાઓ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ગયા વર્ષે ૧૩ ડિસેમ્બરે પીએમ મોદીએ મહાકુંભ સંબંધિત વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સનો શુભારંભ કરવા પ્રયાગરાજની મુલાકાત લીધી હતી. તે સમય દરમિયાન તેમણે આ ઘટનાને 'એકતાનો મહાયજ્ઞ' કહ્યું હતું. એ દરમિયાન તેમણે પ્રયાગરાજને 'નિષાદ રાજની ભૂમિ' કહી હતી. નિષાદ રાજ પાર્કનું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે મોદીએ રામ અને નિષાદ રાજની "દિવ્ય મિત્રતા"નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમની નવી પ્રતિમા ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે સમાનતા અને સંવાદિતાની કાલાતીત યાદ અપાવશે. ત્યારબાદ પીએમએ સફાઈ કર્મચારીઓની પણ પ્રશંસા કરી હતી, અને યાદ કર્યું હતું કે તેમણે 2019ના કુંભ દરમિયાન તેમના પગ ધોઈને તેમનો આભાર માન્યો હતો. આ પગલાને દલિતો અને ઓબીસીને આકર્ષવાના પગલા તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: કુંભમેળામાં 370 દલિત સંતોને મહામંડળેશ્વર, મંડળેશ્વર, પીઠાધિશ્વર બનાવાશે

અન્ય અધિકારી મિત્રોમાં સચિવાલય સંવર્ગના નાયબ સચિવ અને ઉપસચિવ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. જિલ્લા કક્ષાની કચેરીઓ પૈકી જિલ્લા કલેકટર કચેરીના મામલતદાર, માહિતી અને પ્રસારણ નિયામક કચેરીના અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ વાર્ષિક સ્નેહમિલન કાર્યક્રમ અને સમારોહ પ્રસંગ હતો.

સૌ પ્રથમ સમારંભના આયોજક, સંયોજક રાજેન્દ્ર કુમાર, અધિક કલેકટર અને સંયુક્ત નિયામક માહિતી અને પ્રસારણ નટુભાઈ દ્વારા મંચસ્થ ઉચ્ચ મહાનુભવોનું સ્વાગત અને અભિવાદન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ હાજર સર્વે ઉચ્ચ અધિકારી મિત્રોને સ્નેહભર્યો આવકાર આપી સ્વાગત કરવામા આવ્યું અને તમામ મિત્રોને નવા વર્ષની શુભકામનાઓ પાઠવી કાર્યક્રમની શરૂઆત કરવામાં આવી.

ઉપસ્થિત મિત્રોએ પોતાનો પરિચય તેમજ નોકરી-બિઝનેસ વિગેરેની માહિતી આપી તેમજ નિવૃત્તિ અને વર્તમાન પ્રવૃત્તિ Activities થી બધાંને વાકેફ કર્યાં હતા. હાલના ડિજિટલ વર્લ્ડ અને માર્કેટિંગ નાં સ્પર્ધાત્મક અને ચેલેન્જના સમયને અનુલક્ષીને ધંધા - વેપાર સાહસિકતા, યુવા પેઢી વિકાસ અને ઘડતર, શિક્ષણ અને નોકરી સાહસિકતા વિષયો પર વિચાર વિમર્શ કરવમાં આવ્યાં. ઘણાં બધાં નિવૃત અને વર્તમાન અધિકારીઓએ પોતાના નોકરી સમય દરમ્યાનના અનુભવો અને  પોતાના મંતવ્યો જણાવી પોતાના સમય અને માર્ગદર્શન માટે વિનામૂલ્ય ઓફર કરી. સંકલન સમિતિ દ્વારા સર્વે સૂચનો, પગલાં અને માર્ગદર્શક મુદ્દાની અને અમલીકરણના પગલાં માટેની નોંધ લેવામા આવી.

સ્નેહમિલન ના Chief Initiator  શ્રી એમ. બી. પરમાર IASની આગેવાનીમાં શ્રી ડૉ. ડી ડી. કાપડિયા IAS દ્વારા અંત્યંત નિપુણતાપૂર્વક કાર્યક્રમને બખૂબી સફળ અને વિશિષ્ટ બનાવવામાં માટે ખાસ પરિશ્રમ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. સર્વે મંચસ્થ અધિકારી મહાનુભાવ મિત્રોનો કાર્યક્રમમાં આવી માર્ગદર્શન અને પ્રોત્સાહન આપવા અને યુવાનોને કારકીર્દિ ઘડતર માટે કાળજી લેવા અને સખત મહેનત કરવા વગેરે બાબતે હાર્દિક આભાર વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ અન્ય ઉપસ્થિત અધિકારી મિત્રોનો આભાર માની સ્નેહમિલન સમારોહ પ્રસંગની સમાપ્તિ કરવામાં આવી હતી. ભોજન - લંચની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોવાથી બધાં મિત્રોએ ભોજનને ન્યાય આપ્યો. આ સ્નેહમિલન સાચા અર્થમાં વાસ્તવિક સ્નેહમિલન બની રહ્યું. બધાં મિત્રો સહકર્મી અધિકારી હતા અને ઘણાં સમય બાદ મળ્યાં હોવાથી ખૂબ સ્નેહ અને લાગણી, કૌટુંબિક ભાવનાથી મળ્યાં અને એકમેકને ભેટી પડયા હતા. શ્રી એમ. બી. પરમાર IAS આખા પ્રોગ્રામની પાયાની ઈંટ અને પૃષ્ઠ ભૂમિ foundation stone બની રહ્યાં. આખા કાર્યક્રમ નાં સફળ સંચાલન માટે પૂર્વ સંયુક્ત માહિતી નિયામક શ્રી નટુભાઈ પરમાર તેમજ Additional Collector શ્રી રાજેન્દ્ર કુમાર RKનું યોગદાન, મહેનત, માર્ગ દર્શન, ખંત અને સંકલન અદ્વિતિય અને અગત્યનાં બની રહ્યાં હતા. 

શ્રી એમ  બી પરમાર IAS, નટુભાઈ JID, રાજેન્દ્ર કુમાર GAS અને અન્ય મિત્રોની મેહનત, જેહમત  કોઈપણ અપેક્ષા વિનાની કામગીરી, કાર્ય ક્ષમતા અને કાર્યશૈલી સ્નેહમિલન ને નજીકના ભવિષ્યની મોટી ગગનચુંબી ઇમારતમાં ફેરવી નાખશે તેમાં લેશ માત્ર શંકા નથી. જે આજના યુવાનોની ભાવિ પેઢીને સોનેરી ભવિષ્ય અને શિક્ષણ અને વ્યવસાય બીઝનેસ કારકિર્દી માટે અંત્યત ઉપયોગી બની રહેશે.

આ પણ વાંચો: VHP ના ત્રિશુલ દીક્ષા કાર્યક્રમમાં બૌદ્ધ ભંતે હાજરી આપી સંકલ્પ લેવડાવ્યા

બાડમેરના ખારવા ગામની ઘટના

ઘટના બાડમેર જિલ્લાના ગુડામાલાણી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવતા ખારવા ગામની છે. અહીં બાઈક ચોરીની શંકાએ આરોપીઓએ એક દલિત યુવકને તેમના ઘરે પૂછપરછ માટે બોલાવ્યો હતો અને પછી તેને દોરડાથી બાંધીને ઝાડ પર ઊંધો લટકાવી દેવામાં આવ્યો. એ પછી એક ડઝન લોકોએ તેને કલાકો સુધી નિર્દયતાથી માર માર્યો. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ વહીવટીતંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. આ મામલાની નોંધ લેતા પોલીસે યુવકની શોધ શરૂ કરી અને ઘટનાની પુષ્ટિ કરી.

ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ

આ કેસમાં ભોગ બનનાર દલિત યુવક શ્રવણ કુમારના પિતા ગંગદારામે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. ગંગદારામે જણાવ્યું કે ઇરારામ, ભલારામ, અચલારામ, વેલારામ, હીરારામ, શ્રવણ, ચતરરામ, હીરારામ જટીયાને છેતરીને તેમના પુત્ર શ્રવણ કુમારને તેમના ઘરે બોલાવ્યા અને તેના હાથ-પગ દોરડાથી બાંધીને લીમડાના ઝાડ પરથી ઊંધો લટકાવી દીધો અને તેને માર માર્યો અને જાતિવાદી અપશબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો.

આ અપમાનનો એક વીડિયો બનાવવામાં આવ્યો અને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કરવામાં આવ્યો.

પોલીસે શું કહ્યું?

આ કેસમાં માહિતી આપતાં ડીએસપી સુખારામ વિશ્નોઈએ જણાવ્યું કે આ ઘટના ગુડામાલાની પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના ખારવા ગામની છે. પીડિત યુવકનું નામ શ્રવણ ગંગદારામ મેઘવાલ છે. તેના પર થયેલા હુમલાનો વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે. શ્રવણના પાડોશમાં રહેતા કલ્બી જાતિના ઇસરરામની બાઈક ચોરી થઈ ગઈ હતી અને તેને શ્રવણ પર શંકા જતા બધાંએ સંપ કરીને તેને ઘરે બોલાવ્યો હતો અને પછી તેને લીમડાના ઝાડ ઉપરથી ઉંધો લટકાવી માર માર્યો હતો. વીડિયોમાં દેખાતા લોકોની ઓળખ થઈ ગઈ છે. પોલીસે કેસ નોંધીને આ મામલે અત્યાર સુધીમાં ત્રણ લોકોની અટકાયત કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

આ પણ વાંચો: ખેતરમાં તારની વાડ કરતા દલિત પરિવાર પર મનોરોગીએ હુમલો કર્યો

હમણાં જસ્ટિસ બી.આર.ગવઈની પીઠે રાષ્ટ્રપતિના સચિવને રાજોઆનાની દયા અરજી રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ રજૂ કરવાના આદેશ સાથે રાષ્ટ્રપતિને બે અઠવાડિયામાં આ દયા અરજી અંગે નિર્ણય લેવા આગ્રહ કર્યો છે. જો સમય મર્યાદામાં દયા અરજીનો નિવેડો નહીં આવે તો અદાલત અરજદારની પિટિશન પર વિચાર કરશે તેમ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે. ભૂતકાળમાં દિલ્હી બોમ્બ બ્લાસ્ટના આરોપી દેવેંદર પાલ સિંઘ ભુલ્લરની મર્સી પિટિશન પર નિર્ણય લેવામાં આઠ વરસ અને બળાત્કારના આરોપી મહેન્દ્ર નાથ દાસની દયા અરજીના નિકાલમાં બાર વરસનો વિલંબ થયો હોઈ સુપ્રીમકોર્ટે તેમની ફાંસીની સજાને આજીવન કારાવાસમાં તબદિલ કરી હતી.

ભારતમાં દયા અરજીની જોગવાઈ અને હાલની સ્થિતિ સંદર્ભે અમેરિકાની આ જ પ્રકારની ક્ષમાદાનની જોગવાઈ અને સ્થિતિ અંગેનો તાજેતરનો ઘટના ક્રમ સરખાવવા જેવો છે. અમેરિકાના વિદાય લેતા પ્રમુખ જો બાઈડેને તેમના કાર્યકાળના છેલ્લા મહિનામાં તેમના પુત્ર સહિત 1500 લોકોની સજા માફ કરી છે. પ્રેસિડન્ટ બાઈડેનના પુત્ર હન્ટર બાઈડેન પર કરચોરીનો અને બંદૂક ખરીદી વખતે તેઓ નશીલા પીણાનાં આદિ હોવાનું છુપાવીને જૂઠ બોલવાનો આરોપ હતો. આ બંને ગુના સબબ રાષ્ટ્રપતિના સુપુત્ર દોષિત ઠર્યા હતા. પરંતુ બાઈડેને તેમને રાષ્ટ્રપતિને મળેલી વિશેષ સત્તા હેઠળ  ક્ષમાદાન આપ્યું છે. પુત્રને માફ કરવાના મુદ્દે થયેલા વિવાદ અંગે બાઈડેનનું કહેવું હતું કે તેમના પુત્ર પરના આરોપો રાજનીતિથી  પ્રેરિત હતા. વળી પુત્ર સામેના આરોપ અંગે તેમનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી સ્થિતિ ગંભીર ના હોય ત્યાં સુધી લોકોને કેવળ એટલા આધારે જ ગુંડાગર્દીના આરોપીના બનાવી દેવાય કે તેમણે બંદૂક ખરીદીનું ફોર્મ કેવી રીતે ભર્યું છે. કરચોરી સંદર્ભે પણ તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ કરદાતા ગંભીર વ્યસનોને લીધે વેરાની વિલંબે ચુકવણી કરે અને પછી વ્યાજ અને દંડ સાથે તે ભરી દે તો તેને ગુનેગાર માનવાને બદલે સમાધાન તરફ આગળ વધવું જોઈએ.

આ પણ વાંચો: 97.8 ટકા મહિલાઓને પરિવાર માટે સવેતન કામ છોડવું પડે છે

અમેરિકાના નવનિર્વાચિત રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બાઈડેનના પુત્રને માફ કરવાના પગલાનો વિરોધ કર્યો છે. પરંતુ ટ્રમ્પ સહિતના અમેરિકાના લગભગ સઘળા રાષ્ટ્રપતિઓ ક્ષમાદાનનો અંગત સગાં કે વફાદારો માટે ઉપયોગ કરી ચૂક્યા છે. એટલે અમેરિકા માટે આવું કૃત્ય જરાય અસામાન્ય નથી. છેક ૧૭૯૫માં જ્યોર્જ વોશિંગ્ટને વ્હિસ્કી વિદ્રોહ તરીકે જાણીતા સંઘના વેરા વિરુધ્ધના હિંસક વિદ્રોહ કરનારાઓને માફ કર્યા હતા. અબ્રાહમ લિંકને વિભાજિત અમેરિકાને એક કરવાના પ્રયાસો તરીકે ગૃહયુધ્ધના દોષિતોને માફ કર્યા હતા. જિરાલ્ડ ફોર્ડે વોટરગેટ કૌભાંડના દોષી રિચર્ડ નિકસનને માફ કર્યા તે નિર્ણય ભારે વિવાદાસ્પદ બન્યો હતો.

પરંતુ તે પછી આવા નિર્ણયો અટકવાને બદલે વધ્યા છે. ૧૯૯૨માં જ્યોર્જ ડબલ્યુ બુશે પૂર્વ સંરક્ષણ સચિવ અને બીજા પાંચને ક્ષમાદાન આપી બચાવ્યા હતા. ૨૦૦૧માં બિલ ક્લિન્ટને સાવકા ભાઈને અને આર્થિક અપરાધના ભાગેડૂને માફ કર્યા હતા. સુપુત્રને ગુનાની સજામાંથી મુક્ત કરનાર બાઈડેનની ટીકા કરનારા ટ્રમ્પ પણ કંઈ દૂધે ધોયેલા નથી. પહેલા કાર્યકાળમાં તેમણે પોતાના વેવાઈ (પુત્રીના સસરા), રાજકીય સહયોગીઓ અને દાનકર્તાઓને માફી બક્ષી હતી.એટલે અમેરિકામાં રાષ્ટ્રપતિઓના આ પગલાંને સાવ સામાન્ય ગણવામાં આવે છે.

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૭૨ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિને અને ૧૬૧ હેઠળ રાજ્યપાલને દયા અરજીને ધ્યાનમાં રાખીને સજા ઘટાડવાની, માફ કરવાની કે રાહત આપવાની સત્તા છે. મહાભિયોગ સિવાયના સંઘ અને રાજ્ય સરકારના કાયદા હેઠળના દોષિતો કે સૈન્ય અદાલતના દોષિતોને રાષ્ટ્રપતિ માફ કરી શકે છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બંધારણના અનુચ્છેદ ૨ કલમ ૨(૧) હેઠળ માત્ર સંઘ સરકારના ગુનેગારોને ક્ષમા આપી શકે છે. મહાભિયોગ કે રાજ્યના દોષિતોને તે માફ કરી શકતા નથી. અમેરિકાની અદાલતો રાષ્ટ્રપતિના ક્ષમાદાનના નિર્ણયની ન્યાયિક સમીક્ષા કરી શકતી નથી. જ્યારે ભારતમાં સુપ્રીમ કોર્ટ રાષ્ટ્રપતિના દયા અરજી પરના નિર્ણયની નહીં પણ અતાર્કિક, પૂર્વગ્રહપ્રેરિત કે ભેદભાવ ભરેલી જણાતી નિર્ણય પ્રક્રિયાની ન્યાયિક સમીક્ષા કરી શકે છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ મંત્રીમંડળની સલાહ પ્રમાણે દયા અરજી પર નિર્ણય કરે છે. જ્યારે અમેરિકી પ્રમુખ પોતાના વિવેકાધીન નિર્ણય કરે છે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિને મળેલી સત્તા એક રીતે સીમિત છે. જ્યારે અમેરિકી પ્રમુખની સત્તા અસીમિત અને અમાપ છે.

નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યૂરોના  આંકડા પ્રમાણે ભારતમાં ૨૦૦૧થી ૨૦૨૨માં ૨૮૮૧ દોષિતોને ફાંસીની સજા થઈ છે. પરંતુ ૧૯૫૦થી અત્યાર સુધી રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ ૪૪૦ જ દયા અરજીઓ આવી છે.  વળી તેનો રાજકીય દુરુપયોગ ભાગ્યે જ થયો છે.

અમેરિકી બંધારણ નિર્માતાઓએ એક જ વ્યક્તિ એટલે પ્રેસિડન્ટને આ પ્રકારનો વિશેષાધિકાર એટલે આપ્યો છે કે આવશ્યકતા ઉભી થયેથી તંત્રની લાલફીતાશાહીમાં આ બાબત ઉલઝાઈ ન જાય અને ત્વરિત તથા નિર્ણાયક કાર્યવાહી થઈ શકે. ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિ કેન્દ્રીય પ્રધાન મંડળની સલાહને અનુસરીને જ નિર્ણય લેતા હોઈ ઘણો વિલંબ થાય છે. જોકે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા ૨૦૨૩માં અરજદારને સાઠ દિવસની મર્યાદામાં અને એક જ કેસના દોષિતોને એક સાથે  દયા અરજી કરવાની અને કેન્દ્ર સરકારને રાજ્ય સરકારના અહેવાલ પછી સાઠ દિવસમાં જ  દયા અરજી રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયને મોકલવાની જોગવાઈથી કદાચ વિલંબ ઘટશે. હા, રાષ્ટ્રપતિને નિર્ણય લેવા માટે કોઈ સમયમર્યાદા ઠરાવી શકાતી નથી.

સામ્યવાદી ચીન સહિતના વિશ્વના લગભગ બધા જ દેશોમાં વધતા ઓછા અંશે માફી, ક્ષમા અને દયાનો રાજસી કે શાહી અધિકાર છે. એક રીતે લોકતંત્રને મળેલા આ અધિકારમાં  નિરંકુશ રાજાશાહી બૂ આવે છે. ન્યાયના ક્ષેત્રે તે દખલ પણ કહી શકાય.તો તે કાનૂનની કે ન્યાયની કઠોરતાને ઓછી કરવાનું ઉપકરણ પણ થઈ શકે. જો તેનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ થાય તો તે ન્યાયિક ત્રુટિઓ સુધારવા માટેનો  પારદર્શી અને વિવેકપૂર્ણ અધિકાર બની શકે છે.  

ચંદુ મહેરિયા(લેખક વરિષ્ઠ પત્રકાર, રાજકીય વિશ્લેષક અને બહુજન સમાજના પ્રશ્નોના તલસ્પર્શી અભ્યાસુ છે)    

maheriyachandu@gmail.com

આ પણ વાંચો: ઈચ્છામૃત્યુના નિર્ણયનો અધિકાર કોને હોવો જોઈએ?

મામલો તમિલનાડુના પલાકોડુની એક શાળાનો છે. અહીંનો એક વીડિયો સામે આવ્યો છે જેણે સમગ્ર વિસ્તારમાં સનસનાટી મચાવી દીધી છે. વાયરલ આ વીડિયોમાં શાળાનો ગણવેશ પહેરેલી વિદ્યાર્થિનીઓ શૌચાલય સાફ કરતી અને સફાઈ કરતી જોવા મળી રહી છે. એવો આરોપ છે કે સફાઈ કરતા બધાં બાળકો દલિત સમાજના છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, શાળામાં દલિત સમુદાયના 150 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. બાળકોના વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે શાળામાં બાથરૂમ સાફ કરવા ઉપરાંત બાળકોને પાણી લાવવા અને કેમ્પસ સાફ કરવા માટે પણ મજબૂર કરવામાં આવે છે, જેના કારણે તેઓ ઘરે પહોંચ્યા પછી ખૂબ થાકી જાય છે. એક વિદ્યાર્થીની માતાએ કહ્યું, “અમે બાળકોને સફાઈ કરવા નહીં, ભણવા માટે મોકલ્યા છે. તેઓ ભણવાને બદલે શાળા સાફ કરવામાં પોતાનો સમય બગાડે છે.”

મામલો વધુ વકરતાં જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી અને શાળાના આચાર્યને બરતરફ કરી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે આ મામલાની તપાસ ચાલુ છે. તેમણે ખાતરી આપી કે બાળકોના અધિકારો અને તેમનો વિકાસ અમારી પ્રાથમિકતા છે.

બીજી તરફ બાળકોના વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે, અમારા બાળકોની આવી હાલત જોઈને અમારું દિલ તૂટી જાય છે. એવું લાગે છે કે શિક્ષકો એમની ભણાવવાની ફરજમાં પુરતું ધ્યાન નથી આપી રહ્યાં.

આ પણ વાંચો: રાત્રે ટોઈલેટ જવા નીકળ્યાં હતા, સવારે દલિત આધેડની હત્યા કરેલી લાશ મળી

સુબીર તાલુકાના બીલીઆંબા ગામની યુવતી ઓપીના ભીલારને ખો-ખો વર્લ્ડ કપ માટે ભારતીય ટીમમાં સ્થાન મળ્યું છે.

તારીખ ૧૩ થી ૧૯ જાન્યુઆરી દરમિયાન યોજાનાર ખો-ખો વર્લ્ડ કપમાં ઓપીના ભારત વતી ખો-ખો રમશે. ડાંગ જિલ્લાની મુળ વતની ઓપીના ભીલારે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે ખો-ખો રમતમાં પોતાનુ નામ રોશન કર્યું છે.

ભારતીય ખો-ખો વર્લ્ડ કપમા દેશનુ પ્રતિનિધિત્વ કરનાર વુમન્સ ખો ખો ટીમના ખેલાડીઓની યાદી

પ્રિયંકા ઇંગલે (કેપ્ટન)
અશ્વિની શિંદે
રેશમા રાઠોડ
ર્નિમલા ભાટી
નીતા દેવી
ચિત્રા આર
શુભાશ્રી સિંધ
મદાઇ માંઝી
અંશુ કુમારી
વૈષ્ણવી બજગંરી
નશરીન શૈખ
મીનુ
મોનીકા
નાઝીયા બીબી 
ઓપીના ભીલાર

ઓપીના ભીલાર આગામી તારીખ ૧૩ થી ૧૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ દરમિયાન પ્રથમ વખત દિલ્હી ખાતે આયોજીત, ખો-ખો વર્લ્ડ કપ ટુર્નામેન્ટમા ભારત દેશની ટીમ સાથે ભાગ લેવા જઇ રહી છે. તાપી અને ડાંગ જિલ્લાના સરહદિય વિસ્તારમા આવેલા સુબીર તાલુકાના બીલીઆંબા ગામના આદિવાસી પરિવારની આ દિકરી ઓપીના ભીલાર, ખો-ખોના વર્લ્ડ કપમા ભાગ લેવા જઇ રહી છે, તે ડાંગ સહિત સમગ્ર ગુજરાત રાજ્ય માટે ગૌરવની ક્ષણ છે. 

ભારતીય ખો-ખો ટીમમા પસંદગી પામી, રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડી તરીકે ખ્યાતિ હાંસલ કરનાર ઓપીના ભીલારે, શાળા તથા જિલ્લા કક્ષાએ અનેક મેડલ પ્રાપ્ત કર્યા છે. આ સાથે જ રાજ્યકક્ષાની ૪ સ્પર્ધાઓમા તેણીએ ગોલ્ડ મેડલ પ્રાપ્ત કર્યા છે. તો ૧૪ જેટલી ‘રાષ્ટ્રીય કક્ષાની સ્પર્ધા’ મા પણ તેણી ભાગ લઈ ચુકી છે. જેમા તેણીએ ત્રણ સિલ્વર અને બે બ્રોન્ઝ મેડલ પ્રાપ્ત કર્યા છે.

ઓપીના ભીલારની ભારતીય ટીમમા પસંદગી થતા, તેણીની આ સિદ્ધિથી બીલીઆંબા ગામ, અને ડાંગ જિલ્લાની સાથે સાથે ગુજરાત રાજ્યનુ પણ નામ રોશન થયું છે. જેને લઈને સમગ્ર રાજ્યના ખો-ખો પ્રેમીઓ તરફથી વર્લ્ડ કપ-૨૦૨૫ માટેની શુભેચ્છાઓ પાઠવવામા આવી રહી છે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી સમાજનું ગૌરવઃ  National Gamesમાં ડાંગ એક્સપ્રેસ મુરલી ગાવિતે 5 હજાર મીટર દોડમાં Silver મેડલ મેળવ્યો

અમદાવાદના રખિયાલમાં રહેલી સોનાલી (નામ બદલ્યું છે) પતિ, સાસુ તેમજ બે બાળકો સાથે રહે છે. તેને મોટી દિકરી અને નાનો દિકરો છે જે બન્ને તેનાં પિયરમાં રહે છે.  મહિલાનાં પતિનો નાનપણનો મિત્ર કેતન મહેન્દ્રભાઈ ઠક્કર અવારનવાર તેના ઘરે આવતો હોવાથી સોનાલી તેને અને તેના પરિવારને સારી રીતે ઓળખતી હતી. જો કે સોનાલીના પતિ પર ખોખરા પોલીસ સ્ટેશનમાં બેંક એકાઉન્ટ ભાડે આપવાનો ગુનો દાખલ થયો હોવાથી તે પોતાની ધરપકડ ટાળવા માટે નાસતો ફરે છે અને ઘરે આવતો નથી. પરિઆમે તેના પતિનો મિત્ર કેતન ઠક્કર મદદ કરવાના બહાને અવારનવાર ઘરે આવતો હતો.

ગત 9 ઓગસ્ટ 2024નાં રોજ કેતન ઠક્કર સોનાલીનાં ઘરે આવ્યો હતો અને સોનાલીને કહ્યું હતું કે તેના પતિનું બીજે લફરું ચાલે છે. તેમ કહી વાતો કરીને બાદમાં અવારનવાર વ્હોટ્સએપ કોલ કરતો હતો. કેતન ઠક્કર અવારનવાર તેને પોતાની પત્ની સાથે બનતું નથી તેવી વાતો કરી તેની સાથે છૂટાછેડા લેવાનું તેમજ સોનાલીને તેના પતિ સાથે છુટાછેડા લેવાનું અને પોતાની સાથે લગ્ન કરી લેવાનું કહેતો હતો. સોનાલીને પણ પતિ સાથે મનમેળ ન થતો હોવાથી તે કેતન ઠક્કરની વાતોમાં આવી ગઈ હતી અને બન્ને વચ્ચે પ્રેમસંબંધ બંધાયો હતો. કેતન ઠક્કરે સોનાલી સાથે લગ્ન કરવાનું કહીને અલગ અલગ હોટલ અને ગેસ્ટ હાઉસમાં લઈ જઈ તેમજ સોનાલી ઘરે એકલી હોય ત્યારે આવી શારિરીક સંબંધ બાંધતો હતો. કેતન ઠક્કર સોનાલીને ખોખરામાં આવેલી અંજલી હોટલ, બાપુનગરમાં આવેલી આર.કે વીલા હોટલ, તેમજ સ્ટાર હોટલમાં અને ઓઢવમાં આવેલી અપોલો હોટલમાં લઈ ગયો હતો. જ્યાં તેણે લગ્નની લાલચ આપી શારિરીક સંબધ બાંધ્યો હતો અને અપોલો હોટલમાં સોનાલીની મરજી વિરૂધ્ધ સૃષ્ટિ વિરૂધ્ધનું કૃત્ય કર્યું હતું.

છેલ્લે 29 ડિસેમ્બર 2024નાં રોજ કેતન ઠક્કર સોનાલીને ખોખરા પાસેની સ્ટાર હોટલમાં લઈ ગયો અને તેની સાથે શારિરીક સંબંધ બાંધી સૃષ્ટિ વિરૂધ્ધનું કૃત્ય કર્યું હતું. ગત 2 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ સોનમે કેતન ઠક્કરને પોતાની સાથે લગ્ન કરવાનું જણાવતા કેતને તેની સાથે ઝઘડો કરી, ‘મારે તારી સાથે લગ્ન કરવાના નથી, મેં તને ખાલી સેક્સ માટે રાખી છે, તું મારાથી દૂર જઈશ તો તને જીવવા નઈ દઉ’ એમ કહીને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. જેથી સોનાલીને રખિયાલ પોલીસ મથકે ફરિયાદ નોંધાવી છે. આ મામલે પોલીસે દુષ્કર્મ અને એટ્રોસિટી સહિતની કલમો હેઠળ ગુનો દાખલ કરી આરોપીની ધરપકડ માટેની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.

આ પણ વાંચો: નાઈટ ડ્યૂટી પર તૈનાત દલિત નર્સ સાથે ડોક્ટરે દુષ્કર્મ આચર્યું

સેલિના જેટલીએ આ પ્રશ્નનો જવાબ અત્યંત સંવેદનશીલતા અને બૌદ્ધિક અભિગમ સાથે આપ્યો. તેણે કહ્યું કે તે 'ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર' તરીકે જન્મ લેવા માંગશે. સેલિનાએ ડૉ. આંબેડકરના જીવન, સંઘર્ષ અને તેમના યોગદાનની પ્રશંસા કરતા કહ્યું: "હું તેમને તેમના ગહન અભ્યાસ અને જ્ઞાન માટે ખૂબ જ માનથી જોઉં છું. મને તેમના પ્રત્યે ખૂબ જ માન છે. કાયદાકીય અને સામાજિક સુધારા પ્રત્યેનું તેમનું વિઝન અનોખું છે. ભારતમાં જાતિ વ્યવસ્થાનો અંત લાવવા અને ભારતીય બંધારણ લખવાનું તેમણે જે કાર્ય કર્યું તે દરેક માટે પ્રેરણા આપનારું છે. કાશ, હું ભારતનું બંધારણ લખી શકત અને લોકો મને દરેક વખતે એ જ રીતે યાદ કરત, જે રીતે ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકરને યાદ કરે છે."

સેલિનાના આ જવાબે ન માત્ર પ્રેક્ષકોને પ્રભાવિત કર્યા પરંતુ એ પણ જોવા મળ્યું કે તે સામાજિક સમાનતા અને માનવ અધિકારો જેવા મુદ્દાઓને કેટલી ગંભીરતાથી સમજે છે. સેલિનાએ ૨૦૦૧નો એ ફેમિના મિસ ઈન્ડિયાનો ખિતાબ જીત્યો હતો અને ૨૦૦૧માં મિસ યુનિવર્સ સ્પર્ધામાં ચોથી રનર-અપ બની હતી. તેણે 2003 ની થ્રિલર ફિલ્મ 'જાનશીન' થી અભિનયની શરૂઆત કરી હતી. સેલેનાને 2013 થી United Nations Equality Champion તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: ભારતના બંધારણ પર RSS અને તેના સ્થાપકો શું માનતા હતા?

સેલિના જેટલીનો આ વીડિયો એવા સમયે વાયરલ થઈ રહ્યો છે જ્યારે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા ડૉ. આંબેડકર પર કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીની વ્યાપક ટીકા થઈ રહી છે. આ નિવેદનનો માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે બહુજન સમાજ તરફથી વ્યાપક વિરોધ થઈ રહ્યો છે.

17 ડિસેમ્બરે સંસદમાં અમિત શાહના ભાષણ પછી વિવાદ શરૂ થયો હતો. રાજ્યસભામાં બંધારણ પર ચર્ચા દરમિયાન બોલતા કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ આંબેડકરને લઈને વિપક્ષી પક્ષો પર નિશાન સાધ્યું હતું. આ વિવાદ હજુ પણ લગભગ ત્રણ અઠવાડિયાથી ચાલી રહ્યો છે અને અમિત શાહ પાસેથી માફી અને રાજીનામાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. સેલિના જેટલીનો આ વાયરલ વીડિયો આંબેડકરના યોગદાન અને તેમના વિચારોને ફરીથી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી રહ્યો છે.

આ ક્લિપ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર ઘણી વખત શેર કરવામાં આવી છે. બહુજન સમાજ અને સામાજિક કાર્યકરોએ સેલિના જેટલીના આ નિવેદનની ખૂબ પ્રશંસા કરી છે.

ટ્રાઇબલ આર્મીના સ્થાપક હંસરાજ મીણાએ એક્સ પર એક પોસ્ટ શેર કરી જેમાં તેમણે સેલિના જેટલીની આ ક્લિપ શેર કરતા લખ્યું, "સેલિનાના જવાબથી ખબર પડે છે કે તે આંબેડકરના જીવન, સંઘર્ષ અને સમાજમાં તેમના યોગદાનથી કેટલી પ્રભાવિત હતી. ડૉ. આંબેડકરે સામાજિક સમાનતાને મહત્વ આપ્યું હતું અને માનવ અધિકારો માટેની લડાઈમાં તેમણે જે મિસાલ સ્થાપિત કરી છે તે દરેક પેઢીને પ્રેરણા આપે છે. સેલિના જેટલીનો આ જવાબ ન માત્ર તેના વિચારો અને સામાજિક સંવેદનશીલતાને જ ઉજાગર કરે છે, પરંતુ પ્રેક્ષકો પર પણ ઊંડી છાપ છોડી ગયો હતો."

ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરે ભારતીય સમાજમાં સમાનતા અને માનવ અધિકારો સ્થાપિત કરવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું. તેમને બંધારણના ઘડવૈયા તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે, જેમણે દરેક નાગરિક માટે સમાન અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવા માટે લડત આપી હતી. તેમનો વારસો આજે પણ દરેક પેઢીને પ્રેરણા આપે છે.

આ પણ વાંચો: ડૉ.આંબેડકરનું બંધારણ ન હોત તો અમિત શાહ ભંગાર વેચતા હોત : સિદ્ધારમૈયા

70 ટકા લોકોએ સ્વીકાર્યું કે ભારતમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ થાય છે

પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટરના એક નવા અહેવાલ મુજબ, ૭૦ ટકાથી વધુ ભારતીયો માને છે કે ભારતમાં ધાર્મિક ભેદભાવ એક મધ્યમ અથવા ખૂબ જ મોટી સમસ્યા છે. ૬૯ ટકા ભારતીયો માને છે કે ભારતમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, વિશ્વભરમાં સર્વે કરાયેલા 36 દેશોમાં આ સૌથી વધુ પ્રમાણ છે. જોકે, અન્ય દેશોમાં લોકોને જાતિ કરતાં 'નસ્લીય અને વંશીય' ભેદભાવ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હતું.

ભારતીયોમાં ધાર્મિક અને જાતિગત ભેદભાવ એક મોટી ચિંતા છે. રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે, "એકંદરે, આ સર્વેક્ષણમાં અમે પૂછેલા અન્ય મુદ્દાઓ કરતાં ધાર્મિક ભેદભાવ વિશે થોડી ઓછી ચિંતા છે," છતાં 29 ટકા પુખ્ત વયના લોકો કહે છે કે ધર્મના આધારે લોકો સામે ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે, અને 27 ટકા લોકો કહે છે કે તે એક મધ્યમ પ્રકારની સમસ્યા છે. જોકે, તેમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારત એવા થોડા દેશોમાંનો એક છે જ્યાં ધાર્મિક ભેદભાવ એક મોટી ચિંતાનો વિષય છે.

જાતિ અને નસ્લીય ભેદભાવ વિશે શું કહ્યું?

રિપોર્ટ કહે છે કે, "પાંચ દેશો - બાંગ્લાદેશ, ફ્રાન્સ, ભારત, નાઇજીરીયા અને શ્રીલંકા - માં અડધા કે તેથી વધુ લોકો માને છે કે ધાર્મિક ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે." ભારતમાં, ૫૭ ટકા જવાબ આપનારાએ કહ્યું કે ધાર્મિક ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે અને અન્ય ૧૪ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તે મધ્યમ પ્રકારની સમસ્યા છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, "સર્વે કરાયેલા દેશોમાં 34 ટકા પુખ્ત વયના લોકોનું કહેવું છે કે નસ્લીય કે જાતીય ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે," બીજા ૩૪ ટકા લોકો તેને મધ્યમ સમસ્યા માને છે. ભારતમાં, ઉત્તરદાતાઓને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું જાતિ અને જાતીય ભેદભાવ એક સમસ્યા છે અને જો હા, તો કેટલી મોટી સમસ્યા છે?

આ પણ વાંચો: 'તું ભંગી છે' કહીને સફાઈકર્મી પર હુમલો, પરાણે 'જય શ્રી રામ' બોલાવ્યું

પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટરે ગુરુવારે 'આર્થિક અસમાનતાને દુનિયાભરમાં એક મોટા પડકાર તરીકે જોવામાં આવે છે' શીર્ષક હેઠળનો તેનો અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો. તે એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર, યુરોપ, લેટિન અમેરિકા, મધ્ય પૂર્વ ઉત્તર આફ્રિકા ક્ષેત્ર, ઉત્તર અમેરિકા અને સબ-સહારન આફ્રિકાના 36 દેશોમાં કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણ પર આધારિત છે. પ્યુએ ૫ જાન્યુઆરીથી ૨૨ મે, ૨૦૨૪ના સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકામાં ૩,૬૦૦ લોકો અને અન્ય ૩૫ દેશોમાં ૪૧,૫૦૩ લોકોનો સર્વે કર્યો હતો. એક તૃતીયાંશ દેશોમાં, આ સર્વે ટેલિફોન દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે બાકીના દેશોમાં તે રૂબરૂમાં કરાયો હતો.

રોહિત વેમુલાથી દર્શન સોલંકી સુધીની ઘટનાઓ

જાતિ અને ધર્મના આધારે ભેદભાવનો આ અહેવાલ એ ભારતની સ્થિતિ દર્શાવે છે જ્યાં દલિત વિદ્યાર્થી રોહિત વેમુલાની આત્મહત્યા જેવા કિસ્સાઓ થયા છે. રોહિત આંબેડકર વિદ્યાર્થી સંઘ સાથે જોડાયેલો હતો. તે એવા મુદ્દાઓ પર વિરોધ અને આંદોલન કરતો હતો જે દક્ષિણપંથી જમણેરી જૂથોને પસંદ નહોતા. આ કટ્ટરવાદી જૂથોની ફરિયાદ પર વેમુલાની શિષ્યવૃત્તિ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદના વિદ્યાર્થી નેતા પર હુમલો કરવાના આરોપસર તેને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો હતો. તેની સામે કાર્યવાહીની માંગણી કરતા પત્રો લખનારાઓમાં RSSના નેતા બંડારુ દત્તાત્રેયનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમનો પત્ર તે સમયે માનવ સંસાધન મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાની દ્વારા યુનિવર્સિટીના કુલપતિને મોકલવામાં આવ્યો હતો.

વેમુલાએ તેના પાંચ સાથીઓ સાથે રિલે ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. પરંતુ જ્યારે તેમને યુનિવર્સિટીમાંથી હાંકી કાઢવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો ત્યારે તે ભાંગી પડ્યો હતો. લાંબી લડાઈ લડ્યા પછી હતાશાની એક નબળી ક્ષણે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.

દલિત વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ શું કહ્યું?

આવો જ એક કિસ્સો IIT બોમ્બેના દલિત વિદ્યાર્થી દર્શન સોલંકીનો હતો. APPSC એટલે કે આંબેડકર પેરિયાર ફુલે સ્ટડી સર્કલ IIT બોમ્બેએ એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું હતું કે 'અમારી ફરિયાદો છતાં સંસ્થાએ દલિત બહુજન આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓ માટે તેની જગ્યાને સમાવિષ્ટ અને સુરક્ષિત બનાવવાની કાળજી લીધી નથી.' પ્રથમ વર્ષના વિદ્યાર્થીઓને અનામતિયા અને મેરિટ વિનાના કહીને ટોણાં મારી સૌથી વધુ હેરાનગતિ કરવામાં આવતી હતી. બીજી તરફ આ વિદ્યાર્થીઓને તેમના જ જેવી જ પરિસ્થિતિમાંથી આગળ આવેલા અને આશ્વાસન આપીને ઉભા કરે તેવા ફેકલ્ટી અને કાઉન્સેલર્સની અછત છે. સંઘ પરિવારના લોકો દિન-પ્રતિદિન દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી ફેકલ્ટીઓને વિવિધ યુનિવર્સિટીઓ, પ્રિમિયમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટોમાંથી બહાર કરી રહ્યાં છે.”

મૂછો ન રાખવા દેવી સહિતના ભેદભાવો

નિવેદનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે 'એ નગ્ન સત્ય છે કે, SC/ST સમાજના વિદ્યાર્થીઓને કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી અને સ્ટાફ તરફથી ભારે ઉત્પીડન અને ભેદભાવનો સામનો કરવો પડે છે'. આ ઉપરાંત દલિત અત્યાચારના કિસ્સાઓ સતત સામે આવી રહ્યા છે. ચોરીના આરોપમાં દલિતોને માર મારવો, તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવો, તેમની મૂછો કાપી નાખવી, લગ્નમાં વરઘોડો ન કાઢવા દેવો, જાન પર પથ્થરમારો કરવો, માટલામાંથી પાણી ન પીવા દેવું વગેરે જેવા જાતિ આધારિત ભેદભાવોનો સતત સામનો કરવો પડે છે.

મુસ્લિમોનું ગૌહત્યાના નામે મોબ લિંચિંગ

મુસ્લિમો સામે પણ આવા જ પ્રકારના ભેદભાવના કિસ્સા નોંધાયા છે. મુસ્લિમ દુકાનદારોનો બહિષ્કાર કરવા, ગૌમાંસની હેરાફેરીના આરોપમાં તેમને ટોળાં દ્વારા માર મારવો અને તેમની વિરુદ્ધ ધાર્મિક નફરત ફેલાવવાના કિસ્સાઓ પણ વધ્યાં છે. 2017 માં રાજસ્થાનના અલવરના પહેલુ ખાનની ટોળાં દ્વારા માર મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. તે દૂઝણી ગાયને ખરીદીને પોતાના ઘરે જઈ રહ્યો હતો, પરંતુ ગાયની તસ્કરીના આરોપમાં હિંદુત્વાદી ટોળાંએ તેને માર મારીને હત્યા કરી નાખી હતી.

નફરતભર્યા ભાષણોનું ઝેર ફેલાઈ ચૂક્યું છે

૨૦૧૮ માં હાપુડમાં પણ આવો જ એક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. જ્યાં પશુઓની ખરીદી કરનારા કાસિમ અને સમયદ્દીન પર ગૌહત્યાના આરોપસર ટોળાંએ હુમલો કર્યો હતો. તેમાં કાસિમનું મોત થઈ ગયું હતું. લિંચિંગની ઘટનાઓ સતત બનતી રહી છે અને તે હજુ સુધી બંધ થઈ નથી. આ સાથે, દેશના વિવિધ ભાગોમાં મુસ્લિમો વિરુદ્ધ નફરત ફેલાવતા ભાષણના કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવી રહ્યા છે. ઘણા અહેવાલો કહે છે કે તેના પરિણામે, મુસ્લિમો સામે ભેદભાવની ઘટનાઓમાં વધારો થયો છે અને તેમના પર હુમલા પણ વધ્યા છે.

આ પણ વાંચો: અમેરિકાની સ્ટેનફોર્ડ યુનિ.ના NO.1 પ્રોફેસરને IIM માં જાતિવાદ નડ્યો

અમૃત પ્રજાપતિ વૈદ્યની હત્યામાં આસારામના સાધકોની સંડોવણી ખુલી હતી. રાજકોટમાં તેની હત્યા કરનાર શાર્પશૂટર કાર્તિક બંગાળી ઉર્ફે રાજુ દુલાલચંદ હલદની ધરપકડ બાદ કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકેની સંડોવણી ખુલી હતી. જેની રાજકોટ ક્રાઈમ બ્રાંચે ધરપકડ કરી છે. હજુ આ કેસમાં 7 શખ્સો ફરાર છે. પકડાયેલ કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકનો અમદવાદ સીઆઇડી ક્રાઈમે કબજો લીધો છે.

આસારામ વિરોધી 400 લોકોને પતાવી દેવાનો પ્લાન હતો

પ્રાથમિક તપાસમાં ચોકાનારી હકીકત સામે આવી છે. કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકેએ ભારતમાં આસારામનો વિરોધ કરનાર 400 જેટલા વિરોધીઓની યાદી તૈયાર કરી હતી. અને એક પછી એક દરેક વિરોધીઓની હત્યાનો પ્લાન પણ બનાવ્યો હતો. કિશોર બોડકેએ આસારામના વિરોધીઓને ‘પાઠ’ ભણાવવા એસિડ એટેકથી માંડી ફાયરીંગ સહિતની તૈયારી કરી લીધી હતી.

અમૃત પ્રજાપતિને કેવી રીતે પતાવી દીધો?

દુષ્કર્મ કેસમાં આસારામની સામે પડેલા તેમના પૂર્વ સાધક અને કેસના મહત્વના સાક્ષી અમૃત પ્રજાપતિ ગત તા 23/05/2014ના રોજ રાજકોટમાં પોઇન્ટ બ્લેન્ક રેન્જથી ફાયિંરગ કરી હત્યા કરવામાં આવી હતી. રાજકોટના સંત કબીર રોડ પર આવેલી ઓમ શાંતિ આયુર્વેદિક હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની સારવાર માટે આવેલ વૈદ્ય અમૃત પ્રજાપતિ પાસે બપોરે 1 વાગે એક વ્યક્તિ ઓમ શાંતિ આરોગ્ય ધામમાં દર્દીના સ્વાંગમાં આવ્યો હતો અને વૈદ્ય અમૃત પ્રજાપતિ હોસ્પિટલની બહાર નીકળતા હતા ત્યારે આ શખ્સે અમૃત પ્રજાપતિ ઉપર પોઇન્ટ બ્લેન્ક રેન્જથી ફાયિંરગ કર્યું હતું. ફાયિંરગમાં અમૃત પ્રજાપતિને ગળામાં ગોળી ઘૂસી જતા ગંભીર ઇજા થઇ હતી. ભાગવાના પ્રયાસમાં હત્યારાની બે પિસ્તોલ અને એક મેગેઝિન અને 10 કાર્ટીસ સ્થળ પડી જતા તે મળી આવ્યા હતા. અમૃત પ્રજાપતિને રાજકોટ અને બાદમાં અમદાવાદની હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે ખસેડાયા બાદ અમદાવાદ હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન તેમનું મૃત્યુ નીપજતા બનાવ હત્યામાં પલટાયો હતો. આ બનાવ અંગે રાજકોટ બી-ડીવીઝન પોલીસમાં હત્યાનો ગુનો નોંધાયો હતો. 

અમૃત પ્રજાપતિએ અંતિમ નિવેદનમાં અનેકના નામ આપ્યાં

આ હુમલામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા અમૃત પ્રજાપતિએ સારવાર વખતે ભાનમાં હતા ત્યારે પોતાના અંતિમ નિવેદનમાં મેઘજીભાઇ પટેલ(કાંકરેજ, હાલ માં નગર, વડોદરા આશ્રમ), કે.ડી. ઉર્ફે કાંતિલાલ ડી.પટેલ (ઇડર, સાબરકાંઠા, હાલ-એ-16, મહેનજીબા નગર, મોટેરા), આસારામની જમીનનું કામકાજ સંભાળતા વિકાસ કૈલાસચંદ ખેમકા (રહે, સુરત) રામચંદ્ર ચંદીરામ ઠક્કર (ડીસા, હાલ મોટેરા, આશ્રમના ખરીદ વેચાણના ઇન્ચાર્જ), અજય રસિકલાલ શાહ (મનોરમાગંજ ઇન્દોર, હાલ મોટેરા આશ્રમ) અને કૌશિક પોપટ (નંદુરબાર, મહારાષ્ટ્ર, હાલ હિસાબનીશ, મોટેરા આશ્રમ)ના નામ આપ્યા હતા. જોકે આ તમામની પુછપરછ બાદ આ હત્યા કેસમાં શાર્પશૂટર કાર્તિક બંગાળી ઉર્ફે રાજુ દુલાલચંદ હલદરનું નામ ખૂલ્યા બાદ તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

કિશોર બાડકે કર્ણાટકના આસારામ આશ્રમમાંથી ઝડપાયો

બન્ને શખ્સો અગાઉથી રાજકોટ આવી ગયો હતો અને રાજકોટ ખાતે આસારામ આશ્રમમાં રોકાયાનું સીઆઇડીની તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું. આ કેસમાં કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકેનું નામ ખુલ્યું હતું જેણે અમૃત પ્રજાપતિની હત્યાની સોપારી આપી હતી.

આ પણ વાંચો: ગૌરી ગરવાની હત્યામાં આખું કચ્છ હિબકે ચઢ્યું, ખુદ સાંસદ ન્યાય માટે રસ્તે ઉતર્યા

રાજકોટમાં આસારામના પૂર્વ સાધકની 10 વર્ષ પૂર્વની હત્યાનું કાવતરું રચનાર હત્યામાં સંડોવાયેલ મૂળ મહારાષ્ટ્રના સોલાપુરના વીડીઘરકુલ બ્રહ્મનાથનગરના વતની અને અમદાવાદ આશારામ આશ્રમ, મોઢેરા ખાતે રહેતા સેવક કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકે (ઉવ.37) કર્ણાટકના કાલા બગુડીમાં આવેલ આશારામ આશ્રમમાં છુપાયો હોવાની બાતમીને આધારે રાજકોટ ક્રાઈમ બ્રાંચના એ.એસ.આઇ.જલદિપસિહ વાઘેલા, હેડ કોન્સટેબલ સુભાષભાઇ ધોધારી, વિજયરાજસિંહ જાડેજા, સંજયભાઇ ખાખરીયાની ટીમે કર્ણાટકના કાલા બગુડીમાં આવેલ આશારામ આશ્રમમાં સેવક બની વેશપલ્ટો કરી પાંચ દિવસ સુધી વોચ રાખી સેવક કિશોર બાલકૃષ્ણ બોડકેને પકડી રાજકોટ લાવવામાં આવ્યો હતો.

'મોહરા' ફિલ્મ જેમ આસારામ બોલે તેનું લિસ્ટ બનાવતો

પોલીસની પ્રાથમિક તપાસમાં કિશોર બોડકે આસારામનો કટ્ટર સાધક હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. તે ભારતમાં આવેલ આસારામના અલગ-અલગ આશ્રમમાં ફરતો રહેતો અને સેવા આપતો હતો. તે આસારામના વિરોધીઓ ઉપર ખાસ વોચ રાખતો હતો અને જે લોકો આસારામની વિરુદ્ધ બોલે તેમનું લિસ્ટ તૈયાર કરી તેમના ઉપર હુમલા કે તેની હત્યાનો પ્લાન બનાવતો હતો હતો. કિશોર બોડકે હત્યા અને હત્યાની કોશિશ સહિત ગુનામાં સંડોવાયેલ હોવાનું સામે આવ્યું છે. જેમાં સુરત ખાતે ઉમરા, અડાજણ અને ખાટોદર પોલીસ સ્ટેશનમાં અલગ-અલગ ગુનામાં પોલીસ ચોપડે ચડી ચૂક્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. અગાઉ તે સુરતમાં આસારામના એક વિરોધી ઉપર એસિડ એટેક પણ કર્યો હતો. કિશોર સાથે અન્ય 7 સાધકો ફરાર હોય તેની ભાળ મેળવવા માટે હવે ગાંધીનગર સીઆઈડી ક્રાઈમની ટીમ કિશોરની વિશેષ પૂછપરછ કરશે.

કિશોરની ધરપકડ બાદ પોલીસે નોન સ્ટોપ 1200 કિમી અંતર કાપ્યું

કિશોરની ધરપકડ બાદ કર્ણાટકના કાલા બગુડીમાં આવેલ આસારામ આશ્રમમાં સાધકો રાજકોટ પોલીસ ઉપર હુમલો કરે તેવી દહેશતને પગલે ગુપ્ત ઓપરેશન ઘડવામાં આવ્યું હતું. પી.એસ.આઈ એ.એન.પરમાર પી.એસ.આઈ એમ.કે.મોવલીયાની ટીમમાં ફરજ બજાવતા એએસઆઈ જલદીપસિંહ વાઘેલા, હેડ કોન્સ્ટેબલ સુભાષ ઘોઘારી, વિજયરાજસિંહ જાડેજા તથા પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અર્જુન ડવ અને સંજય ખાખરીયા બે દિવસ પૂર્વે રાજકોટથી નીકળી 1200 કિલોમીટરનું અંતર કાપી કર્ણાટક સ્થિત કાલા બગુડા જિલ્લામાં આવેલ આસારામના આશ્રમ ખાતે પહોંચ્યા હતા. અહીંયા પહોંચી તેઓ પ્રથમ એક દિવસ સાધક બની દર્શન કર્યા હતા અને આરોપી ઉપર વોચ રાખવી શરૂ કરી હતી. ત્યાબાદ બાદ કિશોર બોડકે વિશે ભાળ મળી જતા તેને ઝડપી પાડવામાં આવ્યો હતો અને 10 કલાકમાં 1200 કિલોમીટરનું નોનસ્ટોપ અંતર કાપી કર્ણાટકથી પરત રાજકોટ લઈ આવ્યા હતા.

આ પણ વાંચો: ‘ઓ બાંગ્લાદેશી…’ ના મેણાંથી કંટાળી યુવકે 4 બહેનો અને માતાની હત્યા કરી

સંસદમાં બંધારણ પર ચર્ચા દરમિયાન અમિત શાહે જે રીતે બાબાસાહેબ પર ટિપ્પણી કરી, તેનાથી માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં રહેતા આંબેડકરવાદીઓએ તેમની વિરુદ્ધ મોરચો ખોલી દીધો છે તે સ્પષ્ટ છે. અને તેઓ કોઈ પણ સંજોગોમાં અમિત શાહને માફ કરવાના મૂડમાં નથી.

ખાસ વાત એ હતી કે આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં દલિત સમુદાય ઉપરાંત લઘુમતી સમુદાયના લોકોએ પણ ભાગ લીધો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે બાબાસાહેબ આંબેડકર વિના ભારતની કલ્પના પણ કરી શકાતી નથી. આ દરમિયાન આંબેડકરવાદીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી અમિત શાહ માફી નહીં માંગે ત્યાં સુધી આ વિરોધ બંધ થવાનો નથી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, સંસદમાં અમિત શાહે કહ્યું હતું કે, "આજકાલ એક ફેશન થઈ ગઈ છે, આંબેડકર,આંબેડકર,આંબેડકર..આટલું નામ જો ભગવાનનું લીધું હોત તો સાત જન્મો સુધી સ્વર્ગ મળી જાત." તેમના આ નિવેદન બાદ દેશભરમાં આંબેડકરવાદીઓમાં રોષ ફાટી નીકળ્યો હતો. અનેક શહેરોમાં અને ગામડાઓમાં પણ અમિત શાહ વિરુદ્ધ લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા અને દેખાવો કરી તેમની માફીની માગણી કરી હતી. જો કે, હજુ સુધી અમિત શાહે આ મામલે માફી નથી. એ સ્થિતિમાં ફરી આ મુદ્દે ચગે તેવી પુરી શક્યતા સેવાઈ રહી છે.

આ પણ વાંચો: અમિત શાહ સામે હવે ગુજરાત બાર કાઉન્સિલના વકીલે મોરચો માંડ્યો

શંભુ કુમારે જણાવ્યું હતું કે આવકવેરા વિભાગે સુનાવણી માટે કોઈ સમય આપ્યા વિના તેમની મીડિયા કંપનીના બેંક ખાતાઓ સ્થગિત કરી દીધા હતા. સામાન્ય પ્રક્રિયા મુજબ નોટિસ પછી ઓછામાં ઓછો એક મહિનાનો સમય આપવામાં આવે છે, પરંતુ અહીં સીધી કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. શંભુ કુમારે તેને "બહુજન સમાજના અવાજને દબાવવા અને સરકાર પર સવાલ ઉઠાવનારાઓ સામે બિનજરૂરી કાર્યવાહી કરવાનો" એક ભાગ ગણાવ્યો.

કર્મચારીઓનો પગાર વિલંબમાં મૂકાયો

નેશનલ દસ્તકની ટીમમાં કુલ 10 લોકો કામ કરે છે, જેમને દર મહિને નિયમિતપણે પગાર ચૂકવવામાં આવે છે. આ મહિને પણ પગાર ચૂકવવાનો સમય હતો, પરંતુ આવકવેરા વિભાગે કોઈપણ સૂચના કે નોટિસ આપ્યા વિના તેમનું બેંક ખાતું ફ્રીઝ કરી દીધું, જેના કારણે કર્મચારીઓનો પગાર અટકી ગયો છે.

નેશનલ દસ્તકના રિપોર્ટર નિધિ રતને આરોપ લગાવ્યો કે આ કાર્યવાહી ફક્ત એટલા માટે કરવામાં આવી છે કારણ કે નેશનલ દસ્તક વંચિત અને શોષિત સમાજનો અવાજ ઉઠાવે છે. નિધિએ કહ્યું, "સરકાર અમને ચૂપ કરવા માટે આવી યુક્તિઓ અપનાવી રહી છે જેથી અમને સમાજના પ્રશ્નો અને સમસ્યાઓ ઉઠાવતા અટકાવતા રોકી શકાય."

અગાઉ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે નોટિસ મોકલી હતી

નેશનલ દસ્તક ચેનલ પર આ કાર્યવાહી પહેલી વાર નથી રહી. અગાઉ, લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન દિલ્હીના માહિતી અને પ્રસારણ વિભાગે નેશનલ દસ્તકને નોટિસ મોકલી હતી અને તેની યુટ્યુબ ચેનલ બંધ કરવાનું કહ્યું હતું.

શંભુ કુમાર માને છે કે નેશનલ દસ્તક વંચિત અને શોષિત સમાજનો અવાજ ઉઠાવવાનું કામ કરે છે, જે સરકારને અસહજ કરી મૂકે છે. તેમણે કહ્યું, "સરકારને પ્રશ્નો પૂછનારા અને બહુજન સમાજના મુદ્દાઓ ઉઠાવનારાઓને ચૂપ કરવા માટે આ યુક્તિઓ અપનાવવામાં આવી રહી છે."

બંધારણની કલમ 19(1)(a) દરેક નાગરિકને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો અધિકાર આપે છે. આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય પ્રક્રિયા વિના મીડિયા સંસ્થાઓ સામે કાર્યવાહી કરવી એ લોકશાહી મૂલ્યોની વિરુદ્ધ છે. શંભુ કુમારે કહ્યું કે નેશનલ દસ્તક આ અન્યાયી કાર્યવાહી સામે કાનૂની લડાઈ લડશે.

આ પણ વાંચો: શંભુ કુમાર સિંહની નેશનલ દસ્તક યુટ્યૂબ ચેનલને બંધ કરવાની નોટિસ મળી

આ મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે કેરળ મહિલા સામખ્ય સોસાયટી (Kerala Mahila Samakhya Society-KMSS) ના સ્વયંસેવકો આ વિસ્તારની મુલાકાત લેવા નીકળ્યા હતા. એ દરમિયાન તેઓ સંઘર્ષ કરી રહેલી જિલ્લા સ્તરની આ રમતવીર છોકરીને મળ્યા હતા. KMSS એક બિન-સરકારી સંસ્થા (NGO) છે જેના સ્વયંસેવકો નિયમિતપણે આ વિસ્તારની મુલાકાત લે છે.
જ્યારે છોકરી તાજેતરના વર્ષોમાં તેના અનુભવો શેર કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી ત્યારે સ્વયંસેવકોએ જિલ્લા બાળ કલ્યાણ સમિતિ (CWC) ને તેની જાણ કરી. પથાણામથિટ્ટા સીડબ્લ્યુસીના મુખ્ય વકીલ એન રાજીવે જણાવ્યું હતું કે આ મામલો 15 દિવસ પહેલા સમિતિ સમક્ષ આવ્યો હતો. તેમણે આગળ કહ્યું કે, "મેં છોકરીને તેની માતા સાથે સમિતિ સમક્ષ હાજર થવા કહ્યું. તેને કાઉન્સેલિંગ આપવામાં આવ્યું છે અને સાયકોલોજિસ્ટ સામે તેણે ખૂલીને વાત કરી છે. તેણે જણાવ્યું કે 13 વર્ષની ઉંમરથી તેનું જાતીય શોષણ થઈ રહ્યું હતું. તે તેની માતા સાથે કંઈપણ શેર કરતી નહોતી."

આ પણ વાંચો: દલિત મહિલાએ બળાત્કારીનો સામનો કર્યો તો જાતિવાદી તેના મોં પર થૂંક્યો

CWCના મુખ્ય વકીલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "છોકરી જિલ્લા સ્તરની રમતવીર હોવાથી તેણીએ વર્ષોથી વિવિધ રમત શિબિરોમાં ભાગ લીધો છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે તેણીનું આટલું બધું જાતીય શોષણ થયું. તે તેના દારૂડિયા પિતાના મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરે છે. મોટાભાગના આરોપીઓની ઓળખ મોબાઇલ ફોનમાં હાજર કોન્ટેક્ટ લિસ્ટ પરથી થઈ છે. તેમાં ઘણા નંબરો સેવ થયેલા મળી આવ્યા છે."

પથાણામથિટ્ટા જિલ્લાના એસપી વીજી વિનોદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, "બે પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે. એક કેસમાં પાંચ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે બીજા કેસમાં એક જ આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તપાસ બાદ વધુ કેસ નોંધવામાં આવશે. આ તપાસની જવાબદારી એક ડેપ્યુટી એસપી સંભાળી રહ્યા છે."

દરમિયાન, CWCના મુખ્ય વકીલ એન રાજીવએ જણાવ્યું હતું કે મનોવૈજ્ઞાનિકોએ છોકરી સાથે વાત કરી હતી જેથી તેના દાવાઓની સંપૂર્ણ તપાસ કરી શકાય. એકવાર તપાસ આગળ વધશે, પછી વધુ લોકોની સંડોવણી હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. હાલમાં, છોકરીની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તેને CWC હેઠળના આશ્રય ગૃહમાં ખસેડવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: પોલીસે દલિત સગીરા પર બળાત્કારની કિંમત રૂ. 1 લાખ લગાવી

મામલો ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામનો છે. અહીં એક ૧૩ વર્ષની એક દલિત  છોકરી ૨૬ ડિસેમ્બરે શાળાએ જવા માટે ઘરેથી નીકળ્યા બાદ શંકાસ્પદ સંજોગોમાં ગુમ થઈ ગઈ હતી. છોકરી ગુમ થયા પછી તેના પિતાની ફરિયાદ પર પોલીસે કેસ નોંધીને છોકરીની શોધ શરૂ કરી હતી. એ દરમિયાન અચાનક ૧ જાન્યુઆરીના રોજ છોકરી તેના પરિવાર સાથે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી અને તેણે જે આપવીતી સંભળાવી તેનાથી પોલીસકર્મીઓ પણ ચોંકી ગયા.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવતીને ગોંધી રાખી પરાણે દારૂ પીવડાવી 5 યુવકોએ ગેંગરેપ કર્યો

ત્રણ દિવસ સુધી ગેંગરેપ ગુજાર્યો
પીડિતાના જણાવ્યા અનુસાર, તેની બહેનપણીનો બોયફ્રેન્ડ, જે ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામનો રહેવાસી છે, તે તેને લિફ્ટ આપવાના બહાને ફોસલાવીને અમેઠી લઈ ગયો હતો. સાહિલ નામના આ યુવકે અહીં તેને પહેલેથી જ હાજર નીલેશ, શેખર સિંહ અને સુરજીત સિંહ સાથે છોડી દીધી હતી અને ફરાર થઈ ગયો હતો. સાહિલ ગયા પછી, ત્રણેય યુવકો સગીરાને ગૌરીગંજના સકરાવા ગામમાં એક ઘરે લઈ ગયા. જ્યાં તેણીને બંધક બનાવીને ત્રણ દિવસ સુધી સામૂહિક બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો. 

ધમકી આપી ટ્રેનમાં બેસાડી દીધી
ગુનો કર્યા પછી આ યુવકોએ સગીરાને ધમકી આપી અને 28 ડિસેમ્બરના રોજ તેણીને પદ્માવત એક્સપ્રેસમાં બેસાડી દીધી હતી. એ પછી છોકરી દિલ્હી પહોંચી હતી અને ત્યાં જેમ તેમ કરીને તેની બહેનના ઘરે પહોંચી અને પોતાની સાથે જે થયું તેની વાત કહી. ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા પછી સગીરાએ પોલીસને ઘટનાની જાણ કરી. ત્યારબાદ તેણીને વન સ્ટોપ સેન્ટરમાં મોકલવામાં આવી અને પોલીસ, મેડિકલ અને કોર્ટમાં તેનું નિવેદન નોંધવામાં આવ્યું.

એક આરોપી હજુ પણ ફરાર
પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તપાસ દરમિયાન આરોપીઓની કોલ ડિટેલ્સ અને અન્ય પુરાવા સાચા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જે બાદ પોલીસે POCSO અને બળાત્કાર સહિતની અન્ય કલમો ઉમેરીને આરોપીઓની શોધ શરૂ કરી દીધી હતી. દરમિયાન, ગૌરીગંજના એસએચઓ શ્યામ નારાયણ પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે સાહિલ, સુરજીત અને શેખરને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા છે. નિલેશ નામનો આરોપી હજુ પણ ફરાર છે. તેની શોધ ચાલી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં તેની ધરપકડ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત પરિવારની બે સગી બહેનોને 40 દિવસ સુધી ગોંધી રાખી ગેંગરેપ 

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાન પરિષદના સભ્ય અને ઉત્તર પ્રદેશ અનુસૂચિત જાતિ નાણા અને વિકાસ નિગમના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ ડૉ. લાલજી પ્રસાદ નિર્મલે અખિલેશ યાદવ પર ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરના નામને સરકારી યોજનાઓ અને સ્મારકોમાંથી દૂર કરવાના ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. ડૉ. નિર્મલે કહ્યું કે જ્યારે અન્ય રાજકીય પક્ષો ડૉ. આંબેડકરના નામે દલિતોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, ત્યારે સપા સરકાર દરમિયાન દલિતો માટે કરવામાં આવેલા કાર્યોને પાછળ ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે ખાસ કરીને તે યોજનાઓ અને સ્થળોનો ઉલ્લેખ કર્યો જેમાંથી સપા દ્વારા બાબા સાહેબનું નામ દૂર કરવામાં આવ્યું હતું. આ આરોપ ગંભીર એટલા માટે છે કેમ કે, સપા પણ કોંગ્રેસની જેમ ડો.આંબેડકરની ગુણગાન ગાઈ રહી છે. ત્યારે દલિત સમાજ માટે આ આરોપો ચોંકાવનારા છે. ડૉ. આંબેડકર માત્ર ભારતીય બંધારણના નિર્માતા જ નહોતા, પરંતુ તેમણે દલિતોના અધિકારો માટે સતત લડત પણ આપી હતી.

આ પણ વાંચોઃ ડૉ. આંબેડકરના આ સવાલોનો RSS પાસે કોઈ જવાબ છે?

અખિલેશ યાદવના શાસનમાં ડૉ. આંબેડકરના નામ સાથે છેડછાડ
ડૉ. નિર્મલે સમાજવાદી પાર્ટીની સરકાર દરમિયાન થયેલા નામ પરિવર્તનના ઘણાં ઉદાહરણો આપ્યા. તેમણે જણાવ્યું કે 'આંબેડકર ગ્રામ વિકાસ યોજના' દ્વારા 'ડૉ. આંબેડકર' નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે અને લખનૌના 'ડૉ. આંબેડકર ગ્રીન પાર્ક'નું નામ બદલીને જનેશ્વર મિશ્રા પાર્ક રાખવામાં આવ્યું. આ ફેરફાર માત્ર ડૉ. આંબેડકરના યોગદાનનો અસ્વીકાર નહોતો પરંતુ દલિત સમાજને સંદેશ પણ હતો કે રાજ્યમાં તેમના વારસાનું મૂલ્ય નથી.

ડો. નિર્મલે આગળ જણાવ્યું કે, આ સિવાય રામપુરમાં ડૉ. આંબેડકર પ્લેનેટોરિયમમાંથી પણ બાબા સાહેબનું નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યું હતું અને કન્નૌજમાં ડૉ. આંબેડકર મેડિકલ કોલેજનું નામ બદલીને એક સામાન્ય નામ આપી દેવામાં આવ્યું હતું. લખનૌના આંતરરાષ્ટ્રીય બસ ટર્મિનલ પરથી પણ ડો.આંબેડકરનું નામ હટાવીને તેને બદલીને આલમબાગ બસ ટર્મિનલ કરવામાં આવ્યું હતું. ભીમનગર(સંભાલ) નું નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યું. રમાબાઈ આંબેડકર નગર (કાનપુર દેહાત) પરથી રમાબાઈનું નામ દૂર કરવામાં આવ્યું અને તેને એક સામાન્ય નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ તમામ પગલાં દલિતો માટે નિરાશાનું કારણ બન્યાં હતા, જેઓ હંમેશા ડૉ. આંબેડકરને તેમના અધિકારો માટેની લડાઈનું પ્રતીક માનતા આવ્યા છે.

દલિતો પ્રત્યે અખિલેશ યાદવની સરકારનું વલણ
ડૉ. નિર્મલે અખિલેશ યાદવની સરકાર વિરુદ્ધ કડક ટિપ્પણી કરી અને કહ્યું કે દલિતો માટે બનાવેલા સ્મારકો અને યોજનાઓમાંથી ડૉ. આંબેડકરનું નામ દૂર કરવાનું તેમના દ્વારા લેવાયેલું પગલું દલિત સમાજ પ્રત્યે મોટો અન્યાય છે. તેમણે કહ્યું કે અખિલેશ યાદવની સપા સરકારે હંમેશા બાબા સાહેબના વિચારો અને યોગદાનને પાછળ ધકેલી દેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જ્યારે યોજનાઓ અને સંસ્થાઓનું નામમાંથી ડૉ. આંબેડકરનું નામ દૂર કરવામાં આવ્યું, ત્યારે જ એ સાબિત થઈ ગયું હતું કે સમાજવાદી પાર્ટીની સરકારને દલિત સમાજના ઇતિહાસ અને તેમના સંઘર્ષો પ્રત્યે કોઈ માન નહોતું.

બધાં રાજકીય પક્ષો ડો.આંબેડકરના યોગદાનનો આદર કરે
અખિલેશ યાદવની સરકાર દ્વારા ડૉ. આંબેડકરના નામ સાથે ચેડા કરવાનો વિવાદ દલિત સમાજ માટે એક ગંભીર પ્રશ્ન છે. ડૉ. નિર્મલે સ્પષ્ટ કર્યું કે અખિલેશ યાદવે બાબાસાહેબના વારસાને નકારીને તેમણે દલિતો માટે કરેલા કાર્યોને નષ્ટ કરવાનું કામ કર્યું છે. હવે સમય પાકી ગયો છે કે બધા રાજકીય પક્ષો ડૉ. આંબેડકરના યોગદાનનો યોગ્ય રીતે આદર કરે અને તેમના વિચારોને પોતાના કાર્યોમાં પણ પ્રતિબિંબિત કરે. દલિતો પ્રત્યે સાચો આદર ફક્ત નામકરણથી નહીં, પરંતુ વાસ્તવિક કાર્યોથી જ સુનિશ્ચિત થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ બુદ્ધ કથામાં બ્રાહ્મણોનો હુમલોઃ બાબાસાહેબનો ફોટો ફાડ્યો, 6 દલિતો ઘાયલ

ઉલ્લેખનીય છે કે, વિશ્વ હિંદુ પરિષદના કાર્યક્રમ દરમિયાન અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના સિટીંગ જજ શેખર કુમાર યાદવે મુસ્લિમ સમાજનો ઉલ્લેખ કરતી ટિપ્પણી કરી હતી. જેને લઈને તેમના પર મહાભિયોગ ચલાવીને દૂર કરવા સુધીની કાર્યવાહી કરવા અરજી કરાઈ હતી. સીજેઆઈ ખન્નાએ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ અરુણ ભસાલીને એક પત્ર લખ્યો છે. જેના દ્વારા, CJI એ આ કેસમાં એક નવો રિપોર્ટ દાખલ કરવા કહ્યું છે. 17 ડિસેમ્બરે જ કોલેજિયમ અને જસ્ટિસ યાદવ વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન સ્પષ્ટતા માંગવામાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, બેઠક પછીથી જસ્ટિસ યાદવ પોતાના નિવેદન પર અડગ રહ્યા છે અને હજુ સુધી માફી માંગી નથી.

આ પણ વાંચોઃ બજરંગ દળ-VHP ની ગુંડાગર્દી, દલિત યુવકનું માથું મુંડી આખા ગામમાં ફેરવ્યો

સી રવિચંદ્રન વિરુદ્ધ જસ્ટિસ એએમ ભટ્ટાચાર્ય અને અન્યોના કેસનો નિર્ણય સુપ્રીમ કોર્ટે 1995માં લીધો હતો. ત્યારબાદ એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો કેસ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ વિરુદ્ધ ફરિયાદનો હોય, તો તે હાઈકોર્ટના સીજેઆઈ તપાસ પછી ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સાથે આ બાબતે ચર્ચા કરે છે.

મહાભિયોગ કાર્યવાહીને પડકારતી અરજી ફગાવાઈ
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટની લખનૌ બેન્ચે મંગળવારે ન્યાયાધીશ શેખર કુમાર યાદવ સામે લાવવામાં આવેલા મહાભિયોગ પ્રસ્તાવને પડકારતી પીઆઈએલ ફગાવી દીધી. અરજદારે વિનંતી કરી હતી કે હાઇકોર્ટે રાજ્યસભાના અધ્યક્ષને 55 સાંસદો દ્વારા રાજ્યસભાના મહાસચિવ સમક્ષ રજૂ કરાયેલા પ્રસ્તાવ પર આગળની કાર્યવાહી શરૂ ન કરવાનો નિર્દેશ આપવો જોઈએ.

બેન્ચે કહ્યું કે પીઆઈએલ દબાયેલા-કચડાયેલા વર્ગના લોકોનો અવાજ ઉઠાવવા માટે દાખલ કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ કિસ્સામાં એવું નથી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે આ અરજી પીઆઈએલ દાખલ કરવા માટે નિર્ધારિત સમય મર્યાદાની બહાર છે અને તેથી, તે સુનાવણી માટે યોગ્ય નથી.

મામલો શું હતો?
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના જજ શેખર કુમાર યાદવ 8 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP)ના કાર્યક્રમમાં પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમણે કહ્યું હતું કે, "હિંદુઓ એવી અપેક્ષા રાખતા નથી કે મુસ્લિમો તેમની સંસ્કૃતિનું પાલન કરે, પરંતુ તેઓ ઈચ્છે છે કે તેઓ તેનો અનાદર ન કરે. તેમણે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ એટલે કે UCC વિશે પણ વાત કરી. ઉપરાંત, તેમણે કહ્યું કે આ ભારત છે અને તે તેની બહુમતી વસ્તીની ઈચ્છા અનુસાર ચાલશે."

આ કાર્યક્રમમાં ઘણા વકીલો અને VHP કાર્યકર્તાઓ પણ હાજર રહ્યા હતા. તેમને સંબોધતા જસ્ટિસ શેખર કુમાર યાવદ(Justice Shekhar Kumar Yadav) એ વધુમાં કહ્યું કે, "અમે અમારા બાળકોને જન્મથી જ સહનશીલતા અને દયા શીખવીએ છીએ. અમે તેમને પ્રાણીઓ અને પ્રકૃતિને પ્રેમ કરવાનું શીખવીએ છીએ. બીજાના દુઃખ જોઈ અમને દુઃખ થાય છે. પણ તમને એવું નથી લાગતું. શા માટે... જ્યારે તમે પ્રાણીઓને તેમની સામે મારશો ત્યારે તમારું બાળક સહનશીલતા અને દયા કેવી રીતે શીખશે?"

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ તેણે ભારતની બહુમતી વસ્તી વિશે પણ વાત કરી હતી. જસ્ટિસ શેખર કુમારે કહ્યું, મને એ કહેવામાં કોઈ સંકોચ નથી કે આ ભારત છે અને તે પોતાની બહુમતી વસ્તીની ઈચ્છા પ્રમાણે ચાલશે.

આ મામલે તેમની સામે રાજ્યસભામાં મહાભિયોગની કાર્યવાહી કરવા માટે અરજી કરવામાં આવી છે. એ પહેલા તેમને સુપ્રીમ કોર્ટની કોલેજિયમે પણ નિવેદન અંગે ખુલાસો કરીને માફી માંગવા કહ્યું હતું, પણ હજુ સુધી તેમણે માફી નથી માંગી.

આ પણ વાંચોઃ VHPના કાર્યક્રમમાં પહોંચ્યા હાઈકોર્ટના સિટિંગ જજ, રામ મંદિરની પ્રશંસા કરી

મહેસાણા જિલ્લાના કડી તાલુકાના જેતપુરા ગામમાં એટ્રોસિટીના એક કેસમાં 9 આરોપીઓને કોર્ટે 3 વર્ષની સજા ફટકારી છે. વર્ષ 2020માં કોરોના કાળના લોકડાઉન વખતે અહીં કીટની વહેંચણી વખતે આરોપીઓએ અનુસૂચિત જાતિ સમાજની એક વ્યક્તિને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહીને મારામારી કરી હતી. જેને લઈને તેમની સામે એટ્રોસિટીનો ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કેસની સુનાવણી મહેસાણા સ્પેશ્યિલ એટ્રોસિટી કોર્ટમાં થતા કોર્ટે 9 આરોપીઓનો ગુનેગાર ઠેરવીને 3 વર્ષની સખત કેદની સજા અને દરેકને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો.

મામલો શું હતો?

કડીના જેતપુરા ગામમાં તા.૨૯-૩-૨૦૨૦ના લોકડાઉનની કીટની વહેંચણી બાબતે બોલાચાલી થઈ હતી. જે અંગેની અદાવત રાખીને આરોપીઓ ગામના જ સોમા રબારી, જગદીશ અજમલ રબારી, રવિ મગન રબારી, સંજય મફા રબારી, વિશાલ રણછોડ રબારી, રાજુ લાલજી રબારી, ભાથી અરજણ રબારી, સાગર મોહન રબારીએ 12 એપ્રિલ 2020ના રોજ ગેરકાયદેસર મંડળી રચીને એકસંપ થઈને લાકડીઓ સહિતના હથિયારો સાથે અનુસૂચિત જાતિ સમાજના વિનોદભાઈ મંગળભાઈ જાદવને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહી માર મારી જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હથિયારબંધીના જાહેરનામાનો ભંગ કર્યો હતો. આ અંગે વિનોદભાઈ જાદવે એટ્રોસિટી એક્ટ સહિતના વિવિધ કાયદા-કલમો હેઠળ બાવલુ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. 

આરોપીઓને ત્રણ વર્ષની સજા અને રૂ. 20 હજાર દંડ

આ કેસની સુનાવણી મહેસાણાના એડીશનલ સેશન્સ અને સ્પેશીયલ એટ્રોસીટી જજ સી.એમ.પવારની કોર્ટમાં ચાલી જતાં સરકારી વકીલ અશોક એ. મકવાણાની દલીલો અને ભરત કાપડીયાની વીથ પ્રોશીક્યુસેનના આધારે કોર્ટે ૯ આરોપીઓને દોષિત ઠેરવી ત્રણ વર્ષની કેદ અને પ્રત્યેક આરોપીને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો. આ દંડની રકમમાંથી ફરિયાદીને રૂ. 30 હજાર વળતર ચૂકવવા અને રૂ. 30 હજાર જિલ્લા કાનૂની સહાય કેન્દ્રમાં જમા કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: એટ્રોસિટીના કેસમાં કોર્ટે પહેલીવાર ‘માનસિક યાતના’ મુદ્દે આરોપીને રૂ. 10 હજાર દંડ ફટકાર્યો

ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના નેજા હેઠળ રાજ્યમાં સરકારી અને અર્ધ સરકારી કચેરીઓમાં આઉટ સોર્સ તરીકે ફરજ બજાવતા સફાઈ કર્મચારીઓને પૂરા પગારથી કાયમી કરવા અને જુદી જુદી પડતર માંગણીઓ અને લાભો માટે માલપુરના લાલજી ભગત છેલ્લા કેટલાય સમયથી આંદોલન દ્વારા લડત ચલાવી રહ્યા છે તેમ છતાં પણ સફાઈ કામદારોની માંગણીઓ સંતોષવામાં ન આવતાં તા.1 જાન્યુઆરીથી તેઓ માલપુરથી દિલ્હી સુધી દંડવત યાત્રા કરી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વેદના પત્ર પાઠવવા નીકળ્યાં છે. 

બે દિવસ પહેલા તેઓ મોડાસામાં પ્રવેશતા સમસ્ત વાલ્મિકી સમાજના ભાઈ-બહેનો અને સફાઈકર્મીઓ દ્વારા તેમનું સ્વાગત કરાયું હતું. અહીંથી તેઓ દંડવત યાત્રાનું પ્રસ્થાન કરીને મહાદેવપુરા તરફ આગળ વધ્યાં હતા. એ દરમિયાન અચાનક તેમની તબિયત લથડતાં તાત્કાલિક 108ને જાણ કરવામાં આવતા રસ્તામાં જ તેમને સારવાર આપવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, સફાઈકર્મીઓની નોકરીઓ કોન્ટ્રાક્ટર પર આપી દઈને શોષણ કરતી સરકાર સામે લાલજી ભગત સહિત તમામ સફાઈકર્મીઓમાં રોષ છે. એક બાજુ પીએમ મોદી સફાઈકર્મીઓના પગ ધોઈને જાહેરમાં પોતે સફાઈકર્મીઓના હામી હોવાનો દેખાડો કરે છે, બીજી તરફ તેમના જ ગૃહરાજ્યમાં એક સફાઈકર્મી આંદોલન કરીને પોતાના હકની માગણી કરી રહ્યો છે, છતાં સત્તા પક્ષના એકેય નેતાના પેટનું પાણી પણ હલ્યું નથી. આ સાથે જ સત્તાધારી ભાજપના ચાવવાના અને દેખાડવાના દાંત જુદા હોવાનું પણ સામે આવી ગયું છે. જોવાનું એ રહે છે કે, લાલજી ભગત જેવા વડીલની માગણીને સરકાર કાને ધરે છે કે નહીં.

આ પણ વાંચો: સફાઈકર્મીઓ માટે એક જનસેવક દંડવત યાત્રા કરતા દિલ્હી જવા નીકળ્યાં છે

આ પણ વાંચોઃ ખેતરમાં દવા છાંટવા ન જતા દલિત યુવકને બૂટમાં પેશાબ ભરીને પીવડાવ્યો

પશુઓથી બચવા ખેતરમાં બાંધેલો તાર મોતનું કારણ બન્યો
દલિત દંપતીની દીકરી સરિતા કુમારીએ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે 5 જાન્યુઆરીની સવારે તેના માતા-પિતા ગામની પશ્ચિમ બાજુએ તેમણે ભાગમાં રાખેલા ખેતરમાં વાવેલા પાકમાં પાણી પાવા માટે ગયા હતા. તે સાંજે પણ મોડે સુધી પાછા આવ્યા નહોતા. એ પછી તેમણે ઘણી શોધખોળ કરી હતી પરંતુ તેઓ ન મળ્યાં. આ કેસમાં, એસઆઈ મહેન્દ્ર યાદવ દ્વારા કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસ દરમિયાન ગુમ થયેલા દલિત દંપતીના ચંપલ, કોદાળી, ધાબળો, કપડાં અને મોજાં તે ખેતરમાંથી મળી આવ્યા હતા જ્યાં તેઓ કામ કરતા હતા. એ પછી ખેતરમાલિક કમલેશ સિંહની કડકાઈથી પૂછપરછ કરવામાં આવતા તેણે સ્વીકાર્યું કે તેણે પોતાના પાકને પ્રાણીઓથી બચાવવા માટે સ્ટીલના તારથી ખેતરને વાડ કરી હતી.

દલિત દંપતીને જાણ ન કરાઈ અને જીવ ગુમાવ્યો
ખેતરોમાં રંજાડ કરતા પ્રાણીઓથી પાકને બચાવવા માટે તેણે આ ઝાટકા તારને તેના ટ્યુબવેલની વીજળી સાથે જોડી દીધા હતા, જેથી પ્રાણીઓને વીજળીનો આંચકો લાગે અને તેઓ ભાગી જાય. જો કે ખેતર માલિક કમલેશસિંહે ખેતમજૂર રામચરિત અને તેમની પત્ની કિસ્મતી દેવીને આ બાબત જણાવી નહોતી. જ્યારે કમલેશ ખેતરમાં પહોંચ્યો ત્યારે તેણે જોયું કે રામચરિત્ર અને કિસ્મતી દેવીનું ઝાટકા તારના આંચકાથી મોત થઈ ગયું છે. તો તે આ ઘટના જોઈને ડરી ગયો અને પોતાના ઘરેથી બોલેરો જીપ લઈને આવ્યો અને પોતાના ભાઈ અખિલેશ સાથે મળીને બંનેના મૃતદેહ બાસુપુર નહેરમાં ફેંકી દીધા હતા. હવે આ મામલે બંનેની પોલીસે ધરપકડ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ખેતરમાં પાણી વાળતા દલિત યુવકની સરપંચ અને સાગરિતોએ હત્યા કરી 

દિલીપ મંડલે ઉપરાછાપરી ટ્વિટ કરી હતી

દિલીપ મંડલે આ વિષય પર શ્રેણીબદ્ધ ટ્વિટ કરી હતી. જેમાં તેમણે લખ્યું હતું કે, "ફાતિમા શેખના શિક્ષિકા હોવાના કોઈ પુરાવા નથી. પહેલા પણ નહોતા અને અત્યારે પણ નથી. તે કોઈ હજાર વર્ષ પહેલાંની વાત નથી. દોઢસો વર્ષ પહેલા આટલી મહાન મહિલા, એ પણ મુસ્લિમ સમાજમાં, જેનો સાક્ષરતા દર હજુ પણ ભારતમાં સૌથી ઓછો છે, જો તે હોત તો તેમના વિશે સર સૈયદ અહેમદ કરતાં પણ વધારે લખાયું હોત."

પ્રો. મંડલે ટ્વિટ કરી હતી કે, “ફાતિમા શેખ ક્યારેય અસ્તિત્વમાં નહોતા. મેં આ નામ ચોક્કસ સમયે ઘડ્યું હતું. ન તો સાવિત્રીબાઈ ફૂલે, ન જ્યોતિરાવ ફૂલે, ન તો બાબાસાહેબ આંબેડકર, કોઈએ ફાતિમા શેખનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો નહીં. તે ફક્ત મારી કલ્પના હતી. જે મેં ઘડી હતી"

આ નિવેદનથી બહુજન અને મુસ્લિમ સમાજમાં રોષનું મોજું ફરી વળ્યું હતું. એક્ટિવિસ્ટો અને ઇતિહાસકારો આને બહુજન ચળવળ અને મુસ્લિમોના યોગદાનને ભૂંસી નાખવાના કાવતરા તરીકે જોઈ રહ્યાં છે. અહીં એ યાદ રાખવું જોઈએ કે, પ્રોફેસર મંડલે કહ્યું હતું કે ફાતિમા શેખ નામનું પાત્ર તેમના દ્વારા ઘડવામાં આવ્યું હતું.
દિલીપ મંડલે શું લખ્યું હતું?

એક પોસ્ટમાં તેમણે લખ્યું, "મને માફ કરજો. ખરેખર ફાતિમા શેખ ક્યારેય અસ્તિત્વમાં નહોતી. તે કોઈ ઐતિહાસિક પાત્ર નથી. તે મારા દ્વારા ઘડવામાં આવ્યું છે. મારો કારનામા છે. તે મારો ગુનો કે ભૂલ છે કે મેં તેને શૂન્યમાંથી, એટલે કે હવામાંથી ઉભી કરી હતી. એટલે જો તમે આ માટે કોઈને દોષ આપવા માંગતા હો, તો મને દોષ આપો. આંબેડકરવાદીઓ વર્ષોથી આ માટે મારાથી નારાજ છે. માનનીય અનિતા ભારતીથી લઈને ડૉ. અરવિંદ કુમાર ખુલીને મારા પ્રત્યે નારાજગી વ્યક્ત કરી ચૂક્યાં છે. મેં આ કેમ કર્યું તે પૂછશો નહીં. મેં તે કર્યું. સમય સમયની વાત છે. મારે એક પ્રતિમા બનાવવી હતી જે મેં બનાવી નાખી. હજારો લોકો સાક્ષી છે. મોટાભાગના લોકોએ આ નામ પહેલીવાર મારી પાસેથી સાંભળ્યું છે. હું જાણું છું કે આ કેવી કરાય છે, છબી કેવી રીતે ઘડવામાં આવે છે. હું કલાનો માસ્ટર છું તેથી મારા માટે આ મુશ્કેલ નહોતું. હું છબિઓ ઘડું છું. તે મારું કામ છે."

પ્રોફેસર દિલીપ મંડલની આ પોસ્ટ પછી, ધ પ્રિન્ટે 9 જાન્યુઆરી 2019 ના રોજ લખાયેલ ફાતિમા શેખ પરનો તેમનો લેખ, "Why Indian history has forgotten Fatima Sheikh but remembers Savitribai Phule" પાછો ખેંચી લીધો હતો. 

ધ પ્રિન્ટે લખ્યું હતું કે, "દિલીપ મંડલ દ્વારા X પરની એક પોસ્ટ જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમણે ફાતિમા શેખ નામનું "ઐતિહાસિક" પાત્ર ઘડ્યું છે, તેની ધ પ્રિન્ટ દ્વારા નોંધ લેવામાં આવી છે. અમે આ બાબતની તપાસ કરવા માટે આ લેખને પરત ખેંચી રહ્યાં છીએ."

બહુજન એક્ટિવિસ્ટો, લેખકો રોષે ભરાયા

પ્રો. મંડલના આ દાવાને કારણે બહુજન કાર્યકરો અને લેખકોમાં ભારે રોષ છે. પત્રકાર શ્યામ મીરા સિંહે લખ્યું, "તમે કહી રહ્યા છો કે, '2006 પહેલા ફાતિમા શેખનો કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો. તમે તેમને કાલ્પનિક રીતે ઘડ્યાં છે. મને કોઈ પુસ્તક બતાવો.'" હું તમને ૧૯૯૧નું એક પુસ્તક બતાવી રહ્યો છું. તેમાં સ્પષ્ટપણે લખ્યું છે કે ફાતિમા શેખ સાવિત્રીબાઈ ફૂલેજીનાં સહયોગી હતા."

આ પણ વાંચો: ભારતમાં મુસ્લિમ સ્ત્રી સાક્ષરતાનો દર આજે 50 ટકા છે તેના પાયામાં ફાતિમા શેખનો પરસેવો પડેલો છે

પ્રોફેસર મંડલને આપેલી જવાબી પોસ્ટમાં એક વ્યક્તિએ પ્રસારણ મંત્રાલયના પ્રકાશન વિભાગ દ્વારા 1986 માં પ્રકાશિત પુસ્તક "ક્રાંતિજ્યોતિ સાવિત્રીબાઈ ફૂલે" માંથી કેટલાક પાના પોસ્ટ કર્યા અને લખ્યું, "જૂઠું બોલવામાં કોઈ શરમ તો ક્યાંથી આવશે?"

દિલીપ મંડલ સરકારમાં જોડાયા પછી વલણ બદલાયું છે

બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટીના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર અને દલિત નારીવાદ પર લખતા લેખિકા પ્રિયંકા સોનકરે જણાવ્યું હતું કે, ઐતિહાસિક કાર્ય કરનારા નાયકો અને નાયિકાઓને ઘડવામાં આવતા નથી તેમને શોધવામાં આવે છે. પ્રોફેસર મંડલ પહેલા ખૂબ સારું કામ કરતા હતા પરંતુ ભારત સરકારમાં જોડાયા પછી તેમણે પોતાનું વલણ બદલી નાખ્યું છે. ફાતિમા શેખને કાલ્પનિક પાત્ર કહેવું તો મોદીજી અથવા ભાજપ નેતા કોઈપણ નેતા કરી શકે છે, પરંતુ બહુજન સમાજની એક વ્યક્તિને આવું કહેવા માટે પ્રેરિત કરીને તેઓ સમાજમાં ભાગલા પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ફાતિમા શેખ હતા પરંતુ એ સાચું છે કે તેમને માતા સાવિત્રીબાઈ ફૂલે જેટલી ઓળખ મળી ન હતી."

તેઓ પ્રસિદ્ધિ મળતી રહે તે માટે આવું કરે છેઃ ડો.ઓબેદ મનવાટકરે

જાણીતા શિક્ષણવિદ અને વિદ્વાન ડૉ. ઓબેદ મનવાટકરે કહ્યું, “જેઓ એક સમયે ફાતિમા શેખના ગુણગાન ગાતા હતા તેઓ હવે તેને કાલ્પનિક પાત્ર કહી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા લેખકોમાંના એક જેમણે ફાતિમા શેખને કાલ્પનિક પાત્ર ગણાવ્યું છે તે પૈકી એકેય વ્યક્તિની પૃષ્ઠભૂમિ મહારાષ્ટ્રની નથી, ન તો તેમણે મહારાષ્ટ્રની સંસ્કૃતિ, સમાજશાસ્ત્ર, ઇતિહાસ પર કોઈ નક્કર સંશોધન કર્યું છે. તેઓ એટલા માટે લખે છે કારણ કે તેમની પોસ્ટ્સ વાયરલ થાય છે જેથી તેમને પ્રસિદ્ધિ મળતી રહે અને તેમનું નામ સોશિયલ મીડિયામાં ગૂંજતું રહે. ફાતિમા શેખ પર એક પુસ્તક છે, સાવિત્રીબાઈના પત્રવ્યવહારમાં તેમના નામનો ઉલ્લેખ છે. તેઓ કોઈ કાલ્પનિક પાત્ર નથી. આ વિષય પર આટલું જ કહી શકાય. જો 17-18મી સદીનો કોઈ ખાસ ઇતિહાસકાર કોઈ ટિપ્પણી કરે છે, તો તેમાં ચર્ચા કરવાની મજા આવે. કોઈ સોશિયલ મીડિયાની પોસ્ટ પર દલીલ કરવામાં હું મારો સમય નહીં બગાડું."

મંડલ હવે સંઘી છાવણીમાં હોવાથી આવું બોલે છેઃ જિતેન્દ્ર મીણા

ભારત આદિવાસી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા અને દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસ વિભાગના પ્રોફેસર જિતેન્દ્ર મીણા કહે છે કે, "એવું જરૂરી નથી કે ઇતિહાસમાં બનેલી બધી ઘટનાઓ રેકોર્ડ કરવામાં આવી હોય, ઉદાહરણ તરીકે આપણે જોઈએ તો આદિવાસી ઇતિહાસમાં કોલોનિયલ એરા પહેલા તેના પર લગભગ કોઈ દસ્તાવેજીકરણ નથી. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે આદિવાસીઓનું કોઈ યોગદાન નથી. આપણા દેશમાં ઇતિહાસ લખવાની પરંપરા નવી છે અને એ પહેલાં મૌખિક એટલે કે ઓરલ ટ્રેડિશન પર જ નિર્ભર હતું. ઇતિહાસ લખવાની પરંપરા બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન શરૂ થઈ હતી. તે 19મી સદીના સમયથી શરૂ થઈ હતી અને તે પહેલાં જે કંઈ લખાતું હતું તે શાસક વર્ગ વિશે હતું." 

ઓબીસી-મુસ્લિમો વચ્ચે વૈમનસ્ય પેદા કરવાનું કાવતરું?

જિતેન્દ્ર મીણા આગળ કહે છે, "ઇતિહાસમાં કોઈ પાત્રને ઘડી નથી શકાતું. ઇતિહાસકારો પાસે કેટલીક માહિતી/તથ્યો હોય છે જે આપણને નાયકો અને નાયિકાઓ વિશે જણાવે છે. તેથી આ દાવો કરવો યોગ્ય નથી. પ્રોફેસર દિલીપ મંડળ આજકાલ આરએસએસની છાવણીમાં હોવાથી, તેમને ફાતિમા શેખના નામ સામે વાંધો છે કારણ કે તે મુસ્લિમ છે અને સાવિત્રીબાઈ ફૂલે ઓબીસી વર્ગમાંથી આવે છે - ઓબીસી અને મુસ્લિમો વચ્ચે એક રાષ્ટ્રીય ગઠબંધન રચાયું છે, તેઓ તેને તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ એ લોકો છે જે ઇતિહાસનો ઉપયોગ પોતાના ફાયદા માટે કરે છે. "

ફાતિમા શેખને કાલ્પનિક પાત્ર કહેવાથી તેમનું યોગદાન ઓછું નહીં થાય

પ્રો. જિતેન્દ્ર મીણા વધુમાં કહે છે કે ફાતિમાના પાત્રને કાલ્પનિક કહીને કે તેમને બદનામ કરવાથી તેમના યોગદાન કે મહત્વ ઓછું થશે નહીં. આ ઘટનાએ ન માત્ર મુસ્લિમ સમાજ પ્રત્યે નફરત વધારવાનું કામ કર્યું નથી, પરંતુ બંને તરફથી નફરત વધારવાનો પ્રયાસ છે. જે રીતે દિલીપ મંડલ પોતાને ઓબીસી બુદ્ધિજીવી તરીકે સ્થાપિત કરી રહ્યા છે, તે જ રીતે તેઓ મુસ્લિમોના હૃદયમાં ઓબીસી પ્રત્યે પણ નફરત પેદા કરી રહ્યા છે. તે જોતા તેઓ મુસ્લિમોના દિલમાં ઓબીસી પ્રત્યે અને ઓબીસીના દિલમાં મુસ્લિમો પ્રત્યે નફરત પેદા કરવાનું કામ કરી રહ્યાં છે. જે સંપૂર્ણપણે રાજકીય રીતે પ્રેરિત છે. ભાજપ દ્વારા મુસ્લિમો પ્રત્યે નેરેટિવ ઘડવો નવી વાત નથી. મીડિયાનું અલ્ગોરિધમ મને સમજાય છે,જેમ હિટલરના સમયમાં તેના અત્યાચારોને મોટા પાયે ન્યાયી ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, તેમ હાલમાં ભારતમાં પણ એવું જ થઈ રહ્યું છે."

આ પણ વાંચો: કુંભમેળામાં 370 દલિત સંતોને મહામંડળેશ્વર, મંડળેશ્વર, પીઠાધિશ્વર બનાવાશે

સમગ્ર દેશમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી બાળકોમાં સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટ ફોનનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે, જેના કારણે બાળકોમાં વાંચન શક્તિ અને રમત ગમતનો વ્યાપ પણ ઘટી રહ્યો છે. જે અંગે શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરિયાએ આજે ગાંધીનગરમાં સ્વર્ણિમ સંકુલ -2  ખાતે ઉચ્ચ અને ટેકનિકલ શિક્ષણ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ સુનયના તોમર સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજી હતી. જેમાં શાળાના બાળકોને સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટ ફોનની નકારાત્મક અસરોથી કઈ રીતે દૂર રાખી શકાય તે અંગે ચર્ચા વિચારણા કરવામાં આવી હતી.

આ અંગે શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી પાનશેરિયાએ જણાવ્યું હતું કે, બાળકો, વાલીઓ અને શિક્ષકો માટે ચિલ્ડ્રન યુનિવર્સિટી અને ટીચર યુનિવર્સિટી તેમજ સિવિલના સાઇકાટ્રીસ્ટની સાથે પરામર્શ કરીને એક પરિપત્ર બહાર પાડવામાં આવશે અને બાળકોના ભવિષ્યની ચિંતા કરીને એક અભિયાન સ્વરૂપે શરૂ કરવામાં આવશે.

બાળકોનો સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટ ફોનનો વધુ ઉપયોગ તેમની શારીરિક અને માનસિક શક્તિને અસર કરી રહ્યો છે, બાળકો મોબાઈલનો ઉપયોગ ઓછો કરે અને રમત ગમત પ્રત્યે વધુ ધ્યાન આપે તે માટે વાલીઓ તેમજ શિક્ષકો માટે નિયમ બનાવાશે. જેમાં શિક્ષકોને ક્લાસ રૂમમાં મોબાઈલના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ અને પ્રાથમિક શાળાના બાળકો મોબાઈલ લઈને શાળામાં ન આવે તે માટેના કડક પગલાં લેવામાં આવશે.

શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, બાળકોના સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટ ફોનના ઉપયોગને બદલે તેમને વાંચન અને રમત-ગમત જેવી પ્રવૃતિઓમાં જોડાયેલા રહે તે માટે શાળાઓના શિક્ષકોને માહિતગાર કરવામાં આવશે. તેમણે બાળકોના માતા-પિતાને વિનંતી કરી હતી કે, બાળકોની સામે પોતે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ ન કરે, માતા-પિતા પોતે પોતાના બાળકના ભવિષ્યની ચિંતા કરીને સોશિયલ મીડિયાથી બાળકને દૂર રાખે. સમગ્ર ભારતમાં બાળકો સોશિયલ મીડિયાથી દૂર રહી પોતાના જીવનમાં વાંચન અને રમત ગમતને સ્થાન આપે તે માટે શિક્ષકો, વાલીઓ અને બાળકો માટે માર્ગદર્શિકા બહાર પાડનારું ગુજરાત પ્રથમ રાજ્ય હશે તેવી આશા પણ શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રીએ વ્યક્ત કરી હતી.

શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રીએ વધુમાં એન.જી.ઓ, ધાર્મિક સંસ્થાઓ, તેમજ સામાજિક કાર્યકરો તેમજ મીડિયાના મિત્રોને બાળકોને સોશિયલ મીડિયા અને સ્માર્ટ ફોનથી દૂર રહે તે માટેના અભિયાનમાં જોડાવા અનુરોધ કર્યો હતો. તેમજ ચિલ્ડ્રન યુનિવર્સિટી અને ટીચર યુનિવર્સિટી સરકાર સાથે મળીને કઈ રીતે આ મહાભિયાન લોકો સુધી વધુને વધુ પહોચે તે અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. દરેક શાળામાં શોર્ટ ફિલ્મ મારફતે બાળકોના વાલીઓને સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગો અને તેના નુકશાન વિષે માહિતગાર કરવામાં આવશે, વાલીઓ અને શિક્ષકો જો જાગૃત હશે તો જ બાળકો સોશિયલ મીડિયાથી દૂર રહી વાંચનની સાથે પોતાના જીવન ઘડતર અને સ્પોર્ટ્સ સાથે જોડાઈને પોતાની તંદુરસ્તીનો ખ્યાલ રાખી શકશે.

આ પણ વાંચો: આગામી શૈક્ષણિક વર્ષ 2024-25થી ધોરણ 1 થી 12 ના પુસ્તકો બદલાશે

પાસપોર્ટ મામલે કયો દેશ ટોચ પર રહ્યો?

સિંગાપોર સતત બીજા વર્ષે વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટની યાદીમાં ટોચ પર રહ્યું છે. ૨૦૨૫ના હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ મુજબ, સિંગાપોર પાસપોર્ટ ધારક ૧૯૫ દેશોમાં વિઝા વિના મુસાફરી કરી શકે છે. જાપાન આ યાદીમાં બીજા ક્રમે છે, જેના પાસપોર્ટ ધારકો 193 દેશોમાં વિઝા મુક્ત મુસાફરી કરી શકે છે.

આ છે પાસપોર્ટ મામલે ટોચના 10 દેશો:

૧. સિંગાપોર
2. જાપાન
3. ફિનલેન્ડ
4. ફ્રાન્સ
5. જર્મની
6. ઇટાલી
7. દક્ષિણ કોરિયા
૮. સ્પેન
9. ઑસ્ટ્રિયા
૧૦. ડેનમાર્ક

આ પાસપોર્ટના રેન્કિંગમાં પણ ફેરફાર થયો

છેલ્લા દાયકામાં UAE એ પોતાની સ્થિતિમાં મોટો સુધારો કર્યો છે અને હવે તે 10મા સ્થાને છે. તેના નાગરિકો હવે ૧૮૫ દેશોમાં વિઝા મુક્ત મુસાફરી કરી શકે છે. જ્યારે અમેરિકાના રેન્કિંગમાં પણ ઘટાડો થયો છે અને તે હવે નવમા સ્થાને છે, જ્યારે 2015 માં તે બીજા સ્થાને હતું.

તળિયે કોણ છે? 

2025 માં પાકિસ્તાન અને યમન 103મા ક્રમે છે, જ્યાં પાસપોર્ટ ધારકોને ફક્ત 33 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરીની મંજૂરી છે. એ પછી ઇરાકનો નંબર આવે છે, આ દેશના પાસપોર્ટ ધારકો 31 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરી કરી શકે છે, સીરિયા પાસપોર્ટ ધારકો 27 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરી કરી શકે છે અને અફઘાનિસ્તાન પાસપોર્ટ ધારકો 26 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરી કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો: ભારતમાં પાસપોર્ટ ઈશ્યૂ થવાના આંકડાઓ વધ્યાં, ગુજરાત છઠ્ઠા નંબરે

રાજ્યની સરકારી પ્રાથમિક શાળાઓમાં વિદ્યા સહાયકોની ભરતીની સંખ્યામાં વધારો કરવા માટે ઉમેદવારો દ્વારા સરકારમાં અનેક વખત રજૂઆતો કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેમની માંગણીઓને અત્યાર સુધી ધ્યાને લેવામાં આવી નથી. જેના કારણે ઉમેદવારોએ વિદ્યા સહાયકની બેઠક વધારવાની માંગ સાથે ગાંધીનગરમાં ધામા નાખ્યા છે. જેના અંતર્ગત ઉમેદવારો દ્વારા આજે ગાંધીનગરના વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર ખાતે દેખાવો કરવા પહોંચ્યા હતા. ત્યારે પોલીસ દ્વારા ઉમેદવારોની અટકાયત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જેના કારણે થોડા સમય માટે ઉમેદવારો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ ના દ્રશ્યો સર્જાયા હતા. જો કે, સમજાવટ બાદ ઉમેદવારો રોડ પર બેસી ગયા હતા. જેથી મામલો થાળે પડ્યો હતો.  

ગાંધીનગર ખાતે વિદ્યા સહાયકની ભરતીમાં જગ્યા વધારવા માટેની માંગણી કરવા આવેલા ઉમેદવારોએ જણાવ્યું હતું કે, સરકાર દ્વારા ચાલુ વર્ષે 5000 વિદ્યા સહાયકોની ઉમેદવારોની ભરતીની પ્રક્રિયા હાથ ધરાઇ છે, અમારી (ઉમેદવારોની) માગ છે કે વિદ્યા સહાયકોની 10,000 જગ્યા પર ભરતી કરવામાં આવે. કારણ કે, હાલમાં રાજયમાં ધોરણ 1 થી 5 માં 18 હજાર કરતા વધુ જગ્યા ખાલી પડી રહી છે.

વિદ્યા સહાયકના ઉમેદવારોએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, રાજયમાં આશરે 18 હજાર શિક્ષકોની જગ્યાઓ ખાલી પડી છે અને તેની સામે સરકાર દ્વારા ધોરણ 1થી 5માં માત્ર 5 હજારની જગ્યા માટે જ ભરતીની જાહેરાત કરાઇ છે. જ્યારે ધોરણ 6 થી 12 સુધીમાં 50 ટકાથી વધારે ભરતી કરવામાં આવી છે તો અમારી સાથે અન્યાય કેમ થઈ રહ્યો છે? ધોરણ 1થી 5 માં તો 18 હજાર જગ્યાઓ ખાલી હોવા છતાં કેમ આટલી ઓછી જગ્યા માટેની જાહેરાત કરાઇ છે?

વિદ્યાસહાયકોના ઉમેદવારોનું કહેવું છે કે, બાળકો માટે ધોરણ 1થી 5 એ પાયાનું શિક્ષણ છે અને તેમાં જ આટલી ઓછી જાહેરાત કરાઇ છે. જે અમારી સાથે અને બાળકો સાથે થતો અન્યાય છે અને તેના માટે અમે અહીં આવ્યાં છીએ.

આ પણ વાંચો: રાજ્યની ડિગ્રી ઈજનેરી કોલેજોના 4000 અધ્યાપકો મળવાપાત્ર લાભથી વંચિત

આવો જ ભય ઉત્તરપ્રદેશના પીલીભીતના ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના જિલ્લા પ્રમુખે અનુભવાઈ રહ્યો છે. તેમણે તેમના જ પક્ષના ધારાસભ્ય પર જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ARSETI સેન્ટરના બાંધકામમાં દખલગીરી અને દબાણનો આરોપ લગાવીને તેમણે જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી ખાતે ધરણા કર્યા અને સુરક્ષાની માંગ કરી છે. સામે છેડે ધારાસભ્યએ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા, જ્યારે વહીવટીતંત્રે આ મામલાની તપાસ કરવાનું વચન આપ્યું છે. આ ઘટનાએ ભાજપમાં દલિત નેતાઓની સ્થિતિ પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

ઉત્તર પ્રદેશના પીલીભીત જિલ્લામાં, ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના જિલ્લા પ્રમુખ અને કલ્યાણપુર નૌગવા ગામના સરપંચ શાંતિ સ્વરૂપ સોનકરે પોતાની જ પાર્ટીના બરખેડાના ધારાસભ્ય સ્વામી પ્રવક્તાનંદ (જયદ્રથ) પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે તેમનાથી તેમના જીવને જોખમ છે. 

મંગળવારે તેમણે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટની ઓફિસની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું અને વહીવટીતંત્ર પાસેથી સુરક્ષાની માંગ કરી હતી. સોનકર કહે છે કે ધારાસભ્ય તેમના સંબંધીઓને ફાયદો પહોંચાડવા માટે RSETI સેન્ટર (ગ્રામીણ સ્વ-રોજગાર તાલીમ સંસ્થા) ના બાંધકામમાં દખલ કરી રહ્યા છે અને તેમના વિરોધને કારણે તેમને જાનથી મારી નાખવાની ધમકીઓ મળી રહી છે. દલિત નેતાએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે ધારાસભ્યના સાસરિયાઓ આ જ ગામમાં રહે છે અને તેઓ સેન્ટરની આડમાં પોતાનો સ્વાર્થ સાધવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

દલિતોનો અવાજ દબાવવાનો પ્રયાસ?

આ મામલે શાંતિ સ્વરૂપ સોનકર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સંજય કુમાર સિંહને મળ્યા અને તેમની ફરિયાદ નોંધાવી, ત્યારબાદ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે આ મામલાની તપાસ કરવાનું વચન આપ્યું અને તેને સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ (સદર) ને સોંપી દીધું. સોનકર કહે છે કે ભાજપમાં દલિત નેતાઓનો અવાજ દબાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, અને આ કેસ તેનો જ એક ભાગ છે. તેમણે કહ્યું કે ધારાસભ્યનું વર્તન માત્ર દલિત વિરોધી નથી પણ તે દલિતોને વિકાસથી વંચિત રાખવાનો પ્રયાસ છે.

ધારાસભ્યએ આરોપોને નકારી કાઢ્યા

દરમિયાન ધારાસભ્ય સ્વામી પ્રકાશાનંદે આરોપોને નકારી કાઢ્યા અને સોનકર પર સસ્તી લોકપ્રિયતા મેળવવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમનું કહેવું છે કે સોનકર કોઈના નિર્દેશ પર કામ કરી રહ્યાં છે અને તેમની છબી ખરાબ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. પ્રકાશાનંદે જણાવ્યું હતું કે તેમના પ્રયાસોને કારણે ARSETI સેન્ટરનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, જે ગામના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેમનો સોનકર સાથે કોઈ સંપર્ક થયો નથી અને આ આરોપો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણા છે.

શું દલિતો સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો છે?

શાંતિ સ્વરૂપ સોનકરનો આરોપ છે કે ભાજપમાં દલિત નેતાઓને ફક્ત શોપીસ તરીકે રાખવામાં આવે છે, જ્યારે તેમના અધિકારો અને સુરક્ષા પર કોઈ ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી. તેમણે માંગ કરી છે કે વહીવટીતંત્ર આ મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરે અને તેમને સુરક્ષા પૂરી પાડે. સોનકરે કહ્યું કે જો તેમની ફરિયાદોને ગંભીરતાથી લેવામાં નહીં આવે તો તેઓ ઉચ્ચ સ્તરે આંદોલન કરશે.

મામલાની સંપૂર્ણ તપાસ કરવામાં આવશેઃ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ

આ મામલે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સંજય કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે કલ્યાણપુર નૌગવાંમાં 2.5 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ICT સેન્ટર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે વિસ્થાપિત ગ્રામજનોનું પુનર્વસન ટૂંક સમયમાં કરવામાં આવશે અને બાંધકામ કાર્યમાં કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યા આવવા દેવામાં આવશે નહીં. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે એમ પણ કહ્યું કે આ મામલાની સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા સાથે તપાસ કરવામાં આવશે.

ભાજપમાં દલિત નેતાઓની હાલત કફોડી?

આ કેસ ભાજપમાં દલિત નેતાઓની સ્થિતિ અને તેમના અવાજને દબાવવાના આરોપોને ઉજાગર કરે છે. શું ભાજપમાં દલિત નેતાઓનો ઉપયોગ ફક્ત વોટ બેંક તરીકે થાય છે? આ પ્રશ્ન હવે વધુ ગંભીર બની ગયો છે. દલિત સમાજ માટે, આ ઘટના સલામતી અને સન્માન માટેની તેમની લડાઈને વધુ મજબૂત બનાવવાની નિશાની છે.

આ પણ વાંચો: ભાજપના દલિત નેતાની સગીર દીકરી સાથે 4 શખ્સોએ કારમાં રેપ કર્યો

મામલો શું છે?
મામલો જાતિવાદ માટે કુખ્યાત ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીં હરદોઈ જિલ્લાના કોથાવાના અટવા ગામના રહેવાસી વિશ્વનાથની પત્ની શાંતિ દેવીનું ૧૯ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ અવસાન થયું હતું. એ પછી વિશ્વનાથ પત્નીનું મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર કઢાવવા માટે ગ્રામ પંચાયતના તલાટી સરિતા દેવી પાસે ગયા હતા. વિશ્વનાથના મતે, શરૂઆતમાં તલાટી સરિતા દેવી ડેથ સર્ટિફિકેટ કાઢી દેવામાં ખચકાટ અનુભવતા હતા. એ પછી તેણે સર્ટિફિકેટ બનાવી આપવા માટે બે હજાર રૂપિયાની લાંચની માંગણી કરી હતી.

કલેક્ટરને ફરિયાદ કરી
મળતી માહિતી અનુસાર, જ્યારે વિશ્વનાથે તલાટીને લાંચ આપવાની ના પાડી. તો તેણે વિશ્વનાથને ખૂબ ધક્કા ખવડાવ્યા. અંતે, જ્યારે પ્રમાણપત્ર બનાવવામાં આવ્યું ત્યારે પણ તે પત્ની શાંતિ દેવીનું નહોતું, પરંતુ તેમનું ખુદનું જ હતું. ૩ જાન્યુઆરીના રોજ, તલાટી સરિતા દેવીએ વિશ્વનાથને 'વિશ્વનાથનું' જ મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર પકડાવી દીધું હતું. વિશ્વનાથે કહ્યું કે તે સ્થળ પર પ્રમાણપત્ર યોગ્ય રીતે જોઈ શક્યો નહીં. પણ જ્યારે તેણે ઘરે જઈને પ્રમાણપત્ર જોયું ત્યારે તે સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો. એ પછી તેણે આ અંગે હરદોઈ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ મંગલા પ્રસાદ સિંહને ફરિયાદ કરી.

ઘરે જ આપવામાં આવ્યું મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર
કલેક્ટર મંગલા પ્રસાદ સિંહે આ મામલે કડક કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપ્યો. જે બાદ જિલ્લા પંચાયતના અધિકારીએ તલાટી સચિવ સરિતા દેવીને સસ્પેન્ડ કરી દીધી. તેમની સામે FIR પણ દાખલ કરવામાં આવી છે. એટલું જ નહીં તાલુકા વિકાસ અધિકારીએ પોતે વિશ્વનાથના ઘરે ગયા અને તેમને તેમની પત્ની શાંતિ દેવીનું મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર આપ્યું હતું.

આ પણ વાંચોઃ દલિત મહિલા સરપંચ ને ઉપસરપંચ-તલાટીએ બેસવા ખુરશી ન આપી

મધ્યપ્રદેશના છત્તરપુરની ઘટના
મામલો મધ્યપ્રદેશના છતરપુર જિલ્લાના સટઈ પોલીસ સ્ટેશનમાં આવતા અતરાર ગામનો છે. અહીં એક દલિત વ્યક્તિએ પુજારી દ્વારા હનુમાન મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવ્યો અને પછી તેને ગામના કેટલાક લોકોમાં વહેંચ્યો હતો. જેની જાણ ગામના સરપંચ સંતોષ તિવારીને થતા, તેણે દલિત પરિવાર અને પ્રસાદ ખાનારા 20 જેટલા લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર જાહેર કરી દીધો છે.
પોલીસ સરપંચને છાવરી રહ્યાનો આક્ષેપ
ગ્રામજનોનો આરોપ છે કે સરપંચના આદેશ પછી તેમને લગ્ન, બેસણાં કે ગામની જાહેર મિટીંગો જેવા કોઈપણ સામાજિક કાર્યક્રમમાં આમંત્રણ આપવામાં નથી આવતું. આ કારણે તેમને ભારે માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. પીડિત દલિત પરિવારે આ બાબતની ફરિયાદ એસપીને કરી છે અને યોગ્ય કાર્યવાહીની માંગ કરી છે. પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી છે.

આ પણ વાંચોઃ 250 દલિતોનો 1 મહિનાથી સામાજિક બહિષ્કાર, પણ નમે એ બીજા...

પ્રસાદ વહેંચનાર અને ખાનાર બધાંનો સામાજિક બહિષ્કાર
ઘટના 20 ઓગસ્ટ, 2024ની છે. જગત અહિરવાર નામના એક દલિત વ્યક્તિએ ગામના હનુમાન મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવ્યો હતો અને મંદિરના પૂજારી સહિત 20 લોકોમાં તેને વહેંચ્યો હતો. જેની જાણ સરપંચ સંતોષ તિવારીને થતા તેણે પ્રસાદ વહેંચનાર અને ખાનારા તમામ લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

સરપંચે આરોપો નકાર્યા
 જગત અહિરવારે ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે સરપંચ સંતોષ તિવારીએ તેનો, જેણે પ્રસાદ ખાધો તેનો અને જેમણે પ્રસાદ હાથમાં લીધો એવા 20થી વધુ લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર કરાવી દીધો છે. જેના કારણે અમારે ભારે માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ મામલે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ તે પછી પણ કોઈ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. આવું એટલા માટે થઈ રહ્યું છે કેમ કે અમે દલિત સમાજમાંથી આવીએ છીએ. આ બધું અસ્પૃશ્યતાની પ્રથાને કારણે થઈ રહ્યું છે. આ બાબતે સરપંચનું કહેવું છે કે તેમના પર લગાવવામાં આવેલા આક્ષેપો ખોટા છે અને ફરિયાદી જૂની રાજકીય અદાવતનો બદલો લઈ રહ્યા છે.
અન્ય એક પીડિત રાજુ કુશવાહાએ કહ્યું કે તેમનો બહિષ્કાર કરવામાં આવ્યો કારણ કે તેમણે એક દલિત પરિવારનો પ્રસાદ ખાધો હતો. હવે ગામમાં પણ કોઈ તેમને બોલાવતું નથી.

આરોપી સરપંચે કેસમાં શું કહ્યું?
દરમિયાન, ગામના વડા સંતોષ તિવારી કહે છે કે આ બધું ચૂંટણીના મતભેદોને કારણે થઈ રહ્યું છે કારણ કે જગત અહિરવારે ગત ચૂંટણીમાં તેમની સામે ચૂંટણી લડી હતી અને હારી ગયા હતા. એટલા માટે તેઓ આરોપો લગાવી રહ્યા છે. છતરપુર જિલ્લાના બિજાવર એસડીઓપી શાશંકર જૈને જણાવ્યું હતું કે તેમને આ મામલે અરજી મળી છે અને આ મામલો ગંભીર છે. તેમણે કહ્યું કે તપાસ ચાલી રહી છે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત મહિલાના મોં પર પેશાબ કર્યો, ઝૂંપડી અને ઉભા પાક પર ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું 

માલપુરથી દિલ્હી સુધીની દંડવત યાત્રા

સફાઈકર્મીઓનું ગુજરાતમાં ભારે શોષણ થઈ રહ્યું છે. તેમની અનેક માગણીઓ વર્ષોથી પડતર છે, અનેક આવેદનપત્રો આપવા છતાં કોઈ મંત્રી, અધિકારી તેના વિશે કશી નક્કર કાર્યવાહી કરતો નથી. એવી સ્થિતિમાં અરવલ્લી જિલ્લામાંથી એક જનસેવક દંડવત પ્રણામ કરતા કરતા દિલ્હી જવા માટે નીકળ્યાં છે. હાલ તેઓ મોડાસા પહોંચ્યાં છે. આવતા વર્ષ સુધીમાં તેઓ દિલ્હી પહોંચશે અને પીએમ મોદીને મળી સફાઈકર્મીઓના પડતર પ્રશ્નોનો વહેલીતકે ઉકેલ લાવો તેવી રજૂઆત કરશે. 

નેતાઓના પેટનું પાણી પણ હલતું નથી

આ જનસેવકનું નામ લાલજી ભગત છે અને હાલ તેઓ આ રીતે દંડવત પ્રણામ કરતા કરતા મોડાસા પહોંચી ગયા છે. તેમની આટલી કપરી યાત્રાને જોઈને પણ ભાજપના કોઈ નેતાના પેટનું પાણી પણ હલ્યું નથી. સફાઈ કામદારોની પડતર પ્રશ્નોને લઇને અરવલ્લીથી દિલ્હી સુધી શરૂ થયેલી આ દંડવત યાત્રાને લઇને હવે પ્રદેશ આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓ આગળ આવ્યા છે. આપ ગુજરાત પ્રમુખ ઈસુદાન ગઢવીએ લાલજી ભગતની દંડવત યાત્રાને લઇને પ્રધાનમંત્રી મોદીને અપીલ કરતાં જણાવ્યું કે, કોઈપણ હિસાબે સફાઈ કામદારોના પડતર પ્રશ્નોનું નિરાકરણ લાવો.

ભાજપનો એકેય નેતા હજુ મળવા આવ્યો નથી

બીજી બાજુ અરવલ્લી જિલ્લાના એકેય ધારાસભ્ય કે મંત્રી પાસે સમય જ ન હોય તેમ અદ્રશ્ય થઈ ગયા છે. એક માણસ સફાઈ કામદારોના પડતર પ્રશ્નોને વાચા આપવા માટે દંડવત યાત્રા કરીને ગુજરાતથી દિલ્હી સુધી જઈ રહ્યાં હોય તો કેમ કોઈ ધારાસભ્ય કે મંત્રી તેમની વાત સરકાર સુધી પહોંચાડતા નથી, શું સફાઈ કામદારોના પ્રશ્નો સરકાર સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી ધારાસભ્યો કે મંત્રીઓની નથી? શું તેમની વાત ગાંધીનગરમાં કોઈ સાંભળતું જ નથી? આવા સવાલો પણ સફાઈકર્મીઓમાં થઈ રહ્યાં છે.

માલપુરથી દંડવત કરતા મોડાસા પહોંચ્યાં

વર્ષ 2025ની પ્રથમ જાન્યુઆરીના રોજથી ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે અરવલ્લીના માલપુરથી દંડવત યાત્રા શરૂ કરી હતી. અંદાજે પચ્ચીસ કિલોમીટરનું અંતર કાપી તેઓ હાલ મોડાસા પહોંચ્યાં છે. જ્યાં સમાજના આગેવાનો તેમજ નગરજનોએ ભવ્ય આવકાર આપ્યો હતો.

ગાંધીનગરમાં અમારું કોઈ સાંભળતું નથી: લાલજી ભગત 

લાલજી ભગતે જણાવ્યું હતું કે, સફાઈકામદારોના પ્રાણ પ્રશ્નો અંગે વારંવાર સરકારને રજૂઆત કરવામાં આવી છે, જોકે હજુ સુધી સફાઈકર્મીઓની વાત સાંભળવામાં આવી નથી. તેમની માંગ છે કે સફાઈ કામદારોનું શોષણ બંધ કરવામાં આવે, તેમનું વેતન સીધા બેંક ખાતામાં આવે અને અનામત સહિતની બાબતોનો પણ તેમાં અમલ કરવામાં આવે. આ મામલે ગાંધીનગરમાં કોઈ સફાઈકર્મીઓની વાત કાને ધરતું ન હોવાથી હવે મેં દિલ્હી જઈ પીએમ મોદીને મળીને રજૂઆત કરવાનું નક્કી કર્યું છે.

લાલજી ભગત અગાઉ પણ રજૂઆતો કરી ચૂક્યાં છે

ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉ લાલજી ભગત દંડવત યાત્રા કરીને ગાંધીનગર સુધી જવા નીકળ્યાં હતાં. પરંતુ સત્તા પક્ષના લોકોએ તેમને આશ્વાસનો આપીને યાત્રા રોકાવી દીધી હતી. એ પહેલા પણ તેમણે દિલ્હી સુધી પદયાત્રા કરી છે પરંતુ હજુ સુધી તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં આવી નથી. હવે લાલજી ભગતે ફરી એકવાર સરકાર સામે બાંયો ચઢાવી છે અને સૌથી કઠિન એવી દંડવતા યાત્રા શરૂ કરી દીધી છે ત્યારે સરકાર તેમની માગણીઓને ધ્યાનમાં લે છે કે કેમ તેના પર નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના અધ્યક્ષ ગુજરાતથી દંડવત કરતા દિલ્હી જશે

મધ્યપ્રદેશના બાગલખેડની ઘટના

ઘટના મધ્યપ્રદેશના નર્મદાપુરમ જિલ્લાના માખનનગર તાલુકાના બાગલખેડી ગામનો છે. અહીં રહેતા એક દલિત યુવક નરેશ અહિરવારને વર્ષ 2020 માં સરકારી દસ્તાવેજોમાં મૃત જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં કોઈએ તેના અંતિમ સંસ્કાર માટેની 'અંતિમ સંસ્કાર સહાય' યોજનાના નામે 5,000 રૂપિયા ઉપાડી લીધાં હતા. આ છેતરપિંડી ત્યારે પ્રકાશમાં આવી જ્યારે ફરિયાદી નરેશ અહિરવારે તેની પત્નીની ડિલિવરી પછીની સબલ સ્કીમ હેઠળ ઓનલાઈન નોંધણી માટે અરજી કરી.

આ પણ વાંચોઃ 'વિદ્યાની દેવી સાવિત્રીબાઈ છે' કહેનાર શિક્ષિકાને 10 મહિનાથી પગાર નથી મળતો

નરેશ અહિરવારે જણાવ્યું કે વર્ષ 2020માં તત્કાલીન ગ્રામ પંચાયત તલાટી સંજુ અહિરવાર અને પૂર્વ સરપંચ સુરેખા યાદવે તેને સરકારી દસ્તાવેજોમાં મૃત જાહેર કરી દીધો હતો. એટલું જ નહીં, 13 જુલાઈ, 2020 ના રોજ અંતિમ સંસ્કાર સહાય તરીકે તેમના નામે 5000 રૂપિયા પણ ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા. નરેશને આ છેતરપિંડી વિશે ત્યારે ખબર પડી જ્યારે તેણે 23 નવેમ્બર 2024 ના રોજ તેની પત્ની ભારતી અહિરવારની ડિલિવરી પછી સરકારી યોજનાના લાભો મેળવવા માટે અરજી કરી. નરેશે 24 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ કલેક્ટર ઓફિસ અને પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટમાં આ છેતરપિંડી વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પરંતુ હજુ સુધી તેનો કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી.

સરકારી તંત્રના લહેરિયા ખાતાની પોલ ખૂલી

આ ઘટના સરકારી તંત્રમાં કેવું લહેરિયું ખાતું ચાલે છે તેની સાથે ગ્રામીણ સ્તરે પ્રવર્તતા ભ્રષ્ટાચાર અને સરકારી તંત્રમાં રહેલી ખામીઓને પણ ઉજાગર કરે છે. સરકારી દસ્તાવેજોમાં પોતાને જીવતો સાબિત કરવા માટે નરેશે અનેક અરજીઓ કરી છે. પરંતુ હજુ સુધી ન તો સરકાર તેને જીવતો માનવા તૈયાર છે, ન તો આરોપીઓ સામે કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

નરેશ અહિરવારે મીડિયા સાથે વાચ કરતા જણાવ્યું હતું કે, "મારા માટે અત્યંત શરમજનક અને પીડાદાયક છે કે સરકારી રેકોર્ડમાં મને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ છેતરપિંડીના કારણે હું મારી પત્ની માટે સગર્ભા યોજનાનો લાભ પણ મેળવી શક્યો નહીં. જ્યારે મેં આનો પર્દાફાશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે મને ધમકીઓ મળી છે, હું ઈચ્છું છું કે ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને મારી ઓળખ અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવામાં આવે."

આરોપીઓ સામે હજુ સુધી કાર્યવાહી નહીં

તેણે વધુમાં જણાવ્યું કે, "ગામના કેટલાક માથાભારે લોકો અને પંચાયતના અધિકારીઓ યોજનાઓનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. હું મજૂરી કરીને મારા પરિવારનું ગુજરાન ચલાવું છું. આવી સ્થિતિમાં આ પ્રકારની છેતરપિંડીથી મને આર્થિક અને માનસિક યાતનાઓ સહન કરવી પડી રહી છે. મેં ફરિયાદ નોંધાવી હતી, ન્યાય માટે અમે કલેક્ટર અને પોલીસ અધિક્ષકને પણ અરજી કરી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.

બાગલખેડીના વર્તમાન સરપંચ રામભરોષ યાદવે જણાવ્યું હતું કે, "એ વાત સાચી છે કે નરેશને અગાઉ સરકારી રેકોર્ડમાં મૃત જાહેર કરીને તેના નામે યોજનાના ભંડોળની ઉચાપત કરવામાં આવી હતી. આ કારણે તે હવે કોઈપણ સરકારી યોજનાનો લાભ લઈ શકતો નથી. આ બધું પૂર્વ સરપંચ સુરેખા યાદવના કાર્યકાળમાં થયું છે. આ એક ગંભીર ગેરરીતિ છે અને હું ઈચ્છું છું કે તંત્ર તેની તપાસ કરે અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરે."

આ પણ વાંચોઃ  દાહોદના આદિવાસી યુવકે ભીલી બોલીમાં એટ્રોસિટી પર ફિલ્મ બનાવી

હાલ સ્થિતિ એવી છે કે, દિલ્હીના મતદારો કેજરીવાલની ચાલને બરાબર સમજી ચૂક્યા છે. તેમને લાગે છે કે આમ આદમી પાર્ટી માત્ર ડો.આંબેડકરનો ફોટો સરકારી ઓફિસોમાં મૂકાવીને દલિતોને રાજી રાખવા માંગે છે, પણ જ્યારે હોદ્દાની વહેંચણી અને મલાઈદાર ખાતાઓ ફાળવવાનો વખત આવે ત્યારે અન્ય સવર્ણ પાર્ટીઓની જેમ જ વર્તે છે. પંજાબમાં દલિત મતદારો પ્રભાવી હોવા છતાં કેજરીવાલે રાજ્યસભામાં એક દલિત નેતાને મોકલવાને બદલે સવર્ણ રાઘવ ચઢ્ઢાને મોકલ્યા ત્યારે દલિતોને તેમની અસલિયતની જાણ થઈ ગઈ હતી.

હાલ દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી નજીક છે અને તમામ રાજકીય પક્ષો તેમની વ્યૂહરચનાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં વ્યસ્ત છે. આ વખતે ચૂંટણીના સમીકરણો જાતિ આધારિત મતબેંકની આસપાસ ઘૂમી રહ્યાં છે, જ્યાં દલિત મતદારોનો પ્રભાવ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. દિલ્હીની કુલ વસ્તીના લગભગ 17% લોકો દલિત સમાજમાંથી આવે છે, જેઓ ઘણી વિધાનસભા સીટોની જીત અને હાર નક્કી કરવાની સ્થિતિમાં છે. કરોલ બાગ, કસ્તુરબા નગર, મોતી નગર અને રાજેન્દ્ર નગર જેવી બેઠકો પર દલિત મતદારોનો પ્રભાવ એટલો મજબૂત છે કે અહીંનું ચૂંટણી પરિણામ દલિત મતદારો કોના તરફ ઢળશે તેના આધારે નક્કી કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ કેજરીવાલનો મનુવાદ: દિલ્હીના પૂજારીઓને દર મહિને રૂ. 18,000 આપશે 

કેજરીવાલ સરકાર પર દલિતોની અવગણનાના આરોપ
સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર પર સતત દલિતોની ઉપેક્ષા કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા એક દાયકામાં અરવિંદ કેજરીવાલની આગેવાની હેઠળની સરકારે દલિત સમાજ માટે કોઈ નક્કર નીતિઓ લાગુ કરી નથી. દિલ્હીમાં અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓમાં ઘટાડો, ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા દલિત પરિવારોના પુનર્વસનમાં વિલંબ અને સરકારી નોકરીઓમાં અનામત અંગે નક્કર પગલાં ન લેવા, આ તમામ મુદ્દાઓ આ ચૂંટણીમાં કેજરીવાલ સરકાર વિરુદ્ધ વાતાવરણ સર્જી શકે છે.

દલિત મતદારો ભાજપ અને કોંગ્રેસ તરફ ઝુકશે તેવી શક્યતા
ભૂતકાળમાં દલિત મતદારોએ આમ આદમી પાર્ટીને સમર્થન આપ્યું હતું, પરંતુ સરકારે વચનો ન પાળત હવે તેઓ ભાજપ અને કોંગ્રેસ તરફ ઝુક્યા હોવાનું કહેવાય છે. દિલ્હીમાં દલિત સમાજ માટે વિશેષ યોજનાઓના અભાવે કેજરીવાલ સરકારની લોકપ્રિયતા સતત ગબડી રહી છે. બીજી તરફ ભાજપે દલિતોને જોડવા માટે ઘણી યોજનાઓ અને કાર્યક્રમો ચલાવી સમર્થન મેળવવાના પ્રયાસો કર્યા છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસ પણ “દલિત અધિકાર યાત્રા” જેવા અભિયાનો દ્વારા સમાજનું સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

દલિતોની નારાજગી કેજરીવાલ સરકાર માટે પડકાર
દિલ્હીના દલિત વિસ્તારોમાં કેજરીવાલ સરકાર સામે ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. ઝૂંપડપટ્ટી પુનર્વસન યોજનાઓ અધૂરી રહી ગઈ છે, સફાઈ કામદારોના પગારમાં વિલંબ અને તેમના માટે પાયાની સુવિધાઓનો અભાવ આ સમાજ માટે મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યા છે. આ સિવાય મતિયા મહેલ, ત્રિલોકપુરી અને સંગમ વિહાર જેવા વિસ્તારોમાં દલિત પરિવારોને આપવામાં આવતી સુવિધાઓમાં કાપ મુકાવાથી લોકોનો રોષ વધ્યો છે.

શું આ વખતે દલિત વોટબેંક બનશે સત્તાની ચાવી?
આ વખતની દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં દલિત સમાજ ક્યા પક્ષ તરફ ઝૂકે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. તેઓ કેજરીવાલ સરકાર સામે ગુસ્સો વ્યક્ત કરશે કે પછી ભાજપ અને કોંગ્રેસ જેવા પક્ષોને તક આપશે? દલિત મતદારોમાં આ વખતે દિલ્હીનું રાજકીય ચિત્ર બદલવાની તાકાત છે તે નિશ્ચિત છે. આવી સ્થિતિમાં 2025ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં દલિત સમાજ ક્યો રસ્તો પસંદ કરે છે તેના આધારે સત્તાની ચાવી કોના હાથમાં જશે તે નક્કી થશે.

આ પણ વાંચોઃ કેજરીવાલ અને AAP એ ફરી એકવાર દિલ્હીના દલિતોને દગો દીધો?

કર્ણાટકના તુમકુરુ જિલ્લામાં શનિવારે સાંજે અહીંના મુદ્દનહલ્લી ગામમાં સિરીવારા ગામના રહેવાસી દીપુ (19) અને નરસિંહ મૂર્તિ (32) તેમના નાના માલસામાન વાહન ટાટા એસમાં 'જય ભીમ' ગીત વગાડી રહ્યા હતા. ગીત વગાડવાની આ નાની વાત પર મોટરસાઇકલ પર સવાર બે જાતિવાદી તત્વોએ તેમનો રસ્તો આંતર્યો હતો. આરોપી લુખ્ખાઓએ બંનેને રોકીને તેમની જાતિ અને ગીત વગાડવાનું કારણ પૂછ્યું હતું. જ્યારે દીપુએ કહ્યું કે તેઓ દલિત સમાજના છે તો આરોપીઓ ગુસ્સે થઈ ગયા. તેમણે દીપુને ગાડીમાંથી ખેંચીને બહાર કાઢ્યો અને જાહેરમાં માર મારવા લાગ્યા.

આ પણ વાંચોઃ સરપંચના છોકરાએ 10 સાગરિતો સાથે મળી દલિત યુવકની હત્યા કરી

હુમલાખોર શખ્સ રેલ્વેમાં અધિકારી છે
હુમલાખોરોમાંથી એક ચંદ્રશેખર રેલવે વિભાગનો અધિકારી છે, જ્યારે બીજો નરસિમ્હા રાજુ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. બંને યુવકોને જાતિવાદી અપશબ્દો બોલતા તેમણે તે સમયે ડ્રાઇવિંગ કરી રહેલા નરસિંહ મૂર્તિ પર પણ હુમલો કર્યો હતો. ઘટના દરમિયાન બંને દલિત યુવકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. ગુસ્સે ભરાયેલા આરોપીઓએ સ્થળ પરથી ભાગી જતા પહેલા જાનથી મારી નાખવાની ધમકી પણ આપી હતી.

આ ઘટનાને લઈને ગુબ્બી પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર સુનીલ કુમારે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, બંને યુવકોની સરકારી હોસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી છે. આ કેસમાં આરોપીઓ સામે SC/ST (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ અને ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 109 (હત્યાનો પ્રયાસ) હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. પોલીસે આરોપીને પકડવા માટે સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે.

જાતિવાદી વિચારસરણીનો અંત ક્યારે આવશે?
આ ઘટના માત્ર બે વ્યક્તિઓ પર હુમલો નથી, પરંતુ સમગ્ર દલિત સમાજ પર હુમલો છે. દલિત અધિકારો અને સન્માનનું પ્રતીક ‘જય ભીમ’ ગીત માત્ર એક ગીત નથી પરંતુ તેમની ઓળખનો એક ભાગ છે. જો તેને વગાડવાથી કોઈના જીવ માટે ખતરો બની જાય તો તે સમાજની ઊંડી જાતિવાદી વિચારસરણી છતી કરે છે. આ ઘટનાએ માત્ર પીડિતોને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દલિત સમાજને ઊંડું દુઃખ પહોંચાડ્યું છે.

દલિતો માટે સુરક્ષા અને સન્માનની માંગ ઉઠી
આ ઘટના ફરી એક વખત પ્રશ્ન ઉભો કરે છે કે શું દલિત સમાજે હંમેશા પોતાની ઓળખ અને અધિકારો માટે સંઘર્ષ કરવો પડશે? શું તેમને 'જય ભીમ' જેવા ગીતો વગાડવાનો પણ અધિકાર નથી? આવા ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી ક્યારે થશે તે અંગે સરકાર અને કાયદો અને વ્યવસ્થા સામે સવાલો ઉભા થયા છે. જ્ઞાતિવાદના આ ઝેરને ખતમ કરવા અને દલિતો માટે ન્યાય, સુરક્ષા અને સન્માન સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમાજ એકજૂથ થાય તેવો સમય આવી ગયો છે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવક અને રાજપૂત યુવતીની પ્રેમ કહાનીનો કરૂણ અંત આવ્યો 

તેમણે નિર્દોષ કિશોરને સવારે 5 વાગ્યાથી લઈને સાંજના 3 વાગ્યા સુધી બાંધી રાખી માર માર્યો. એટલું જ નહીં, તેના ગુદામાર્ગમાં મરચું નાખ્યું હતું, તેને પથ્થર પર પટકીને ઈજા પહોંચાડી હતી, સ્મશાનમાં લઈ જઈ ફરી તેના હાથપગ બાંધીને તેને માર મારવામાં આવે છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, આ બધું જાહેરમાં થઈ રહ્યું હતું, લોકોની નજર સામે થઈ રહ્યું હતું છતાં કોઈ એ દલિત કિશોરને છોડાવવાની હિંમત કરી શક્યું નહોતું. આરોપીઓને પણ કાયદો વ્યવસ્થા કે ન્યાયતંત્રનો કોઈ ડર નહોતો. આ કેવું ભારત છે?

મિર્ઝાપુરની ઘટના

ઘટના ઉત્તરપ્રદેશના મિર્ઝાપુરથી અંદાજે 50 કિમી દૂર આવેલા બર્ડિંહા કલાં ગામનો છે. અહીં અશોક નામના 14 વર્ષના કિશોરને ગામના સરપંચના કહેવાથી વહેલી સવારે 5 વાગ્યે સરપંચનો છોકરો અને સાગરિતો આંબળા તોડવા જવાનું છે કહીને લઈ ગયા હતા. અશોકના પિતાને ખ્યાલ નહોતો કે તેના દીકરાને આટલા વહેલા આ લોકો ક્યાં લઈને જઈ રહ્યાં છે. એ પછી આરોપીઓએ વહેલી સવારે 5 વાગ્યે પોતે તાપણું સળગાવીને બેઠાં અને 14 વર્ષના અશોકને અર્ધનગ્ન કરીને પથ્થર પર પટકીને ફટકાર્યો. એ પછી તેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને તેને લાકડી અને દંડાથી માર માર્યો. આવું સવારના 5 વાગ્યાથી બપોરના 3 વાગ્યા સુધી ચાલતું રહ્યું. ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે, આટલું બધું જાહેરમાં થતું હોવા છતાં કોઈ નાનકડા અશોકને છોડાવવા માટે સામે આવ્યું નહોતું અને તમાશો જોઈ રહ્યું હતું. દલિત પરિવારે સરપંચને પોતાના દીકરાને છોડી દેવા માટે આજીજી કરી પણ તેમનું હૃદય ન પીગળ્યું. સરપંચનો આરોપ હતો કે, અશોકે તેમના ટ્રેક્ટરના પાર્ટ્સ ચોર્યા હતા.

વહેલી સવારે 5 વાગ્યે કપડાં ઉતરાવી થાંભલા સાથે બાંધી દીધો

અશોકનો પરિવાર મજૂરી કરીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. તેના ઘરમાં તેના માતાપિતા અને એક બહેન છે. બે બહેનોના લગ્ન થઈ ચૂક્યા છે. તેના પિતાની તબિયત સારી નથી રહેતી તેમ છતાં તેઓ મજૂરી કરવા મજબૂર છે.

આ ઘટના 31 ડિસેમ્બર 2024ની વહેલી સવારે બની હતી. 14 વર્ષનો અશોક તેના ઘરે સવારે 5 વાગ્યે તાપણું સળગાવીને ઠંડીથી રાહત મેળવવા મથી રહ્યો હતો. ત્યારે જ ગામના સરપંચ પન્નાલાલ તેનો છોકરો બબલૂ, સરપંચના સંબંધી અને અન્ય કેટલાક લોકો અશોકના ઘરે આવી પહોંચ્યા હતા અને તેને પોતાને ત્યાં આંબળા તોડવા જવાનું છે કહીને લઈ ગયા હતા. આ સાંભળીને અશોક તેમની સાથે જાય છે, પણ તેને ખબર નથી હોતી કે તેની સાથે શું થવાનું છે.

એ પછી સરપંચના કહેવાથી અશોકના કપડાં ઉતરાવી (વહેલી સવારે 5 વાગ્યે) તેને થાંભલા સાથે બાંધીને દંડાથી માર મારવામાં આવે છે. એ પછી તેઓ તેને ગામ બહાર આવેલા સ્મશાનમાં લઈ જાય છે અને પથ્થર ઉપર પટકે છે. આરોપીઓ એકદમ બેખૌફ છે. તેઓ કહેતા સંભળાય છે કે, "શું થશે, કોર્ટ કચેરી જે થશે એ જોઈ લઈશું, વધીને શું થશે, ફાંસીની સજા જ થશે ને?"

ગામલોકો જોતા રહ્યાં, કોઈ છોડાવવા ન આવ્યું

અશોકના પરિવારજનોએ જ્યારે ઘટના સ્થળે પહોંચીને અશોકને છોડી દેવાની આજીજી કરી ત્યારે સરપંચે કહ્યું, "હજુ આનું કશું થયું નથી, એવી હાલત કરીશું કે ગામમાં કોઈ કશું બોલી નહીં શકે."

આટલી મોટી નજર સામે બની રહી હોવા છતાં ગામલોકોમાંથી કોઈ અશોકને છોડાવવા માટે આગળ આવ્યું નહોતું અને બર્બરતાનો વીડિયો ઉતારી રહ્યાં હતા. અશોકના પરિવારે જેમતેમ કરીને પોલીસને જાણ કરી તો ત્રણ દિવસ સુધી પોલીસે કશી જ કાર્યવાહી નહોતી કરી. બાદમાં ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થતા પોલીસે 6 આરોપીઓની ધરપકડ કરીને કાર્યવાહી કરી હોવાનું જાણવા મળે છે. અશોકના પરિવારનો આરોપ છે કે, પોલીસે આરોપીઓને પર કાર્યવાહી કરવાને બદલે અશોકને આખો દિવસ પોલીસ સ્ટેશનમાં બેસાડી રાખ્યો હતો. તેના પરિવારે બે બોરી અનાજ વેચીને અશોકને છોડાવ્યો હતો.

ભીંસ વધતા 7 લોકોની અટકાયત કરાઈ

અશોકને મારનાર આરોપીઓમાં પન્નાલાલ, બબલુ, ધીરજ પટેલ, રામભરોસ પટેલ, મનોજ પટેલ, આત્મારામ ગુપ્તા પર તેની માતા દ્વારા ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી છે. અને તેમાં અત્યાર સુધીમાં 7 લોકોની અટકાયત કરાઈ હોવાનું જાણવા મળે છે. પીડિત અશોકના પરિવારજનોએ તેમના જીવને જોખમ હોવાનું જણાવ્યું છે. આરોપીઓએ તેમને પણ જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને માર માર્યો હોવાથી વિવિધ કલમો હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે.

અશોકને લોહીની ઉલટીઓ થાય છે

અશોકના બંને પગથી લઈને કમર સુધી વાગ્યાના નિશાન પડી ગયા છે. તેમના ચહેરા પર ઘટનાનો ડર સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહ્યો છે. તેને ચાલવામાં અને શૌચક્રિયા કરવામાં પણ તકલીફ પડી રહી હોવાનું કહીને તેનો પરિવાર રોઈ પડે છે.
અશોકની બહેનના જણાવ્યા પ્રમાણે, અશોક રહી રહીને લોહીની ઉલટીઓ થાય છે. જેનાથી તેનો આખો પરિવાર અત્યંત ગભરાયેલો છે.

યોગીની કાયદો વ્યવસ્થા પર સવાલ ઉઠ્યાં

રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા ગુંડાઓ, માફિયાઓ અને બદમાશો પર બુલડોઝરની કાર્યવાહીનો ડર ઉભો કરીને એક રોલ મોડેલ તરીકે રજૂ કરનાર યોગી સરકારને લોકોનો એક જ પ્રશ્ન છે કે શું દલિત કિશોરને તાલિબાની સજા આપનાર આ સરપંચ અને તેના સાગરિતો સામે પણ બુલડોઝરની કાર્યવાહી થશે?

આ પણ વાંચો: ખેતરમાં તારની વાડ કરતા દલિત પરિવાર પર મનોરોગીએ હુમલો કર્યો

ઘટના મધ્યપ્રદેશના ગુના જિલ્લાના સિરસી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના કરીલી ગામની છે. અહીં માથાભારે તત્વોએ એક દલિત સહરિયા પરિવાર પર હુમલો કરી દીધો હતો. બે ટ્રેક્ટરમાં આવેલા 15-20 લોકોએ તેમના ઝૂંપડા પર ટ્રેક્ટર ચડાવી દીધું હતું. અચાનક થયેલા આ હુમલાથી પરિવાર શોકમાં ગરકાવ થઈ ગયો હતો. જે બાદ ગુંડાઓએ તેમને બંધક બનાવીને માર માર્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ બંદૂક બતાવી લુખ્ખાઓએ દલિત યુવકની જાન રોકી, ડીજે બંધ કરાવી તોફાન મચાવ્યું

પીડિત મહિલાએ જણાવ્યું કે તે તેનો પતિ હરિ સિંહ, પુત્ર સોનુ, દિયર જ્ઞાની સિંહ, ભત્રીજો રાજુ, ભાભી વિદ્દી બાઈ બરખેડા કેનાલ પાસે આવેલી તેમની ખેતીની જમીન પર બનેલી ઝૂંપડીમાં સૂતા હતા. એ દરમિયાન પૂર્વ સરપંચ, તેમના બે પુત્રો અને તેમના 15-20 સંબંધીઓ બે ટ્રેક્ટર ભરીને અહીં આવી પહોંચ્યા હતા. આ લોકોએ તેમના 10 વીઘાના ઉભા ઘઉંના પાક પર ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું હતું. એટલું જ નહીં તેમની ઝૂંપડી ઉપર પણ ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું હતું. આરોપીઓ આખા પરિવારને વીજળીના ઝાટકા આપીને મારી નાખવા માંગતા હતા, પણ વીજળી ગુલ થઈ જવાથી તેઓ એવું કરી શક્યા નહોતા. એ પછી એક લુખ્ખાએ તેના ચહેરા પર પેશાબ કર્યો. સાથે જ તેણે મહિલાને ધમકી આપી કે જો તે પોલીસને જાણ કરશે જાનથી મારી નાખીશ. જો કે, ન્યાયમાં વિશ્વાસ ધરાવતી દલિત મહિલાએ પોલીસને જાણ કરી દીધી હતી. સવારે જ્યારે પોલીસ આવી ત્યારે તેઓ મહિલના પતિ હરિ સિંહ, દિયર જ્ઞાની સિંહ અને ભત્રીજા રાજુને ઘટનાની માહિતી મેળવવા પોલીસ સ્ટેશન લઈ ગયા.

એડિશનલ એસપી માનસિંહ ઠાકુરે જણાવ્યું કે જમીન વિવાદમાં બંને પક્ષો તરફથી કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. (એટ્રોસિટીના મોટાભાગના કેસોમાં હવે પોલીસ પીડિતોને હેરાન કરવા માટે તેમની સામે પણ કેસ નોંધવા માંડી છે.) જ્યારે મહિલાના મોં પર પેશાબ કરવાના મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે. એએસપીએ કહ્યું કે આ સહારિયા સમાજના લોકો છે. તેમનો જૂનો જમીન વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. આ બાબતે તેમની વચ્ચે ઝઘડો થયો હતો. તેના આધારે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપોની તપાસ કરવામાં આવશે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ સરપંચના છોકરાએ 10 સાગરિતો સાથે મળી દલિત યુવકની હત્યા કરી

એ દરમિયાન કોઈએ આ મામલે વૈજ્ઞાનિકને બોલાવી તથ્યની ચકાસણી કરાવતા તે કોઈ નાગદેવતા નહીં પરંતુ અલગ પ્રકારનું મશરૂમ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. જો કે હકીકતનો પર્દાફાશ થયો હોવા છતાં અંધશ્રદ્ધાળુંઓની ભીડમાં જરાય કમી આવી નહોતી અને લોકોના ટોળેટોળાં દર્શન માટે ઉમટી પડ્યાં હતા.

અમલોગા ગામમાં રહેતા તિલક કોચ નામના યુવકના ઘર પાછળ આવેલા વાડામાં તેણે એક વિચિત્ર સાપ જેવી આકૃતિ જમીનમાંથી ઉગેલી જોઈ હતી. તેણે વિચાર્યું કે આ તો એક અદ્દભૂત વસ્તુ છે અને ટૂંક સમયમાં તેનું ઘર એક તીર્થસ્થળમાં ફેરવાઈ ગયું કારણ કે ગામલોકો તે વિચિત્ર વસ્તુને નાગદેવતા માનીને તેના આશીર્વાદ લેવા ઉમટી પડ્યા હતા.

ઘટના ગત સોમવારે ત્યારે પ્રકાશમાં આવી હતી જ્યારે તિલક તેના ઘરની પાછળના યાર્ડમાં ઉગી નીકળેલા ઝાડીઝાંખરાને સાફ કરી રહ્યો હતો. અહીં તેને અસામાન્ય આકાર દેખાયો હતો. આ સમાચાર જંગલની આગની જેમ ફેલાઈ ગયા અને થોડી જ વારમાં લોકોનું ટોળું એકઠું થઈ ગયું અને કહેવાતા દેવતા સમક્ષ પ્રણામ કરી ધૂપદીપ, પ્રાર્થના કરી આશિર્વાદ માંગવા લાગ્યા હતા. લોકો એવું માનતા હતા કે આ નાગદેવતા છે અને તેનું આવું સ્વરૂપ સમૃદ્ધિ અને સુખાકારીનું પ્રતીક હોય છે. 

જો કે, આ નવા દેવતા વિશેની લોકોની ઉત્તેજના લાંબો સમય ટકી શકી નહોતી. રંગપારા કોલેજના આસિસ્ટન્ટ લેક્ચરર શુભમ રોય વિદ્યાર્થીઓ અને કોલેજના બોટની વિભાગના નિષ્ણાતો સાથે ઘટનાની તપાસ કરવા પહોંચ્યા હતા. તેમણે વૈજ્ઞાનિક રીતે તપાસ કરીને જાહેર કર્યું કે નાગદેવતા જેવી દેખાતી આ વિચિત્ર વસ્તુ ખરેખર એક જંગલી મશરૂમ છે.

રંગપારા કોલેજના વનસ્પતિશાસ્ત્ર વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, તિલકના ઘરની પાછળના યાર્ડમાં જોવા મળતા સાપ જેવા મશરૂમ એ ઘણા પ્રકારની ફૂગમાંથી એક છે જે ભેજવાળી પરિસ્થિતિઓમાં ખીલી ઉઠે છે, આવું આસામમાં ઘણી જગ્યાએ બનતું હોય છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં, વિભાગે તેના ચાલુ સંશોધનના ભાગરૂપે લગભગ 40 વિવિધ મશરૂમની પ્રજાતિઓને ઓળખી અને તેનું દસ્તાવેજીકરણ કર્યું છે. નાગદેવતા જેવા દેખાતા મશરૂમ તેના લાંબા અને સાપના આકાર માટે જાણીતા છે, તેને કુદરતી રીતે ઉગી નીળકતા પરંતુ અસામાન્ય પ્રજાતિ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે.

જો કે આવી અંધશ્રદ્ધાભરી ઘટનાઓની ભારતમાં જરાય કમી નથી. અહીં કુદરતી ઘટનાઓને પણ લોકો ધર્મ અને અંધવિશ્વાસના ચશ્મા ચડાવીને જોવા ટેવાયેલા છે. આંસુ જેવા રસ સાથે ટપકતા વૃક્ષોથી લઈને દેવતાઓનું ઘર માનવામાં આવતા વિચિત્ર આકારના પથ્થરો સુધી, દેશના ઘણા ભાગોમાં અજાણ્યા લોકોને અલૌકિક મહત્વ આપવાનું વલણ છે.

આ પણ વાંચો: એ બંને ડાકણ છે, રાતે ઉંદરડી-બિલાડીનું રૂપ ધારણ કરે છે...

મામલો ગ્યારસપુરની એક સરકારી શાળાનો છે. મળતી માહિતી મુજબ 11માં ધોરણમાં ભણતી એક દલિત વિદ્યાર્થિની 30 ડિસેમ્બરના રોજ સ્કૂલ પછી ઘરે જઈ રહી હતી. એ દરમિયાન તેને રસ્તામાં પત્રકાર રિતેન્દ્ર અહિવાર મળી ગયો. તેણે વિદ્યાર્થિનીને રજા વિશે પૂછ્યું, જેના પર દીકરીએ કહ્યું કે, આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ છે. એ પછી પત્રકારે શાળાના આચાર્ય મુકેશ દાંગી સાથે વાત કરી હતી અને શાળા કેમ વહેલા છોડી દેવાઈ તેમ સવાલ કર્યો હતો.

એ પછી આચાર્યે બીજા દિવસે દલિત વિદ્યાર્થિનીને માર માર્યો હતો અને તેણે શા માટે પત્રકારને આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ છે તેમ કહ્યું તેમ પૂછીને સજા કરી હતી. દલિત વિદ્યાર્થિનીનો આરોપ છે કે પ્રિન્સિપાલે તેને પરીક્ષામાં નાપાસ કરવાની અને તેને શાળામાં એડમિશન ન લેવાની ધમકી પણ આપવામાં આવી હતી. એ પછી પીડિતા તેના પિતા સાથે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી હતી અને મામલાની ફરિયાદ કરી હતી.

હવે સમગ્ર ઘટનાને લઈને સવાલ એ પણ થઈ રહ્યો છે કે 30મી ડિસેમ્બરે વહેલી રજા કેમ આપવામાં આવી? જોવાનું એ રહે છે કે આ કેસમાં પોલીસ પ્રિન્સિપાલ સામે શું કાર્યવાહી કરે છે અને શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ આ અંગે શું ધ્યાન આપે છે?

આ પણ વાંચોઃ દલિત વિદ્યાર્થી આજીજી કરતો રહ્યો, સવર્ણ શિક્ષક પાઈપથી ફટકારતો રહ્યો

વરિષ્ઠ પત્રકાર, રાજકીય વિશ્લેષક અને બહુજન સમાજના પ્રશ્નોના તલસ્પર્શી અભ્યાસુ ચંદુ મહેરિયા નિલેશ કાથડના કાવ્યસંગ્રહ પોસ્ટમોર્ટમ વિશે જે લખે છે તેના પરથી તેમની કલમનો વધુ સારી રીતે પરિચય થાય છે.

આ પણ વાંચોઃ અમદાવાદના કવિ ઉમેશ સોલંકીની YAPANCHITRA રાષ્ટ્રીય કવિતા ઍવોર્ડ 2024 માટે પસંદગી

ચંદુ મહેરિયા લખે છે, ‘પીડાની ટપાલ’ લખતા ‘અગ્નિકણ' સમા ધાકડ દલિત કવિ નિલેશ કાથડના પરિચયનું ‘પોસ્ટમોર્ટમ’ કરું છું ત્યારે આશરે સાડા ત્રણ ચાર દાયકા પૂર્વે જૂનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાના નાનકડા દડવા ગામના નવયુવાન નિલેશ કાથડનો ઉમળકા અને વેદનાથી લખાયેલો પ્રથમ પત્ર સાંભરે છે. દલિત કવિતાનું આંદોલન હજુ તો શહેરોમાં ભાંખોડિયા ભરતું હતું ત્યારે દૂર સોરઠથી તેને મળેલો આ સાદ આનંદિત કરનારો હતો. સર્જક અને વ્યક્તિ નિલેશ કાથડ સાથેનો આટલો દીર્ઘ સંબંધ આજે પણ ટક્યો છે તેનું શ્રેય માત્ર અને માત્ર નિલેશભાઈને જાય છે.

નિલેશ કાથડની ધાકડ કહેતાં આગવો મિજાજ વ્યક્ત કરતી દલિત કવિતાઓનો તો હું વાચક, ભાવક અને ચાહક ખરો પણ તેમની કર્મશીલતા અને સંગઠન શક્તિ પ્રત્યે મને ભાર આદર. દલિત કવિ કર્મશીલ હોય તેથી રુડું બીજું શું? નિલેશ કાથડ બહુ આયામી છે. તેમન મૌલિક દલિત કવિતાના સંગ્રહો તો છે જ તેમણે દલિત કવિતાના સંપાદનો પણ કર્યા છે. કર્મશીલ કવિ કવિતાના સંપાદનોથી અટકયા નથી. ·ઊનાના ઉના ઉના નિસાસા' નામક તેમનું સંપાદન ઉના કાંડની સર્જનાત્મક અને અન્ય દસ્તાવેજી સામગ્રીનું સંપાદન છે. કવિતા અને કર્મશીલતા ઉપરાંતનું તેમનું એક જુદું પાસું આ વરસોમાં ઉઘડ્યું અને પોંખાયું તે છે સંશોધનનું. ‘સૌરાષ્ટ્ર કચ્છની બૌધ્ધ ગુફાઓ' નામે તેમનું સંશોધનાત્મક પુસ્તક ગુજરાતમાં બૌધ્ધ ધર્મના પગરણ કર્યો ક્યાં મંડાયેલા હતા તેની આંખે જોઈ જહેમતભરી માહિતી આલેખે છે. આ સંશોધન અન્ય ભાષાઓમાં અનૂદિતના થયું હોત તો જ આશ્ચર્ય.

આ પણ વાંચોઃ જૂનાગઢના કવયિત્રી હેમલતા સોનારા 6 દલિત કવિઓની કવિતાઓ પર સંશોધન કરીને PHD થયા

કથિત મુખ્યધારાના ગુજરાતી સાહિત્યમાં આત્મકથાઓ ઓછી લખાઈ છે એટલે ગુજરાતી દલિત સાહિત્યમાં પણ તે અલ્પ પ્રમાણમાં છે. પરંતુ અગાઉ ‘દલિત ચેતના’ માં હપ્તાવાર પ્રગટ થયેલી અને ખાસ્સું ધ્યાન ખેંચનારી નિલેશની પ્રકાશ્ય આત્મકથા ‘વલોરી” દલિત આત્મકથાઓમાં ન માત્ર નોંધપાત્ર ઉમેરણ હશે નોખી-અનોખી પણ હશે.

અગાઉ ‘બામસેફ' ના સંગઠક નિલેશ કાથડ આજે ‘ગુજરાતી દલિત સાહિત્ય પ્રતિષ્ઠાન’ ના સક્રિય અને સમર્પિત ઉપપ્રમુખ છે. પૂર્વે ‘નિસબત’ વાર્ષિકીનું તેમણે અન્ય સાથે સંપાદન કરેલ છે. આજે ‘નિસબત’ ઈ-સામયિકમાં તેમની સંપાદકીય મહેનત અને લગન જણાઈ આવે છે.

દલિત કવિતા વ્યાપક અર્થના દલિત રાજકારણનો ભાગ છે તે પુરવાર કરતી કવિતાઓ ‘પોસ્ટમોર્ટમ‘ કાવ્ય સંગ્રહમાં જોવા મળે છે. તેના સવિશેષ આનંદ સાથે નિલેશ કાથડની સર્જકતા અને પ્રતિબધ્ધતાને સલામ.
(પ્રાપ્તિસ્થાનઃ શરૂઆત બુકસ્ટોર, 107, સ્ટાર પ્લેટિનમ, આંબેડકર ભવન પાસે, મધુરમ, જૂનાગઢ - 362015. સંપર્ક : 8141191312)

આ પણ વાંચોઃ ‘દલિત ચેતના’ કાર્યક્રમમાં પરસોત્તમ જાદવ, સાહિલ પરમાર, આત્મારામ ડોડીયાની કવિતાઓ છવાઈ

દલિત યુવક અને ઠાકુર યુવતીની પ્રેમકહાની

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર અને બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ યુપીનો છે. અહીં બારાબંકીમાં એક ઠાકુર યુવતી અને એક દલિત યુવક વચ્ચે પ્રેમ થઈ ગયો હતો. પરંતુ જાતિ અલગ હોવાથી તેઓ લગ્ન કરી શકે તેમ નહોતા. આથી બંને એક જ સમયે અલગ-અલગ જગ્યાએ જઈને ગળેફાંસો ખાઈને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. બંને વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રેમ સંબંધ હતો, પરંતુ સમાજ તરફથી સ્વીકાર ન થતાં તેમણે આ પગલું ભર્યું હતું. આ ઘટના જાતિવાદી માનસિકતા અને સામાજિક ભેદભાવ પર સવાલો ઉભા કરે છે. પોલીસ આ મામલે તપાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચોઃ  હિંદુ યુવતી-મુસ્લિમ યુવકના લગ્નનું રિસેપ્શન હિંદુ સંગઠનોએ રદ કરાવ્યું?

બારાબંકીના અકોહરી ગામની ઘટના

ઘટના ગઈકાલની છે. બારાબંકી જિલ્લાના અસંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના અકોહરી ગામમાં એક ઘટના પ્રકાશમાં આવી જેણે જાતિવાદી માનસિકતાનો પર્દાફાશ કર્યો છે. ગામના ઠાકુર સમાજની યુવતી અને દલિત યુવક વચ્ચે પ્રેમ થઈ ગયો હતો, પરંતુ તેઓ જીવતા રહીને પોતાના પ્રેમને સમાજના બંધનોમાંથી મુક્ત ન કરી શક્યા, અંતે તેઓ પોતાનો જીવ આપીને આ નિષ્ઠુર સમાજ માટે એક મેસેજ આપતા ગયા હતા.

યુવતીની લાશ તેના ઘરમાં, યુવક ગામ બહાર ઝાડ સાથે લટકતો મળ્યો

સવારે 6 વાગ્યાની આસપાસ યુવતીની લાશ તેના ઘરની અંદર લટકતી હાલતમાં મળી આવી હતી, જ્યારે યુવકની લાશ ગામની બહાર ઝાડ પર લટકતી મળી આવી હતી. આ વાત વાયુવેગે ફેલાતા જ ગ્રામજનોમાં સનસનાટી મચી ગઈ હતી અને સ્થળ પર લોકોના ટોળેટોળાં ઉમટી પડ્યા હતા. પોલીસે ઘટના સ્થળે પહોંચી તપાસ શરૂ કરી હતી અને બંને મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપ્યા હતા.

જાતિવાદે પ્રેમી યુગલનો ભોગ લીધો?

પોલીસ સ્ટેશનના પ્રભારી જિતેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહે જણાવ્યું કે કેસની દરેક એંગલથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. બંને વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રેમસંબંધ હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે, પરંતુ યુવતી ઠાકુર સમાજની અને યુવક દલિત સમાજનો હોવાના કારણે બંનેના સંબંધોને સમાજની સ્વીકૃતિ મળી શકી ન હતી.

ગ્રામજનોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પ્રેમીપંખીડા એકબીજાના સંપર્કમાં હતા અને પોતપોતાની જ્ઞાતિની મર્યાદાઓથી આગળ વધીને નવા જીવનના સપના જોતા હતા. પરંતુ તેમના પ્રેમને સ્વીકારવાને બદલે સમાજમાં પ્રવર્તતી જાતિવાદી વિચારસરણીએ તેમને એટલી હદે મજબૂર કરી દીધા કે તેમણે પોતાનો જીવ ગુમાવવો પડ્યો.

આ પણ વાંચોઃ રાજપૂત પરિવારે વાલ્મિકી સમાજની દીકરીના લગ્ન પોતાના ઘરે કરાવ્યા

જાતિવાદ એક ખતરનાક માનસિકતા

આ ઘટના જ્ઞાતિવાદી માનસિકતા પર મોટો પ્રશ્ન ઉભો કરે છે. છેવટે, આપણા સમાજના લોકોને જાતિના આધારે તેમના સંબંધો પસંદ કરવાનો અધિકાર ક્યાં સુધી નહીં મળે? પ્રેમ જેવી માનવીય લાગણી ક્યાં સુધી જ્ઞાતિવાદની બેડીમાં જકડી રાખશે?

આ ઘટના માત્ર દલિત સમાજને થતા અન્યાયને જ ઉજાગર કરતી નથી, પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે દર્પણ સમાન છે. દલિત યુવકે પોતાનો જીવ આપીને બતાવ્યું કે સમાજમાં જાતિવાદ માત્ર એક વિચાર નથી પરંતુ એક ખતરનાક માનસિકતા છે, જે પ્રેમ અને માનવતાનો નાશ કરી રહી છે.

સમાજ, પોલીસ અને તંત્રએ આત્મમંથન કરવાની જરૂર છે

આ ઘટના બાદ પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર કરતાં સમાજે વધુ આત્મમંથન કરવાની જરૂર છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે જ્ઞાતિવાદ જેવા ભેદભાવને ખતમ કરવા કડક પગલાં લેવામાં આવે. આ ઘટના એ બોધપાઠ છે કે પ્રેમને જાતિ અને ધર્મની સીમાઓથી ઉપર જોવો જોઈએ અને દરેક વ્યક્તિને પોતાનો જીવનસાથી પસંદ કરવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ.

બારાબંકીમાં બનેલી આ ઘટનાએ માત્ર એક દંપતીના જીવનનો અંત જ નહીં, પરંતુ સમાજમાં રહેલા જ્ઞાતિના ભેદભાવને પણ ઉજાગર કર્યો. સમય આવી ગયો છે કે આપણે આ માનસિકતાને બદલવા માટે નક્કર પગલાં લઈએ, જેથી આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય.

આ પણ વાંચોઃ રાજકોટના રામોદમાં વરકન્યા ઊંધા ફેરા ફરી સ્મશાનમાં લગ્ન કરશે

આ મામલે સ્થાનિક અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર નવા વર્ષની સવારે દીપડો ફેન્સીંગ ઓળંગીને અંદર પ્રવેશી ગયો હતો. આ બિડાણ કેવડિયા વન વિભાગ હેઠળ આવે છે અને ઉદ્યાન શૂલપાણેશ્વર વન્યજીવ અભયારણ્યના જંગલોથી ઘેરાયેલું છે. અહીં પ્રાણીઓની સુરક્ષા માટે મજબૂત ફેન્સિંગ કરવામાં આવી છે. પરંતુ દીપડો તેને પાર કરવામાં સફળ રહ્યો હતો. તેણે એક કાળિયારનું મારણ કર્યું હતું. જેના આઘાતમાં અન્ય 7 કાળિયાર મોતને ભેટ્યાં હતા. વન વિભાગે કુલ 8 કાળિયારના મૃતદેહો બહાર કાઢી પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપ્યા હતા. એ પછી તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા છે.

સમગ્ર મામલે કેવડિયા વિભાગના ડેપ્યુટી કન્ઝર્વેટર ઓફ ફોરેસ્ટ (DCF) અગ્નિશ્વર વ્યાસે જણાવ્યું હતું કે, આસપાસના જંગલોમાં દીપડાની હાજરી સામાન્ય છે. પરંતુ સફારી પાર્કમાં દીપડો ઘૂસ્યો હોય તેવી આ પહેલી ઘટના છે. પાર્કની આસપાસ 400 જેટલા સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે. અહીં કેમેરા દ્વારા 24 કલાક દેખરેખ રાખવામાં આવે છે. સીસીટીવી ફૂટેજમાં દીપડાની હાજરી સામે આવી છે. દીપડો પ્રવેશતા જ કર્મચારીઓને જાણ થઈ હતી. કર્મચારીઓને સ્થળ પર મોકલવામાં આવ્યા હતા ત્યારબાદ દીપડો ભાગી ગયો હતો. અત્યારે એ કહી શકાય નહીં કે દીપડો સફારી પાર્કમાંથી નીકળી ગયો છે કે અંદર ક્યાંક છુપાઈ ગયો છે? આ ઘટના બાદ સફારી પાર્ક બે દિવસ બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો અને ગઈકાલે ફરીથી શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હાલમાં દીપડો જંગલ સફારીની અંદર જ છે કે બહાર નીકળી ગયો છે તેને લઈને શંકા સેવાઈ રહી છે. પ્રવાસીઓમાં પણ આ ઘટનાને લઈને ભયનો માહોલ સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટી નર્મદા જિલ્લાના આદિવાસી સમાજના લોકોની જમીન પર બનેલું છે. તેમને યોગ્ય વળતર આપ્યા વિના તેમની જમીનો પડાવી લેવાના આક્ષેપો મેધા પાટકરથી લઈને અનેક એક્ટિવિસ્ટો દ્વારા લગાવવામાં આવ્યા છે. આજે પણ અહીં વિસ્થાપિત થયેલા આદિવાસીઓના અનેક પ્રશ્નો જેમના તેમ હોવાનું કહેવાય છે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસીઓને જંગલમાંથી ખદેડવા ત્યાં દીપડો છોડી દેવાયો?

મંડળીની જાણ બહાર જાતિવાદી તત્વોએ ચાલ ચાલી

મળતી માહિતી મુજબ વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોનું દૂધ ગામની દૂધ મંડળીમાં નહીં ભરવા દેવા માટે ગામના જ કેટલાક આગેવાનોએ ઘરની ધોરાજી ચલાવી હતી અને મંડળીની જાણ બહાર મનસ્વી રીતે એક કાગળ પર ઠરાવ કરી વાલ્મિકી સમાજના દૂધને મંડળીમાં નહીં સ્વીકારવામાં આવે તેવો ફતવો બહાર પાડ્યો હતો. અને આ મામલે મંડળી કંઈ જાણતી નથી તેવી માહિતી મળી હતી. જો કે આ વાત ખોટી હોય તેમ લાગે છે. કેમ કે મંડળીને જાણ ન હોય તો શા માટે અહીં અચાનક વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોનું દૂધ લેવાનું બંધ કરી દેવાયું તે પણ સવાલ છે. 

વાલ્મિકી પશુપાલકોએ દૂધ ભરવા બહાર જાય છે

જાતિવાદી તત્વોના કારણે હાલ વાલ્મિકી સમાજના પશુ પાલકોને દૂધ ભરાવવા માટે બાજુમાં આવેલ ઓઢવા ગામે જવાની ફરજ પડી રહી છે. જાતિવાદી તત્વોની દાદાગીરી સામે આ વાલ્મિકી પરિવારોએ આ મામલે જિલ્લા કલેકટર, એસપી અને સમાજ કલ્યાણ વિભાગમાં રજૂઆત કરી છે. જેના કારણે જિલ્લા કલેક્ટર દ્વારા મંડળીની જાણ બહાર સહીઓ કરી મનસ્વી રીતે ઠરાવ કરનારા શખ્સો વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

ગામના મંદિરમાં મિટીંગ થઈ, જાતિવાદીઓએ સહી કરી

મળતી માહિતી મુજબ રાણોલ ગામે ગત.તા. ૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ ગામના મંદિરમાં ગામના સવર્ણ પશુપાલકોની એક મીટિંગ મળી હતી. જેમાં રાણોલ દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળીમાં વાલ્મીકિ સમાજના લોકોનું દૂધ ન લેવું તેવો ઠરાવ કરાયો હતો. જેમાં ગામના સવર્ણોએ સહીઓ કરી સંમતિ દર્શાવી હતી. પરંતુ દૂધ મંડળી આ તમામ બાબતથી અજાણ છે, તેવું લોકો દ્વારા જાણવા મળ્યું છે. આ મામલે કલેક્ટરને જાણ થતા તેમણે તપાસના આદેશ આપ્યા છે. જોવાનું એ રહેશે કે કલેક્ટરનો આદેશ ખરેખર વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોને ન્યાય અપાવે છે કે પછી માત્ર એક ઔપચારિકતા બનીને રહી જાય છે.

આ પણ વાંચો: દલિત વિદ્યાર્થિનીએ બટેટા કાપ્યા તો રસોઈયાએ મધ્યાહન ભોજન ન બનાવ્યું

ફિલ્મનું નામ 'કડકનાથ' છે અને તે આદિવાસી સમાજ પર થતા અત્યાચારો પર આધારિત છે. આ ફિલ્મની ખાસિયત એ છે કે તેને મૂળ દાહોદના અને ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈન્ડિયા પૂનામાં ભણેલા આદિવાસી યુવક કૌશિક ગરાસિયાએ ભીલી ભાષામાં બનાવી છે.

"મારું મૂળ ગામ ભમરી-કુંડા છે, જે માનગઢની પહાડીઓમાં આવેલું છે. જ્યાં દેશ માટે આદિવાસીઓએ પોતાના જીવનની આહુતિ આપી હતી, તે ગામ મારું વતન છે." એમ કહેનાર કૌશિક ગરાસીયા પોતાના વિશે જણાવતાં કહે છે કે, "મારા માતા-પિતાની નોકરીને કારણે હું દાહોદમાં મોટો થયો અને રહ્યો છું. મારા પિતા ભીલ સેવા મંડળમાં સેક્રેટરી છે અને મારી માતા એ જ ટ્રસ્ટની સંસ્થા ભીલ કન્યા છાત્રાલયમાં ગૃહમાતા તરીકે સર્વિસ કરતા હતા."

કૌશિક ગરાસીયાના અભ્યાસની વાત કરીએ તો તેમણે પોતાનું પ્રાથમિક શિક્ષણ દાહોદની નામાંકિત શાળા એમ. વાય. હાઈસ્કૂલમાં પૂર્ણ કર્યું હતું. દાહોદમાં જ પોતાનો બેઝિક અભ્યાસ કર્યા બાદ તેઓ પત્રકારત્વમાં સ્નાતક થવા માટે એસ.પી. યુનિવર્સિટી, આણંદ ખાતે એડમિશન લીધું હતું. ત્યાર બાદ તેમણે ફિલ્મમેકિંગમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન FTII પુણેમાં પૂર્ણ કર્યું.

સામાન્ય રીતે આપણે ત્યાં નવા ફિલ્મમેકરો અન્ય ડિરેક્ટરોની ફિલ્મો જોઈને પ્રભાવિત થયા બાદ ફિલ્મજગતમાં આવતા હોય છે. પણ કૌશિક ગરાસિયાની વાત અલગ છે. તેણે ફિલ્મ જગતમાં પગ મૂકવાનો વિચાર પોતાના સમાજની પરિસ્થિતિને સુધારી શકાય તે માટે કર્યો. આ માટે તેણે પહેલા પત્રકારત્વ કર્યું અને પછી ફિલ્મમેકીંગની તાલીમ લીધી.

પત્રકારત્વ થકી સમાજ વિશેની ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મો બનાવવાની તેની પ્રબળ ઈચ્છા હતી. પરંતુ ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મોની પહોંચ મર્યાદિત હોવાને કારણે તેણે વિચાર કર્યો કે પોતાની લખેલી વાર્તાઓ પર જો ફિલ્મ બને તો કેવું..! જે એ લોકો સુધી પહોચી શકે કે જેઓ ખરા અર્થમા ફિલ્મના કેંદ્રમાં છે. બસ ત્યાંથી શરૂ થઇ ફિલ્મ જગતમાં કૌશિક દ્વારા લખેલી ફિક્શન શોર્ટ ફિલ્મસ. 

તેણે ડિરેક્ટ કરવાનું ચાલું કર્યુ અને ત્યાંથી તેની લખેલી વાર્તાઓ પડદા પર આકાર લેવા માંડી હતી. ફિલ્મ એન્ડ ટેલિવિઝન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા (FTII) માં અભ્યાસ કરવાનો અનુભવ જણાવતાં કૌશિક કહે છે, "FTII થી એક માધ્યમ તરીકે સિનેમાના સંદર્ભમાં મારો પૂરો દૃષ્ટિકોણ બદલાઈ ગયો. ત્યાં જઈ ને સમજાયુ કે, ફિલ્મ મેકિંગ શીખવામાં લાંબો સમય લાગશે. પણ FTII ને કારણે જ ફિલ્મ બનાવવાનો મારો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો. ત્યાં દુનિયાભરમાં બનેલી અદ્ભુત ફિલ્મો જોવાની તક મળી. તે ફિલ્મ્સ જોઈને દાહોદ જેવી જગ્યા પર ફિલ્મ્સ કઈ રીતે બની શકે તે વિશેની નવી દિશા મળી."

આ પણ વાંચો: Kaala - સિનેમાના પડદે રજૂ થયેલી દલિત અસ્મિતાની સિંહગર્જના

કૌશિક એની પહેલી ફિલ્મ વિશે જણાવે છે કે, “કડકનાથ” પહેલી એવી ફિલ્મ છે તે સ્થાનિક ભીલી બોલીમાં બની હોય અને એક આદિવાસી ફિલ્મ મેકર દ્વારા બનાવવામાં આવી હોય. આ ફિલ્મ પ્રેક્ષકોને આદિવાસી દુનિયાની અનુભૂતિ કરાવશે. અહીં અમે આદિવાસી સમાજ પર થતા અત્યાચારોને અલગ રીતે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે ફિલ્મમાં બે ભાઈઓની વાર્તા છે જેમાં એક ઘટનાને પરિણામે બંને અલગ-અલગ માર્ગે આગળ વધે છે. જેમ-જેમ ફિલ્મ આગળ વધે છે તેમ-તેમ સમગ્ર કથા આદિવાસી સમાજની જટિલ સમસ્યાઓને આવરી લઇને આગળ ધપતી જાય છે.

કૌશિક કહે છે, "ફિલ્મમાં મોટાભાગના પાત્રો દાહોદના જ હોવાથી આદિવાસી જીવન, બોલી અને સંસ્કૃતિને રજૂ કરવામાં સફળતા મળી છે. ફિલ્મમાં દાહોદના આદિવાસી સમાજના ઘણા બધા સાંસ્કૃતિક રીતિ -રિવાજને આવરી લીધા છે જે પહેલી વખત સિલ્વર સ્ક્રીન પર જોવા મળશે. ફિલ્મમાં સ્થાનિક બોલી પોતે જ એક ફિલ્મના મજબૂત પાસા તરીકે બહાર આવી રહી છે, જે અગાઉ ક્યારેય કોઈ ફિલ્મમાં સાંભળવામાં ન આવી હોય. આ ફિલ્મ આદિવાસી સમાજની ધાર્મિક વિધિઓ અને સાંસ્કૃતિક પાસાઓને પ્રદર્શિત કરવા માટેનો એક પ્રયત્ન હશે. ફિલ્મના કેમેરા પાછળ રહેલી મોટાભાગની ટીમ પણ આદિવાસી હોવાને કારણે આ એક મૂળભૂત આદિવાસી ફિલ્મ કહી શકાય છે."

અમે અત્યારે "કડકનાથ" ના પોસ્ટ-પ્રોડક્શનના અંતિમ તબક્કા પર છીએ અને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં મોકલવાનો પણ વિચાર કરી રહ્યા છીએ. આ ફિલ્મ વર્ષ ૨૦૨૫ ના અંતમાં રજૂ કરી શકાય તેવી શક્યતાઓ છે. આદિવાસી વિસ્તારમાં બનેલી આગળની ફિલ્મો વિશે કૌશિકનું માનવું છે કે, આદિવાસી વિસ્તારને ભાગ્યે જ ફિલ્મોમાં પ્રમાણિક રીતે રજૂ કરવામાં આવે છે. જ્યારે કેટલીક ફિલ્મો આ પ્રદેશમાં શૂટ કરવામાં આવી છે, ત્યારે તેમાં આ વિસ્તારોની માત્ર સુંદરતા અને લેન્ડસ્કેપનો બેકડ્રોપ તરીકે ફિલ્મોમાં વપરાતા હોય છે. તેમા મોટેભાગે આદિવાસી સમાજ વિશે કોઇ વાત નથી હોતી. એક આદિવાસી ફિલ્મમેકર તરીકે હું ‘કડકનાથ’ દ્વારા દાહોદવાસીઓના અસલ સામાજિક ચિત્રને સચોટ રીતે પરદા પર ઉતારવા પ્રયત્ન કરી રહ્યો છું.

આ ફિલ્મ દાહોદની અનોખી સંસ્કૃતિને રજુ કરે છે, જેમાં દાહોદની આસ-પાસના લગભગ ૧૫ જેટલા ગામડાઓમાં શૂટ થયેલા દ્રશ્યો છે. આ ફિલ્મની અંદર એવો પ્રયાસ કરાયો છે કે ધાર્મિક ગતિ-વિધિઓ અને સાંસ્કૃતિક રિવાજો પર પણ એક પ્રકાશ પડે. એક આદિવાસી હીરો કેમ ના હોઈ શકે? કૌશિક તેમની ફિલ્મમેકિંગને સમજાવતા કહે છે કે, હંમેશા આદિવાસીઓને રમુજી, મૂંગા, લાચાર અને મૂર્ખ તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે. એક આદિવાસી ફિલ્મમેકર તરીકે હું આ સમગ્ર ધારણાને બદલવા માંગુ છું. મારી ફિલ્મોમાં એ પ્રયાસ રહેશે જ કે મુખ્ય પાત્ર આદિવાસી હોય. હું એ બાબતે સભાન રીતે પ્રયત્ન કરવા માંગુ છું કે સમગ્ર કથા આદિવાસી નાયક-નાયિકા માટે ઘડાયેલી હોય. મારી ફિલ્મોનો ઉદ્દેશ્ય આદિવાસી જીવનની ગરિમા અને સંસ્કૃતિને રજૂ કરવાનો છે, હું આદિવાસી ફિલ્મોની પહોંચ વધારવા માંગુ છું. 

કૌશિક બાબા સાહેબ આંબેડકરને યાદ કરતા કહે છે કે, “શિક્ષિત બનો, સંગઠિત રહો, સંઘર્ષ કરો” એ એક બુનિયાદી વિચારની સાથે આદિવાસી સમાજ બધી દિશામાં આગળ વધી શકે છે. એ જ વિચારથી પ્રભાવિત થઈને તે તેમના આદિવાસી મિત્રોએ ભેગા થઈને ફિલ્મ મેકિંગની નવી કેડી કંડારી આગળ વધી રહ્યા છે.

કૌશિક આજના યુવાનોને સંદેશ આપતાં કહે છે કે, આ બધું સાધારણ વાંચવા અને લખવાની આદતથી જ શરૂ થઈ શકે છે. ફોનથી જ વાંચવા - લખવાનું તેમજ શૂટિંગ કરી શકે છે. ફોન એ છેલ્લા અમુક વરસોમાં આવેલો એક અદ્ભુત આવિષ્કાર છે. ના માધ્યમથી તમે શીખી શકો છો. ફોનથી ફિલ્મ બનાવીને એક સામાન્ય વાર્તા કહેવાની રીતને સમજી શકાય છે. આમ કરતા જે ભૂલો થાય તે થયેલી ભૂલોમાંથી શીખો અને ફરીથી નવી શરૂઆત કરો.

આ પણ વાંચો: મારી માં મને કહેતી, "તું તારી જાતિ વિશે કંઈ ન બોલતો.."

દરવર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ એસએસડી દ્વારા રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓ અને તાલુકાઓમાં મહારેલી, મહાસભા, અને મહાસલામીનો કાર્યક્રમ રાખવામાં આવ્યો હતો. જેના ભાગરૂપે પોરબંદર જિલ્લાનો કાર્યક્રમ માધવપુર(ઘેડ) ખાતે રાખવામાં આવ્યો હતો. જેમાં મોટી સંખ્યામાં મૂળનિવાસી સમાજના હજારો લોકોએ ઉપસ્થિત રહીને શિસ્તબદ્ધ રીતે મહારેલી યોજી હતી, જેમાં નાના બાળકો, મહિલાઓથી લઈને વૃદ્ધો પણ જોડાયા હતા. આ તકે પ્રથમ વખત મૂળનિવાસી લોકોનું સ્નેહમિલન પણ જોવા મળ્યું હતું.

મહારેલી બાદ મહાસભા યોજાઈ હતી, જેમાં સ્વયમ્ સૈનિક દળ(SSD) ના સૈનિકો દ્વારા ઇતિહાસની વાત કરવામાં આવી હતી અને કોમવાદી વિચારધારાને આ દેશમાંથી જડમૂળમાંથી ખતમ કરવાની કવાયત સમગ્ર દેશમાં ચલાવામાં આવી રહી છે ત્યારે આવનારા સમયમાં આ દેશને માનવતાવાદી રાષ્ટ્રના નિર્માણ માટે આગળ આવવા પહેલ કરવામાં આવી હતી.

SSDના સૈનિક ભાવેશભાઈએ જણાવ્યું હતું કે, આગામી દિવસોમાં આ દેશના કરોડો મૂળનિવાસી લોકોને ગરીબી, મોંઘવારી, બેરોજગારી અને કોમવાદી તાકાતોના ભરડામાંથી બહાર લાવી દેશા શાસક બનાવવાની દિશામાં અમે કામ કરી રહ્યાં છીએ. અમે સ્પષ્ટ રીતે માનીએ છીએ કે, શાંતિનો સંદેશો આપનાર તથાગત ગૌતમ બુદ્ધના માર્ગે જ મૂળનિવાસી સમાજ ટકી શકશે, નહિ કે કોઈ અસમાનતાવાદી અને જાતિવાદી વ્યવસ્થા પર. અમે સંગઠન દ્વારા મૂળ રીતે મહાનાયકોના સપનાને સાકાર કરવાનું કામ કરી રહ્યા છે.

આ તકે બહોળી સંખ્યામાં એકઠાં થયેલ લોકો દ્વારા સભામાં "આવાજ દો, હમ એક હૈ; કેટલા રે કેટલા, અડધા ભારત જેટલા; જય ભીમ, જય જોહાર, જય મૂળનિવાસી" ના નારા ગુંજી ઉઠ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે, એસએસડી ગુજરાતનું સૌથી મોટું બહુજન સંગઠન છે. તેના કાર્યકરો આરએસએસની જેમ સમર્પિત ભાવે છેવાડાના ગામ સુધી સ્વખર્ચે પહોંચે છે અને સમાજને યોગ્ય દિશામાં આગળ વધવા માટે પ્રેરિત કરે છે. છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી એસએસડી જમીની સ્તરે કામ કરીને બહુજન સમાજને શાસક બનાવવાની બહુજન મહાનાયકોની મહેચ્છા પર આગળ વધી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં તેની વધુ અસર સમાજમાં જોવા મળશે. આરએસએસ બાદ સ્વયં સૈનિક દળ એકમાત્ર એવું કેડર આધારિત સંગઠન છે જેના કાર્યકરો કોઈપણ પ્રકારના સ્વાર્થ વિના, માત્ર સમાજને વફાદાર રહીને કાર્ય કરી રહ્યાં છે. આવા વધુને વધુ સંગઠનોની બહુજન સમાજને જરૂર છે.

આ પણ વાંચોઃ SSDએ શાળાઓમાં ભગવદ્ ગીતા ભણાવવા મુદ્દે 33 જિલ્લાઓમાં વિરોધ કર્યો

ઘટના શું હતી?

ગત તા. 30 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ માંડવી તાલુકાના ગોધરા ગામના ખરવાડ વિસ્તારમાં પોતાના ઘરથી 100 મીટર દૂર બસની રાહ જોઇને ઊભેલી આરોગ્ય વિભાગમાં પરિચારિકા તરીકે બજાવતી દલિત સમાજની દીકરી ગૌરીબેન તુલસીભાઇ ગરવા (ઉ.વ. 28) ઉપર તેના એકતરફી પ્રેમી એવા કોડાયના સાગર રામજી સંઘારે બેરહેમીપૂર્વક ગુપ્તી અને તલવાર વડે હુમલો કરી હત્યા કરી હતી. આ બનાવ એકતરફી પ્રેમના અનુસંધાને બન્યાનું સપાટી ઉપર આવી રહ્યું છે. હત્યાના બનાવ અંગે યુવતીના ભાઈ દીપકે માંડવી પોલીસ મથકમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. નાના એવા ગોધરા ગામમાં વહેલી પરોઢે બનેલા આ બનાવથી ભારે ચકચાર મચી ગઈ હતી. 

ઘટનાની જાણ થતા પશ્ચિમ કચ્છ પોલીસવડા વિકાસ સુંડા ઈન્ચાજ પીઆઈ ડી.એમ. ઝાલા સહિતના  અધિકારીઓના કાફલા સાથે તુરંત ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા અને ડોગ સ્કવોડ સહિતની સઘન તપાસ હાથ ધરવા સાથે ટેકનિકલ તથા માનવીય સંદર્ભોની મમદથી આરોપીને ગણતરીના કલાકોમાં જ પકડી પાડયો હતો. કૃત્યને અંજામ આપ્યા બાદ આરોપી સાગરે ઝેરી દવા પી લેતાં તેને સારવાર માટે માંડવીની સિવિલ હોસ્પિટલમાં ખસેડાયો હતો, જ્યાં પોલીસે તેની યુક્તિપૂર્વક પૂછપરછ કરતાં તેણે ગુનો કબૂલ્યો હતો.

પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, રિક્ષાના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલો અને કૃત્ય આચર્યા બાદ ઝેરી દવા પીનારા સાગરને સારવાર બાદ ધરપકડ કરીને બે દિવસના રિમાન્ડ પર લેવામાં આવ્યો છે. તે  અવારનવાર ગૌરીને હેરાન-પરેશાન કરતો હતો. ગોધરા ગામના ખરવાડ વિસ્તારમાં બે ભાઇઓ અને માતા સાથે રહેનાર યુવતી ગૌરી છેલ્લા બે વર્ષથી તુંબડી ખાતે પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં કોન્ટ્રાકટ બેઇઝ ઉપર કામ કરતી હતી. અગાઉ તે ગામના આરોગ્ય કેન્દ્રમાં ફરજ બજાવતી હતી. તુંબડી જવા માટે ગૌરી દરરોજ વહેલી સવારે 5-30ના અરસામાં ઘરેથી નીકળી અંબેધામથી ભચાઉ જતી બસમાં જતી હતી. 

30  ડિસેમ્બરને સોમવારે વહેલી પરોઢે તે તુંબડી જવા માટે પોતાના ઘરથી 100 મીટર દૂર ગોધરાથી દુર્ગાપુર જતા રસ્તે બસની રાહ જોઇને ઊભી હતી. એ દરમ્યાન ત્યાં સાગર આવી પહોંચ્યો હતો અને ગૌરી કંઈ સમજે તે પહેલા જ ગુપ્તી અને તલવારના ઘા ઝીંકી દઇ તેની હત્યા કરી હતી. ક્રૂર એવા આરોપીએ યુવતીના પેટમાં ગુપ્તી ભરાવી રાખી હતી અને માત્ર હાથો બહાર રહ્યો હતો. તેમજ માથાંના ભાગે તલવાર મૂકી ગયો હતો. ગંભીર ઇજાઓનાં પગલે ગૌરી ગરવાએ ઘટના સ્થળે જ દમ તોડી દીધો હતો. બનાવની જાણ થતાં જ તેનો ભાઈ સહિતનો પરિવાર ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા ત્યારે સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. પાંચ બહેનો પૈકી સૌથી નાની અને બે ભાઇઓની બહેન એવી ગૌરીની હત્યાથી સવાર સવારમાં ગામમાં ગમગીની પ્રસરી ગઈ હતી. ઘટનાની જાણ થતાં સરપંચ ઉપરાંત પ્રવીણભાઈ, અરવિંદભાઈ, દીપકભાઈ, નરેનભાઈ સોની સહિતના હોસ્પિટલ દોડી આવ્યા હતા. ઘટનાની જાણ થતા માંડવીના પીઆઈ ઝાલા ઉપરાંત માંડવી અને કોડાય પોલીસ મથકના કર્મચારીઓ, સ્થાનિક ગુનાશોધક શાખા, એસઓજી, પેરોલ ફર્લો શાખા, ડોગ સ્કવોડ સહિતના અધિકારી-કર્મચારી જોડાયા હતા અને ગણતરીના કલાકોમાં આરોપી સાગર સંઘારને ઝડપી પાડ્યો હતો. જો કે તેણે દવા પી લેવાનું નાટક કર્યું હતું. આથી પોલીસે તેને હોસ્પિટલમાં ખસેડ્યો હતો. જ્યાં સાજો થયાનું જણાતા હવે તેને બે દિવસના રિમાન્ડ પર લીધો છે.

આવેદનપત્રમાં શું માગણી કરવામાં આવી છે?

આ ઘટનાને લઈને ગઈકાલે શ્રી અખિલ કચ્છ ગર્ગવંશી ગરવા ગુરૂ બ્રાહ્મણ સમાજ પશ્ચિમ વિભાગ દ્વારા જિલ્લા કલેક્ટર અને પશ્ચિમ કચ્છના પોલીસ અધિક્ષકને સંબોધીને એક આવેદનપત્ર આપવામાં આવ્યું હતું. જેમાં આ ઘટનાને રેરેસ્ટ ઓફ રેર ગણીને એસઆઈટી દ્વારા તપાસ કરાવવામાં આવે તેવી રજૂઆત કરાઈ છે. આ સિવાય મૃતક યુવતીના પરિવારના સભ્યને સરકારી નોકરી, મુખ્યમંત્રી રાહતફંડમાંથી રૂ. 1 કરોડનું વળતર, ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં કેસ ચલાવવા અને અનુભવી સરકારી વકીલને નિયુક્ત કરી વહેલીતકે ન્યાય મળે તેવી વ્યવસ્થા કરવા વિનંતી કરાઈ છે.

આવેદનપત્રમાં વિવિધ 7 માગણીઓ કરવામાં આવી છે. જેમાં આરોપી યુવકને રહસ્યમય રીતે સરકારી હોસ્પિટલમાં આપવામાં આવેલી સારવાર અને યુવતીના પરિવારને પોલીસ દ્વારા કેસનું સ્ટેટસ જણાવાયું ન હોવાને લઈને પણ શંકા વ્યક્ત કરાઈ છે. સાથે જ ટૂંકા ગાળામાં તપાસ અધિકારીઓ બદલાઈ જતા કેસ પર અસર પડવાને લઈને એસઆઈટી દ્વારા તપાસની માગ કરાઈ છે. આરોપી યુવક યુવતીની હત્યા કર્યા બાદ 9 વાગ્યે ઝેરી દવા પી લીધી હતી અને પછી સાંજે 4 વાગ્યે જાતે વાહન ચલાવીને કોડાયથી માંડવી સારવાર લેવા ગયો હતો. અહીં 24 કલાક સારવાર બાદ તેની અટક બાદ મેડિકલ પરીક્ષણ કરાયું નહોતું. જેમાં તબીબોની ભૂમિકા પર શંકા ઉભી કરાઈ છે અને આરોપીને મદદગારી સમાજ ગણાવાઈ તેમની સામે પગલાં લેવા વિનંતી કરાઈ છે.

આવેદનપત્રમાં એ પણ આશંકા વ્યક્ત કરાઈ છે કે, તલવાર અને ગુપ્તી સહિતના હથિયારોથી જે રીતે યુવતીની હત્યા કરાઈ છે, તે જોતા તેમાં એકથી વધુ લોકોની સંડોવણી હોય તેવું લાગે છે. આ દિશામાં પણ તપાસ કરવા કહેવાયું છે. સાથે જ સમગ્ર કેસની તપાસ, સ્ટેટસ, દસ્તાવેજો અને તપાસના ભાગરૂપે થયેલી કામગીરીની માહિતી યુવતીના પરિવારજનો, સામાજિક આગેવાનોને આપવામાં આવે.

કચ્છના સામાજિક કાર્યકર અને અનુસૂચિત જાતિ સમાજના આગેવાન નરેશભાઈ મહેશ્વરીએ આ મામલે ખબરઅંતર.કોમ સાથે વાતચીત કરતા જણાવ્યું હતું કે, દલિત સમાજની દીકરીની જાહેરમાં થયેલી હત્યાના સમગ્ર કચ્છમાં પડઘા પડ્યાં છે. લોકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે રોષ છે. નિર્દોષ યુવતીની આ રીતે જાહેરમાં થયેલી હત્યાથી કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર પણ સવાલો ઉભા થયા છે. ત્યારે દીકરીના પરિવારને ન્યાય મળે તે માટે કચ્છના સાંસદ વિનોદ ચાવડા ખુદ મૌન રેલીમાં જોડાયા હતા. તેમની સાથે સર્વ સમાજના લોકો, સાધુ સંતો પણ મૌન રેલીમાં હાજર રહીને દલિત દીકરી માટે ન્યાયની માગણી કરી હતી.

આ પણ વાંચો: અર્ણેશ કુમારના ચૂકાદાના ખોટા અર્થઘટન મુદ્દે હવે આરપારની લડાઈ શરૂ

વાત છે આદિવાસી મહાનાયક જયપાલસિંહ મુંડાની. હજુ ગઈકાલે જ તેમનો જન્મદિવસ ગયો. 3 જાન્યુઆરી 1903ના રોજ ઝારખંડમાં જન્મેલા જયપાલસિંહ “મરાંગ ગોમકે” તરીકે ઓળખાતા હતા. તેમણે આદિવાસી અધિકારો, રમતગમત અને રાજકારણમાં ઐતિહાસિક યોગદાન આપ્યું હતું. 

આ પણ વાંચો: એવું ગામ, જ્યાં વર્ષના પહેલા દિવસની શરૂઆત આંસુઓ સાથે થાય છે

મનુવાદીઓથી જરાય સહન ન થાય તેવી વાત એ છે કે તેઓ એ જમાનામાં ઓક્સફર્ડ જેવી વિખ્યાત યુનિવર્સિટીમાં ભણ્યા હતા. અહીં અભ્યાસ કરતી વખતે તેમણે હોકીમાં 'ઓક્સફર્ડ બ્લુ'નો ખિતાબ જીત્યો હતો અને 1928ના ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય હોકી ટીમની કેપ્ટનશીપ કરી દેશને પ્રથમ ગોલ્ડ મેડલ જીતાડ્યો હતો. ભારતીય સિવિલ સર્વિસ છોડીને તેમણે આદિવાસી મહાસભા અને ઝારખંડ પાર્ટી દ્વારા ઝારખંડ રાજ્યની માંગ પર ભાર મૂક્યો હતો. બંધારણ સભાના સભ્ય અને આદિવાસી અધિકારોના કટ્ટર હિમાયતી તરીકેની તેમની ભૂમિકા ઐતિહાસિક હતી. તેમની 121મી જન્મજયંતિ પર, ઝારખંડના આદિવાસી ભાઈઓ-બહેનો, મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેન સહિતના સૌએ મળીને ભાવનાત્મક શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

અસાધારણ પ્રતિભાને ઓળખી સ્કૂલે બ્રિટન મોકલ્યાં

3 જાન્યુઆરી 1903ના રોજ ઝારખંડના ખુંટી જિલ્લાના ટકરા ગામમાં જન્મેલા જયપાલ સિંહ મુંડા, જેઓ "મરાંગ ગોમકે" (મહાન નેતા) તરીકે જાણીતા છે, તેમણે તેમના સંઘર્ષ અને સિદ્ધિઓથી ઈતિહાસ રચ્યો હતો. બાળપણમાં પ્રમોદ પાહણ તરીકે ઓળખાતા જયપાલ સિંહે રાંચીની સેન્ટ પોલ સ્કૂલમાં પોતાની પ્રતિભા બતાવી હતી. તેમની અસાધારણ ક્ષમતાઓને ઓળખીને શાળાના બ્રિટિશ આચાર્યએ તેમને 1918માં ઈંગ્લેન્ડ મોકલ્યા હતા. ત્યાં તેમણે સેન્ટ ઓગસ્ટાઈન કોલેજ, સેન્ટ જૉન્સ કૉલેજમાં અભ્યાસ કરીને અર્થશાસ્ત્રમાં સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી હતી.

ભારતીય હોકીને પ્રથમ ગોલ્ડ અપાવ્યો

ઓક્સફર્ડમાં અભ્યાસ દરમિયાન જયપાલ સિંહે હોકીમાં પોતાની પ્રતિભા બતાવી હતી. એ જમાનામાં કોઈ આદિવાસી યુવક વિદેશ જાય અને ત્યાં આટલી મોટી સિદ્ધિ મેળવે તે કેટલી મોટી ઘટના હશે તેની કલ્પના કરો! 1925 માં તેમને 'ઓક્સફોર્ડ બ્લુ' નું બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું, જે કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય હોકી ખેલાડી માટે એક દુર્લભ સન્માન હતું. 1928 માં તેમની કપ્તાની હેઠળ ભારતીય હોકી ટીમે એમ્સ્ટરડેમ ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. તેમની નેતૃત્વ ક્ષમતા અને ટીમ વ્યૂહરચના ભારતીય હોકીને પ્રથમ વખત વૈશ્વિક મંચ પર લઈ આવી હતી. જો કે દેશમાં આદિવાસી મહાનાયકોની સિદ્ધિઓને ભૂંસી નાખવા માટે કુખ્યાત મનુવાદીઓએ જયપાલસિંહ મુંડાની આ સિદ્ધિને પણ કોરાણે મૂકી દીધી છે. તેમની આ સુવર્ણ સફરમાં હોકીના જાદુગર મેજર ધ્યાનચંદ પણ ટીમનો ભાગ હતા, જેમણે પોતાની શાનદાર રમતથી દુનિયાને ચોંકાવી દીધી હતી.

આદિવાસીઓના અધિકારો માટે સંઘર્ષ કર્યો

હોકીમાં સુવર્ણ સફળતા પછી જયપાલ સિંહે આદિવાસી સમાજના ઉત્થાન અને તેમના અધિકારો માટે લડવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરી દીધું. 1938માં તેમણે આદિવાસી મહાસભાની રચના કરી અને 1939માં તેનું પ્રમુખપદ સંભાળ્યું. તેઓ સુભાષ ચંદ્ર બોઝને મળ્યા અને ઝારખંડ રાજ્યની માંગ પર ભાર મૂક્યો. 1946 માં તેઓ બંધારણ સભાના સભ્ય બન્યા અને આદિવાસી સમાજના અધિકારો માટે પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો.

ઝારખંડ પાર્ટીની રચના અને રાજકીય સંઘર્ષ

1949 માં તેમણે આદિવાસી મહાસભાને ઝારખંડ પાર્ટીમાં પરિવર્તિત કરી. 1952ની લોકસભા ચૂંટણીમાં તેમનો પક્ષ મુખ્ય વિરોધ પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો હતો. તેમના નેતૃત્વમાં ઝારખંડ પાર્ટીએ પ્રથમ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં 32 બેઠકો જીતી હતી. વર્ષ 1963માં તેમણે ઝારખંડને અલગ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાના વચન પર પોતાના પક્ષનું કોંગ્રેસમાં વિલિનીકરણ કર્યું. અલગ ઝારખંડ રાજ્યનું તેમનું આ સ્વપ્ન છેક વર્ષ 2000 માં સાકાર થયું. આજે ઝારખંડમાં આદિવાસી સમાજમાંથી આવતા હેમંત સોરેનની સરકાર છે.

121મી જન્મજયંતિ પર શ્રદ્ધાંજલિ

3 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ, ઝારખંડે તેના આ મહાન નાયકને તેની 121મી જન્મજયંતિ પર ભાવનાત્મક શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. કેન્દ્રીય આદિજાતિ મંત્રી અર્જુન મુંડાએ ખુંટીના ટકરા ગામમાં તેમની પ્રતિમાને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી અને તેમના યોગદાનને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. ઝારખંડ આંદોલનના સેંકડો કાર્યકરો અને સમર્થકો રાંચીના જયપાલ સિંહ સ્ટેડિયમ ખાતે એકઠા થયા હતા અને જયપાલસિંહ મુંડાની પ્રતિમાને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. આ પ્રસંગે ઝારખંડ સરકાર અને જનતાએ તેમના મહાન વારસાને યાદ કર્યો અને આદિવાસી સમાજના ઉત્થાન પ્રત્યેના તેમના સંકલ્પનો પુનરોચ્ચાર કર્યો.

જયપાલ સિંહ મુંડા માત્ર એક નામ નહોતા, પરંતુ એક મહાનાયક હતા જેમણે આદિવાસી અધિકારો, રમતગમત અને રાજકારણમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમનું જીવન સંઘર્ષ, સમર્પણ અને આદિજાતિના અવાજનું પ્રતીક છે. તેમનો વારસો ઝારખંડ અને સમગ્ર ભારત માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત બની રહેશે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી અધિકારોનો સબળ અવાજ: જયપાલ સિંહ મુંડા

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ જાતિવાદના એપીસેન્ટર ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીં સહારનપુરમાં જાતિવાદી તત્વોએ એક દલિત વરરાજાના વરઘોડાને પોતાના ઘર પાસેથી પસાર થતા રોક્યો હતો. લુખ્ખા તત્વોએ વરઘોડામાં રહેલું ડીજે બંધ કરાવીને હોબાળો મચાવ્યો હતો. માહિતી મળતાં પોલીસે ઘટનાસ્થળે પહોંચી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. આ મામલે બંને પક્ષો દ્વારા ફરિયાદો કરવામાં આવી છે. પોલીસે આ અંગે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી હતી.

સહારનપુરના છછરોલી ગામની ઘટના
ઘટના નાનૌતા તાલુકાના છછરોલી ગામનો છે. અહીં દલિત સમાજમાંથી આવતા નાથીરામના પુત્ર મનોજના વરઘોડાને જાતિવાદી તત્વોએ અટકાવીને હોબાળો મચાવ્યો હતો. પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ આપતાં નાથીરામે જણાવ્યું કે શનિવારે મોડી રાત્રે તેમના પુત્ર મનોજનો વરઘોડો નીકળ્યો હતો. જ્યારે વરઘોડો કથિત ઉચ્ચ જાતિના લોકો (મનુમીડિયા દ્વારા આરોપીઓના નામ, જાતિ છુપાવવામાં આવ્યા છે.) ના વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે અચાનક ત્યાંથી અડધો ડઝન જેટલા યુવકો વરઘોડો રોકીને રસ્તા વચ્ચે ઉભા રહી ગયા હતા. તેમણે વરરાજાના પરિવારજનોને વરઘોડો અહીંથી પસાર નહીં થાય, જો થશે તો પરિણામ સારું નહીં આવે તેવી તેવી ધમકી આપી હતી. લુખ્ખા તત્વોએ વરઘોડામાં સામેલ ડીજે બંધ કરાવી દીધું હતું અને મહેમાનો સહિતના લોકોને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી અપમાનિત કર્યા હતા. લુખ્ખા તત્વોએ હોબાળો મચાવતા વરરાજાના પરિવારજનોએ પોલીસને જાણ કરી હતી. પોલીસે આવીને મામલો થાળે પાડ્યો હતો. વરરાજાના પરિવારે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી આરોપી સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ 100થી વધુ પોલીસ ખડક્યાં, છતાં દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો થયો

પોલીસે આવતા જાતિવાદીઓની હવા નીકળી ગઈ!
સમગ્ર મામલે પોલીસ કાર્યવાહી હાથ ધરાતા જાતિવાદી તત્વોની દાદાગીરી નીકળી ગઈ હતી અને તરત તેઓ બચાવમુદ્રામાં આવી ગયા હતા. પોલીસ આગળ તેમણે કહ્યું કે, તેમના ઘરમાં વૃદ્ધ બીમાર હોવાથી તેમણે ધીમા અવાજમાં ડીજે વગાડવાનું કહ્યું હતું. જો કે પોલીસે આ મામલે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે. એસપી રૂરલ સાગર જૈનનું કહેવું છે કે આ મામલે બંને પક્ષ તરફથી ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે. અમે કેસ નોંધી તપાસ હાથ ધરી છે. તપાસ બાદ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

બરેલીમાં જાતિવાદીએ બંદૂક બતાવી જાન રોકી
આવી જ અન્ય એક ઘટના બરેલીમાં પણ બની હતી. જ્યાં એક જાતિવાદી ગુંડાએ બંદૂક બતાવીને દલિત યુવકની જાન રોકી હતી. જોકે, અધિકારીઓના આદેશ પર પોલીસે તેની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દીધો હતો. આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આ ઘટના ગત શુક્રવારે બની હતી. 

મળતી માહિતી મુજબ જગન્નાથપુર ગામના રહેવાસી કુંવરપાલની દીકરીની જાન સોના ગામથી આવી હતી. ડીજે મ્યુઝિક સાથે જાન આગળ વધી રહી હતી ત્યારે ગામનો કથિત માથાભારે જાતિનો યુવાન પિસ્તોલ લઈને જાન વચ્ચે આવીને ઉભો રહી ગયો હતો અને તેને અટકાવી દીધી હતી. યુવકની આવી હરકતથી મહેમાનો સાથે તેની બોલાચાલી થઈ હતી. જોકે, વરરાજાના પક્ષના લોકોએ તેને પકડી લીધો હતો. દરમિયાન તેની પિસ્તોલ નીચે પડી હતી, આ જોઈને ત્યાં ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી. જો કે યુવકે અપશબ્દો બોલી અને પિસ્તોલ તાકીને સ્થળ પરથી ભાગી ગયો હતો.

આ પણ વાંચોઃ દલિત વરરાજાને બગીમાંથી ઉતારી ફટકાર્યા, જાન પર હવાઈ ફાયરિંગ કર્યું

ગુજરાતભરના સફાઈકર્મીઓની પડતર માગણીઓને લઈને ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠન દ્વારા માલપુરથી દિલ્હી સુધી દંડવત યાત્રા શરૂ કરવામાં આવી છે. ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠન છેલ્લાં ઘણાં સમયથી સફાઈ કામદારો અને અન્ય કર્મચારીઓને કાયમી કરવાની માગને લઈ આવેદનપત્ર, ધરણાં, પ્રદર્શન જેવા આંદોલન ચલાવી રહ્યું છે, પરંતુ સરકાર દ્વારા તેના પર ધ્યાન આપવામાં નથી આવતું. જેના કારણે હવે ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે અરવલ્લી જિલ્લાના માલપુરથી દેશની રાજધાની દિલ્હી સુધીની દંડવત યાત્રા શરૂ કરી છે. એક વર્ષ સુધી ચાલનારી આ દંડવત યાત્રા બાદ તેઓ દિલ્હી પહોંચશે અને ત્યાં વાલ્મિકી સમાજની વિવિધ માંગણીઓને લગતું વેદનાપત્ર દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આપશે.

દંડવત યાત્રા શરૂ કરવાને લઈને ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે જણાવ્યું હતું કે, "વર્ષોથી સરકારી કચેરીઓમાં કામ કરતા સફાઈ કામદારોને એજન્સીઓ દ્વારા અન્યાય કરવામાં આવી રહ્યો છે. સફાઈનું કામ અમે કરીએ છીએ પણ સરકારની ખાનગીકરણની નીતિને કારણે બધો લાભ કોન્ટ્રાક્ટરો લઈ જાય છે. અમારી બેઝીક માગણીઓ પર સંતોષાતી નથી. સફાઈકર્મીઓનું શોષણ થાય છે, તેમના પગારથી લઈને અનેક મોરચે અન્યાય થઈ રહ્યો છે. આ બાબતે અમે અનેકવાર સરકારના લાગતા વળગતા અધિકારીઓ, કચેરીઓએ અરજી, આવેદનપત્ર અને ધરણાં કાર્યકર્મો કર્યા છે. પણ સરકાર દ્વારા અમારી કોઈ જ માગણીઓ પૂર્ણ કરવામાં આવી નથી. આથી હવે અમે તેના માટે દંડવત કરીને દિલ્હી જવાનું નક્કી કર્યું છે. એક વર્ષ સુધીમાં દંડવત કરીને દિલ્હી પહોંચી પીએમ મોદીને મળીને સમસ્ત વાલ્મિકી સમાજની વેદનાને વાચા આપતું વેદનાપત્ર આપીશું."

આ પણ વાંચો: અમિત શાહે ડૉ.આંબેડકર સામે કરેલા નિવેદનનો હવે વિદેશોમાં પણ વિરોધ

વર્ષ 2024ની 26મી જાન્યુઆરી તમને યાદ હોય તો એ પણ યાદ હશે કે એક દલિત મહિલા શિક્ષિકા પ્રાથમિક શાળાના કાર્યક્રમમાં વિદ્યાની દેવી કહેવાતા સરસ્વતીને બદલે દેશની પ્રથમ મહિલા શિક્ષિકા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેનો ફોટો મૂકીને તેમના મહાન કાર્યોની ઉપસ્થિત સૌને સમજણ આપી રહી હતી. એ દરમિયાન કેટલાક મનુવાદીઓ ત્યાં આવી પહોંચે છે અને શિક્ષિકાનો વિરોધ શરૂ કરી દે છે. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થાય છે અને પછી શિક્ષિકા પર સરકાર કાર્યવાહી કરે છે અને તેમની અંતરિયાળ વિસ્તારમાં ટ્રાન્સફર કરી દે છે. આ શિક્ષિકા એટલે રાજસ્થાનના બારાના વતની અને બહુજન સમાજમાંથી આવતા હેમલતા બૈરવા. બહુજન મહાનાયક ડો.આંબેડકર અને માતા સાવિત્રીબાઈ-જ્યોતિબા ફૂલેના યોગદાનને બરાબર સમજતા હેમલતા બૈરવા મનુવાદી સિસ્ટમનો ભોગ બન્યાં છે. આજે પણ મનુવાદી તંત્ર તેમને હેરાન કરવાની કોઈ કસર બાકી નથી રાખી રહ્યું.

આ પણ વાંચોઃ ફાતિમા શેખ: પ્રથમ મુસ્લિમ શિક્ષિકા જેમણે ફૂલે દંપતી સાથે કન્યા કેળવણીની મશાલ પ્રગટાવી હતી

હેમલતા બૈરવાઃ માતા સાવિત્રીબાઈના સંઘર્ષનું વર્તમાન પ્રતીક
રાજસ્થાનના બારા જિલ્લામાં આવેલી સરકારી ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળા લકડાઈની શિક્ષિકા હેમલતા બૈરવા માતા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેના સંઘર્ષનું પ્રતીક બની ગયા છે. 2024ના પ્રજાસત્તાક દિવસ નિમિત્તે શાળામાં આયોજિત કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્ટેજ પર માત્ર ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર અને મહાત્મા ગાંધીની તસવીરો જોયા બાદ કેટલાક લોકોએ સરસ્વતીની તસવીર રાખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. હેમલતા બૈરવાએ તેનું ખંડન કર્યું અને સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "વિદ્યાની અસલી દેવી સાવિત્રીબાઈ ફૂલે છે." તેમના આ સાહસિક પગલાએ સ્થાનિક જાતિવાદી માનસિકતાને પડકારી હતી, પરંતુ તેના પરિણામે તેમની સામે વિભાગીય કાર્યવાહીની સાથે FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમનું મુખ્ય મથક બિકાનેર કરી દેવામાં આવ્યું.

માર્ચ 2024થી પગાર નથી મળ્યો
જો કે તેઓ કાયદાકીય લડાઈ જીતીને એપ્રિલમાં નિર્દોષ સાબિત થયા હતા, એ પછી જુલાઈમાં તેમને પોસ્ટિંગ પણ મળ્યું હતું, પરંતુ માર્ચ 2024 થી તેમને પગાર નથી મળી રહ્યો, જેના કારણે હેમલતા બૈરવા અને તેમનો પરિવાર ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેમના બે બાળકો, જેઓ કોટામાં NEET અને REET ની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તેમને કપરી પરિસ્થિતિમાં અભ્યાસ ચાલુ રાખવાની ફરજ પડી છે. કોટામાં તેમના બાળકોના રૂમનું ભાડું ઘણાં મહિનાઓથી બાકી છે, જ્યારે હેમલતા પોતે છીપા વડોદમાં 2,000 રૂપિયા ભાડાના રૂમમાં રહે છે. એક-એક પાઈ માટે સંઘર્ષ કરતા હેમલતા હાલ એક ટંક જમીને જીવન ગુજારી રહ્યાં છે.

સિંગલ મધર હેમલતા બૈરવા માથે બે બાળકોની જવાબદારી
સિંગલ મધર હોવાના કારણે હેમલતા પોતાના બંને બાળકોને એકલા જ ઉછેરે છે. તેઓ છેલ્લા 4-5 વર્ષથી તેમના પતિથી અલગ રહે છે. B.Ed પાસ હોવા છતાં તેમના પતિ કોઈ કામ નથી કરતા કે નથી બાળકોની કોઈ જવાબદારી લેતા.

હેમલતા કહે છે, "મારો દીકરો નિહાલ NEETની તૈયારી કરી રહ્યો છે, દીકરી REET ની કોચિંગ કરી રહી છે, બંને એક રૂમમાં સાથે રહે છે જેનો જમવાનો અને રહેવાનો ખર્ચ 7 હજાર રૂપિયા છે. હું ઘણા સમયથી આ પૈસા પણ ચૂકવી શકી નથી. મકાનમાલિકો મારા સમાજના છે, તેઓ મારી સમસ્યા સમજીને બહુ બોલતા નથી. આવા સારા લોકોના સહકારથી દિવસો જેમતેમ કરીને પસાર થઈ રહ્યા છે."

ફક્ત એક ટંક જમે છે
શાળામાં થયેલા વિવાદ પહેલા હેમલતાએ બેંકમાંથી પર્સનલ અને કાર લોન લીધી હતી, પરંતુ લગભગ છ મહિનાથી તે તેના હપ્તા ચૂકવી શકી નથી. હેમલતા કહે છે, "હજુ સુધી બેંક તરફથી કોઈ નોટિસ મળી નથી, પરંતુ જો જલ્દી પગાર નહીં મળે તો મુશ્કેલીઓ વધી જશે." ગરીબીની સ્થિતિ એવી છે કે હેમલતા માત્ર એક જ વખત ભોજન ખાઈને જીવન જીવવા મજબૂર છે. ફિક્કું હસતા તેઓ કહે છે, "હું સવારે ચા, બિસ્કિટ કે એવું કંઈક ખાઈ લઉં છું અને પછી સાંજે જ જમું છું." મુશ્કેલભર્યા આ દિવસોમાં હેમલતાને તેમના પિતા અને ભાઈનો ટેકો છે, જેઓ તેમને શક્ય તેટલી મદદ કરે છે.

બાકી પગાર માટે કોર્ટમાં અરજી ન કરવા પાછળનું કારણ પૂછતાં હેમલતા કહે છે કે વકીલની ફી વધારે છે જેના કારણે તે અત્યારે અરજી કરી શકતી નથી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, અનુસૂચિત જાતિના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના સંગઠન ડો. આંબેડકર શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ ઓફિસર્સ એમ્પ્લોઇઝ એસોસિએશન (AJAK)એ હેમલતાના સસ્પેન્શન બાદ તેમની સામે ચાલી રહેલો કેસ લડવા માટે રૂ. 50,000 ની આર્થિક મદદ કરી હતી. હેમલતાને એક વકીલની જરૂર છે જે તેમની મદદ માટે આગળ આવે.

પોલીસે એક વર્ષ સુધી એફઆઈઆર પર કાર્યવાહી ન કરી
હેમલતા બૈરવાની ફરિયાદ પર પોલીસે બે શિક્ષકો ભૂપેન્દ્ર સેન અને હંસરાજ સેન અને કેટલાક સ્થાનિક લોકો વિરુદ્ધ એટ્રોસિટી એક્ટ અને IPCની કલમ 504 અને 506 હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. હેમલતાએ એફઆઈઆરમાં બંધારણની કલમ 28નો ઉલ્લેખ કરીને સરકારી શાળામાં સરસ્વતી પૂજાનો વિરોધ કર્યો હતો. બીજી બાજુ, ગામલોકોએ તેમની વિરુદ્ધ IPCની કલમ 295A અને 153A હેઠળ સામી ફરિયાદ નોંધાવી તેમના પર ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. હેમલતાએ કહ્યું કે પોલીસે હજુ સુધી એક પણ આરોપી સામે કોઈ કાર્યવાહી કરી નથી, અને કેસ હજુ પેન્ડિંગ છે, તેમ કહીને તેની તપાસ ચાલી રહી છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "મેં ઘણી વખત આઈજી સાહેબ અને અન્ય અધિકારીઓને આરોપીઓ સામે પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે, પરંતુ પોલીસ ચાર્જશીટ રજૂ કરતી નથી અને ગુનેગારોને રક્ષણ આપી રહી છે. મારો વિરોધ બંધારણની જોગવાઈઓ પર આધારિત હતો અને કોઈની ધાર્મિક માન્યતાઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો કોઈ હેતુ નહોતો."

મારું અસ્તિત્વ સાવિત્રીબાઈના કારણે છે

અંતે, જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેમને તેમના કાર્યનો પસ્તાવો છે અથવા તે હજુ પણ સાવિત્રીબાઈ ફુલેના સન્માન માટે લડવા માટે મક્કમ છે? ત્યારે હેમલતા કહે છે, "મેં કંઈ ખોટું કર્યું નથી. માતા સાવિત્રીબાઈના યોગદાનને કારણે જ મારું અસ્તિત્વ છે. ભલે ગમે તેટલી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે, પણ હું માતા સાવિત્રીબાઈ-જ્યોતિબા ફૂલે, બાબાસાહેબ અને બંધારણના સન્માન માટે મારી લડાઈ ચાલુ રાખીશ."

આ પણ વાંચોઃ સરસ્વતીની જગ્યાએ માતા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેનો ફોટો મૂકનાર દલિત શિક્ષિકા સસ્પેન્ડ 

બસપાના સ્થાપક માન્યવર કાંશીરામ સાહેબે એંશીના દાયકામાં દલિતો-શોષિતોમાં રાજકીય ચેતના જગાવી હતી. દલિત રાજકારણના આ નવતર પ્રયોગે યુપીમાં બસપાની ચાર વખત સરકાર બનાવી હતી. દલિત મતો પર માયાવતીનો એકાધિકાર લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહ્યો, પરંતુ સત્તામાંથી બહાર થયા બાદ ભાજપ, સપા સહિતના પક્ષોની વધતી તાકાત અને માયાવતીની નિષ્ક્રિયતાને કારણે ધીરેધીરે દલિત મતો બીએસપીથી વિમુખ થતા ગયા, જેના કારણે બસપાનો રાજકીય ગ્રાફ સતત નીચે જઈ રહ્યો છે.

2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં શૂન્ય થઈ ગયા પછી, બસપા દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં એક નવો રાજકીય પ્રયોગ કરવા જઈ રહી છે, પરંતુ શું માયાવતી તેમના નજીકના કમાન્ડરો સાથે ચૂંટણીની લગામ પોતાના હાથમાં રાખશે?

બસપા દિલ્હીમાં ભલે ક્યારેય સત્તામાં ન આવી હોય, પરંતુ તેની બીક વિરોધી પક્ષોને શરૂઆતથી જ છે. બસપાને ઘણી સીટો પર સારા વોટ મળી રહ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીની રચના અને અરવિંદ કેજરીવાલના રાજકીય ઉદય પછી, દલિત વોટ બીએસપીમાંથી સંપૂર્ણપણે સરકી ગયા, તેને 2025ની ચૂંટણીમાં પાછા મેળવવા માટે માયાવતીએ રાજ્યની તમામ 70 વિધાનસભા બેઠકો પર સંપૂર્ણ તાકાત સાથે ચૂંટણી લડવાની યોજના બનાવી છે. તેમણે આ અંગે રાજકીય કવાયત શરૂ કરી દીધી છે અને દિલ્હીની ચૂંટણી તેમની દેખરેખ હેઠળ યોજાશે.

માયાવતીના દિલ્હીમાં પાંચ મહત્વના સાથીદારો

હરિયાણા વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ માયાવતીએ દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીની કમાન પહેલા તેમના ભત્રીજા આકાશ આનંદને સોંપી હતી, એ પછી માનવામાં આવતું હતું કે દિલ્હીમાં બસપાના ઉમેદવાર પસંદ કરવાથી લઈને રણનીતિ બનાવવા સુધીની તમામ જવાબદારી તેમના હાથમાં રહેશે. પરંતુ દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીને લઈને રાજકીય ગરમાવો વધતાં માયાવતીએ દિલ્હીને પાંચ ઝોનમાં વહેંચી દીધું છે અને પક્ષના સૌથી પ્રતિબદ્ધ નેતાઓને તેની જવાબદારી સોંપી છે. બસપાએ સુદેશ આર્ય, સીપી સિંહ, ધર્મવીર અશોક, રણધીર બેનીવાલ અને સુજીત સમ્રાટ જેવા નેતાઓને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

બસપાએ દિલ્હીને 5 ભાગમાં વહેંચ્યું

બસપા સુપ્રીમો બહેન કુમારી માયાવતીજીએ દિલ્હીની 70 વિધાનસભા બેઠકોને 5 ભાગોમાં વહેંચી દીધી છે અને તે વિસ્તારોની બેઠકો 5 ઝોનલ પ્રભારીઓને સોંપી છે. રણધીર બેનીવાલને હરિયાણા બોર્ડ સાથે જોડાયેલી 10 બેઠકો સોંપવામાં આવી છે, તેઓ હરિયાણા, ચંદીગઢ અને પંજાબના પ્રભારી છે. સુદેશ આર્યને 16 બેઠકો આપવામાં આવી છે. જેમાં નાંગલોઈ જિલ્લા અને ચાંદની ચોક લોકસભા મતવિસ્તારની બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.

સુજીત સમ્રાટને 12 વિધાનસભા સીટોની કમાન સોંપવામાં આવી છે. બસપાના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સીપી સિંહને ત્રણ વિધાનસભા સીટો અને ધરમવીર અશોકને 20 વિધાનસભા સીટોની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. બસપાના આ પાંચ નેતાઓ દિલ્હીમાં ઉમેદવારોની પસંદગી કરશે અને જીતની જવાબદારી તેમના શીરે રહેશે.

માયાવતીનો શું રોલ રહેશે?

બસપાના વડા માયાવતી 15 જાન્યુઆરીએ લખનૌથી દિલ્હી આવીને ધામા નાખશે. માયાવતી 15 જાન્યુઆરીએ લખનૌમાં પોતાનો જન્મદિવસ ઉજવશે અને તે જ દિવસે સાંજે દિલ્હી પહોંચશે. એ પછી તેઓ દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી સુધી દિલ્હીમાં જ રહેશે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે માયાવતીના દિલ્હી આવ્યા બાદ બસપાના ઉમેદવારોના નામની જાહેરાત કરવામાં આવશે.

આ વખતે પાર્ટીનું ફોકસ મહિલાઓ અને યુવાનો પર છે. કલંકિત ઇમેજ ધરાવતા નેતાઓને ટિકિટ આપવામાં નહીં આવે. માયાવતીએ સ્વચ્છ છબી ધરાવતા નેતાઓને ટિકિટ આપવા સૂચના આપી છે. એવામાં જોવાનું એ રહેશે કે માયાવતીની સૂચનાને બસપાના દિલ્હી ઝોનલ પ્રભારી કેટલી હદે લાગુ કરવામાં સક્ષમ છે.

આકાશ આનંદ ચૂંટણી પ્રચારની કમાન સંભાળશે

બીએસપીના રાષ્ટ્રીય કોર્ડિનેટર આકાશ આનંદને જ્યારે દિલ્હીના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા ત્યારે એવું માનવામાં આવતું હતું કે તેઓ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ટિકિટ વહેંચણીનું કામ પણ સંભાળશે, પરંતુ માયાવતીએ 5 ઝોનલ ઈન્ચાર્જ બનાવ્યા બાદ હવે ઉમેદવારોનો નિર્ણય આકાશ આનંદના હાથમાં નથી. તેમને દિલ્હીમાં BSP તરફી રાજકીય વાતાવરણ બનાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. BSP સુપ્રીમોના નિર્દેશો પર આકાશ આનંદ દિલ્હીમાં સતત જાહેર સભાઓને સંબોધિત કરીને પક્ષ તરફી હવા ઉભી કરશે. 5 જાન્યુઆરીએ આકાશ આનંદ દિલ્હીના કોંડલીમાં આંબેડકર પાર્ક ખાતે રેલી કરીને દિલ્હીમાં ચૂંટણી પ્રચારની શરૂઆત કરશે. 

ડોર ટુ ડોર પ્રચાર અભિયાન પણ ચલાવાશે

બસપાના સમર્થનને વધારવા માટે ડોર ટુ ડોર જનસંપર્ક અભિયાન ચલાવવાની પણ રણનીતિ નક્કી કરાઈ છે. પાર્ટીના અધિકારીઓ અને કાર્યકરો દિલ્હીમાં દલિત વસાહતો અને કોલોનીઓમાં ઘરે-ઘરે જઈને બસપાની નીતિઓ વિશે જણાવશે. માયાવતીએ બંધારણ અને અનામતને લઈને ભાજપ અને કોંગ્રેસની રાજનીતિથી જનતાને વાકેફ કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સ્પષ્ટ છે કે આકાશ આનંદ દિલ્હીની ચૂંટણીમાં BSPના ઉમેદવારો નક્કી કરશે નહીં, પરંતુ જીત માટે તેમના પક્ષમાં વાતાવરણ માહોલ બનાવવાની જવાબદારી તેમની રહેશે. આ રીતે કાંટાળો તાજ તેમના માથે છે, જ્યાં હાર અને જીત બંનેનો શ્રેય તેમના માથા પર રહેશે.
દિલ્હીમાં બસપાનો ટ્રેક રેકોર્ડ કેવો રહ્યો છે?

દિલ્હીની રાજનીતિમાં એક સમયે બસપાનો સારો પ્રભાવ હતો. બસપાના વીસ વર્ષના ચૂંટણી ટ્રેક રેકોર્ડ પર નજર કરીએ તો સ્પષ્ટ થાય છે કે એક સમયે તેનો વોટ શેર 14 ટકાથી ઉપર પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ હાલમાં તે એક ટકાથી પણ ઓછો છે. 2003માં બસપાએ 40 સીટો પર ચૂંટણી લડી હતી. બસપા આ ચૂંટણીમાં એક પણ સીટ જીતી શકી ન હતી, પરંતુ 5.76 ટકા વોટ મેળવ્યા હતા.

એ જ રીતે, 2008ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, બસપાએ દિલ્હીની તમામ 70 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી. તેણે બે બેઠકો જીતી હતી અને વોટ શેર 14.05 ટકા હતો. BSP ગોકલપુરી અને બદરપુર બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી હતી. ગોકલપુર અનામત બેઠક હતી જ્યારે બાદરપુર બેઠક બિન અનામત હતી.

2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બસપાએ તમામ 70 બેઠકો પર પોતાના ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા. જેમાંથી તેને એક પણ સીટ મળી નહોતી, પરંતુ વોટશેર 5.35 ટકા હતો. તેવી જ રીતે, 2015ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં BSPએ તમામ 70 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી અને તેનો વોટ શેર ઘટીને 1.13 ટકા થઈ ગયો હતો. એ પછી, બસપાએ 2020ની ચૂંટણીમાં તમામ સીટો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, જો કે, AAPની લહેરમાં પાર્ટી એક પણ બેઠક જીતવામાં સફળ રહી ન હતી. તેમને માત્ર 0.71 ટકા મત મળ્યા હતા.

બસપા તમારા આગમનથી ગુમનામ થઈ ગઈ

આમ આદમી પાર્ટી રાજકીય અસ્તિત્વમાં આવ્યા પછી, બસપા દિલ્હીના રાજકારણમાં હાંશિયામાં ધકેલાઈ ગઈ હોવાનું પ્રતીત થાય છે. અગમ્ય કારણોસર દલિત-બહુજનનો વિશ્વાસ બસપાને બદલે અરવિંદ કેજરીવાલની આમ આદમી પાર્ટી તરફ વળ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, બસપાની રાજકીય તાકાત દિલ્હીમાં માત્ર દલિત મતો પર નિર્ભર છે, જે હાલ કેજરીવાલની મુખ્ય વોટ બેંક છે. તેનું જ કારણ છે કે, ભાજપ-કોંગ્રેસની જેમ આપ પણ સવર્ણ હિંદુત્વવાદીઓનો પક્ષ હોવા છતાં દિલ્હીના દલિતોને રિઝવવા માટે કેજરીવાલે તાજેતરમાં જ અમિત શાહ દ્વારા ડૉ. આંબેડકર પર કરેલા અપમાનજનક નિવેદનને લઈને મોરચો ખોલ્યો હતો. અમિત શાહના નિવેદનને લઈને બસપા દિલ્હીના રસ્તા પર ઉતરી હતી.

દિલ્હીના રાજકારણમાં દલિત રાજકારણ

દિલ્હીમાં 17 ટકા મતદારો દલિત સમુદાયના છે, જેના માટે રાજ્યની કુલ 70 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 12 અનામત છે. જોકે આ 12 બેઠકો કરતાં દલિતોનો પ્રભાવ વધુ છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ દિલ્હીના સુલતાનપુરી વિધાનસભા ક્ષેત્રમાં 44 ટકા મતદારો દલિત છે. તેની બરાબર બાજુમાં કરોલ બાગ છે, જ્યાં લગભગ 38 ટકા મતદારો દલિત સમાજના છે. પટેલ નગર, ગોકલપુર, સીમાપુરી, મંગોલપુરી, મોતી નગર, ત્રિલોકપુરી અને આંબેડકરનગર જેવા મતવિસ્તારોમાં 30 ટકાથી વધુ દલિત રહેવાસીઓ છે.

આ સિવાય દિલ્હી કેન્ટ સીટમાં 16 ટકા, રાજેન્દ્ર નગરમાં 22 ટકા, કસ્તુરબા નગરમાં 11 ટકા, માલવિયા નગરમાં 10 ટકા, આરકે પુરમમાં 15 ટકા અને ગ્રેટર કૈલાશમાં 10 ટકા લોકો દલિત સમાજ છે.

દિલ્હીના દલિતોમાં પેટા જાતિઓનો દબદબો

દિલ્હીમાં દલિત સમાજ વિવિધ પેટા જાતિઓમાં વહેંચાયેલો છે. અહીં જાટવ, વાલ્મિકી, ખટીક, નિષાદ, રૈગર, કોળી, બૈરવા અને ધોબી જેવી ઘણી પેટા જાતિઓ છે. દરેકની અલગ-અલગ સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને પ્રાદેશિક વર્ચસ્વ છે, પરંતુ સૌથી વધુ વસ્તી જાટવ અને પછી વાલ્મિકી સમાજની વસ્તી છે.

દિલ્હીની કુલ દલિત વસ્તીના લગભગ 50 ટકા જાટવ સમુદાયના છે, જેમને અન્ય દલિત જાતિઓ કરતાં રાજકીય રીતે વધુ જાગૃત માનવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં, બસપાને જાટવોની કોર વોટબેંક માનવામાં આવે છે, જ્યાં સુધી આ મતો બસપા પાસે રહ્યાં ત્યાં સુધી દિલ્હીમાં બસપા એક મજબૂત રાજકીય પક્ષ તરીકે ઉભરી આવી હતી, પરંતુ કેજરીવાલના આગમન બાદ આ કોર વોટબેંકનો બસપાથી મોહભંગ થઈ ગયો છે.

બાબા સાહેબ આંબેડકરનો પ્રભાવ ખાસ કરીને જાટવોમાં ઘણો ઊંડો છે, જેઓ શહેરી વિસ્તારોમાં અગ્રણી હોવા ઉપરાંત, દિલ્હીના ગ્રામીણ લેન્ડસ્કેપમાં પણ મજબૂત હાજરી જાળવી રાખે છે. આવી સ્થિતિમાં શું માયાવતી પોતાના સાથીદારોની મદદથી દિલ્હીના દલિતોનો વિશ્વાસ જીતી શકશે?

આ પણ વાંચો: ડૉ.આંબેડકરના અપમાન મુદ્દે BSP રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન કરશે

સાવરકરના નામે નવી કોલેજની માહિતી દિલ્હી યુનિવર્સિટી (Delhi University) ના સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવી છે. અગાઉ વર્ષ ૨૦૨૧માં દિલ્હી યુનિવર્સિટીની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલે નઝફગઢમાં અંદાજિત ૧૪૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે સાવરકર કોલેજના નિર્માણને મંજૂરી આપી હતી. પીએમ મોદીને કોલેજના શિલાન્યાસ માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. 

દિલ્હી યુનિવર્સિટીના સૂત્રોએ જણાવ્યું છે કે યુનિવર્સિટીના પૂર્વ કેમ્પસની સ્થાપના સૂરજમલ વિહારમાં કરવામાં આવશે અને તેનો અંદાજિત ખર્ચ ૩૭૩ કરોડ રૂપિયા હશે. સાથે જ દ્વારકામાં યુનિવર્સિટીનું વેસ્ટર્ન કેમ્પસ સ્થપાશે.

દિલ્હી યુનિવર્સિટીની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલે વર્ષ ૨૦૨૧માં ભાજપના દિવંગત નેતા સુષ્મા સ્વરાજના નામ પર કોલેજના પ્રસ્તાવને પણ મંજૂરી આપી હતી. આ સિવાય ડીયુના વાઇસ ચાન્સેલરને બે પ્રસ્તાવિત કોલેજો માટે નામ પસંદ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. આ નામોની યાદીમાં સ્વામી વિવેકાનંદ, વલ્લભભાઈ પટેલ, અટલ બિહારી વાજપેયી અને સાવિત્રીબાઈ ફુલે જેવા નામો સામેલ હતા. જો કે આખરે સાવરકરના નામ પર કૉલેજ શરૂ કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.

નામકરણને લઈને વિવાદ શરૂ
સાવરકરના ઈતિહાસને જોતા તેમના નામે કોલેજ શરૂ થાય અને વિવાદ ન થાય તો જ નવાઈ લાગે. કોંગ્રેસે આ મામલે પીએમ મોદી અને ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. કોંગ્રેસે કહ્યું છે કે ભાજપને વિવાદાસ્પદ લોકો પર રાજનીતિ કરવાની ટેવ છે. તેઓ કોના નામે સંસ્થા બનાવી રહ્યા છે તે મહત્વનું નથી. છેલ્લા 11 વર્ષમાં તેમણે સાવરકરના નામે કોઈ યોજના શરૂ કરી નથી. આખો દેશ જાણે છે કે સાવરકરનો અંગ્રેજો સાથે કેવો સંબંધ હતો. એક નહીં 50 યુનિવર્સિટી બનાવો, બાળકો ભણવા માટે બહાર જાય.

કોંગ્રેસના સાંસદ સૈયદ નાસિર હુસૈને ભાજપ પર સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના યોગદાનની અવગણના કરવાનો આરોપ મૂક્યો અને કહ્યું કે એક કોલેજના નામકરણ દ્વારા એક એવી વ્યક્તિની વાહવાહી કરવામાં આવી રહી છે જેણે અંગ્રેજોને માફીપત્ર લખ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, ઘણા લોકો દેશ માટે જીવ્યા અને સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં મોટું યોગદાન આપ્યું હતું. પણ ભાજપ એવા લોકોને કાયદેસરતા આપી રહી છે જેમણે અંગ્રેજોને માફી પત્રો લખ્યા હતા અને તેમની પાસેથી પેન્શન લીધું હતું.

આ પણ વાંચોઃ સાવરકર બ્રાહ્મણ હોવા છતાં ગૌમાંસ ખાતા હતા: કર્ણાટકના મંત્રી

ભાજપે વળતો પ્રહાર કર્યો
ભાજપના નેતા શહેઝાદ પૂનાવાલાએ કોંગ્રેસના સાંસદ નસીર હુસૈનની વીર સાવરકર વિશે કરેલી ટિપ્પણીની આકરી ટીકા કરી હતી. તેમણે પક્ષ પર સાવરકર જેવી અગ્રણી વ્યક્તિઓનું વારંવાર અપમાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. પૂનાવાલાએ કહ્યું, "મહાન લોકોનું અપમાન કરવું એ કોંગ્રેસની ઓળખ બની ગઈ છે. રાહુલ ગાંધીએ તેમના એક સાંસદ નાસિર હુસૈન દ્વારા ફરી એકવાર વીર સાવરકરનું અપમાન કર્યું છે. દિલ્હી યુનિવર્સિટી (ડીયુ) એ તેની એક કોલેજનું નામ વીર સાવરકરના નામ પર રાખ્યું છે. અને કોંગ્રેસે વિરોધ શરૂ કર્યો છે. હું નાસિર હુસૈન જીને પૂછું છું કે શું ઈન્દિરા ગાંધી, શરદ પવાર, ઉદ્ધવ ઠાકરે કે શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ પણ ખોટા હતા, કારણ કે આ બધાએ પણ સાવરકરની મહાનતાની પ્રશંસા કરી હતી."

પંજાબ કોંગ્રેસે શહીદોના નામે ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ખોલવા કહ્યું
પંજાબના કોંગ્રેસના સાંસદ સુખજિન્દર સિંહ રંધાવાએ દિલ્હીમાં વીર સાવરકરના નામ પર ઈન્સ્ટિટ્યૂટ બનાવવા પર કહ્યું કે, "અંગ્રેજો પાસેથી માફી લાવનારાઓ માટે ઈન્સ્ટિટ્યૂટ બનાવવામાં આવશે, પરંતુ ફાંસીએ લટકી જનારાઓ માટે ઈન્સ્ટિટ્યૂટ કોણ બનાવશે? આઝાદીની ચળવળ દરમિયાન પંજાબના ઘણા લોકોને ફાંસી પણ આપવામાં આવી હતી. આ લોકો માટે ઈન્સ્ટિટ્યૂટ કોણ બનાવશે? જો કોલેજ બનાવવી હોય તો શહીદ ભગતસિંહ, લાલા લજપત રાય, સુખદેવ સિંહના નામની બનાવવી જોઈએ. હું સમજું છું કે આવા લોકોએ દેશ માટે બલિદાન આપ્યું છે. નહીં કે, એવા લોકોના નામે કોલેજ બને જે અંગ્રેજો પાસે માફી માંગીને આવ્યા હતા."

ડૉ. મનમોહનસિંહના નામે ઈકોનોમિક્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટની માંગ
સુખજિન્દર સિંહ રંધાવાએ પૂર્વ પીએમ મનમોહન સિંહના નામ પર વર્લ્ડ ક્લાસ સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ બનાવવાની માંગ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "પૂર્વ પીએમ ડૉ.મનમોહન સિંહને જે સન્માન મળવું જોઈએ તે તેમને આપવામાં આવ્યું નથી. તેઓ 10 વર્ષ સુધી ભારતના વડાપ્રધાન હતા. અમે સરકાર પાસે માંગ કરી છે કે સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ બનાવવામાં આવે."

કોંગ્રેસની વિદ્યાર્થી પાંખ નેશનલ સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા (NSUI) એ પીએમ મોદીને પત્ર લખીને દિલ્હી યુનિવર્સિટીની પ્રસ્તાવિત નવી કોલેજનું નામ વીર સાવરકરને બદલે પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહના નામ પર રાખવા વિનંતી કરી છે. પત્રમાં, NSUI ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ વરુણ ચૌધરીએ શિક્ષણ અને વહીવટમાં મનમોહન સિંહના યોગદાન પર પ્રકાશ પાડ્યો અને વિનંતી કરી કે કોલેજ તેમના વારસાને સન્માન આપે.

એનએસયુઆઈએ પીએમને પત્ર લખ્યો
પત્રમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, 'માનનીય વડાપ્રધાન, તમે વીર સાવરકરના નામે દિલ્હી યુનિવર્સિટી હેઠળ એક કોલેજનું ઉદ્ઘાટન કરવા જઈ રહ્યા છો. એનએસયુઆઈ ભારપૂર્વક માંગ કરે છે કે આ સંસ્થાનું નામ પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહના નામ પર રાખવામાં આવે. તેમનું તાજેતરનું અવસાન એ એક મોટી ખોટ છે અને તેમના યોગદાન અને વારસાને સન્માનવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ એ છે કે તેમના નામે પ્રીમિયર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને સમર્પિત કરવામાં આવે.'

NSUIએ કહ્યું છે કે, 'મનમોહન સિંહે IIT, IIM, AIIMS જેવી ઘણી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી અને સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી એક્ટ રજૂ કર્યો. તેમના નામ પર સંસ્થાઓનું નામકરણ પેઢીઓને પ્રેરણા આપશે અને તેમની પરિવર્તનકારી દ્રષ્ટિનું સન્માન કરશે. ભારતમાં તેમના અનન્ય યોગદાનને ઓળખવા માટે સરકારે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ.'

આ પણ વાંચોઃ સાવરકરઃ હિંદુત્વવાદી રાજનીતિને મજબૂત કરવા સત્યને વિકૃત કરતો પ્રયત્ન

ગઈકાલે 1લી જાન્યુઆરીએ આણંદ જિલ્લાના મીતલી ગામે પહેલીવાર બહુજન સમાજ દ્વારા ભીમા કોરેગાંવ શૌર્ય દિવસની ઉજવણી કરી હતી. મીતલી ગામના આગેવાનો, યુવા મિત્રો અને મહિલાઓ દ્વારા પ્રથમ તથાગત બુદ્ધની પ્રતિમાને પુષ્પો અર્પણ કરી, બાબાસાહેબ આંબેડકર તથા બહુજન મહામાનવને ફૂલહાર કરી શૌર્ય દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે બુદ્ધ વંદના કરી અને પબુદ્ધ સુમેધબોધીજીએ બુદ્ધ વંદના વિશે માહિતી આપી હતી. ડૉ. સુગતરાજ શાક્યજીએ આજના દિવસનું મહત્વ અને ભીમા કોરેગાવ શૌર્ય દિવસની વાત કરી હતી.

સમગ્ર કાર્યક્રમનું સંચાલન અનિલ આંબેડકરજીએ કર્યું હતું. જેમાં મોટી સંખ્યામાં યુવા મિત્રો, આગેવાનો અને મહિલાઓ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતાં તથા બહાર ગામના અનુયાયીઓ પણ મોટી સંખ્યામાં હાજરી આપી હતી. જેમાં સિલવર્ધન બૌદ્ધ બાવળા, દિલીપભાઈ ખેડા, તરૂણભાઈ અને તેમની ટીમ, પાંદડની ટીમ, કસ્બારા ટીમ વગેરે મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર હતા. ધીરુભાઈ, વિનોદભાઈ ચાવડા અને તેમની મીતલી ટીમ દ્વારા ખૂબ સુંદર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પહેલીવાર મીતલીમાં આ પ્રકારનું આયોજન કરાયું હોવાથી સમગ્ર બહુજન સમાજમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. હવે આ રીતે દર વર્ષે આયોજન કરીને પોતાના પૂર્વજોના પરાક્રમોને યાદ કરવામાં આવશે તેમ આયોજકોએ જણાવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: હૂલ વિદ્રોહ: તિલકા માંઝી અને સીદો-કાન્હુ સહિત સંથાલ આદિવાસીઓની શૌર્યગાથા

મુઝફ્ફરનગરના પલડી ગામની ઘટના

ઘટના 31 ડિસેમ્બર મંગળવારના રોજ બની હતી. મુઝફ્ફરનગર જિલ્લાના પલડી ગામના રહેવાસી દલિત યુવકો સની અને શીલુ વાળ કપાવીને ઘરે પરત ફરી રહ્યા હતા. રસ્તામાં ગામના સરપંચનો છોકરો અંકુર કાર લઈને સામે આવ્યો હતો. તેણે દલિત યુવકની બાઈકને ટક્કર મારી હતી. જેના કારણે બંને યુવકો નીચે પડી ગયા હતા. જો કે આરોપીઓ આટલેથી અટક્યા નહોતા અને તેમણે માફી માગવાને બદલે બંને દલિત યુવકો પર લાકડીઓ, હોકીથી હુમલો કરી દીધો હતો. જેમાં બંને યુવકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. સરપંચનો છોકરો અંકુર અને તેના 8-10 સાથીઓ તેમને ત્યાં જ ગંભીર હાલતમાં છોડીને ભાગી ગયા હતા. સ્થાનિકોની સૂચના બાદ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી અને બંને ઘાયલ યુવકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા. ગંભીર રીતે ઘવાયેલા સનીનું સારવાર દરમિયાન મોત નીપજ્યું હતું, જ્યારે શીલુની સારવાર ચાલુ છે.

મૃતક સનીનો સાથી શીલુ શું કહે છે?

શીલુએ આ ઘટના અંગે મીડિયાને માહિતી આપતા કહ્યું, "એ લોકો ચાર મોટરસાઇકલ અને કેટલીક ગાડીઓ પર આવ્યા હતા. તેમણે આવતાની સાથે જ મારી બાઇકને ટક્કર મારી હતી. અમે ખતૌલીમાં વાળ કપાવવા માટે ગયા હતા અને ત્યાંથી ગામમાં પાછા ફરી રહ્યા હતા. ગામના સરપંચનો છોકરો તેના 10 જેટલા સાગરિતો સાથે આવ્યો હતો. અમને ખબર નથી કે આ ઘટના કેમ બની છે. અમારી સાથે તેની કોઈ દુશ્મની નથી. પહેલા તેમણે ગાડીથી અમારી બાઈકને ટક્કર મારી અને પછી હોકીથી માર્યા. આ ઘટનામાં સનીનું મોત થયું છે. અમે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી દીધી છે."

પોલીસે શું કહ્યું?

મુઝફ્ફરનગરના એસપી સિટી સત્યનારાયણ પ્રજાપતિએ જણાવ્યું કે, આ ઘટનાની જાણકારી મળ્યા બાદ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. પોલીસે મુખ્ય આરોપી અંકુર અને તેના સાગરિતોને કસ્ટડીમાં લઈ લીધા છે. મૃતકના પરિવારની ફરિયાદના આધારે સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી દેવામાં આવ્યો છે. તમામ પાસાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે અને અન્ય આરોપીઓને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

આ પણ વાંચો: દલિત શિક્ષકની મંગેતરના એકતરફી પ્રેમી યુવકે અપહરણ કરી હત્યા કરી

વર્તમાન અને પૂર્વ ધારાસભ્યોએ વિરોધ નોંધાવ્યો
આ મામલે ધાનેરાના ધારાસભ્ય માવજી દેસાઇએ મુખ્યમંત્રીને પત્ર લખીને ધાનેરાને બનાસકાંઠામાં સમાવેશ કરવા રજૂઆત કરી છે. તેમણે પત્રમાં જણાવ્યું છે કે ધાનેરા તાલુકાની પ્રજા બનાસકાંઠા સાથે સંકળાયેલી છે. અહીં મોટાભાગના લોકોના ધંધા રોજગાર તેમજ વિદ્યાર્થીઓનો અભ્યાસ પણ ધાનેરાથી પાલનપુર તેમજ અમદાવાદ જવા માટે અનુકૂળ છે. એવામાં તેમને નવા જિલ્લામાં ભેળવી દેવાથી સમસ્યાઓ પેદા થશે.

આ પણ વાંચોઃ બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વિભાજન કરી નવા વાવ-થરાદ જિલ્લાની જાહેરાત

કાંકરેજના ધારાસભ્ય અમૃતજી ઠાકોરે પણ સરકારના આ નિર્ણયને અયોગ્ય ગણાવી વિરોધ નોંધાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું હતું કે સરકારે ભૌગોલિક સ્થિતિને ધ્યાને લીધા વિના જ નિર્ણય લઈ લીધો છે. કાંકરેજ તાલુકાના રહેવાસીઓ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં જ રહેવા માંગે છે. 

ધાનેરાના પૂર્વ ધારાસભ્ય નાથાલાલ પટેલે વિરોધ વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે ધાનેરા તાલુકાના લોકોને વાવ-થરાદ નહીં પરંતુ બનાસકાંઠા જિલ્લામાં રહેવું છે. ધાનેરાવાસીઓ માટે થરાદ અનુકૂળ વિસ્તાર નથી. જો ભવિષ્યમાં લોકો સરકારના આ નિર્ણયના વિરોધમાં આંદોલન કરશે તો કોંગ્રેસ તેમની સાથે ઊભી રહેશે.

બનાસકાંઠાનું વિભાજન કરી વાવ-થરાદ જિલ્લો બન્યો
ઉલ્લેખનીય છે કે, બનાસકાંઠાના 14 તાલુકામાંથી નવા બનનાર વાવ-થરાદ જિલ્લામાં વાવ, ભાભર, થરાદ, ધાનેરા, સૂઈગામ, લાખણી, દિયોદર અને કાંકરેજ એમ કુલ 8 તાલુકા તેમજ ભાભર, થરાદ, થરા અને ધાનેરા એમ ચાર નગરપાલિકાઓનો સમાવેશ કરાયો છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં બાકીના 6 તાલુકા પાલનપુર, દાંતા, અમીરગઢ, દાંતીવાડા, વડગામ અને ડીસા એમ કુલ 6 તાલુકા તેમજ પાલનપુર અને ડીસા એમ બે નગરપાલિકાઓનો સમાવેશ થશે.

આ પણ વાંચોઃ રાજ્યની 9 નગરપાલિકાને મહાનગરપાલિકાનો દરજ્જો અપાયો

દેશભરમાં દલિત કેદીઓ અને કાર્યકર્તાઓ, જેમ કે દોલત કુંવર, જેઓ લાંબા સમયથી જેલોમાં ચાલતા જાતિગત ભેદભાવો અને અત્યાચારો સામે ફરિયાદ કરી ચૂક્યાં છે, તેમને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. દૌલત કુંવર જણાવે છે કે, જેલોમાં કેદીઓને તેમની જાતિના આધારે કામ સોંપવામાં આવે છે. દલિત કેદીઓને સફાઈ જેવા અપમાનજનક કામો સોંપવામાં આવતા. જ્યારે સવર્ણ કેદીઓ, ખાસ કરીને બ્રાહ્મણ કેદીઓને રસોડામાં રસોઈ કરવા જેવા કામો સોંપાતા.

આ ભેદભાવ માત્ર કામ પૂરતો સીમિત ન હતો પરંતુ દલિતો પર ખાવા-પીવાની બાબતમાં પણ ભેદભાવ રખાતો. દલિત કેદીઓ અન્યોની સરખામણીમાં નિમ્નસ્તરનું ભોજન પીરસવામાં આવતું હતું. આ માત્ર તેમના માનવ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ન હતું, પરંતુ ભારતીય સમાજમાં ઉંડે સુધી જડ ઘાલી ગયેલી જાતિ વ્યવસ્થા સાબિતી હતી. કેટલાક કેદીઓ પોતાની જેલની વાતો શેર કરી છે, જેમાં તેમને કેવી રીતે તેઓ બીમાર હોવા છતાં બ્રશ વિના ટોઈલેટની સફાઈ માટે મજબૂર કરાયા હતા તેની પણ વાત કરી.

આ પણ વાંચો: જેલમાં કેદીઓને કયા માનવ અધિકારો મળે છે?

દલિત કેદીઓને વધેલું ભોજન આપવામાં આવતું?

હાપુડના ઇન્દર પાલ અને મોનુ કશ્યપ નામના બે દલિત કેદીઓએ એક ન્યૂઝ પોર્ટલને જણાવ્યું કે, કેવી રીતે દલિત કેદીઓને ઓછો ખોરાક આપવામાં આવતો હતો, અને જાનવરોની જેમ કતારોમાં ઊભા રહીને બચેલો ખોરાક આપવામાં આવતો હતો. આ પરિસ્થિતિએ તેમની ગરિમાનું અપમાન તો કર્યું જ, પરંતુ તેમની સાથે થઈ રહેલા જાતિય શોષણનું સત્ય પણ ઉજાગર કર્યું.

સર્વોચ્ચ અદાલતે જેલ મેન્યુઅલમાં ઘણા જૂના નિયમોને ફગાવી દેતા કહ્યું હતું કે, આ નિયમો શ્રમના જાતિ આધારિત વિભાજનને પ્રોત્સાહન આપે છે. આ નિર્ણય દલિત કેદીઓ માટે ન્યાય અને સમાનતા તરફ નવી આશા જગાવે છે. પોલીસ અને વહીવટી અધિકારીઓએ પણ આ નિર્ણયની પ્રશંસા કરી છે.

માત્ર મેન્યુઅલમાં ફેરફારથી પરિસ્થિતિ બદલાશે?

સામાજિક કાર્યકરો માને છે કે જેલ મેન્યુઅલમાં કરાયેલા ફેરફારો માત્ર શરૂઆત છે. દલિત કાર્યકર્તા સતીશ પ્રકાશ કહે છે કે અસલી પડકાર સમાજમાં ઊંડા ઉતરી ગયેલા જાતિગત પૂર્વગ્રહને દૂર કરવાનો છે, જે જેલની અંદર અને બહાર બંને જગ્યાએ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. સોશિયલ એન્જિનિયરીંગ અને માનસિકતામાં પરિવર્તન વિના, ફક્ત કાયદાકીય સુધારાઓ પૂરતા નથી. કિશોર કુમાર જેવા વકીલો પણ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે જેલ પ્રશાસન માટે 'દલિત' શબ્દ માત્ર એક ઓળખ નથી, પરંતુ તેમને પરંપરાગત વ્યવસાયો સાથે જોડવાની માનસિકતાને પણ બદલવાની જરૂર છે.

જેલના અધિકારીઓ કેવો અમલ કરે છે તેના પર આધાર

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી જેલોમાં જાતિ ભેદભાવને દૂર કરવાની દિશામાં એક નવી દિશા મળી છે. આ ચુકાદો માત્ર દલિત કેદીઓ માટે ન્યાયની આશા જ નહીં પરંતુ ભારતીય સમાજમાં સમાનતા અને ગૌરવને પ્રોત્સાહન આપતા વ્યાપક સુધારાઓનું પણ આહ્વાન કરે છે. કેન્દ્ર સરકારે જેલ નિયમાવલીમાં સુધારા કર્યા છે પણ તેનો છેવટનો અમલ તો જેલ તંત્ર પર નિર્ભર કરે છે. એ સ્થિતિમાં આ સુધારાનો કેટલો અને કેવો અમલ થાય છે, તેના પર જ જેલોમાં થતા જાતિ આધારિત ભેદભાવને ખતમ કરવાનો આધાર રહેલો છે.

આ પણ વાંચો: જેલમાં પણ જાતિવાદ : દલિતો સફાઈ કરે, સવર્ણો રસોઈ બનાવે

કેદીઓ સાથે જાતિ આધારિત ભેદભાવ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના 3 ઓક્ટોબર, 2024ના આદેશને ધ્યાનમાં રાખીને આ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. જેલના નિયમોમાં કરાયેલા નવા સુધારા મુજબ જેલ સત્તાવાળાઓએ કડક રીતે એનું પાલન કરવાનું રહેશે કે કોઈપણ કેદી સાથે તેની જાતિના આધારે ભેદભાવ, વર્ગીકરણ કે વિભાજન ન થાય.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "જેલમાં કોઈપણ ફરજ અથવા કામની ફાળવણીમાં કેદીઓ સાથે તેમની જાતિના આધારે કોઈ ભેદભાવ ન થાય તેની ખાતરી કરવામાં આવશે. આદર્શ જેલ અને સુધારણા સેવા અધિનિયમ 2023માં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં કલમ 55(A) તરીકે નવું શીર્ષક 'જેલો અને સુધારણા ગૃહોમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ' ઉમેરવામાં આવ્યું છે.

ગૃહ મંત્રાલયે એમ પણ કહ્યું હતું કે "મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સની કામગીરી પર પ્રતિબંધ અને તેના પુનર્વસન અધિનિયમ 2013" ની જોગવાઈઓ જેલો અને સુધારાત્મક સંસ્થાઓમાં પણ બંધનકર્તા રહેશે. જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "જેલની અંદર હાથથી મેલું સાફ કરવાની કે ગટરની સફાઈ કરવા જેવા જોખમી કામો માટેની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં."

આ પણ વાંચોઃ જેલમાં પણ જાતિવાદ : દલિતો સફાઈ કરે, સવર્ણો રસોઈ બનાવે

ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ઘણા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ તેમના અધિકારક્ષેત્રમાં રીઢા ગુનેગારો માટેના કાયદાનો અમલ કર્યો નથી અને વિવિધ રાજ્યોના ઉપલબ્ધ આવા કાયદાની વ્યાખ્યા તપાસ્યા બાદ આદર્શ જેલ નિયમાવલી 2016 અને આદર્શ જેલ અને સુધારાત્મક સેવા અધિનિયમ, 2023માં 'હેબિચ્યુઅલ ઓફેન્ડર એક્ટ'ની હાલની વ્યાખ્યા બદલવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે તેના આદેશમાં "રીઢા ગુનેગારો" વિશે પણ નિર્દેશો આપ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે જેલ નિયમાવલી અને આદર્શ જેલ નિયમાવલી સંબંધિત રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા ઘડવામાં આવેલા કાયદા મુજબની "રીઢા ગુનેગારો" ની વ્યાખ્યા મુજબ હશે. સર્વોચ્ચ અદાલતે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જો રાજ્યમાં આવો કાયદો નથી, તો કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો ત્રણ મહિનાની અંદર પોતાના નિર્ણયને અનુરૂપ નિયમાવલી અને નિયમોમાં જરૂરી ફેરફારો કરશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે એક ડઝન રાજ્યોની જેલ નિયમાવલીઓમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવપૂર્ણ જોગવાઈઓ હતી, જેમાં જાતિના આધારે કેદીઓને અલગ બેરેકમાં રાખવાની જોગવાઈ હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે જેલ મેન્યુઅલના એ નિયમોને "ગેરબંધારણીય" જાહેર કર્યા હતા જેમાં માત્ર કથિત ઉચ્ચ જાતિના કેદીઓને જ જમવાનું બનાવવાનો, અનુસૂચિત જાતિઓ, ખાસ કરીને સફાઈ કામદારોએ શૌચાલય સાફ કરવા પડશે અને અન્ય જનજાતિઓ તથા રીઢા ગુનેગારો વિરુદ્ધ જાતિના આધારે ભેદભાવ કરવામાં આવતો હતો.

આ પણ વાંચોઃ શું જેલોમાં પણ થાય છે જાતિ આધારિત ભેદભાવ? સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર અને 11 રાજ્યો પાસે માંગ્યો જવાબ

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના અધ્યક્ષ સ્થાને આજે મળેલી મંત્રીમંડળની બેઠકમાં રાજ્યમાં એક સાથે નવી નવ મહાનગરપાલિકાની રચનાના નિર્ણયને બહાલી આપી છે. મુખ્યમંત્રીના નેતૃત્વની વર્તમાન સરકારે વર્ષ 2024-25ના બજેટમાં આણંદ, નડિયાદ, મહેસાણા, સુરેન્દ્રનગર-વઢવાણ, મોરબી, ગાંધીધામ, પોરબંદર-છાયા, નવસારી અને વાપી એમ કુલ નવ નગરપાલિકાને મહાનગરપાલિકામાં રૂપાંતરિત કરવાની મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. એટલું જ નહીં, રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ નવ મહાનગરપાલિકાની રચનાને મંજૂરી આપીને મહાનગરપાલિકાઓને તાત્કાલિક અસરથી કાર્યરત કરી છે.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા જે નગરપાલિકાઓને મહાનગરપાલિકાનો દરજ્જો અપાયો છે, તેમાં આણંદ, નડિયાદ, મહેસાણા, સુરેન્દ્રનગર, મોરબી, ગાંધીધામ, પોરબંદર, નવસારી અને વાપી મહાનગરપાલિકાનો સમાવેશ થાય છે. છેલ્લા ઘણાં લાંબા સમયથી આ તમામ નગરોના નાગરિકોની માગ હતી, જે હવે પૂર્ણ થતાં સ્થાનિક નાગરિકોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો છે.  

હાલમાં રાજ્યમાં આઠ મહાનગરપાલિકા કાર્યરત છે. જેમાં અમદાવાદ, વડોદરા, રાજકોટ, સુરત, ભાવનગર, જામનગર, જૂનાગઢ અને ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકા છે. પરંતુ રાજ્ય સરકાર દ્વારા નવ નવી મહાનગરપાલિકાને મંજૂરી અપાતાં હવે મહાપાલિકાઓની સંખ્યા વધીને 17 થઈ ગઈ છે.

કઈ મહાનગરપાલિકામાં ક્યા ક્યા વિસ્તારનો સમાવેશ કરાયો?

રાજ્ય સરકાર દ્વારા નવ નગરપાલિકાને મહાનગરપાલિકાનો દરજ્જો અપાયો છે, તેમાં આણંદ, નડિયાદ, મહેસાણા, સુરેન્દ્રનગર, મોરબી, ગાંધીધામ, પોરબંદર, નવસારી અને વાપી મહાનગરપાલિકાનો સમાવેશ થાય છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ નવ નગરપાલિકાને મહાપાલિકા બનાવાઇ છે. ત્યારે આ મહાપાલિકાઓમા જે તે નગરપાલિકા વિસ્તારની સાથોસાથ આસપાસની ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોની સમાવેશ કરાયો છે. નવી બનેલી મહાપાલિકામાં ક્યાં વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે તે અત્રે પ્રસ્તુત છે.  

આણંદ મહાનગરપાલિકા

રાજ્યમંત્રી મંડળના નિર્ણય અનુસાર આણંદ મહાપાલિકામાં આણંદ, વલ્લભવિદ્યાનગર અને કરમસદ નગરપાલિકા ઉપરાંત મોગરી, જીટોડીયા, ગામડી અને લાંભવેલ ગ્રામ પંચાયતો કરાયો છે. આમ આણંદ મહાપાલિકામાં ત્રણ નગરપાલિકા અને ચાર ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ કરાયો છે.

નડિયાદ મહાનગરપાલિકા

રાજ્યમંત્રી મંડળના નિર્ણય મુજબ નડિયાદ મહાપાલિકા વિસ્તારમાં નડિયાદ નગરપાલિકા તેમજ યોગીનગર, પીપલગ, ડુમરાલ, ફતેપુરા, કમલા, માંજીપુરા, ડભાણ, બીલોદરા, ઉત્તરસંડા અને ટુંડેલ ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ નડિયાદ મહાપાલિકા વિસ્તારમાં એક નગરપાલિકા અને 10 ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

મહેસાણા મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી મુજબ મહેસાણા મહાનગરપાલિકા વિસ્તારમાં મહેસાણા નગરપાલિકા ઉપરાંત રામોસણા નોટિફાઈડ એરિયા (એનએ) વિસ્તાર તેમજ રામોસણા, ફતેપુરા, દેદીયાસણ, પાલાવાસણા, હેડુવા રાજગર, હેડુવા હનુમંત, તળેટી અને લાખવડ ગ્રામ પંચાયતો ઉપરાંત પાલોદર, પાંચોટ, ગિલોસણ, નુગર, સખપુરડા અને લાખવડ ગ્રામ પંચાયતોના કેટલાક સર્વે નંબરવાળા વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ મહેસાણા મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા, એક નોટિફાઇડ એરિયા, આઠ ગ્રામ પંચાયતો અને છ ગ્રામ પંચાયતોના કેટલાક સર્વે નંબરવાળા વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે.

સુરેન્દ્રનગર મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત સુરેન્દ્રનગર મહાપાલિકા વિસ્તારમાં સુરેન્દ્રનગર-દૂધરેજ-વઢવાણ નગરપાલિકા તેમજ ખમીસણા, ખેરાળી, માળોદ, મુળચંદ અને ચમારજ ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ સુરેન્દ્રનગર મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને પાંચ ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

મોરબી મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત મોરબી મહાનગરપાલિકા વિસ્તારમાં મોરબી નગરપાલિકા તેમજ શક્તસનાળા, રવાપરા, લીલાપર, અમરેલી, નાની વાવડી, ભડીયાદ (જવાહર), ત્રાજપર (માળીયા-વનાળિયા), મહેન્દ્રનગર (ઈન્દિરાનગર) અને માધાપર/વજેપર ઓજી ગ્રામ પંચાયતનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ મોરબી મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને નવ ગ્રામ ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

ગાંધીધામ મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત ગાંધીધામ મહાપાલિકા વિસ્તારમાં ગાંધીધામ નગરપાલિકા તેમજ કિડાણા, ગળપાદર, અંતરજાળ, શિણાય, મેઘપર-બોરીચી અને મેઘપર-કુંભારડી ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ ગાંધીધામ મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને છ ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

પોરબંદર મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત પોરબંદર મહાપાલિકા વિસ્તારમાં પોરબંદર/ છાયા નગરપાલિકા તેમજ વનાણા(વિરપુર), દિગ્વિજયગઢ, રતનપર અને ઝાવર ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ પોરબંદર મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને ચાર ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે.

નવસારી મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત નવસારી મહાપાલિકા વિસ્તારમાં નવસારી નગરપાલિકા તેમજ દાંતેજ, ધારાગીરી, એરુ અને હાંસાપોર ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ નવસારી મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને ચાર ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે.

વાપી મહાનગરપાલિકા

રાજ્ય સરકારની કેબિનેટમાં અપાયેલી મંજૂરી અંતર્ગત વાપી મહાપાલિકામાં વાપી નગરપાલિકા તેમજ બલિઠા, સલવાવ, છીરી, છરવાડા, ચણોદ, કરવડ, નામધા, ચંડોર, મોરાઈ, વટાર, કુંતા ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે. આમ વાપી મહાપાલિકામાં એક નગરપાલિકા અને 11 ગ્રામ પંચાયત વિસ્તારોનો સમાવેશ કરાયો છે.

આ પણ વાંચો: ગીર આસપાસનો કુલ ૧.૮૪ લાખ હેક્ટર વિસ્તાર ‘ઇકો-સેન્સિટિવ ઝોન’ જાહેર

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની અધ્યક્ષતામાં આજે મળેલી રાજ્ય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં ઉત્તર ગુજરાતને ૨૦૨૫ના વર્ષના પ્રથમ દિવસે નવા જિલ્લાની ભેટ રૂપે બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વિભાજન કરીને વધુ એક નવો જિલ્લો વાવ- થરાદ બનાવવાની જાહેરાત કરાઇ હોવાની માહિતી સરકારના પ્રવકતા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે આપી હતી.

ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, બનાસકાંઠા જિલ્લાના વિવિધ પદાધિકારીઓ અને પ્રજાજનોની વર્ષો જૂની માંગણીને મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે સકારાત્મક પ્રતિસાદ સાથે સંતોષતા હાલના બનાસકાંઠા જિલ્લામાંથી નવો વાવ-થરાદ જિલ્લો બનાવવાની જાહેરાત કરી છે.

પ્રવર્તમાન બનાસકાંઠા જિલ્લો રાજયમાં તાલુકાઓની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ સૌથી વધુ ૧૪ તાલુકા ધરાવતો જિલ્લો છે. એટલું જ નહીં, વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ પણ બીજા ક્રમનો જિલ્લો છે. વસ્તી, વિસ્તાર અને તાલુકાઓનું ભારણ ઘટે અને નાગરિકોને સરકારી સવલતો વધુ સુગમતાથી મળી રહે તે માટે જનહિતમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વિભાજન કરીને બે જિલ્લા વાવ-થરાદ અને બનાસકાંઠા બનશે.

પ્રવકતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આ બંને જિલ્લામાં ગામડાઓનું વિભાજન મહદઅંશે સમાન રીતે એટલે કે, બંને જિલ્લામાં ૬૦૦ આસપાસ ગામડાં રહે. તેમજ વિસ્તારમાં જોઈએ તો વાવ-થરાદ જિલ્લામાં ૬૨૫૭ ચો.કિ.મી  અને બનાસકાંઠા જિલ્લામાં ૪૪૮૬ ચો. કિ.મી રહે તે પ્રમાણે વિભાજન કરવામાં આવશે.  

બનાસકાંઠા જિલ્લાના પ્રજાજનોને વહીવટી/ભૌગોલિક/આર્થિક વગેરે બાબતે વધુ સુગમતા રહે તે આશયથી બનાસકાંઠા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પાલનપુર રખાયું છે. જ્યારે નવા બનનારા વાવ-થરાદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક થરાદ રાખવાનું નક્કી કરાયું છે.

જેના પરિણામે અગાઉ વાવ-થરાદ જિલ્લા બાજુના આઠ તાલુકાઓને મુખ્ય મથક પાલનપુર જવા માટે જે અંતર લાગતું હતું. તેમાં સરેરાશ ૩૫ થી ૮૫ જેટલા કિ.મી.નો અંતરમાં ઘટાડો થશે તથા સમય અને ઈંધણની બચત થશે.

બનાસકાંઠા જિલ્લામાં રહેનારા તાલુકાઓ અને નગરપાલિકાઓ

રાજ્ય સરકાર દ્વારા બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વિભાજન કરીને વધુ એક નવો જિલ્લા બનાવાશે. આ વિભાજનના કારણે નવા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં છ તાલુકા અને બે નગરપાલિકા વિસ્તાર રહેશે. જિલ્લાના વિભાજન બાદ નવા  બનાસકાંઠા જિલ્લામાં પાલનપુર, દાંતા, અમીરગઢ, દાંતીવાડા, વડગામ અને ડીસા એમ કુલ ૬ તાલુકાઓ તેમજ પાલનપુર અને ડીસા એમ બે નગરપાલિકાઓનો સમાવેશ થશે.

નવા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં જનારા તાલુકાઓ અને નગરપાલિકાઓ

રાજ્ય સરકાર દ્વારા બનાસકાંઠા જિલ્લાનું વિભાજન કરીને નવો જિલ્લો વાવ-થરાદ બનાવવામાં આવશે. ત્યારે આ નવા વાવ-થરાદ જિલ્લામાં આઠ તાલુકાઓ અને ચાર નગરપાલિકા વિસ્તારનો સમાવેશ થશે. જેમાં નવા બનનાર વાવ-થરાદ જિલ્લામાં વાવ, ભાભર, થરાદ, ધાનેરા, સૂઈગામ, લાખણી, દિયોદર અને કાંકરેજ એમ કુલ ૮ તાલુકા તેમજ ભાભર, થરાદ, થરા અને ધાનેરા એમ ચાર નગરપાલિકાઓનો સમાવેશ થશે.

આ પણ વાંચો: રાજ્ય સરકાર 6 જિલ્લાઓનું વિભાજન કરી નવા 3 જિલ્લા બનાવશે?

કોલોનીના લોકો બાંગ્લાદેશી હોવાના મેણાં મારતા હતા

યુવકે લખનઉની એક હોટલમાં આખી ઘટનાને અંજામ આપ્યો હતો. તેણે ચાર બહેનો અને તેની માતા સહિત પાંચ લોકોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા બાદ એક વીડિયો બનાવ્યો હતો. જેમાં તે પરિવારને સ્થાનિકો બાંગ્લાદેશી હોવાનું કહીને મેણાં મારતા હતા અને આ વિસ્તાર અને ઘર છોડી દેવા માટે દબાણ કરતા હોવાનું જણાવ્યું છે. આરોપી યુવકનું નામ અરશદ છે અને તેનો પરિવાર આગ્રાનો રહેવાસી છે. સ્થાનિકો તેને બાંગ્લાદેશી કહીને પરેશાન કરતા હોવાથી તે તેની માતા અને બહેનો સાથે લખનૌની એક હોટલમાં આવ્યો હતો. અહીં જ પિતાની મદદથી તેણે ચાર બહેનો અને તેની માતાની હાથની નસો કાપીને ગળું દબાવીને હત્યા કરી હતી. હત્યાકાંડ પછી અરશદે એક વીડિયો બનાવ્યો અને તેમાં તમામ બાબતોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

અરશદે સ્થાનિકો પર આરોપ મૂક્યો અને કહ્યું કે તેઓ તેનું ઘર છીનવી લેવા માગતા હતા. જેના કારણે તેનો પરિવાર છેલ્લા 10-15 દિવસથી ભટકતો હતો. હત્યાકાંડના થોડા દિવસ પહેલા તેણે મુખ્યમંત્રી યોગી અને પીએમ મોદીને એક ફરિયાદ પત્ર પણ મોકલ્યો હતો, જેમાં તેણે વિનંતી કરી હતી કે બાંગ્લાદેશી કહીને તેને હેરાન કરતા લોકોને છોડવામાં ન આવે. કારણ કે આ લોકો જમીન પર કબજો કરી રહ્યા છે. વીડિયોમાં અરશદે માતા અને બહેનોના મોત માટે આખી કોલોનીને જવાબદાર ગણાવી હતી.

બહેનોને વેચાતી જોઈ ન શકત એટલે હત્યા કરી

વીડિયોમાં અરશદ કહી રહ્યો છે કે તે તેની બહેનોને વેચાતી જોઈ ન શકત એટલે તેમની હત્યા કરી હતી. સ્થાનિકો પર આરોપ લગાવતા તેણે કહ્યું કે કોલોનીના લોકો તેને રોજ હેરાન કરતા હતા. તેને બાંગ્લાદેશી કહીને હેરાન કરવામાં આવતો હતો. આથી કંટાળીને તે હિંદુ ધર્મ અપનાવીને હિંદુ બનવા માંગતો હતો. અરશદે પોલીસ પર પણ ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા. તેણે કહ્યું કે, પોલીસે સ્થાનિકો સામે કોઈ કાર્યવાહી નહોતી કરી. બાંગ્લાદેશી હોવાના આરોપોથી કંટાળી તેણે પોતાનું ઘર મંદિર બનાવવા માટે દાન દીધું હોવાનું પણ તે કહે છે. અરશદે વીડિયોમાં કહ્યું છે કે તેના ઘરમાં જે પણ સામાન છે તે અનાથાશ્રમને આપી દેવામાં આવે જેથી તેની બહેનોને શાંતિ મળે. તેણે જણાવ્યું કે કોલોનીના રહેવાસીઓ સતત તેના પર બાંગ્લાદેશી હોવાનો આરોપ પણ લગાવતા હતા, જેનાથી દુઃખી થઈને તેણે આ પગલું ભર્યું હતું.

હોટલમાં એક સાથે 5 લોકોની હત્યાથી ખળભળાટ મચી ગયો

ઉલ્લેખનીય છે કે અર્શદે આખી ઘટનાને લખનઉની એક હોટલમાં અંજામ આપ્યો હતો. બાંગ્લાદેશી હોવાના આરોપોથી કંટાળીને તે અને તેનો આખો પરિવાર અહીં આવીને રોકાયો હતો. એ પછી તેણે રાત્રે પિતાની મદદથી તેની ચાર બહેનો અને માતાને બ્લેડના ઘા મારી મોતને ઘાટ ઉતારી દીધી હતી. પોલીસે તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી લાશોનો કબજો મેળવ્યો હતો. 

લખનઉ સેન્ટ્રલના ડીસીપી રવિના ત્યાગીએ જણાવ્યું કે આ ઘટના નાકા વિસ્તારમાં આવેલી હોટલ શરણજીતમાં બની હતી. આરોપીની ઓળખ અરશદ (24) તરીકે થઈ છે જેણે કથિત રીતે પોતાના જ પરિવારના પાંચ સભ્યોની હત્યા કરી છે. આ ઘટના બાદ સ્થાનિક પોલીસે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી આરોપીને સ્થળ પરથી જ પકડી લીધો હતો. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકોની ઓળખ આલિયા (9), અલશિયા (19), અક્સા (16), રહેમીન (18) આ તમામ અરશદની બહેનો છે અને આસ્મા તેની માતા છે. 24 વર્ષીય અરશદ આગ્રાનો રહેવાસી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેણે ઘરેલું વિવાદને કારણે આ ઘટનાને અંજામ આપ્યો છે.

આ પણ વાંચો: ઈચ્છામૃત્યુના નિર્ણયનો અધિકાર કોને હોવો જોઈએ?

અમદાવાદના ભારતી આશ્રમ સરખેજ, જૂનાગઢ ભવનાથ મંદિર, સતાધાર મંદિરનો વિવાદ આપણી નજર સામે છે ત્યાં હવે વધુ એક 25 વર્ષ જૂના મંદિરનો વિવાદ ઉભો થયો છે. આમાં તો બે સાધુઓ વચ્ચે પ્રોપર્ટીને લઈને એવી બબાલ ઉભી થઈ કે બંને મારામારી પર ઉતરી આવ્યા હતા. 

નર્મદાના માંગરોળના ધનેશ્વર મંદિરનો મામલો
મામલો નર્મદા જિલ્લામાં નર્મદા નદીના કાંઠે આવેલા નાંદોદ તાલુકાના માંગરોલના ધનેશ્વર મહાદેવ મંદિરનો છે. આ આશ્રમનો છેલ્લા 25 વર્ષથી વિવાદ ચાલતો આવ્યો છે. મંદિરની પ્રોપર્ટી મુદ્દે ત્યાં જ રહેતા બે સાધુ વચ્ચે ફરીથી ડખો ઊભો થયો છે. મામલો એટલો ઉગ્ર બની ગયો હતો કે ધનેશ્વર મંદિરના મહંત જાનકીદાસ બાપુના પત્ની ભગવતદાસે મંદિરે સામા પક્ષના અખિલ સદાનંદ મહારાજને પોલીસની હાજરીમાં તમાચો મારી દીધો હતો. આ સદાનંદ મહારાજ અખિલ ભારતીય સંત સમિતિના નર્મદા જિલ્લાના મંત્રી છે. આ હુમલો થયા બાદ સદાનંદ મહારાજે કહ્યું હતું કે, ધનેશ્વર મંદિરના સાધુ દંપતીથી તેમના જીવને જોખમ છે એટલે સુરક્ષા આપવામાં આવે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, આ મામલે કોઈ નિરાકરણ નહીં આવે તો તેઓ હાઇકોર્ટ નજીક આત્મવિલોપન કરશે. ટૂંકમાં, વાત ન્યાયની આવે ત્યારે ભલભલાં લોકો ભગવાનને ભૂલીને બાબાસાહેબના બંધારણની શરણમાં જ આવતા હોય છે.

એક સાધુની પત્નીએ બીજાને લાફો ઝીંકી દીધો
અખિલ ભારતીય સંત સમિતિના નર્મદા જિલ્લા મંત્રી સદાનંદ મહારાજ વચ્ચે અનેકવાર વિખવાદ થતાં આ મામલો એટલી હદે વધ્યો કે પોલીસ બોલાવી પડી હતી. પોલીસની હાજરીમાં જાનકીદાસ બાપુના પત્નીએ સદાનંદ મહારાજને તમાચો મારી દીધો હતો. જે બાદ આ આખો મામલો પોલીસ મથકમાં પહોંચ્યો હતો. પોલીસે બંને સંતોની સામસામે ફરિયાદો લીધી છે.

ગઈકાલે મહંત જાનકીદાસ બાપુની પત્ની ભાગવતદાસે 100 નંબર પર ફોન કરી ફરિયાદ કરી હતી કે, સદાનંદ મહારાજ અને અન્ય લોકોએ એમના આશ્રમ પર રાત્રે પથ્થરમારો કરી અપશબ્દો બોલ્યા હતા. આ ફરિયાદને લઈને પોલીસ ત્યાં પહોંચી હતી. એ દરમિયાન મહંત જાનકીદાસ બાપુની પત્ની ભાગવતદાસ પોલીસ સાથે સદાનંદ મહારાજના આશ્રમ પર પહોંચી હતી અને પોલીસની હાજરીમાં જ સ્વામી સદાનંદ મહારાજ પર હુમલો કર્યો હતો. જેથી તમામને પોલીસમથકે લઈ જવાયા હતા અને કાયદેસરની કાર્યવાહી બાદ મુક્ત કરાયા હતા.

આ પણ વાંચોઃ ભવનાથ મંદિરના મહંત બનવા માટે ભાજપને 5 કરોડનું ફંડ આપ્યું

એક સાધુએ બીજા સાધુના ડરથી પોલીસ સુરક્ષા માંગી
આ બાબતે અખિલ ભારતીય સંત સમિતિના નર્મદા જિલ્લા મંત્રી સ્વામી સદાનંદ મહારાજે જણાવ્યું હતું કે, "આ લોકોએ અનેકવાર મારી પર હુમલો કર્યો છે, તેઓ ધનેશ્વરની પ્રોપર્ટી હડપ કરવા માંગે છે અને એટલે અનેક ષડયંત્રો કરી મંદિર અને ગામનો માહોલ બગાડી રહ્યાં છે. જો આ બાબતે મને ન્યાય નહીં મળે અને સમસ્યાનું સમાધાન નહીં થાય તો  મુખ્યમંત્રી સુધી રજૂઆત કરીશ અને હાઇકોર્ટ નજીક આત્મવિલોપન કરીશ. હવે હું રજૂઆતો કરીને કંટાળી ગયો છું. મહંત જાનકીદાસ અસામાજિક વ્યક્તિ છે. લોકો એમને ઓળખે છે. હું મારા આશ્રમમાં એકલો રહું છું એટલે આ લોકો મારા પર હુમલો કરી મારી હત્યા કરશે એવી મને આશંકા છે એટલે મને સુરક્ષા મળવી જોઈએ."

અગાઉ પણ એક સાધુની હત્યા થઈ હતી
બીજી તરફ મહંત જાનકીદાસ મહારાજે જણાવ્યું હતું કે, " અને મારી પત્ની શાંતિથી આશ્રમમાં રહી લોકોની સેવા કરીએ છીએ. મારા વિરૂદ્ધ પોલીસ મથકમાં કોઈ પણ કેસ હોય કે અરજી હોય તો મને બતાવો, હું અસામાજિક તત્વ નથી. આ મંદિરના પૂર્વ મહંત રામપ્યારે દાસની પણ હત્યા કરવામાં આવી હતી એટલે મારી પણ હત્યા થશે એવો મને ડર છે."

છેલ્લે તો બાબાસાહેબનું બંધારણ જ કામે લાગ્યું!
આ ઘટના પરથી એટલું તો ચોક્કસ કહી શકાય કે ધર્મની આડમાં સૌ પોતપોતાના રોટલાં શેકી રહ્યાં છે. ભગવાનની સેવા કરવાના બહાને આશ્રમો બાંધીને જમીન હડપ કરી જનારા આવા લોકો જ્યારે આવી પ્રોપર્ટી પર અન્ય કોઈ નજર નાખે ત્યારે મારામારી પર ઉતરી આવતા પણ પાછી પાની નથી કરતા. સૌથી મોટી વાત એ કે લોકોને ભગવાનનો ડર બતાવનારા ખુદ પોતાને મુશ્કેલી પડે ત્યારે ભગવાનને છોડીને દેશના બંધારણની શરણે આવી કોર્ટમાં ન્યાય માંગે છે. ડો.આંબેડકરના બંધારણની આનાથી મોટી જીત બીજી કઈ હોઈ શકે?

આ પણ વાંચોઃ ઈસ્કોન મંદિરે નિવૃત્ત આર્મીમેનની દીકરીને શિષ્ય સાથે ભગાડી ગોંધી રાખી

ઘટના શું હતી?
દમોહ જિલ્લાના પટેરા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના કોટા ગામમાં 19 ડિસેમ્બરના રોજ અજાણ્યા અસામાજિક તત્વો દ્વારા ડૉ. આંબેડકરની પ્રતિમાને અપમાનિત કરવાની ઘટનાએ દલિત સમાજને ચોંકાવી દીધો છે. આ ઘટના બાદ સમાજમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. વહીવટીતંત્રની સલાહ છતાં ઘટનાના 10 દિવસ પછી પણ આરોપીઓનો કોઈ પત્તો ન લાગતાં લોકોમાં રોષ છે. દલિતોએ પ્રશાસનની નિષ્ક્રિયતા પર સવાલો ઉઠાવતા કહ્યું કે આ ઘટના માત્ર પ્રતિમા તોડવા પુરતી સીમિત નથી પરંતુ આ બાબા સાહેબના વિચારો અને દલિત સમાજના અધિકારો પર પ્રહાર છે.

દલિત સમાજ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યો, આવેદનપત્ર આપ્યું
દમોહમાં ખરાબ વાતાવરણ હોવા છતાં દલિત સમાજ મોટી સંખ્યામાં જિલ્લા મથકે એકત્ર થયો હતો અને ઉગ્ર દેખાવો કર્યા હતા. પ્રદર્શનમાં ભારતીય અહિરવાલ સુરક્ષા સંઘ સહિત અનેક દલિત સંગઠનોના લોકોએ ભાગ લીધો હતો. આંદોલનકારીઓએ કલેક્ટરને આવેદનપત્ર આપી તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી. આવેદનપત્રમાં બાબા સાહેબની તૂટેલી પ્રતિમાને બદલીને અષ્ટધાતુ પ્રતિમા લગાવવાની અને જાહેર સ્થળોએ સીસીટીવી કેમેરા લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આવેદનપત્રમાં એવી પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતાને કારણે દલિત સમાજમાં અસલામતીની લાગણી ઘેરી બની રહી છે.

ધરપકડ નહીં થાય તો દેશવ્યાપી આંદોલનનું અલ્ટીમેટમ
દલિત સંગઠનોએ ચેતવણી આપી છે કે જો દોઢ મહિનામાં આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં નહીં આવે અને તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે તો દેશભરમાંથી દલિત સમાજના લોકો દમોહમાં એકઠા થઈને મોટો વિરોધ કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ આંદોલનથી ઉભી થયેલી પરિસ્થિતિને સંભાળવી સરકાર અને વહીવટીતંત્ર માટે મુશ્કેલ બનશે. વિરોધ કરનારાઓનું કહેવું છે કે બાબાસાહેબની પ્રતિમા પર હુમલો માત્ર તેમના યોગદાનનું અપમાન નથી પરંતુ બહુજન સમાજનું મનોબળ ખતમ કરવાનો પ્રયાસ છે, જેને કોઈપણ કિંમતે સાંખી લેવામાં આવશે નહીં.

અષ્ટધાતુની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવા માંગ
આ તરફ પોલીસનું કહેવું છે કે આરોપીઓને શોધવા માટે ઘણી ટીમો બનાવવામાં આવી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. પરંતુ દલિત-બહુજન સમાજનું કહેવું છે કે આ માત્ર ખાતરી આપીને મામલો થાળે પાડવાનો પ્રયાસ છે. આંદોલનકારીઓનું કહેવું છે કે નવ દિવસ પૂરતો સમય છે, પરંતુ પ્રશાસને આ મામલે ગંભીરતા દાખવી નથી.

આવેદનપત્રમાં બાબાસાહેબની તૂટેલી પ્રતિમાના સ્થાને અષ્ટધાતુની કાયમી પ્રતિમા મુકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેથી આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય. આ સાથે જાહેર સ્થળોએ સીસીટીવી કેમેરા લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેથી ગુનેગારોને ઓળખવામાં સરળતા રહે.

આ પણ વાંચોઃ બે મહિનામાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા તોડવાની પાંચમી ઘટના બની, દલિતોમાં રોષ 

મૃતક 22 વર્ષીય દીક્ષાના પરિવારજનોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેને પોતાની બાકી ફી તરત ચૂકવી દેવા માટે દબાણ કરવામાં આવતું હતું અને તેને હેરાન કરવામાં આવી હતી. તે ભિવાની જિલ્લાની એક ખાનગી મહિલા કોલેજમાં બીએના અંતિમ વર્ષની વિદ્યાર્થીની હતી.

યુવતીના પિતાએ જણાવ્યું કે તેમની પુત્રી આ મહિને પાંચમા સેમેસ્ટરની પરીક્ષા આપવાની હતી, તેની 35,000 રૂપિયા ફી ભરવાની હતી, પરંતુ કોલેજે ફી બાકી હોવાને કારણે તેને પરીક્ષા આપવા દીધી નહોતી.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, "મેં કોલેજ તંત્રને ફી જમા કરવા માટે થોડો વધુ સમય આપવા માંગ કરી હતી પરંતુ તેમણે તેનો ઈનકાર કરી દીધો હતો. અમારી અમુક આર્થિક તંગીના કારણે તે સમયસર તેની ફી ભરી શકી નહોતી અને તેની કિંમત તેણે પોતાનો જીવ આપીને ચૂકવવી પડી. તેણે 24મી ડિસેમ્બરે રાતે પંખા સાથે લટકીને આત્મહત્યા કરી લીધી. બીજા દિવસે તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા. પોલીસે આત્મહત્યાની ફરિયાદ નોંધી છે. પણ અમે 27મી ડિસેમ્બરે કોલેજ વહીવટી તંત્ર સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે કે અમારી દીકરીએ તેમના દબાણને કારણે આત્મહત્યા કરી છે." 

આ પણ વાંચોઃ આરોપીઓના ડરથી ગેંગરેપ પીડિતા દલિત યુવતીએ ગળેફાંસો ખાઈ લીધો

આત્મહત્યા કરનાર દલિત વિદ્યાર્થિની દીક્ષાનો ફાઈલ ફોટો

યુવતીના પિતા જગદીશે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કોલેજના પ્રિન્સિપાલ અને અન્ય કેટલાક લોકોએ તેણીને "હેરાન કરીને સતામણી" કરી હતી. તેમણે વધુમાં કહ્યું, "દીકરીના મોત બાદ મારી માનસિક હાલત સારી નહોતી એટલે કોલેજ સામે ફરિયાદ નોંધાવવામાં મોડું થયું.હું મારી પુત્રી માટે ન્યાય માંગું છું." જો કે કોલેજના માલિક હનુમાનસિંહે તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, અમે પોલીસને તપાસમાં સહકાર આપવા તૈયાર છીએ.

પોલીસે શું કહ્યું?
લોહારુ પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્ચાર્જ ઈન્સ્પેક્ટર જિતેન્દ્રએ આ મામલે કહ્યું હતું કે, તપાસ દરમિયાન ઘણા પાસાઓ સામે આવ્યા છે. FIR નોંધવામાં આવી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે.
વિદ્યાર્થિનીને ત્રાસ આપવા અંગેના આરોપો મામલે પૂછવામાં આવતા તેમણે કહ્યું કે, "અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ. કોઈ સુસાઈડ નોટ મળી નથી. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ પણ બાકી છે." જોકે, વિદ્યાર્થીના પરિવારની ફરિયાદ પર BNSની કલમ 108 હેઠળ આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.

રણદીપ સુરજેવાલાએ ન્યાયની માંગ કરી
દરમિયાન કોંગ્રેસના નેતા રણદીપ સુરજેવાલાએ કહ્યું કે, એ દુઃખદ છે હરિયાણામાં એક દલિત યુવતીએ પરીક્ષા ફી ન ભરી શકવાને કારણે આત્મહત્યા કરવી પડી. સુરજેવાલાએ ગઈકાલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર પોસ્ટ કરી કે, "આપણા બંધારણની પ્રસ્તાવના સમાનતા, સ્વતંત્રતા, બંધુત્વ અને ન્યાયની વાત કરે છે. પરંતુ હરિયાણામાં એક દલિત દીકરીએ પરીક્ષા ફી ન ભરી શકવાને કારણે આત્મહત્યા કરવી પડી તે દુઃખદ છે. આ ઘટના ન માત્ર દુ:ખદ છે પરંતુ અત્યંત શરમજનક પણ છે. પીડિત પરિવારને ન્યાય મળવો જોઈએ અને આ બાબતની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ."

સામાજિક ન્યાયમંત્રીએ શું કહ્યું?
હરિયાણાના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રી કૃષ્ણ કુમાર બેદીએ કહ્યું કે બાળકીના મૃત્યુ માટે જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે અને પોલીસ ગુનેગારોને પકડવા માટે સતત કામ કરી રહી છે. બેદીએ કહ્યું કે સરકાર પીડિત પરિવારની સાથે છે. દોષિતો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ કપડાં ઉતરાવ્યા, પેશાબ પીવડાવ્યો, થૂંક ચટાડ્યું, દલિત કિશોરે ગળેફાંસો ખાઈ લીધો 

કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયને મંગળવારે શીવગીરી માધોમ ખાતે 92મી શિવગીરી યાત્રાનું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે સામાજિક સુધારણાનો સંદેશ આપ્યો હતો. તેમણે શિવગીરી માધોમ દ્વારા ભક્તોને મંદિરમાં પ્રવેશ કરતી વખતે શર્ટ ઉતારવાની પ્રથાને ખતમ કરવાની અપીલને આધુનિક અને પ્રગતિશીલ મૂલ્યોને અનુરૂપ ગણાવી. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે શિવગીરી માધોમના પ્રમુખ સ્વામી સચિતાનંદે આ પ્રથાને જૂના સમયની અવશેષ ગણાવી હતી, જે આજના પ્રગતિશીલ સમાજમાં અપ્રસ્તુત છે.તેમના શબ્દો શ્રી નારાયણ ગુરુના સુધારાવાદી વિચારો અને સંદેશને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

શ્રી નારાયણ ગુરુ અને સુધારાવાદી આંદોલન

પી. વિજયને કહ્યું કે, શ્રી નારાયણ ગુરુ સાથે સંકળાયેલા મંદિરોએ આ પ્રથા છોડી દીધી છે અને તેમને આશા છે કે અન્ય મંદિરો પણ આ દિશામાં પગલાં લેશે. તેમણે શ્રી નારાયણ ગુરુને સનાતન ધર્મના સમર્થક તરીકે રજૂ કરવાના પ્રયાસોની નિંદા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સનાતન ધર્મ અને વર્ણાશ્રમ ધર્મમાં કોઈ ખાસ તફાવત નથી. બંને સમાજ વ્યવસ્થાને જાતિના આધારે બાંધી રાખે છે અને નીચલા વર્ગો માટે સામાજિક પ્રગતિના રસ્તાઓ બંધ કરે છે.

સનાતન ધર્મ પર તીક્ષ્ણ પ્રહાર કરતા વિજયને કહ્યું, "સનાતન ધર્મ સાર્વત્રિક કલ્યાણની વાત કરે છે પરંતુ તેની પાછળ 'ગાય અને બ્રાહ્મણોની સુખાકારી' ની શરત જોડી દેવામાં આવે છે. આ ધર્મ જાતિની સામાજિક વ્યવસ્થાને જાળવી રાખવા માટે બ્રાહ્મણવાદી સર્વોપરિતાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેમણે તેને 'સિંગલ પાવર'ના ગુણગાન અને સામાજિક-આર્થિક અસમાનતાઓને જાળવી રાખનાર ગણાવ્યો હતો.

પિનરાઈ વિજયને મહાભારતમાં ન્યાયની અસ્પષ્ટતા પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે મહાભારત એ યુગની રચના છે જ્યારે સમાજ આદિવાસી વ્યવસ્થાથી જાતિના રાજકારણમાં બદલાઈ રહ્યો હતો. શ્રી નારાયણ ગુરુએ આ ગ્રંથની ન્યાય પ્રત્યેની અસ્પષ્ટતા પર આકરા સવાલો ઉઠાવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "મહાભારત સ્વયં નક્કી નથી કરતું કે ધર્મ શું છે, પરંતુ ધર્મ વિશે શંકા અને પ્રશ્નો ઉભા કરે છે." મુખ્યમંત્રીએ વર્તમાન સંદર્ભમાં ‘સનાતન હિન્દુત્વ’ની પણ ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું, "આપણે એવા સમયમાં જીવી રહ્યાં છીએ જ્યારે સનાતન હિંદુત્વને અત્યંત શ્રેષ્ઠ અને ભવ્ય તરીકે દર્શાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. તેને તમામ સામાજિક સમસ્યાઓનું સમાધાન કહેવામાં આવે છે." 

તેમણે ‘લોકા: સમસ્તા સુખીનો ભવન્તુ" જેવા સૂત્રની ચર્ચા કરતાં કહ્યું કે આ સૂત્રનો અર્થ ચોક્કસપણે સકારાત્મક છે અને તે સાર્વત્રિક સુખની કામના કરે છે. પરંતુ તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેને માત્ર હિન્દુત્વની વિશેષતા તરીકે રજૂ કરવું તે સુનિયોજિત નેરેટિવનો હિસ્સો છે.

દલિતો અને પછાત લોકો માટે ન્યાયની માંગ કરતા વિજયને કહ્યું કે, આજે પણ ગ્રામીણ ઉત્તર ભારતમાં દલિતો, પછાતો અને લઘુમતીઓ પર અત્યાચાર થઈ રહ્યા છે. આ અત્યાચારોને રાજકીય અને વહીવટી રક્ષણ મળે છે, જેના કારણે ગુનેગારો કાયદાની પકડમાંથી છટકી જાય છે. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે, શ્રી નારાયણ ગુરુનો માનવતાવાદી સંદેશ સામાજિક સમાનતા અને ન્યાયનો માર્ગ બતાવે છે. તેમણે બધાંને આગ્રહ કર્યો કે સામાજિક સુધારા માટે શિવગીરીના ઐતિહાસિક નેતૃત્વને અનુસરે.

આ પણ વાંચો: મહારાષ્ટ્રની શિંદે સરકારે દેશી ગાયને રાજમાતા-ગૌમાતાનો દરજ્જો આપ્યો

ઓબ્ઝર્વર પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, અબુ બકરે દાવો કર્યો હતો કે તેને પરીક્ષા ખંડની બહાર રોકવામાં આવ્યો હતો અને પરીક્ષામાં બેસવું હોય તો દાઢી કઢાવી નાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલી આ ઘટનાના વીડિયોમાં પરીક્ષક કહેતા જોવા મળે છે કે, "જો કોઈ વિદ્યાર્થીની દાઢી રાખે છે, તો મારું માનવું છે કે અમારે તેની તપાસ કરવી જોઈએ અથવા તેને સવાલો કરવા જોઈએ."

અહીં એ યાદ રાખવું જોઈએ કે, એવો કોઈ નિયમ નથી કે પરીક્ષાર્થીએ પરીક્ષા આપતી વખતે દાઢી કરાવી લેવી જોઈએ. તેમ છતાં પરીક્ષકે મુસ્લિમ યુવકને દાઢી કઢાવી નાખવાનો આદેશ કર્યો હતો.

અહેવાલ મુજબ, આ ઘટનાનો વીડિયો બનાવનાર વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે, "કોઈને દાઢી કરાવીને ક્લાસમાં આવવાનું કહેવાનો કોઈ નિયમ નથી. તેમ છતાં પરીક્ષકે આ પ્રકારનું વર્તન કરીને પોતાની દ્વેષી માનસિકતાનો પરિચય આપ્યો હતો."

અબુ બકરે બીજી પણ એક અપમાનજનક વાતચીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જેમાં પરીક્ષકે તેને પૂછ્યું હતું કે, શું તેણે હજ કરી છે. અબુ બકરે જવાબમાં કહ્યું કે તેણે ઉમરાહ કરી છે. એ પછી પરીક્ષકે તેના પર જૂઠું બોલવાનો આરોપ મૂક્યો અને આગ્રહ કર્યો કે તે તેની દાઢી સંપૂર્ણપણે મુંડાવી લે. એનો મતલબ એ કે તે તેની ધાર્મિક ઓળખની પૂછપરછનો વિષય હતો.

પોતાની કાર્યવાહીનો બચાવ કરતા પરીક્ષક સરયુરાજ પુરોહિતે દાવો કર્યો હતો કે ધર્મના આધારે કોઈ ભેદભાવ નથી અને પરીક્ષા તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે ન્યાયી રીતે લેવામાં આવી હતી. જો કે તેમણે શા માટે મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીને દાઢી કઢાવીને આવવા કહ્યું હતું અને ધાર્મિક સવાલો પૂછ્યા હતા તેને લઈને તેનો યોગ્ય ખુલાસા કરી શક્યા નહોતા.

આ ઘટનાની ચારે બાજુથી નિંદા થઈ રહી છે. એએમસીમાં વિપક્ષના નેતા શેહઝાદખાન પઠાણે આ મામલે ગુજરાતમાં વધી રહેલી ધાર્મિક અસહિષ્ણુતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું, "મને આ ઘટના વિશે મીડિયા દ્વારા જાણ થઈ. એક મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીને દાઢી હોવાથી પરીક્ષામાં બેસતો રોકવામાં આવ્યો તે ચોંકાવનારું છે. આ દેશમાં કટ્ટરતા એટલી વધી ગઈ છે કે વિદ્યાર્થીઓએ તેની સાથે સંઘર્ષ કરવો પડે છે. આ અત્યંત શરમજનક સ્થિતિ છે."

શેહઝાદખાન પઠાણે ગુજરાતને ધાર્મિક ઉગ્રવાદનું કેન્દ્ર બનાવવાનો આરોપ મૂક્યો હતો જ્યાં આવી ભેદભાવપૂર્ણ પ્રથાઓ દિન પ્રતિદિન સામાન્ય બની રહી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતીય બંધારણ ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકારની બાંહેધરી આપે છે, જેમાં દાઢી અથવા હિજાબ જેવી ઓળખ દ્વારા કોઈની આસ્થાને વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર પણ સામેલ છે. તેમ છતાં આવી ઘટનાઓ બની રહી છે તે શરમજનક છે.

આ ઘટના ભારતમાં વધતી જતી ધાર્મિક અસહિષ્ણુતાનું જીવંત ઉદાહરણ છે, જ્યાં વ્યક્તિગત માન્યતાઓ અને સાંસ્કૃતિક પૂર્વગ્રહોના મૂળમાં રહેલી ક્રિયાઓ વ્યક્તિઓના અધિકારોનું વધુને વધુ અતિક્રમણ કરી રહી છે. તેનાથી પણ વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આવી ભેદભાવપૂર્ણ ક્રિયાઓને સત્તાધિકારીઓ દ્વારા નિયમિત કાર્યવાહીના ભાગરૂપે વાજબી ઠેરવવામાં આવે છે, જેનાથી ધાર્મિક લઘુમતીઓને વંચિત રાખવું સામાન્ય બની જાય છે.

આ પણ વાંચો: ટિફિનમાં નોનવેજ લાવતા શાળાએ ત્રણ મુસ્લિમ બાળકોને કાઢી મૂક્યા?

અહીં મેળો ભરાય છે પણ તેનું આયોજન કોઈ પર્વ કે તહેવાર કે ખુશીના પ્રસંગે નહીં પરંતુ અહીં હજારોની સંખ્યામાં આદિવાસી સમાજ તેમના પૂર્વજોને યાદ કરવા માટે એકઠો થાય છે. આ એ જગ્યાએ છે જ્યાં આદિવાસી સમાજ વર્ષના પહેલા દિવસની શરૂઆત આંસુઓ સાથે કરે છે.

વાત છે આઝાદ ભારતના સૌથી પહેલા ગોળીબાર કાંડની. જેમાં જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડ કરતા પણ વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. આવતીકાલે 1 લી જાન્યુઆરી છે ત્યારે ભીમા કોરેગાંવના મહાન મહાર યોદ્ધાઓની સાથે આદિવાસી સમાજના વીર શહીદોને પણ યાદ કરીએ. ચાલો જાણીએ આઝાદ ભારતની સૌથી દર્દનાક ઘટનાની વણકહી વાત.

ઝારખંડના આદિવાસી યોદ્ધાઓની કહાની

1લી જાન્યુઆરીનો દિવસ દુનિયાભરમાં નવા વર્ષ તરીકે ઉત્સવના રૂપમાં મનાવવામાં આવે છે. લોકો નવું વર્ષ ધામધૂમથી નવા ઉમંગો સાથે સાથે ઉજવે છે. પણ ઝારખંડના આદિવસી લોકો માટે આ દિવસ દુઃખ ભરી યાદો લઈને આવે છે. ઝારખંડના આદિવસી આ દિવસને કાળા દિવસ તરીકે મનાવે છે.

૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ના દિવસે આદિવસીઓનો ના નેતા જયપાલસી મુંડાની આગેવાનીમાં સ્વતંત્ર  રાજ્યની માગને લઈને ખરસાવાંમાં ૫૦૦૦૦ લોકોની ભીડ ભેગી થઇ હતી. તેમની માત્ર એક જ માંગ હતી કે આ અમારી માટી છે, અમારી જમીન છે, અમારું રાજ છે, અહીં આદિવસી રાજ જોઈયે અને અહીં બીજુ કોઈ રાજ મંઝૂર નથી. આઝાદી સમયે રાજ્યોનું વિલીનીકરણ ચાલતું હતું, ત્યારે તે સમયનું બિહાર ઓડીસામાં વિલય થવા જઈ રહ્યું હતું. ત્યારે આદિવસીઓની માંગ હતી કે અમારે બિહાર પણ નહીં અને ઓડિસા પણ નહિ અમને સ્વતંત્ર રાજ્ય આપો. અને આ માંગ ઉપર તેમનું ઉગ્ર આંદોલન ચાલતું હતું. 

આ પણ વાંચો: કોણ હતા બિરસા મુંડા, કેવી રીતે બન્યા આદિવાસી સમાજના ભગવાન?

જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડની તો બધાંને ખબર છે, પણ ખરસાવાં ગોલીકાંડ વિષે તો બહુ જ ઓછા લોકોને જાણકારી છે. કારણ કે આ વિષય ઉપર ક્યાંય ભણાવવામાં નથી આવતું, કે ક્યાંય ખરસાવાં ગોલીકાંડનો ઉલ્લેખ પણ જોવા મળતો નથી, આવા કોઈ મોટા હત્યાકાંડની જ્યારે વાત ચાલે તો સૌથી પહેલા જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ બધાની નજર આગળ ઉપસી આવે છે, કારણકે તે શાળાઓમાં ભણાવવામાં આવે છે, અને આ ખરસાવાં ગોલીકાંડ જલિયાવાલા બાગ કરતા પણ મોટો હતો છતાં પણ જાણી જોઈને છુપાવવા કે ભૂસી નાંખવામાં આવી રહ્યો છે. 

જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડ કરતા પાંચ ગણા લોકો શહીદ થયા હતા

જલિયાવાલા બાગમાં ૨૦૦૦ જેટલા ભારતીયો શહીદ થયા હતા. જ્યારે ખરસાવાં ગોલીકાંડમાં તેના કરતા પાંચ ગણા લોકો શાહિદ થઇ ગયા હતા. પણ જલિયાંવાલા હત્યાકાંડ અંગ્રેજો દ્વારા થયો હતો એટલે લોકો સમક્ષ વિદ્યાર્થીકાળથી જ મુકવામાં આવે છે. જ્યારે આ ખરસાવાં ગોલીકાંડ એ ઓડિસાની પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો અને આદિવાસી લોકો જ તેનો ભોગ બન્યા હતા, તો જાણી જોઈને તેને દબાવવામાં આવી રહ્યો છે.  

સ્વતંત્રતા પછી રાજ્યોનું સરકાર સાથે વિનિમય થઇ રહ્યું હતું, ત્યારે તો ઓડિસામાં સરાઈકેલા ખરસવાં ક્ષેત્રના વિલયને લઈને લોકો એ વિરોધ કર્યો હતો. આદિવસીઓ તેમને સ્વતંત્ર રાજ્ય કે પ્રદેશમાં રહેવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી રહયા હતા. એ બાબતે સર્વસંમતિથી આંદોલન માટે ખરસાવાહટ મેદાનમાં ૧ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ એક વિશાળ આમસભા યોજાઈ હતી.

 તે સમયના આદિવાસી નેતા જયપાલસિંહ મુંડાની આગેવાની હેઠળ હજારોની સંખ્યામાં લોકો તે દિવસે ભેગા થઇ ગયા હતા. કોઈ કારણસર જયપાલસિંહ આંદોલન સ્થળ ઉપર તે મેદાનમાં સમયસર પહોંચી શક્યા નહોતા. અને ત્યાં તૈનાત કરેલી ઓડિસા પોલીસ અને લોકોની ભીડ વચ્ચે ઘર્ષણ ઉભું થયું, પોલીસ અને લોકો વચ્ચે વિવાદ વધતો ગયો અને ઓડિસા પોલીસે તે નિહત્થી ભીડ ઉપર મશીન ગનથી ગોળીઓ ચલાવવાનું ચાલુ કરી દીધું.

ટોળાં પર 15 મિનિટ સુધી ગોળીબાર ચાલ્યો

ભીડ ઉપર પોલીસે ૧૫ મિનિટ સુધી અનેક રોઉન્ડ ગોળીઓ ચલાવી, અને  મેદાનમાં રહેલ ભીડને  તહેસનહેસ કરી નાખી. મેદાન માંથી ભાગવા માટે રસ્તો નહીં હોવાના કારણે જલિયાંવાલા બાગની જેમ જ અહીં પણ મેદાનમાં એક કૂવો હતો, પોલીસની ગોળીઓથી બચવા લોકો કુવામાં કૂદવા લાગ્યા. અને જોતજોતામાં કૂવો પણ લોકોથી ભરાઈ ગયો, આ ગોળીકાંડ પછી ત્યાં પડેલી લાશોને પણ એ જ કુવામાં નાખી દેવામાં આવી અને તે કૂવાને બંધ કરી દેવાયો. આ હત્યા કાંડના શાક્ષી ભુરકુલીના દશરત માંજી ૮૫ વર્ષની ઉંમરે ૧૩મી એપ્રિલ ૧૯૭૦ના રોજ અવસાન પામ્યા, તેમને કહ્યું કે એ દિવસ ગુરુવારનો દિવસ હતો. મશીન ગનથી ધણી ફૂટે તેમ ગોળીઓનો વરસાદ કરવામાં આવ્યો હતો. જે લોકો ઘાયલ હતા લોહી લુહાણ હાલતમાં હતા પણ જીવતા હતા, તેમને પણ લાશોની સાથે આ કુવામાં નાખીને કૂવો બંધ કરી દેવાયો હતો. આ જગ્યા ઉપર આજે શહીદ સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું છે. પેહલી જાન્યુઆરીએ આ જગ્યા ઉપર ફૂલો અને તેલ નાખીને શહીદોને યાદ કરી ને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવામાં આવે છે.

આટલા મોટો નરસંહાર પાઠ્યપુસ્તકોમાં ભણાવાતો નથી

જ્યારે  ભારત આઝાદ થયો બધા આઝાદીનો ઉત્સવ મનાવી રહયા હતા, ત્યારે તે જ દિવસથી આ આદિવસીઓ એ તેમની મા એટલે કે જમીન અને સ્વતંત્ર રાજ્ય માટે આંદોલન ચાલુ કરી દીધું હતું. આપણા સ્વતંત્ર ભારતના પુરા ઇતિહાસમાં આ પહેલો નરસંહાર કરતો આટલો મોટો ગોલીકાંડ  થયો, અને ક્યાંય ભણાવવામાં આવતો નથી, આદિવાસીઓ સિવાય કોઈ યાદ પણ કરતુ નથી, મોટાભાગે આ ઇતિહાસ થી લોકો અજાણ છે. કુવામાં જેમ આંદોલનકારીઓ ને દફનાવી દેવાયા તેમ આદિવસીઓના આ ઇતિહાસને દફનાવાઈ રહ્યો છે. આ દિવસ આદિવાસીઓ કાળા દિવસ તરીકે મનાવે છે. આઝાદ ભારત માટેના આ કાળા અધ્યાયે આપણે પણ આદિવાસી મહાયોદ્ધાઓને નમન કરી શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવીએ.

મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેન પરિવાર સાથે ખરસાવા જશે

દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ઝારખંડના આદિવાસી મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેને ખરસાવાના શહીદોને અંજલિ માટે આપવા રાખવામાં આવેલા કાર્યક્રમમાં પરિવાર સાથે ઉપસ્થિત રહેશે. ખરસાવાના ધારાસભ્ય દશરથ ગારગાઈએ જણાવ્યું છે કે, સીએમ હેમંત સોરેને આવતીકાલે અહીં શહીદોને શ્રદ્ધાસુમન અર્પણ કરશે. તેમની સાથે તેમના પત્ની અને ગાંડેય વિધાનસભાના ધારાસભ્ય કલ્પના સોરેન પણ હાજર રહેશે. આ સિવાય રાજ્ય સરકારના મંત્રી દીપક બિરુવા, શિક્ષણ મંત્રી રામદાસ સોરેન, સિંહભૂમની સાંસદ જોબા માઝી, ખુંટીના સાંસદ કાલીચરણ મુંડા સહિત અન્ય ધારાસભ્યો પણ હાજર રહેશે.

જિતેન્દ્ર વાઘેલા (લેખક વ્યવસાયે એન્જિનિયર અને બહુજન-રેશનલ વિચારોના પક્ષધર છે.)

આ પણ વાંચો: આદિવાસી અધિકારોનો સબળ અવાજ: જયપાલ સિંહ મુંડા

હાલ દેશ-દુનિયામાં ક્રિસમસ અને નવા વર્ષની ધૂમ મચેલી છે ત્યારે બેટ દ્વારકામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાનના દર્શન કરવા માટે ઉમટી પડ્યાં છે અને તેના કારણે અહીં ભગવાનના નામે દલાલી કરતા તત્વો પણ ફૂટી નીકળ્યાં છે. જેઓ વીઆઈપી દર્શનના નામે ભોળાં લોકો પાસેથી પૈસા પડાવવાનું કામ કરે છે.

મળતી માહિતી મુજબ દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ બેટ દ્વારકામાં ભગવાનના વીઆઈપી દર્શન કરાવવા માટે દલાલો ફૂટી નીકળ્યા છે, જેઓ દર્શને આવતા લોકો પાસેથી વીઆઈપી દર્શનના બહાને 200 થી લઈને 2000 રૂપિયા સુધીની રકમ પડાવી રહ્યાં છે. આ આખી ઘટનાનો એક વીડિયો પણ વાયરલ થયો છે, જેમાં એક શખ્સ દર્શને આવનાર એક ગ્રુપ પાસેથી 6 લોકોના રૂ. 1200 રેટ ચાલતો હોવાનું કહીને તેમને વીઆઈપી દર્શન કરાવી આપવાનું કહે છે.

ભગવાનના VIP દર્શન કરાવવા માટે જુદા-જુદા ભાવ દલાલો લગાવે છે ત્યારે કેટલાક ભક્તો શાંતિથી દર્શન કરવા માટે આ દલાલોનું સંપર્ક પણ કરતા હોય છે. ત્યારે શાંતિથી દર્શન કરવા માટે 200થી 2 હજાર રૂપિયા દલાલ ઉઘરાવ છે.

વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે, મોંમાં માવો ઠૂંસી સફેદ શર્ટ પહેલી, માથે ટીલું લગાડેલો એક શખ્સ 6 વ્યકિતના 1200 રૂપિયા લઇ ભગવાનના દર્શન કરાવવાની વાત કરે છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે આ બધું ખૂલ્લેઆમ થઈ રહ્યું છે, દલાલોને કરાણે સામાન્ય લોકોને અગવડતા ભોગવવી પડે છે, તેમ છતાં લોકો અહીં દર્શન માટે જાય છે. ભગવાનના વીઆઈપી દર્શનના નામે ખૂલ્લેઆમ રૂપિયા પડાવવાનો ધંધો ચાલતો હોવા છતાં લોકોની આંખો ખૂલતી નથી.

આ પણ વાંચો: જૂનાગઢના ભગવાધારી બાબાએ ટ્રાન્સજેન્ડર યુવતીનું જાતીય શોષણ કર્યું

ચૂંટણી હોવાથી કેજરીવાલ દરરોજ નવી જાહેરાતો કરી રહ્યાં છે અને આજે તેમણે પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને વધુ એક નવી સ્કીમની જાહેરાત કરી છે, જેનું નામ છે 'પૂજારી-ગ્રંથી સન્માન યોજના'. આ યોજના હેઠળ, જો આમ આદમી પાર્ટી ચૂંટણી જીતશે તો દિલ્હીના તમામ મંદિરોના પૂજારીઓ અને ગુરુદ્વારા સાહિબના ગ્રંથીઓને દર મહિને રૂ. 18,000 નું માનદ વેતન આપવામાં આવશે.

કેજરીવાલે કહ્યું કે, દરેક ઘરને તેના સુખ અને દુઃખમાં પૂજારીની જરૂર હોય છે. પરંતુ તેમના પર ક્યારેય ધ્યાન આપવામાં આવ્યું નહોતું. ન તો પૂજારી પોતાના પરિવારો પર પૂરતું ધ્યાન આપી શકે છે. તેથી AAP તેમના સન્માનમાં આ યોજના લાવી છે. આ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી આતિશી અને મંત્રી સૌરભ ભારદ્વાજ પણ હાજર રહ્યા હતા.

કેજરીવાલે કહ્યું, “કાલે હું કનોટ પ્લેસના હનુમાન મંદિર જઈશ અને પૂજારીઓની નોંધણી કરાવીશ. હું ભાજપને વિનંતી કરું છું કે પૂજારીઓ અને ગ્રંથિઓના રજિસ્ટ્રેશનમાં અવરોધો ન ઉભા કરે. આ નોંધણી પ્રક્રિયા બંધ ન કરાવશો. જો ભાજપ આ યોજનાને રોકવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેમને પાપ લાગશે.” કેજરીવાલની આ યોજના સ્પષ્ટ રીતે મનુવાદ અને મનુવાદીઓને પ્રોત્સાહન આપે છે. ‘પાપ’ જેવો શબ્દપ્રયોગ જ સ્પષ્ટ કરે છે કે તેઓ ડો.આંબેડકરની વિચારધારાનું મહોરું ઓઢીને ફરે છે.

ચૂંટણી નજીક આવતા જ કેજરીવાલે યોજનાઓનો પટારો ખોલી નાખ્યો છે. અગાઉ તેમની પાર્ટીએ વૃદ્ધો માટે પેન્શનની જાહેરાત કરી હતી. જેમાં  દિલ્હીમાં 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધોને પેન્શન આપવામાં આવશે. 60-69 વર્ષની વયના લોકોને 2,000 રૂપિયા અને 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોને 2,500 રૂપિયા પેન્શન આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

એટલું જ નહીં કેજરીવાલે મહિલાઓ માટે પણ યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. 2024-25ના બજેટમાં દિલ્હી સરકારે 'મુખ્યમંત્રી મહિલા સન્માન યોજના'ની જાહેરાત કરી હતી, જે અંતર્ગત 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરની તમામ મહિલાઓને દર મહિને 1,000 રૂપિયા આપવામાં આવશે. પરંતુ જેવી ચૂંટણી નજીક આવી કે તરત કેજરીવાલે જાહેરાત કરી કે 1,000 રૂપિયાની રકમ વધારીને 2,100 રૂપિયા કરવામાં આવશે. આવા તકવાદી અને ઈચ્છા પડે ત્યારે મનુવાદીઓ તરફ ઢળી પડતા કેજરીવાલને દિલ્હીના દલિત મતદારો કેટલા ફળે છે તેના પર નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો: કેજરીવાલે દલિતો માટે બનાવેલી મોટાભાગની યોજનાઓ કેમ ફ્લોપ રહી?

હાઈકોર્ટ-સુપ્રીમ કોર્ટમાં 50 ટકા જજો સંબંધીઓ નીકળ્યાં

હાઈકોર્ટમાં નિમણૂક પામેલા જજો અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં આવતા જજોની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો આ આરોપ પણ સાચો લાગે છે, કારણ કે મોટાભાગના જજોના પરિવારમાં પહેલાથી જ કોઈ જજ રહેલું હોય છે. કોઈના પિતા, તો કોઈના કાકા જજ છે અથવા કોઈના નજીકના સંબંધીઓ જજ છે. NJAC (નેશનલ જ્યુડિશિયલ એપોઇન્ટમેન્ટ કમિશન) કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટમાં ખુલાસો થયો હતો કે હાઈકોર્ટના લગભગ 50 ટકા જજ સુપ્રીમ કોર્ટ અથવા હાઈકોર્ટના જજના સંબંધીઓ છે. આટલી હદે જ્યાં ભાઈ-ભત્રીજાવાદ ચાલતો હોય ત્યાં સામાન્ય માણસ તટસ્થ ન્યાયની અપેક્ષા કેવી રીતે રાખી શકે.

પણ સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ હવે આ સેટિંગનો અંત લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. મળતી માહિતી મુજબ સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ એ પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરી રહ્યું છે કે હાઈકોર્ટ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત અથવા વર્તમાન ન્યાયાધીશના પરિવારમાંથી કોઈપણ વકીલના નામની જજ પદ માટે ભલામણ કરવામાં ન આવે. 

કોલેજિયમની બેઠકમાં મામલો ઉઠ્યો

સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, કોલેજિયમની બેઠક દરમિયાન કોલેજિયમના એક સભ્યએ અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો કે લોકોમાં સામાન્ય માન્યતા છે કે ફર્સ્ટ જનરેશન એડવોકેટ (જેમના પરિવારમાં કોઈ ન્યાયાધીશ નથી રહ્યું) ની તુલનામાં સંબંધી એડવોકેટ્સને પ્રાથમિકતા મળે છે, જેના કારણે ફર્સ્ટ જનરેશન એડવોક્ટ્સ ભાગ્યે જ જજની ખુરશી સુધી પહોંચી શકે છે. આમાં પણ પાછી જે તે વકીલની જાતિનું મહત્વ તો ખરું જ. તેથી જજોના પરિવારના સભ્યોના નામની જજ તરીકે ભલામણ કરવા પર પ્રતિબંધ હોવો જોઈએ. કોલેજિયમના બાકીના કેટલાક ન્યાયાધીશો પણ આ બાબત સાથે સંમત થયા છે. જ્યારે કેટલાકનું માનવું હતું કે આના કારણે, ન્યાયાધીશ તરીકે નિમણૂક માટે પાત્રતા ધરાવતા કેટલાક લાયક વકીલો ન્યાયાધીશ બની શકશે નહીં કારણ કે તેઓ પૂર્વ ન્યાયધીશના સગા છે.

કોલેજિયમ સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે?

કોલેજિયમમાં સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સહિત સર્વોચ્ચ અદાલતના ચાર વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોનો સમાવેશ થાય છે. આ પાંચ લોકો મળીને નક્કી કરે છે કે હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં કોણ જજ બનશે. જેમને જજ બનાવવાના છે તેવા લોકોના નામ આ કૉલેજિયમ સરકારને મોકલે છે. કોલેજિયમ દ્વારા મોકલવામાં આવેલી ભલામણને સરકાર માત્ર એક જ વાર પરત કરી શકે છે. કોલેજિયમ દ્વારા બીજી વખત મોકલવામાં આવેલી ભલામણને સરકાર સ્વીકારવા માટે બંધાયેલી છે. વર્તમાન કોલેજિયમમાં CJI સંજીવ ખન્ના અને જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ, જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ હૃષિકેશ રોય અને જસ્ટિસ એ.એસ. ઓકાનો સમાવેશ થાય છે.

NJAC રદ કરવામાં આવી હતી

'Judges Selecting Judges' ની કોલેજિયમ સિસ્ટમની ખામીઓને દૂર કરવા માટે નેશનલ જ્યુડિશિયલ એપોઇન્ટમેન્ટ કમિશન (NJAC) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જેને ઓક્ટોબર 2015માં સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચ દ્વારા ફગાવી દેવામાં આવી હતી. NJAC માં મુખ્ય ન્યાયાધીશ, સર્વોચ્ચ અદાલતના બે સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશો, કેન્દ્રીય કાયદા પ્રધાન અને નાગરિક સમાજના બે લોકોને સામેલ કરવાની જોગવાઈ હતી. જો કે આમાં સુપ્રીમ કોર્ટથી ઉપર સરકાર પોતાના માણસોને ગોઠવી દે તેવી પુરી શક્યતા દેખાતી હોવાથી સુપ્રીમે તેને ફગાવી દીધી હતી.

હાલ સૂત્રો દ્વારા જે માહિતી મળી રહી છે તેમાં ભાઈ-ભત્રીજાવાદને દૂર કરવા માટેની વાત થઈ છે. પણ ભારતમાં જે રીતે આખું ન્યાયતંત્ર અને અન્ય વહીવટીતંત્ર ચાલી રહ્યું છે તે જોતા આ દાવાઓ પોકળ સાબિત થાય તેવી શક્યતા વધુ જણાય છે.

આ પણ વાંચો: SC, ST માં વર્ગીકરણ બાબતે કોલેજીયમ જજોની દાનત શું છે?

ઘટના હટવાના ચંદલા વિસ્તારની છે. અહીં એક દુકાનદાર મહિલાએ ઠાકુર જાતિના એક શખ્સને ગુટખા ન આપતાં તેણે મહિલા પર હુમલો કરી દીધો. તેને લાકડી દંડાથી ઢોર માર માર્યો એટલું જ નહીં, ત્રણ ભાઈઓ સહિત તેના આખા પરિવાર પર પણ હુમલો કર્યો હતો. હુમલામાં મહિલાના હાથ, પગ અને માથું તૂટી ગયું હતું. તમામ ઘાયલોને ગંભીર હાલતમાં જિલ્લા હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમને ટ્રોમા વોર્ડમાં દાખલ કરાયા છે, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

ઉધારી ચૂકવવાની ત્રેવડ નહોતી એટલે દાદાગીરી કરી

ઘાયલોના જણાવ્યા અનુસાર મામલો છતરપુરના હટવાના પ્રકાશ બામોરી પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં બન્યો હતો. અહીં એક દલિત પરિવારની દુકાને ઠાકુર કોમનો એક શખ્સ ગુટખા ઉધાર લેવા માટે ગયો હતો. જો કે દુકાનદાર મહિલાએ તેને અગાઉના બાકી રૂપિયા ચૂકવી દો, એ પછી નવી ઉધારી શરૂ કરજો એમ કહ્યું હતું. બસ આટલી અમથી વાતનું આ જાતિવાદી શખ્સને ખોટું લાગી ગયું હતું. એ પછી તેણે કશું જ જોયા વિના દલિત મહિલા અને તેના પરિવાર પર હુમલો કરી દીધો હતો.

પૂજાના ત્રણ ભાઈઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ

તેણે પોતાના સાગરિતો સાથે દલિત મહિલાને લાકડીઓ વડે માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. જ્યારે તેના પરિવારના સભ્યો તેને બચાવવા આવ્યા ત્યારે તેમના પર પણ હુમલો કરી દીધો હતો. આ હુમલામાં દુકાનદાર પૂજા અહિરવાર અને તેના ત્રણ ભાઈઓ ઘાયલ થયા હતા. હુમલામાં પૂજાનો પગ ભાંગી ગયો હતો. જ્યારે તેના બંને ભાઈઓને પગ અને માથામાં ગંભીર ઈજાઓ છે.

પૂજા કહે છે કે ગામના માથાભારે ઠાકુરોએ તેમને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને મારી નાખવાની ધમકી આપી છે. આરોપીઓએ કહ્યું છે કે ગામ છોડીને જતા રહો નહીંતર બધાંને મારી નાખવામાં આવશે. 

આરોપી ખૂલ્લેઆમ મારી નાખવાની ધમકી આપી રહ્યાં છે

પીડિત પરિવારનું કહેવું છે કે, આ મામલે તેમણે સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ માથાભારે ઠાકુરોની બીકના કારણે પોલીસે અમારી વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે અને અસલ આરોપી એવા ઠાકુરો સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. 

પૂજા અહિરવારનો પરિવાર કહે છે કે, આરોપીઓ અને તેમના સાગરિતો ગામમાંથી અહીં છતરપુર જિલ્લા હોસ્પિટલમાં આવીને ધમકી આપી રહ્યા છે કે, ગામમાં પાછા ન આવતા અને જો આવી ગયા તો બધાંને મોતને ઘાટ ઉતારી દઈશું. આ મામલે પ્રકાશ બમ્હોરી પોલીસ સ્ટેશનનું કહેવું છે કે અમે બંને પક્ષો વિરુદ્ધ ગુનો નોંધ્યો છે. ડોક્ટરોના રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: 'મારા ખેતરમાં ઢોર કેમ ચરાવો છો?' પૂછતા દલિત મહિલાની હત્યા