મળતી માહિતી મુજબ અમરેલી જિલ્લાના સાવરકુંડલા વંડા વિસ્તારમાં આવેલી ખાનગી શાળાની હોસ્ટેલમાં વિશાલ સાવલિયા નામનો શિક્ષક ગૃહપતિ તરીકે કામ કરતો  હતો. આ શિક્ષક રમતગમત અને જનરલ વિભાગ સંભાળતો હતો. વિશાલ સાવલિયા હોસ્ટેલની સામેના રૂમમાં રહેતો હતો અને વિદ્યાર્થીને તેના રૂમમાં બોલાવી સૃષ્ટિ વિરુદ્ધનું કૃત્ય આચરતો હતો. આ ઘટના 5 ફેબ્રુઆરીએ બની હતી. એ પછી વિદ્યાર્થીને પાછળના ભાગે દુખાવો થતો હતો. એ દરમિયાન તેનો પરિવાર નાસ્તો આપવા હોસ્ટેલ આવતા વિદ્યાર્થીને તાવ આવતો હોવાથી ઘરે લઈ જઈ રહ્યો હતો ત્યારે વિદ્યાર્થીએ પરિવારને તેની સાથે જે બન્યું હતું તેની વાત કરી હતી. એ પછી પરિવારે વંડા પોલીસ મથકે પહોંચી ફરીયાદ નોંધાવી હતી. ઘટનાની ગંભીરતા સમજી વંડા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુન્હો નોંધી તપાસ શરૂ કરી હતી. 

પોલીસે શિક્ષક વિશાલ સાવલિયાની ધરપકડ કરી તપાસ શરૂ કરી છે. એસ.પી સંજય ખરાત એસ.એસ.પી વલય વૈદ્ય સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ઘટનાની ઊંડાણ પૂર્વક તાપસ હાથ ધરી છે. પોલીસ તપાસમાં ખુલેલી માહિતી પ્રમાણે આ ખાનગી શાળામાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થી પર તેના જ એક શિક્ષક વિશાલ સાવલિયા દ્વારા એક દુષ્કર્મ આચાર્યુ હતું તેની ફરિયાદ વંડા પોલીસ સ્ટેશનમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. 

વિદ્યાર્થીના પરિવારે નોંધાવેલી ફરિયાદ પ્રમાણે બીએનએસની કલમ 115, 2 POCSO અને એટ્રોસિટી એક્ટની કલમો મુજબ ફરિયાદ દાખલ કરી ડી.વાય.એસ.પી. નયના ગોરડીયા દ્વારા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચોઃ RSS શા માટે 8000 દલિત વિદ્યાર્થીઓને કુંભ મેળામાં લઈ જઈ રહ્યું છે?

આવી જ વધુ એક કાળી કરતૂત સામે આવી છે. જેમાં ગૌશાળામાં કામ કરતી એક દલિત સગીરા પર ત્યાં કામ કરતા કરતા એક શખ્સે બંદૂક બતાવી બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. આરોપીએ સગીરાને ધમકી આપી હતી કે, જો કોઈને જાણ કરીશ તો આ બંદૂકથી તારા આખા પરિવારને ખતમ કરી નાખીશ. બીકના કારણે સગીરાએ કોઈને જાણ ન કરી અને તે ગર્ભવતી બની ગઈ. એ પછી ગામના સરપંચે તેને ન્યાય અપાવવાને બદલે પાપ છુપાવવા માટે તેને ગર્ભપાતની ગોળીઓ પીવડાવી દીધી હતી. જો કે સગીરાની સહનશક્તિની હદ આવી જતા તેણે જેમતેમ કરીને પરિવારને આખા મામલાની જાણ કરતા આખરે મામલો પોલીસ સ્ટેશનમાં પહોંચ્યો હતો. પોલીસે હવે સરપંચ સહિત ત્રણ લોકો સામે ફરિયાદ નોંધીને તેમને ઝડપી પાડવા ચક્રો ગતિમાન કર્યા છે.

બાંદાના બઘેલાવાડી ગામની ઘટના

મામલો વધુ એકવાર જાતિવાદના એપીસેન્ટર એવા યુપીનો છે. અહીં બાંદા જિલ્લામાં ગૌશાળામાં કામ કરતી એક દલિત સગીરા પર બળાત્કાર અને બળજબરીથી ગર્ભપાત કરાવવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, રાજાભૈયાએ તેની સાથે બળાત્કાર ગુજાર્યો અને પછી સરપંચે તેને ગર્ભપાતની ગોળીઓ પીવડાવી દીધી. પોલીસે આ કેસમાં આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે અને તપાસ ચાલુ છે.

બંદૂક બતાવી બળાત્કાર ગુજાર્યો

આ ઘટના ફતેહગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામમાં બની હતી. ૧૪ વર્ષીય પીડિતા બઘેલાવાડી ગામની ગૌશાળામાં કામ કરતી હતી. પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, ઢોરવાડામાં કામ કરતા રાજારામના ભાઈ રાજાભૈયાએ બંદૂકની અણીએ તેના પર બળાત્કાર કર્યો હતો અને જો તે આ વાત કોઈને કહેશે તો તેને અને તેના પરિવારને મારી નાખશે તેવી ધમકી આપી હતી. ગભરાયેલી પીડિતાએ આ મામલે કોઈને જાણ ન કરી, પરિણામે તે ગર્ભવતી થઈ ગઈ. એ પછી ગામના સરપંચ બ્રિજેશ (મનુવાદી મીડિયાએ ચાલાકી કરી અહીં સરપંચની અટક નથી જણાવી.) તેને ધમકી આપી અને બળજબરીથી ગર્ભપાતની ગોળીઓ ખવડાવી દીધી હતી. પીડિતાએ કહ્યું કે સરપંચ બ્રિજેશે તેને આ બાબતે કોઈને કંઈપણ કહેવાની મનાઈ કરી હતી.

પોલીસ તપાસ બાદ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે
જો કે પીડિતા દીકરી તેમ છતાં ગર્ભવતી થઈ ગઈ હતી અને સતત યાતનાઓથી તેની સહનશક્તિની હદ આવી જતા તેણે તેના પરિવારને પોતાની સાથે થયેલા બળાત્કારની જાણ કરી દીધી હતી. જેના પગલે તેના પરિવારે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પોલીસે રાજાભૈયા, સરપંચ બ્રિજેશ અને પચુવા નામના શખ્સ વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે. પોલીસ પીડિતાનું મેડિકલ ચેકઅપ કરાવી આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને આરોપીઓને પકડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

પોલીસે શું કહ્યું?

આ અંગે અટારા રેન્જ અધિકારી પ્રવીણ યાદવે જણાવ્યું કે ઘટના 4 મહિના જૂની છે. દીકરીની ફરિયાદના આધારે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેની મેડિકલ તપાસ પણ કરવામાં આવી છે તેમજ નિવેદન પણ નોંધવામાં આવ્યું છે. આ મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે, તપાસમાં જે તથ્યો બહાર આવશે તે મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ આઠ દિવસથી ગુમ દલિત સગીરાનો અર્ધનગ્ન હાલતમાં વાડમાંથી મૃતદેહ મળ્યો

લોખંડનો સળીયો મારીને હત્યા

ઉત્તર પ્રદેશનું અયોધ્યા હિંદુઓની આસ્થાના કેન્દ્ર એવા શ્રીરામની સાથે અહીં બનતી દલિત અત્યાચારની ઘટનાઓને લઈને પણ સમાચારોમાં ચમકતું રહે છે. થોડા દિવસ પહેલા એક દલિત દીકરીની અહીં ત્રણ અજાણ્યા શખ્સોએ હત્યા કરી નાખી હતી. જેને લઈને દેશભરમાં હોબાળો મચી ગયો હતો. હજુ એ ઘટનાને લોકો ભૂલ્યાં નથી ત્યાં એક દલિત સિક્યોરિટી ગાર્ડની હત્યાની ઘટના બની છે. મળતી માહિતી મુજબ કેટલાક અજાણ્યા લોકોએ દલિત સુરક્ષા ગાર્ડને કથિત રીતે માર મારીને હત્યા કરી દીધી હતી. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકની ઓળખ 60 વર્ષના ધ્રુવ કુમાર ઉર્ફે બેચાઈ તરીકે થઈ છે, જે એક નવનિર્મિત બિલ્ડીંગમાં ચોકી કરતો હતો.

આ ઘટના રવિવાર/સોમવારની મધરાતે બની હતી. ગાર્ડને લોખંડના સળિયા અને લાકડીઓથી માર મારવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે જણાવ્યું કે તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો અને સ્થાનિક લોકોએ તેને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યો હતો, જ્યાં સારવાર દરમિયાન તેનું મોત નીપજ્યું હતું. અધિક પોલીસ અધિક્ષક મધુવન કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે અજાણ્યા વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. 

દેશભરમાં દલિતો પર અત્યાચારો વધી રહ્યાં છે

ઉલ્લેખનીય છે કે, દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં દલિતો સાથે ઉત્પીડન, ભેદભાવ અને દુર્વ્યવહારના કિસ્સાઓ વધ્યાં છે. હાલમાં જ અયોધ્યાના એક ગામમાં 22 વર્ષની દલિત દીકરીની હત્યા કરવામાં આવી હતી. યુવતીની આંખો કાઢી નાખવામાં આવી હતી, તેના શરીરના હાડકા તૂટી ગયા હતા અને શરીરને દોરડાથી બાંધી દેવામાં આવ્યું હતું. યુવતી ગુરુવારે રાત્રે 10 વાગ્યાની આસપાસ એક ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવા માટે ઘરેથી નીકળી હતી ત્યારથી તે ગુમ હતી. જ્યારે તે પાછી ન આવી ત્યારે તેના પરિવારે તેને ગામમાં શોધખોળ કરી અને બાદમાં શુક્રવારે અયોધ્યા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુમ થયાની ફરિયાદ નોંધાવી હતી. શનિવારે સવારે, તેના સાળાને એક નિર્જન નહેરમાં તેનો નગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળ્યો હતો. પરિવાર અને ગ્રામજનોના જણાવ્યા મુજબ, તેના શરીર પર ઊંડા ઘા હતા, માથામાં ગંભીર ઈજાઓ હતી અને પગમાં ફ્રેક્ચર હતું.

મધ્યપ્રદેશમાં વાળંદો દલિતોના વાળ નથી કાપતા

દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશના ટીકમગઢ જિલ્લાના હીરાનગર ગામમાં દલિત બાંસકર સમાજે સ્થાનિક વાળંદો સામે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી, જેણે તેમના વાળ કાપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ગામના વાળંદોએ દલિત પુરુષોના વાળ કાપવાનો અને મુંડન કરાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, જેના કારણે તેમને 10 કિલોમીટર દૂર ટીકમગઢ શહેરમાં જવાની ફરજ પડી હતી. આ ભેદભાવથી નિરાશ થઈને, ગામલોકોએ પોલીસ હસ્તક્ષેપની માંગ કરી હતી. ગામની એક મહિલાએ કહ્યું. “લગ્ન અને અંતિમ સંસ્કાર સમારોહ દરમિયાન પણ કોઈ વાળંદ અમારા વાળ નથી કાપતા. અમારી પાસે શહેરમાં જવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી.”

આંધ્રપ્રદેશમાં દલિત યુવકને તાલીબાની સજા કરાઈ

ગયા મહિને આંધ્રપ્રદેશના શ્રી સત્ય સાંઈ જિલ્લાના નરસિમ્પલ્લી ગામમાં 24 વર્ષીય દલિત યુવક અંજનેયુલુને ઓબીસી સમાજની 17 વર્ષની છોકરી સાથે ભાગી જવાના આરોપમાં વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર મારવામાં આવ્યો હતો અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને અપમાનિત કરવામાં આવ્યો હતો. છોકરીના પરિવારે દંપતીને પારિગી તાલુકાના ઉટુકુરુ ગામમાંથી શોધી કાઢ્યું હતું અને તેમને બળજબરીથી નરસિમ્પલ્લી પાછા લાવ્યા જ્યાં ગુરુવારે યુવક સાથે આ અમાનુષી ઘટના ઘટી હતી. છોકરીના સંબંધીઓએ ગ્રામજનો સાથે મળીને અંજનેયુલુ પર નિર્દયતાથી ત્રાસ ગુજાર્યો હતો. તેને નગ્ન કરવામાં આવ્યો, ગાડી સાથે બાંધવામાં આવ્યો, શેરીઓમાં ફેરવામાં આવ્યો અને પછી વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધવામાં આવ્યો. તેમને જૂતાથી મારી માથે ગાયનું છાણનું પાણી રેડવામાં આવ્યું હતું. આ સિવાય પણ બીજી અનેક એવી નાનીમોટી ઘટનાઓ બની છે, જેની કોઈ નોંધ પણ નથી લેવાઈ.

આ પણ વાંચો: નિર્દોષ દલિત કિશોરને તાલીબાની સજા : જાતિવાદીઓએ ઝાડ સાથે બાંધીને માર્યો

એક ગામમાં વાળંદ (barber) લોકો છેલ્લાં 50 વર્ષ કરતા વધુ સમયથી દલિત સમાજના લોકોના દાઢી, વાળ કે મુંડન નહોતા કરતા (not shaving the hair of Dalit). પ્રથાના નામે આ આભડછેટ (untouchability) ને કાયમી કરી દેવામાં આવી હતી. પણ એક યુવકે તેની સામે અવાજ ઉઠાવ્યો અને પછી બીજા પણ અનેક યુવકો તેની સાથે જોડાતા આખો મામલો પોલીસ સ્ટેશને પહોંચી ગયો હતો. હવે વાળંદભાઈ ઢીલા પડ્યાં છે, કારણે તેમને ડર છે કે, કાયદો કાયદાનું કામ કરશે તો પોતાને જેલની હવા ખાવાનો વારો આવશે.

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ કટ્ટર જાતિવાદી રાજ્ય ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીંના ટીકમગઢમાં વાળંદે દલિત સમાજના લોકોના દાઢી-બાલ કાપી આપવાનો ઈનકાર કરી દેતા એક ડઝન કરતા વધુ દલિતોએ વાળંદ સામે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. (complaint lodged against barber) દલિત સમાજના લોકોનો આરોપ છે કે વાળંદ દલિતોની દાઢી કરી આપતા નથી કે વાળ નથી કાપી દેતા. જેના કારણે તેમણે તેના માટે 10 કિલોમીટર દૂર જવું પડે છે.

ઘટના ટિકમગઢ (Tikamgarh) જિલ્લાના હીરાનગર ગામ (Hiranagar village) ની છે. એવો આરોપ છે કે આ પ્રથા છેલ્લા ૫૦ વર્ષથી ચાલી રહી છે. અસ્પૃશ્યતાને કારણે ગામના વાળંદ દલિત વંશકર જાતિ (Vansakar community) ના લોકોના વાળ કાપતા નથી, દાઢી કરતા નથી અને મુંડન કરાવતા નથી. જેની સામે વંશકર સમાજે પોલીસ સ્ટેશનમાં વાળંદ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી (complaint lodged against barber) છે કે, અસ્પૃશ્યતાને કારણે વાળંદ આવું કરી રહ્યાં છે.

આ પણ વાંચો: "સામે રેલવે ટ્રેક પર ભૂંડ કપાઈને મરી ગયું છે, ઉપાડી લો ને...."

બુધવારે, આભડછેટને કારણે દલિત સમાજના લોકોની દાઢી કરવાનો ઇનકાર કરવા બદલ ડઝનબંધ લોકોએ ગ્રામ્ય પોલીસ સ્ટેશનમાં વાળંદ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આરોપી દલિતોના દાઢી-વાળ કરી દેવાનો ઇનકાર કરે છે, જેના કારણે તેમને છેક ટીકમગઢનો ધક્કો થાય છે. વંશકર સમાજના લોકોએ પાંચ દાયકાથી ચાલી આવતી આ પ્રથાને તોડવા માટે હવે મન બનાવી લીધું છે અને એટલે જ જેમની પણ સાથે આવું ભેદભાવભર્યું વર્તન કરવામાં આવ્યું હતું, તે તમામ લોકોએ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ હીરાનગર ગામના વંશકાર જાતિના દલિતો છેલ્લા 50 વર્ષથી આ સમસ્યાથી પીડાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે તેમને માનસિક યાતના થઈ રહી છે. પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી ફરિયાદ મુજબ, દલિત પરિવારોમાં અંતિમ સંસ્કાર અને મુંડન માટે વાળંદ આવતા નથી. જેના કારણે તેઓ સામાજિક રીતે બહિષ્કાર થયો હોવાનું અનુભવે છે.

દલિત સમાજે પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાવેલી ફરિયાદમાં પોતાની વેદના વર્ણવીને ન્યાયની અપીલ કરી છે. ફરિયાદીઓ, સુરેશ વંશકાર, જગદી વંશકાર, કપિલ, દિનેશ, વિવેક અને રામચરણ વંશકારે જણાવ્યું હતું કે વાળંદ તેમને અપમાનિત કરવા માટે દાઢી કરી આપતા નથી. હવે દલિતોની ફરિયાદના આધારે દેહાત પોલીસ સ્ટેશનની પોલીસે તપાસ શરૂ કરી છે.

દલિત વંશકાર (Vansakar community) સમાજનો આરોપ છે કે નાઈ સમાજ વંશકાર લોકો પ્રત્યે આભડછેટ (untouchability) રાખે છે. જેના કારણે તેમના પરિવારના બાળકો અને વડીલોને અપમાન (humiliation) નો સામનો કરવો પડે છે. દલિત સમાજની ફરિયાદના આધારે પોલીસે આ મામલાની તપાસ શરૂ કરી છે. પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે જો કેસ સાચો સાબિત થશે તો ગુનેગાર સામે એટ્રોસિટી સહિતની કલમો મુજબ કડક કાર્યવાહી (action will be taken) કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: દલિતોના વાળ ન કાપવા સામે એક અવાજ ઉઠ્યો અને ઈતિહાસ સર્જાયો!

બસપા (BSP)ના પ્રદેશ પ્રમુખ વિશ્વનાથ પાલ (Vishvanath Pal) પીડિત પરિવારને મળ્યા છે. આ દરમિયાન, બસપા પ્રદેશ પ્રમુખે પોલીસ તપાસ અને રાજ્યની કાયદો અને વ્યવસ્થા પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. તેમણે પીડિત પરિવાર માટે સરકાર પાસેથી આર્થિક મદદની પણ માંગ કરી.

મામલો શું છે?

ગોરખપુર (Gorakhpur) ના સહજનવાં પોલીસ સ્ટેશન (Sahjanwan police station) વિસ્તારના ભક્સા ગામે (Bhaksa village) દલિત સફાઈકર્મીના ભાણેજ અને ભત્રીજાના મૃતદેહ 24 જાન્યુઆરીએ ગામની બહાર ખેતરમાંથી મળી આવ્યા હતા. બંનેની ગળું કાપીને હત્યા કરવામાં આવી હતી (slitting their throats). બંનેના શરીર સંપૂર્ણપણે નગ્ન હતા. બંનેના હાથ-પગ પણ બાંધી દેવામાં આવ્યા હતા અને મોઢામાં કપડું ઠુંસી દીધું હતું. 23 જાન્યુઆરીની સાંજે બંને ગામની બહાર શૌચ માટે ગયા હતા. પણ પછી તે ગાયબ થઈ જતા આખી રાત તેનો પરિવાર બંનેને શોધી રહ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: ત્રણ મુસ્લિમ બાળકોને ચપ્પલથી મારી પરાણે 'જય શ્રી રામ' બોલાવડાવ્યું

પોલીસે તાત્કાલિક બંને મૃતદેહોનો કબજો લઈ પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી દીધા હતા અને ઘટનાસ્થળની તપાસ કરી હતી. પરંતુ અત્યાર સુધી આ કેસમાં પોલીસ ખાલી હાથ છે. હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી થયું કે આ હત્યાનો મામલો છે કે તેની પાછળ કોઈ મોટું કાવતરું છે? હાલમાં પોલીસ આ મામલાની તપાસમાં વ્યસ્ત છે. સુરક્ષા માટે ગામમાં ફોર્સ પણ તૈનાત કરાઈ છે.

Mayawati એ BSPના પ્રદેશ પ્રમુખને મોકલ્યા

તમને જણાવી દઈએ કે આ ઘટના ગોરખપુરમાં બની હતી. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ (Chief Minister Yogi Adityanath) પોતે ગોરખપુરથી આવે છે. હવે આ આખો મામલો ગંભીર બની રહ્યો છે. ભીમ આર્મી (Bhim Army) ના વડા અને નગીનાના સાંસદ (Nagina MP) ચંદ્રશેખર આઝાદે (Chandrashekhar Azad) પણ આ અંગે ટ્વિટ કરીને સરકાર અને પોલીસ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. બીજી તરફ, બસપા સુપ્રીમો માયાવતી (BSP supremo Mayawati) એ પણ બસપાના રાજ્ય પ્રમુખ વિશ્વનાથ પાલ (Vishwanath Pal) ને પીડિત પરિવારને મળવા મોકલ્યા હતા.

હાલમાં પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. પરંતુ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે પોતાના જ મતવિસ્તારમાં બનેલી આટલી મોટી ઘટના અંગે કોઈ પ્રતિક્રિયા પણ નથી આપી કે નથી કોઈ અપડેટ લીધા. તેઓ હાલ કુંભમેળા (Maha Kumbh) નો રાજકીય લાભ મેળવવામાં વ્યસ્ત છે.

આ પણ વાંચો: યોગી આદિત્યનાથના ગોરખપુરમાં બે દલિત બાળકોની ગળું કાપી હત્યા

યુપીના કૌશાંબીના ગુવારા તૈયબપુરાની ઘટના

આ મામલો કરાડી પોલીસ સ્ટેશન (Karadi Police Station) વિસ્તારના ગુવારા તૈયબપુર ગામ (Guwara Taibpur) નો છે. ગામના રહેવાસી ફૂલચંદ્રએ (Phoolchandra) પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે કે, તેમનો પુત્ર અંકિત કુમાર (Ankit kumar) 9 જાન્યુઆરીના રોજ સવારે 10 વાગ્યે તેના મિત્રો સાથે પડોશી ગામ ખરગુ કા પુરામાં રમવા ગયો હતો. એ દરમિયાન ગામના નન્હુ યાદવે (nanhu yadav) અંકિત પર પાઇપ તોડવાનો આરોપ લગાવ્યો અને તેને પકડીને ઝાડ સાથે બાંધીને ઢોર માર માર્યો. 

પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ કરી

ફૂલ ચંદ્રે જણાવ્યું કે જ્યારે અંકિત લાંબા સમય સુધી ઘરે પરત ન ફર્યો ત્યારે તેમણે પૂછપરછ કરી અને પછી તેમને આ બાબતની જાણ થઈ. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો, ત્યારબાદ પોલીસ સક્રિય થઈ હતી. પોલીસે કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે. મંઝનપુરના રેન્જ ઓફિસર શિવાંક સિંહે જણાવ્યું હતું કે 21 જાન્યુઆરીએ ત્રણ લોકો વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો અને પોલીસે તેમની ધરપકડ પણ કરી હતી.

ઇન્ચાર્જ અધિકારીએ જણાવ્યું કે ત્રણેય પર કિશોરને પકડવાનો, માર મારવાનો અને દોરડાથી ઝાડ સાથે બાંધીને નિર્દયતાતી ત્રાસ આપવાનો આરોપ છે. આવી સ્થિતિમાં ત્રણેયની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે.

ઘટના ઘટી ત્યારથી કિશોર ઘરેથી ગુમ છે 

આ ઘટનામાં ચિંતાજનક બાબત એ છે કે પીડિત કિશોર અંકિત આ ઘટના બની ત્યારથી ઘરેથી ગુમ થઈ ગયો છે. તેનો પરિવાર સતત તેની શોધ કરી રહ્યો છે, પરંતુ હજુ સુધી પોલીસ તેને શોધી શકી નથી. પોલીસને ફરિયાદ આપવામાં આવી હતી. આ મામલે કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે, પરંતુ કિશોર હજુ સુધી મળ્યો નથી. ગુમ થયેલા કિશોર અંકિતના પરિવારે જણાવ્યું છે કે, જો અંકિતનો પત્તો નહીં મળે તો અમે પોલીસ અધિક્ષકને મળીશું અને આ બાબતની ફરિયાદ કરીશું.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી મહિલાઓને ઝાડ સાથે બાંધી ‘જય શ્રી રામ’ના નારા લગાવડાવ્યા

આવી જ એક ઘટના તેલંગાણા (Telangana) ના સૂર્યાપેટ (Suryapetti) જિલ્લામાં બની છે. જ્યાં એક દલિત યુવકે ઓબીસી સમાજની યુવતી સાથે લગ્ન કરતા તેની હત્યા કરી દેવામાં આવી છે. અહીં મુસી નદીના કિનારે એક નહેર પાસે યુવકનો મૃતદેહ (Dalit youth killed) મળી આવ્યો હતો. જેના કલાકો પછી પોલીસે સોમવારે મોડી રાત્રે તેના સસરા, સાળા અને તેના એક મિત્ર સહિત ચાર લોકો વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે.

મામલો શું હતો?

મળતી માહિતી પ્રમાણે 32 વર્ષના દલિત યુવક ક્રિષ્ણાનો સોમવારે સવારે પિલ્લાલામર્રી નજીક મુસી નદીના કિનારેથી મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. સૂર્યપેટ પોલીસે કૃષ્ણાની પત્ની કોટલા ભાર્ગવીના પિતા કોટલા સૈદુલુ, તેના ભાઈઓ કોટલા નવીન અને કોટલા વંશી અને તેમના મિત્ર બૈરુ મહેશ વિરુદ્ધ કૃષ્ણાના પિતા ડેવિડની ફરિયાદના આધારે કેસ નોંધ્યો છે.

ડેવિડે તેના પુત્રની 'honour killing'નો આરોપ લગાવ્યો છે. ચારેય આરોપીઓ પર ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 103(1), 61(2), r/w 3(5) અને SC/ST Act (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

મૃતક યુવકના પિતાએ શું કહ્યું?

ચર્ચના પાદરી ડેવિડે પોતાની ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે આરોપી, જે પછાત વર્ગ (BC) ગૌડ સમાજના છે, તેમણે કાવતરું ઘડીને તેના પુત્રની હત્યા કરી હતી. તેમણે હત્યાનું કારણ છ મહિના પહેલા તેમના દીકરા કૃષ્ણાના આંતરજાતીય લગ્નને ગણાવ્યા હતા.

સૂર્યાપેટ ગ્રામીણ પોલીસ સ્ટેશનના સબ-ઇન્સ્પેક્ટર એન બાલુ નાયકે જણાવ્યું હતું કે, “ભાર્ગવી અને ડેવિડે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કૃષ્ણાની હત્યા પાછળ સૈદુલુ, નવીન અને વંશીનો હાથ હતો. કૃષ્ણા વિરુદ્ધ સૂર્યાપેટ ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનમાં હત્યાના પ્રયાસના બે અને નવીન વિરુદ્ધ આવા જ ચાર કેસ નોંધાયેલા છે. અમે બધા એન્ગલથી તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને ટૂંક સમયમાં ગુનેગારોને પકડી લઈશું. ચાર શંકાસ્પદ લોકો ફરાર છે.”

દલિત યુવકને ઓબીસી મિત્રની બહેન સાથે પ્રેમ થયો

નાયકે કહ્યું કે કૃષ્ણા અને નવીન મિત્રો હતા, અને કૃષ્ણા નવીનની બહેન ભાર્ગવીના પ્રેમમાં હતા. નવીનના પરિવારના વિરોધ છતાં બંનેએ લગ્ન કર્યા હતા, બીજી તરફ ભાર્ગવીનો પરિવાર તેના માટે વર શોધી રહ્યો છે. લગ્ન પછી, બંને છેલ્લા છ મહિનાથી મામિલ્લાગડ્ડામાં કૃષ્ણાના ઘરે રહેતા હતા. રવિવારે સાંજે, તેમના કોમન ફ્રેન્ડ બૈરુ મહેશે કૃષ્ણાને ફોન કર્યો અને તે કોઈને પણ જાણ કર્યા વિના ઘરેથી નીકળી ગયો હતો. એ પછી આખી રાત ઘરે પરત નહોતો આવ્યો અને સોમવારે સવારે નદી કિનારેથી કૃષ્ણાની લાશ મળી આવી હતી.

આ પણ વાંચો: મેલી વિદ્યાની શંકાએ ટોળાએ બે આદિવાસી મહિલાઓને નગ્ન કરી મારી નાખી

યુપીના બાંદાના તેંદુરા ગામની ઘટના

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર ગણાતા ઉત્તરપ્રદેશ (UP) નો છે. અહીં બાંદા (Banda) ના બિસન્ડા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના તેંદુરા ગામ (Tendura village)ના દલિત સરપંચ પર બંદૂકથી ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો. સરપંચ (dalit Pradhan) પર બે ગોળી (shot with a gun) ચલાવવામાં આવી હતી. જેમાંથી એક ગોળી ડાબા હાથમાં અને બીજી પેટમાં વાગી છે. ગંભીર હાલતમાં તેમને તાત્કાલિક જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યાંથી તેમને મેડિકલ કોલેજ રિફર (referred to the medical college) કરવામાં આવ્યા હતા.

દલિત સરપંચના ઘરે જ ઘટના બની

તેંદુરા ગામના દલિત સરપંચ રામલાલ જયન (Tendura village Pradhan Ramlal Jayan) સાંજે લગભગ 4:30 વાગ્યે તેમના પ્લોટમાં બેઠા હતા. તેમની સાથે પિંકુ ભદૌરિયા, લલ્લુ સિંહ અને પરિવારના ચાર-પાંચ સભ્યો પણ બેઠા હતા. એ દરમિયાન ગામનો એક યુવક ત્યાં આવ્યો હતો. તેની પાછળ થોડા સમય પછી ગામના બીજા બે યુવાનો આવ્યા હતા. પાછળથી આવેલા બે યુવાનોમાંથી પહેલાએ પિસ્તોલ કાઢીને સરપંચ પર ગોળીબાર કર્યો હતો.

એક ગોળી હાથ પર બીજી પેટમાં વાગી

પહેલી ગોળી સરપંચના ડાબા હાથમાં વાગી હતી. નજીક બેઠેલા લોકો કંઈ સમજે તે પહેલાં જ બીજા યુવકે પોતાની પિસ્તોલમાંથી ગોળીબાર કર્યો અને તેની ગોળી પેટમાં વાગી હતી. એક પછી એક બે ગોળીબાર થયા બાદ દલિત સરપંચના ઘરે નાસભાગ મચી ગઈ હતી. એ દરમિયાન બંને હુમલાખોરો પિસ્તોલ લહેરાવતા ભાગી ગયા હતા. લોહીથી લથપથ દલિત સરપંચને તાત્કાલિક જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યાંથી તેમને મેડિકલ કોલેજમાં રિફર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ કેસમાં બિસંડા પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ સુરેશ કુમાર સૈનીએ જણાવ્યું હતું કે ઘટના સ્થળે તપાસ અને પૂછપરછ કરવામાં આવી છે. ઘાયલને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે સરપંચના પક્ષ દ્વારા કોઈ ફરિયાદ આપવામાં આવી નહોતી.

સરપંચ સમાજવાદી પાર્ટીના સક્રિય સભ્ય છે

મળતી માહિતી પ્રમાણે ગોળીબારમાં ઘાયલ થયેલા સરપંચ રામલાલ જયન સમાજવાદી પાર્ટીના સક્રિય કાર્યકર છે. તેઓ સપાના કારોબારી સભ્ય (SP executive) પણ છે. સમાજવાદી પાર્ટી દ્વારા પીડીએ જન સંવાદ યાત્રા (PDA Jan Samvad) કાઢવામાં આવી છે. ૨૩મી ફેબ્રુઆરીએ તેંદુરા ગામમાં પીડીએ જાહેર સંવાદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવાની જવાબદારી સરપંચ રામલાલ જયનની હતી. તેમના દ્વારા પીડીએ જનસંવાદ કાર્યક્રમ માટે મંડપ વગેરે બાંધવાની કામગીરી ચાલી રહી, એ દરમિયાન જ આ હુમલો થયો હતો. 

સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રતિનિધિ મંડળે સરપંચની મુલાકાત લીધી

આ ઘટના બનતા જ સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવની સૂચનાથી 8 સભ્યોનું એક પ્રતિનિધિ મંડળ સરપંચની મુલાકાતે પહોંચ્યું હતું અને આ મામલે જાણકારી મેળવી હતી. સપાના બાંદા જિલ્લા અધ્યક્ષ મધુસૂદન કુશવાહાએ આ મામલે વિસ્તારથી જાણકારી આપી હતી.

પોલીસે બે આરોપીઓની ધરપકડ કરી

આ ઘટનામાં બિસન્ડા પોલીસ સ્ટેશને અત્યાર સુધીમાં બે આરોપીઓ રાઘવસિંહ અને કુલદીપની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દીધાં છે. જ્યારે અન્ય એક આરોપી સંદીપ સિંહ હજુ પણ ફરાર છે અને પોલીસ તેને શોધી રહી છે. સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રતિનિધિ મંડળે દલિત સરપંચની મુલાકાત લઈને પોતાનો રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો છે અને તે અખિલેશ યાદવને સોંપવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: ફરીદાબાદમાં ગૌરક્ષકોએ વિદ્યાર્થીને ગૌતસ્કર સમજી ગોળી મારી દીધી

26 મી જાન્યુઆરીએ જ ધારાસભ્યનું અપમાન

મામલો બિહારનો છે. અહીં 26 જાન્યુઆરીના પ્રજાસત્તાક દિવસના અવસર પર જ એક દલિત ધારાસભ્ય (Dalit MLA) ને જાતિના કારણે અપમાન (insult) નો સામનો કરવો પડ્યો. આ આરોપ કોઈ બીજાએ નહીં પરંતુ ધારાસભ્યે પોતે જ લગાવ્યો છે. આ અંગે તેમણે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ (FIR) પણ નોંધાવી છે.

મામલો પટના (Patna) જિલ્લાના ફુલવારી શરીફ વિધાનસભા મતવિસ્તાર (Phulwari Sharif assembly constituency) નો છે. CPI-ML ના ધારાસભ્ય ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) આરોપ લગાવ્યો છે કે રવિવારે તેઓ એક શાળાના નવા મકાનનું ઉદ્ઘાટન (inaugurate) કરવા ગયા હતા, પરંતુ કેટલાક અસામાજિક તત્વોએ તેમને મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરતા રોક્યા હતા. એટલું જ નહીં તેમના માટે જાતિસૂચક શબ્દો (Casteist slurs) નો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

મામલો શું હતો?

CPI-ML ના ધારાસભ્ય પારસા બજાર પોલીસ સ્ટેશન (Parsa Bazar police station)  હેઠળના કુર્થૌલ (Kurthaul) માં એક નવી શાળાના મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરવા ગયા હતા. ત્યારે કેટલાક સ્થાનિક લોકોએ તેમનો વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. ભારે હોબાળાને કારણે પરિસ્થિતિ એવી પેદા થઈ કે તેમણે પાછા ફરવું પડ્યું. ગોપાલ રવિદાસ (Gopal Ravidas) નો આરોપ છે કે એ દરમિયાન કેટલાક જાતિવાદી તત્વો દ્વારા તેમની સાથે ધક્કામુક્કી કરવામાં આવી અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને તેમનું જાહેરમાં અપમાન કરવામાં આવ્યું. 

ધારાસભ્યે ફરિયાદ નોંધાવી

પોતાની સાથે થયેલા દુર્વ્યવહારથી વ્યથિત થઈને MLA ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) પારસા બજાર પોલીસ સ્ટેશનમાં 4 લોકો સામે નામજોગ અને 10 અજાણ્યા લોકો વિરુદ્ધ FIR નોંધાવી છે. તેમણે પોલીસને આરોપીઓની ધરપકડ કરવા માંગ કરી છે.

અરજીમાં શું લખ્યું છે?

ગોપાલ રવિદાસે (MLA Gopal Ravidas) પોતાની અરજીમાં લખ્યું છે કે, 'હું મારા કાર્યકરો સાથે નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાના નવા મકાનનું ઉદ્ઘાટન કરવા માટે શાળા પરિસરમાં પહોંચ્યો હતો. ત્યાં પહેલેથી જ પુન્નુ સિંહ, મિથિલેશ સિંહ, હંસરાજ હંસ અને અન્ય 10 અજાણ્યા વ્યક્તિઓ બેઠા હતા. તેમણે મારી જાતિના "ચમાર" શબ્દનો ઉપયોગ કરીને મારા હસ્તે ઉદ્ઘાટન થવા દીધું નહોતું. આ લોકોએ મને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહીને મને ધક્કા મારી બહાર કાઢી મૂકી માર મારવાની ધમકી આપી હતી. પોલીસ હવે આ તમામ આરોપોની તપાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચો: ‘તું તો ચહેરા પરથી જ ચોર લાગે છે, ચમાર છો ને?’

શુક્રવારે રોના વિલ્સન (Rona Wilson) અને સુધીર ધવલે મુંબઈ ની તલોજા સેન્ટ્રલ જેલમાંથી બહાર આવ્યા. બે અઠવાડિયા પહેલા તેમને ભીમા કોરેગાંવ કેસ (Bhira Koregaon Case) માં જામીન મળ્યા હતા, જેમાં તેમના અને અન્ય માનવાધિકાર કાર્યકરો પર UAPA હેઠળ આરોપ મૂકવામાં આવ્યા હતા. એક કાર્યકર્તાએ મક્તુબને જણાવ્યું કે, તેમને બપોરે 1 વાગ્યે મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ભીમા કોરેગાંવ હિંસા કેસમાં ધરપકડ કરાયેલા ૧૬ લોકોમાંથી અત્યાર સુધીમાં માત્ર સાત લોકોને જામીન મળ્યા છે, જ્યારે પ્રખ્યાત માનવાધિકાર કાર્યકર્તા સ્ટેન સ્વામીનું કસ્ટડીમાં મૃત્યુ થયું હતું.

આ પણ વાંચોઃ  ભીમા કોરેગાંવ કેસમાં શોમા સેનને છ વર્ષ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે જામીન આપ્યા

વિલ્સન રાજકીય કેદીઓની મુક્તિ માટેની સમિતિના સભ્ય છે અને એક જાણીતા કેદીઓના અધિકાર માટેના કાર્યકર્તા છે. ધરપકડ પછી પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે વિલ્સનના લેપટોપની તપાસ કરતાં તેમને એક પત્ર મળ્યો જે વિલ્સને કથિત રીતે માઓવાદી આતંકવાદીને લખ્યો હતો, જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હત્યાનો ઉલ્લેખ હતો.

ફેબ્રુઆરી 2021 માં, અમેરિકન ડિજિટલ ફોરેન્સિક્સ ફર્મ આર્સેનલ કન્સલ્ટિંગના એક અહેવાલમાં તારણ કાઢવામાં આવ્યું હતું કે એક હેકરે વિલ્સનના કમ્પ્યુટર પર ગુનાહિત પત્ર પ્લાન્ટ કરવા માટે માલવેરનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 2022 માં, યુ.એસ.માં સુરક્ષા સંશોધકોએ પુણે પોલીસ અને રોના વિલ્સન, વરવરા રાવ અને હેની બાબુ સામેના હેકિંગ અભિયાન વચ્ચે એક સાબિત કડી શોધી કાઢી હતી. ધવલે એક લેખક છે અને એલ્ગાર પરિષદ કાર્યક્રમના આયોજકોમાંના એક છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, રોના વિલ્સન અને સુધીર ધાવલે બંનેની 2018 માં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૭ ના રોજ મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં એલ્ગાર પરિષદના કાર્યક્રમમાં કથિત ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો આપ્યા બાદ બીજા દિવસે પુણે જિલ્લાના કોરેગાંવ-ભીમામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

 આ પણ વાંચોઃ  ભીમા કોરેગાંવ મામલોઃ પત્રકાર ગૌતમ નવલખાને 4 વર્ષ બાદ જામીન મળ્યાં

પુણે પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે આ કાર્યક્રમને માઓવાદીઓનું સમર્થન હતું. બાદમાં, આ કેસ રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) ને સોંપવામાં આવ્યો. જોકે, આ કેસમાં ધરપકડ કરાયેલા 16 લોકોમાંથી ઘણા હવે જામીન પર બહાર છે.

બોમ્બે હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ એ.એસ. ગડકરી અને કમલ ખાટાની બેન્ચે રોના વિલ્સન અને સુધીર ધાવલે દ્વારા ભોગવવામાં આવેલી "લાંબી કેદ" અને ટ્રાયલ "ટૂંક સમયમાં" પૂર્ણ ન થવાની સંભાવનાની નોંધ લીધી અને જામીન મંજૂર કર્યા. પોતાના આદેશમાં, બેન્ચે કહ્યું કે આ સમયે તે કેસની યોગ્યતાઓ પર વિચાર કરી રહી નથી. તેમણે કહ્યું કે આ કેસમાં 300 થી વધુ સાક્ષીઓ હોવાથી ટ્રાયલ નજીકના ભવિષ્યમાં પૂર્ણ થશે નહીં.

વિલ્સન અને ધાવલેના વકીલોએ કહ્યું હતું કે બંને આરોપીઓ 2018 થી જેલમાં છે અને ખાસ કોર્ટે પણ હજુ સુધી તેમની સામે 'આરોપ' ઘડ્યા નથી. તેમને રાહત આપતાં કોર્ટે તેમને 1 લાખ રૂપિયાની જામીન રકમ જમા કરાવવા અને ટ્રાયલની સુનાવણી માટે ખાસ NIA કોર્ટમાં હાજર રહેવાનો નિર્દેશ આપ્યો.

આ પણ વાંચોઃ જ્યારે મુઠ્ઠીભર મહાર યોદ્ધાઓએ પેશ્વાની વિશાળ સેનાને પરાસ્ત કરેલી

Dausa ના ગણેશપુરા વિસ્તારની ઘટના

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર હત્યાની આ ઘટના દૌસા (Dausa) શહેરના ગણેશપુરા રોડ પર સ્થિત સત્કાર કોલોનીમાં બની હતી. અહીં બે યુવાનોએ દલિત યુવક વિનોદ બૈરવા (35) (Vinod bairava) ની છરીના ઘા મારીને હત્યા કરી દીધી. હત્યારાઓ રાત્રે વિનોદના ઘરે આવ્યા હતા અને તેની સાથે માથાકૂટ કરી હતી. એ પછી તેને છરીના ઘા મારી દીધાં હતા. થોડી વારમાં જ વિનોદના ઘરમાંથી રડવાનો અને ચીસો પાડવાનો અવાજ આવતા પડોશીઓ ત્યાં દોડી આવ્યા હતા. એ દરમિયાન આરોપીઓ ત્યાંથી ભાગતા જોવા મળ્યા. આ જોઈને પડોશીઓને શંકા ગઈ.

આ પણ વાંચોઃ રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

પડોશીઓ ઘરમાં ગયા તો ચોંકી ગયા

એ દરમિયાન લોકોએ એક હત્યારાને પકડી લીધો પણ બીજો ભાગી ગયો. ત્યારબાદ, જ્યારે લોકો વિનોદના ઘરની અંદર ગયા, ત્યારે તેનો મૃતદેહ લોહીથી લથપથ હાલતમાં પલંગ પર પડેલો હતો. આ જોઈને પડોશીઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. લોહીથી ખરડાયેલી છરી પણ ત્યાં પડી હતી. પડોશીઓએ તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરી. ઘટનાની માહિતી મળતા જ દૌસાના ડીએસપી રવિ પ્રકાશ શર્મા અને શહેર કોટવાલ સુધીર કુમાર ઉપાધ્યાય ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા. તેમણે ઘટના સ્થળનું નિરીક્ષણ કર્યું.

એક આરોપી સગીર નીકળ્યો, એકની શોધખોળ ચાલું

આ સાથે, પુરાવા એકત્રિત કરવા માટે FSL અને MOB ટીમોને બોલાવવામાં આવી હતી. મોડી રાત્રે, વિનોદના મૃતદેહને દૌસા જિલ્લા હોસ્પિટલના શબઘરમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો. એ દરમિયાન લોકોએ જે યુવકને પકડ્યો હતો તે સગીર હોવાનું કહેવાય છે. લોકોએ તેને ખૂબ માર માર્યો અને બાંધી દીધો. પોલીસ તેના દસ્તાવેજો પરથી તેની ઉંમર ચકાસી રહી છે. પોલીસની પ્રાથમિક તપાસમાં આરોપીની ઓળખ થઈ ગઈ છે. તેનું નામ રાહુલ હોવાનું સામે આવ્યું છે.

26 january એ મોબાઇલને લઈને વિવાદ થયો હતો

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, 26 જાન્યુઆરીના રોજ વિનોદ બૈરવા અને આરોપી રાહુલ વચ્ચે મોબાઇલ ફોનને લઈને ઝઘડો થયો હતો. આ જ વિવાદને કારણે રાહુલ તેના મિત્ર સાથે રાત્રે વિનોદ બૈરવાના ઘરે પહોંચ્યો હતો. ત્યાં તેણે વિનોદ પર છરીના ઘા કરીને તેની હત્યા કરી દીધી. હાલમાં પોલીસ રાહુલને શોધી રહી છે. સગીરની પણ પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે. પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર સુધીર કુમાર ઉપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે રાહુલની ધરપકડ બાદ જ આખો મામલો સામે આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવકની હત્યામાં ન્યાય માંગવા આખું શહેર રસ્તા પર ઉતર્યું

26 જાન્યુઆરીના રોજ, અમૃતસરની હેરિટેજ સ્ટ્રીટ પર સ્થિત બંધારણના ઘડવૈયા ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાને એક તોફાની શખ્સ દ્વારા તોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આરોપીઓએ બંધારણને પણ આગ લગાવી દીધી. પ્રજાસત્તાક દિવસે જ મહાનાયક ડો. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા તોડી પાડવાના આ પ્રયાસના વિરોધમાં આજે અમૃતસર બંધ છે. તોફાનીઓએ પ્રતિમાની સામે રાખેલા બંધારણને પણ આગ ચાંપી દીધી હતી. લોકોએ આરોપીઓને પકડીને પોલીસને સોંપી દીધા.

દલિત-બહુજન સમાજમાં ભારે આક્રોશ

બાબા સાહેબ ડૉ. ભીમ રાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અને બંધારણને આગ લગાડવાની આ ઘટના બાદ સમગ્ર અમૃતસર શહેરમાં ભારેલા અગ્નિ જેવી સ્થિતિ પેદા થઈ છે. અહીં ફગવાડાના દલિત સમાજના લોકો ભારે ગુસ્સે ભરાયા છે. સમાજના લોકોએ ફગવાડા હાઇવે પર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું અને રસ્તો બ્લોક કરી દીધો. વિરોધ પ્રદર્શનની માહિતી મળતાં એસપી રૂપિન્દર કૌર ભટ્ટી ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા અને વિરોધ કરી રહેલા લોકોને શાંત પાડ્યા અને તેમની માગણીઓ સાથેનું આવેદનપત્ર સ્વીકાર્યા બાદ રસ્તો ટ્રાફિક ખુલ્લો કરાવ્યો અને તેમને સ્થાનિક ગુરુ હરગોવિંદ નગરમાં બેસવા માટે સમજાવ્યા.

દલિત નેતા યશ બરણાના નેતૃત્વમાં એસપી રૂપિન્દર કૌર ભટ્ટીને એક આવેદનપત્ર આપવામાં આવ્યું હતું જેમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે ફગવાડામાં પણ આરોપીઓ સામે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવે. આ પ્રસંગે ડીએસપી ભારત ભૂષણ, એસએચઓ સિટી અમનદીપ નાહર, ટ્રાફિક ઇન્ચાર્જ અમન કુમાર દેવેશ્વર પણ તેમની સાથે હતા.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

ત્યાં હાજર લોકોએ તેને નીચે ઉતારી પોલીસને સોંપી દીધો. જ્યારે વિવિધ દલિત સમુદાયના સંગઠનોને આ વાતની જાણ થઈ, ત્યારે તેઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો. આ અંગે પત્રકારો સાથે વાત કરતા દલિત સમાજના આગેવાનોએ જણાવ્યું હતું કે અમે ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા પાસે પોલીસ સુરક્ષાની પણ માંગણી કરી હતી, પરંતુ પોલીસે તેના પર ધ્યાન આપ્યું ન હતું અને આજે કેટલાક તોફાની તત્વોએ બાબા સાહેબની પ્રતિમામાં તોડફોડ કરી હતી. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમા તોડફોડ કરવામાં આવી હતી.

તેમણે કહ્યું કે પોલીસે તે વ્યક્તિને કસ્ટડીમાં લઈ લીધો છે, પરંતુ અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તે વ્યક્તિને અમારી ઈચ્છા મુજબ સજા મળે. આ કેસમાં ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા અમૃતસર સિટીના એસપી વિશાલજીત સિંહ સાથે વાત કરવામાં આવી ત્યારે તેમણે જણાવ્યું કે તેમણે આરોપીની ધરપકડ કરી લીધી છે અને તે વ્યક્તિ અમૃતસરની બહારના જિલ્લાનો રહેવાસી છે. હાલમાં તેના અમૃતસર આવવાના કારણોની પણ તપાસ કરવામાં આવશે અને પોલીસ તેમની કડક પૂછપરછ કરશે.

સિટીંગ જજ દ્વારા ઘટનાની તપાસ કરાવો

આ ઘટનાના સમગ્ર પંજાબમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યાં છે. જેને લઈને હવે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ આવવા લાગી છે. પંજાબ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા પ્રતાપ સિંહ બાજવાએ હેરિટેજ સ્ટ્રીટમાં ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અને ત્યાં સ્થાપિત બંધારણની પ્રતિકૃતિને સળગાવી દેવાની ઘટનાની સખત નિંદા કરી છે. તેમણે આ ઘટનાને પંજાબ સરકારની નિષ્ફળતા ગણાવીને સમગ્ર મામલાની તપાસ સિટીંગ જજ દ્વારા કરાવવાની માંગ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ખોખરામાં આરોપીઓનું સરઘસ નીકળ્યું, બાબાસાહેબની નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરાઈ

તેમણે કહ્યું કે અમને કોઈ અન્ય એજન્સી પર વિશ્વાસ નથી. પ્રજાસત્તાક દિવસે બનેલી આ ઘટનાથી વધુ દુઃખદ શું હોઈ શકે? શ્રી હરમંદિર સાહિબ અહીંથી થોડે દૂર છે અને નજીકમાં જ એક પોલીસ સ્ટેશન પણ આવેલું છે. પંજાબમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જેવી કોઈ વસ્તુ નથી. આજની ઘટના સત્તામાં બેઠેલા લોકોનું સુનિયોજિત કાવતરું છે. પ્રતાપ સિંહ બાજવા પોતે ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા અને કહ્યું કે આ ઘટના એવા સમયે બની જ્યારે દરેક ખૂણે પોલીસ તૈનાત હતી. એ આશ્ચર્યજનક છે કે જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે પંજાબ પોલીસ ક્યાં હતી.

તરુણ ચુગે આમ આદમી પાર્ટી પર નિશાન સાધ્યું

ભાજપના નેતા તરુણ ચુગે કહ્યું કે ભીમરાવ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ, નિંદનીય અને હૃદયદ્રાવક છે. ગુનેગારોને કડક સજા મળવી જોઈએ. આ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનાએ સ્પષ્ટપણે દર્શાવ્યું છે કે પંજાબમાં આમ આદમી પાર્ટીની કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પહેલા કરતાં પણ વધુ ખરાબ છે. હત્યા, લૂંટ, ખંડણી અને ખંડણીની ઘટનાઓ દરરોજ બની રહી છે. હવે બંધારણના ઘડવૈયા બાબા સાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન કરવામાં આવ્યું છે અને બંધારણની પ્રતિમાનું પણ અપમાન કરવામાં આવ્યું છે. આ કરોડો ભારતીયોનું અપમાન છે. આ દુ:ખદ ઘટના પંજાબની આમ આદમી પાર્ટી સરકારના શબપેટીમાં છેલ્લો ખીલો સાબિત થશે.

ડૉ. આંબેડકરનું અપમાન નિંદનીય છે – ગુરજીતસિંહ ઔજલા

સાંસદ ગુરજીત સિંહ ઔજલાએ બાબા સાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરના અપમાનની કડક નિંદા કરી છે. તેમણે કહ્યું કે તેમના કારણે જ આજે ભારતમાં દરેકને સમાન અધિકાર મળ્યા છે. આજે જ્યારે આખો દેશ 76મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યો છે. ત્યારે જ દેશને સમાન અધિકાર આપનારા અને બંધારણના ઘડવૈયાનું અપમાન કરવું એ દેશના દરેક નાગરિકનું અપમાન છે. સાંસદ ગુરજીત સિંહ ઔજલાએ આ ઘટનાની તપાસ કરવા અને દોષિતોને વહેલી તકે જેલમાં ધકેલી દેવાની માંગ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, રાજ્ય સરકારે હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ અને ગુનો કરનારાઓને કડક સજા આપવી જોઈએ.

આ પણ વાંચોઃ ડૉ.આંબેડકરની વધુ એક પ્રતિમા તૂટી, તોફાનીઓએ ઉખાડીને પાર્કમાં ફેંકી દીધી 

આ આખો ઘટનાક્રમ એ હદે રૂટિન બની ચૂક્યો છે કે, હવે દલિતો, આદિવાસીઓ, ઓબીસી કે લઘુમતી સમાજના લોકોને પણ જાણે તેની કોઈ અસર નથી થતી. તેનું તાજું ઉદાહરણ આ ઘટના છે, જેમાં ઉનાકાંડની જેમ જ એક દલિત યુવકને માથાભારે તત્વોએ નગ્ન કરીને વાહન પાછળ બાંધીને રસ્તા પર ફેરવ્યો હોવા છતાં મુખ્યધારાના મીડિયામાં તેની નાનકડી નોંધ સુદ્ધાં લેવાઈ નથી.

મામલો આંધ્રપ્રદેશના સત્યસાંઈ જિલ્લાના નરસિમ્પલી ગામનો છે. અહીં માથાભારે તત્વોએ એક 24 વર્ષીય દલિત યુવક અંજનેયુલુને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને ઢોર માર માર્યો હતો. એટલું જ નહીં તેને જાહેરમાં નગ્ન કરી જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી રસ્તા પર ફેરવ્યો હતો. આટલેથી પણ તેમનું મન ન ભરાતા તેના જૂતાથી માર મારી માથે છાણથી રેડીને ગંદો કરી મૂક્યો હતો.

આ પણ વાંચો: "હવે મારાથી સહન નથી થતું", ઉનાકાંડના આંદોલનકારી કાંતિભાઈ વાળાનો જેલમાંથી હૃદયદ્રાવક પત્ર

મળતી માહિતી મુજબ યુવક પર આરોપ હતો કે તે અન્ય સમાજની યુવતી સાથે પ્રેમ થઈ જતા બંને ભાગી ગયા હતા. યુવતીનો પરિવાર તેને શોધી રહ્યો હતો અને બંને પારિગી મંડળના ઉટુકુરુ ગામમાંથી શોધી કાઢ્યા હતા. ત્યાંથી બંનેને બળજબરીથી નરસિમ્પલ્લી પાછા લાવ્યા, જ્યાં ગુરુવારે આ ઘટના બની હતી.

છોકરીના સંબંધીઓએ ગામલોકોની સાથે મળીને અંજનેયુલુ પર હુમલો કર્યો, તેને નગ્ન કરી વાહન સાથે બાંધી શેરીઓમાં ફેરવ્યો. આટલેથી પણ આરોપીઓનું મન ન ભરાતા તેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધી જૂતાથી માર મારવામાં આવ્યો અને માથે ગાયનું છાણ રેડી ગંદો કરી દીધો જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી હતી.

મડિગા અનામત પોરાટા સમિતિ (MRPS) ના નેતાઓના હસ્તક્ષેપ બાદ SC/ST એક્ટ હેઠળ સાત લોકો સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. દરમિયાન, છોકરીના પિતાએ અંજનેયુલુ વિરુદ્ધ પોક્સો હેઠળ કેસ દાખલ કર્યો હતો.

દલિત યુવક અંજનેયુલુની બહેન અનીતાએ જણાવ્યું હતું કે, "તેમણે મારા ભાઈ પર હુમલો કર્યો. તેને આ લોકો બળજબરીથી ગાડીમાં લઈ આવ્યા હતા અને પછી તેને નગ્ન કરીને ગામમાં બધાની વચ્ચે મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. એ પછી પોલીસે તેને ફરીથી પોલીસ સ્ટેશનમાં માર માર્યો અને તેને સમાધાન કરવા માટે મજબૂર કર્યો. આરોપીઓ મારા ભાઈને જાહેરમાં નગ્ન કરીને માર મારી રહ્યા હતા. છતાં પોલીસે તેમના પર કોઈ પગલાં લીધાં નથી. આ આખી ઘટના પાછળ પોલીસ પણ એટલી જ જવાબદાર છે જેટલા આરોપી ગુનેગાર છે. તેમણે કાયદો વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિ જાળવવાને બદલે મારા ભાઈને આરોપીઓના હવાલે કરી દીધો હતો. માટે પોલીસ પણ એટલી જ ગુનેગાર છે અને તેમના પર પણ કાર્યવાહી થવી જોઈએ."

બીજી તરફ સત્યસાંઈના એસપી વી રત્નાએ જણાવ્યું હતું કે, "જો યુવક સાથે કસ્ટોડિયલ ટોર્ચર થયાનું સાબિત થશે તો અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

આ પણ વાંચો: હવે તો ન્યાય જ અમારી જિંદગીનું લક્ષ્ય છેઃ ઉના કાંડના પીડિત રમેશ સરવૈયા

આ ઘટનાના ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યા છે. આ ઘટનામાં નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદભાઈ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય પટેલ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાઈ છે. કોન્ટ્રાકટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, પરંતુ ચીફ ઓફિસર અને સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટરની ધરપકડ ન થતાં સમાજમાં રોષ ફેલાયો છે. જેને લઈને પાટડીમાં અનુસૂચિત જાતિ સમાજની મૌન રેલી સાથે ધરણા અને અડધો દિવસ સ્વયંભૂ બંધ પાળવાની સાથે સમસ્ત અનુસૂચિત જાતિ સમાજે આરોપી અધિકારીઓની ધરપકડની માગ કરી હતી. 

આ પણ વાંચોઃ ગટરની સફાઈ કરતાં કર્મચારીનું મોત થાય તો સરકારે રૂ.૩૦ લાખનું વળતર આપવું પડશે

ગટર સફાઈ દરમિયાન થયેલા ગેસ ગળતરથી બે યુવાનોના મૃત્યુના કેસમાં અનુસૂચિત જાતિ સમાજે મૌન રેલી અને પ્રતીક ધરણા યોજ્યા હતા. 21 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ નગરપાલિકા વિસ્તારમાં ભૂગર્ભ ગટરના પંપ હાઉસમાં કામ કરતા બે કર્મચારીઓ જયેશભાઈ પાટડીયા અને ચિરાગભાઈ પાટડીયાનું મોત થયું હતું.

મૃતકોના પરિવારજનોને સમાજ કલ્યાણ વિભાગ તરફથી એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ રૂ. 4 લાખની સહાયમાંથી રૂ. 1 લાખનો પ્રથમ હપ્તો આપવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, નગરપાલિકા દ્વારા બંને મૃતકોના પરિવારને રૂ. 30-30 લાખના વળતરના ચેક આપવામાં આવ્યા છે.

આ ઘટનામાં નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદભાઈ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય પટેલ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાઈ છે. કોન્ટ્રાકટરની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, પરંતુ ચીફ ઓફિસર અને સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટરની ધરપકડ ન થતાં સમાજમાં રોષ ફેલાયો છે અને દલિત સમાજના લોકોએ આરોપી અધિકારીઓની ધરપકડની માંગ કરી છે.

આ મામલે ધ્રાંગધ્રાના ડીવાયએસપી જે.ડી. પુરોહિતે જણાવ્યું હતું કે, બંને આરોપી અધિકારીઓ ફરાર છે અને તેમની ધરપકડ માટે અલગ-અલગ પોલીસ ટીમો કાર્યરત છે. વિરોધ દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે પોલીસનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો. સમગ્ર પાટડી નગર બપોરે 12થી 5 વાગ્યા સુધી સ્વયંભૂ બંધ રહ્યું હતું. જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર ખરેખર આ કેસમાં આરોપી અધિકારીઓને સજા કરે છે કે પછી અન્ય કેસોની જેમ તેમને છાવરે છે.

આ પણ વાંચોઃ પાટડીના મૃતક બંને સફાઈકર્મીઓના પરિવારને 30-30 લાખની સહાય અપાઈ

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર મૃતકોની ઓળખ પ્રિન્સ (Prince)અને અભિષેક (Abhishek) તરીકે થઈ છે. જેઓ અનુક્રમે કેંપિયરગંજ અને ધસ્કાના રહેવાસી છે. બંને બાળકો સફાઈ કર્મચારીના ભત્રીજા અને ભત્રીજી હોવાનું કહેવાય છે. મૃતક બાળકોના પરિવારના સભ્યોની રડી રહીને હાલત ખરાબ છે.

પહેલા વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર્યા હતા

પોલીસનું કહેવું છે કે પહેલા બંનેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને માર મારવામાં આવ્યો હતો. એ પછી હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના સહજનવા વિસ્તારના ભક્ષા ગામમાં બની હતી. શુક્રવારે બપોરે બંનેના મૃતદેહ મળી આવ્યા હતા. બંને મૃતદેહો વચ્ચે ૫૦ મીટરનું અંતર હતું.

માહિતી મળતા જ ગામલોકોની ભીડ ઘટનાસ્થળે એકઠી થઈ ગઈ હતી અને પોલીસ પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. આ ઘટનાને લઈને ગ્રામજનોમાં રોષ છે. ગામલોકોએ પોલીસને એક કલાક સુધી બાળકોના મૃતદેહ પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જવા દીધા નહીં. પોલીસ અધિકારીઓએ તેને લાંબા સમય સુધી સમજાવ્યા ત્યારે જ તેઓ શાંત થયા હતા અને તે પછી જ પોલીસ મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જઈ શકી હતી.

ગામથી દૂર અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહો મળી આવ્યા

બે મૃતદેહોમાંથી એકના હાથ અને બીજાના હાથ-પગ બાંધેલા હતા. ઘટના દરમિયાન બાળકો કોઈ અવાજ ન કરે તે માટે, ખૂનીએ તેમના મોંમાં કપડું ઠૂંસી દીધું હતું. સહજનવા પોલીસ ઘટના સ્થળની તપાસ કરી રહી છે. એસએસપી ડૉ. ગૌરવ ગ્રોવરે પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને ઘટના વિશે માહિતી મેળવી હતી.

ચિલુઆતાલ વિસ્તારના નવાપરના રહેવાસી રાકેશના સાસરિયાઓનું ઘર સહજનવા વિસ્તારના ભક્ષા ગામમાં છે. તેનો ૧૨ વર્ષનો દીકરો પ્રિન્સ તેના મામા ઇન્દ્રેશના ઘરે આવ્યો હતો. ગુરુવારે સાંજે લગભગ 5 વાગ્યાની આસપાસ, પ્રિન્સ અને તેના મામાનો દીકરો અભિષેક (14) ગામમાં ફરવા ગયા હતા. પરંતુ, લાંબા સમય પછી પણ બંને ઘરે પાછા ફર્યા નહોતા.

મોડી રાત થઈ ત્યારે પરિવારના સભ્યોએ બંને બાળકોની શોધખોળ શરૂ કરી. પરંતુ બંનેનો પત્તો લાગી શક્યો નહોતો. પરિવારના સભ્યો ગામમાં અને સંબંધીઓમાં શોધખોળ કરી રહ્યા હતા. દરમિયાન, શુક્રવારે બપોરે ગામથી થોડે દૂર એક ખેતરમાં બંનેના અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળી આવ્યા હતા. અભિષેક ધોરણ 6 માં અને પ્રિન્સ ધોરણ 5 માં અભ્યાસ કરતો હતો.

રોષે ભરાયેલા ગામલોકો રસ્તા પર બેસી ગયા

બાળકોની હત્યાની માહિતી મળતાં જ ગામલોકો એકઠા થઈ ગયા અને પોતાના પરિવારો સાથે રસ્તા પર બેસી ગયા હતા. પોલીસ બાળકોના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે લઈ જવા માંગતી હતી પરંતુ તેઓ મૃતદેહોને લઈ જવા દેતા ન હતા. માહિતી મળતાં જ એસએસપી ગૌરવ ગ્રોવર ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા. તેમણે પરિવાર સાથે વાત કરી અને યોગ્ય કાર્યવાહીની ખાતરી આપી. જે બાદ પરિવારના સભ્યો શાંત થયા. ૧ કલાક પછી તેમણે મૃતદેહને લઈ જવા દીધો.

એસએસપી ગૌરવ ગ્રોવર કહે છે કે આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. બંને બાળકોને કોણે અને શા માટે માર્યા, આની દરેક દ્રષ્ટિકોણથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ ઘટના ટૂંક સમયમાં જાહેર થશે.

ભીમ આર્મી ચીફ ચંદ્રશેખર આઝાદે શું કહ્યું?

આ ઘટના પર દુઃખ વ્યક્ત કરતા આઝાદ સમાજ પાર્ટી (કાંશી રામ) ના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને સાંસદ ચંદ્રશેખર આઝાદે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ગોરખપુરના સહજનવાન પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં એક હૃદયદ્રાવક ઘટનામાં, બે દલિત કિશોરોના અર્ધનગ્ન હાલતમાં મૃતદેહ મળી આવ્યા છે જેમના ગળા કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. મૃતદેહો એકબીજા સાથે બાંધેલા હતા અને તેમના મોંમાં કપડું ઠૂંસી દેવામાં આવ્યું હતું. આ ભયાનક ઘટના સમાજ માટે આઘાતજનક છે અને કાયદો અને વ્યવસ્થાની ગંભીર નિષ્ફળતાને પણ ઉજાગર કરે છે. પરિવારના સભ્યો સાથે મારી સંવેદના છે. પ્રકૃતિ તેમને આ અપાર દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ આપે. ગોરખપુર પોલીસે આ ઘટનાની નિષ્પક્ષ અને ત્વરિત તપાસ કરવી જોઈએ અને ગુનેગારોને વહેલી તકે ધરપકડ કરવી જોઈએ અને તેમને કડકમાં કડક સજા આપવી જોઈએ.

આ પણ વાંચો: ઉલટી સાફ કરનાર દલિત બાળકે આઘાતમાં આવીને શાળા છોડી

મુખ્યમંત્રીની સૂચનાથી પાટડી નગરપાલિકાના સ્વભંડોળમાંથી આ સહાય ચૂકવવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો હતો. દુર્ઘટનાના માત્ર 48 કલાકની અંદર જ બંને પરિવારોને સહાયના ચેક અપાતા સફાઈકર્મી પરિવારોને થોડી રાહત થઈ છે. આ સિવાય એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ સમાજ કલ્યાણ વિભાગ દ્વારા દરેક પરિવારને રૂ. 4 લાખની વધારાની સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાંથી રૂ. 1 લાખનો પ્રથમ હપ્તો પણ આપવામાં આવ્યો છે.

ઘાયલ થયેલા વ્યક્તિને પણ રૂ. 1 લાખની સહાય

ગેસ ગળતરની આ દુર્ઘટનામાં ઘાયલ થયેલા ચેતનભાઈ મંગાભાઈની પણ સરકાર દ્વારા રૂ. 1 લાખની સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાંથી રૂ. 25 હજારનો પહેલો હપ્તો જારી કરાયો છે. સફાઈ કામદાર વિકાસ નિગમ દ્વારા વિમા પેટે રૂ. 2 લાખની વધારાની સહાયની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે. 

મૃત્યુ જેવા ગંભીર મામલામાં પણ નેતાઓ રાજકીય લાભ લેવાનું ચૂક્યા નહોતા અને સત્તાપક્ષના ધારાસભ્યથી લઈને શહેર ભાજપ પ્રમુખ તથા અન્ય હોદ્દેદારોએ ફોટો સેશન કરાવ્યું હતું. મૃતકના પરિવારને ચેક વિતરણ સમારોહમાં દસાડાના ધારાસભ્ય પી.કે. પરમાર, દિલીપભાઈ પટેલ, પ્રાંત અધિકારી જયંતસિંહ રાઠોર, મામલતદાર, નગરપાલિકા પ્રમુખ ચેતનાબેન ચંદારાણા, શહેર ભાજપ પ્રમુખ વિરલભાઈ સોની સહિતના અધિકારીઓ અને પદાધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પણ વાંચો: પાટડીમાં ગટર સફાઈમાં બે દલિત યુવકોના મોત, અમદાવાદના કોન્ટ્રાક્ટરની ધરપકડ

રાજસ્થાન બાદ ગુજરાતમાં પણ એકસરખી સ્થિતિ

ગઈકાલે રાજસ્થાનના અજમેરમાં એક દલિત યુવકનો વરઘોડો 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા વચ્ચે નીકળ્યો હતો, જેણે સમગ્ર દેશમાં ચર્ચા જગાવી હતી. દલિત વરરાજાને બીક હતી કે જાતિવાદી તત્વો તેના વરઘોડા પર હુમલો કરી શકે છે. આથી તેણે પોલીસ રક્ષણ મેળવ્યું હતું. હવે આવી જ એક ઘટના ગુજરાતમાં જોવા મળે તેવી શક્યતા છે.

મળતી માહિતી પ્રમાણે ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના ગાદલવાડા ગામના એક દલિત યુવકે પોતાની જાનના વરઘોડા દરમિયાન પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે. યુવકે બનાસકાંઠાના એસપી અક્ષયરાજ મકવાણાને સંબોધીને અરજી કરી છે અને તેમાં પોતાના લગ્ન દરમિયાન વરઘોડામાં પોલીસ સુરક્ષા પુરી પાડવા વિનંતી કરી છે.

દલિત વરરાજાએ પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું

પાલનપુર તાલુકાના ગાદલવાડા ગામમાં રહેતા મુકેશભાઈ પરેચા વ્યવસાયે એડવોકેટ છે અને તેમણે પોતાના લગ્નના વરઘોડામાં પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે. મુકેશભાઈએ અરજીમાં વધુમાં જણાવ્યું છે કે, “તા. 6 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ મારા લગ્ન છે, જેમા અમે ઘોડા પર બેસીને વરઘોડો કાઢવા માંગતા હોઈ પોલીસ સુરક્ષા આપવા વિનંતી છે. અમારા ગામમાં અનુસૂચિત જાતિના લોકોએ ક્યારેય વરઘોડો કાઢ્યો નથી કે નીકળતો પણ નથી. પહેલીવાર અમે વરઘોડો કાઢનાર વ્યક્તિ છીએ. જેથી અનિચ્છનીય બનાવ બનવાની પુરી શક્યતા છે, તેથી અમને પોલીસ સુરક્ષા આપવા વિનંતી છે. અગાઉ દલિત સમાજના લોકોએ વરઘોડો કાઢવા તેના પર હુમલો થયાની એકથી વધુ ઘટનાઓ બનેલી છે. અહીંના સરીપડા ગામે દલિત વરરાજાના વરઘોડા પર હુમલો થયો હતો, જે મારા ગામથી માત્ર 1 થી 1.5 કિલોમીટર દૂર છે. આ સિવાય મોટા ગામે પણ આવી જ ઘટના બની હતી, જે મારા ગામથી માત્ર 13 કિલોમીટર દૂર છે. આ બંને ગામો ગઢ પોલીસ સ્ટેશનમાં આવે છે. તા. 6 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ સવારે 9.30 વાગ્યે અમારા ફાર્મ હાઉસથી ગામ સુધી વરઘોડો જવાનો છે. જેમાં 100 ટકા અજુગતો બનાવ બને તેવી શક્યતા હોવાથી પોલીસ રક્ષણ આપવા વિનંતી છે.”

પોલીસ સુરક્ષા નહીં મળે તો ચોક્કસ હુમલો થશે તેવી ભીતિ

અરજીમાં મુકેશભાઈ સ્પષ્ટ રીતે લખે છે કે, “આ અરજી મારફત હું જણાવવા માંગું છું કે, મારા વરઘોડામાં અજુગતી ઘટના બનશે તેવી શક્યતાને આધારે હું આ અરજી નથી કરી રહ્યો, પરંતુ પોલીસ સુરક્ષા નહીં મળે તો ચોક્કસ અજુગતી ઘટના ઘટશે જ એવું ભારપૂર્વક જણાવું છું, જેની ગંભીરતાથી નોંધ લઈ સમયસર પોલીસ સુરક્ષા પુરી પાડવા વિનંતી છે.”

વરરાજા મુકેશભાઈ પરેચાએ આ અરજી બનાસકાંઠા એસપી ઉપરાંત ગઢ પોલીસ સ્ટેશનના પીઆઈ, નાયબ પોલીસ અધીક્ષક એસસી-એસટી સેલ પાલનપુર અને ગુજરાતના ડીજીપીને પણ મોકલી છે. જોવાનું એ રહેશે કે ગુજરાત પોલીસ આ અરજીને કેવી રીતે લે છે.

અરજીકર્તા મુકેશ પરેચા શું કહે છે?

સમગ્ર મામલે ખબરઅંતર.કોમ સાથે વાત કરતા અરજીકર્તા મુકેશભાઈ પરેચાએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારા ગામમાં આઝાદીના 75 પહેલાથી કદી અનુસૂચિત જાતિ સમાજની કોઈ વ્યક્તિનો વરઘોડો નથી નીકળ્યો. મારા ગામની બાજુમાં આવેલા સરીપડા ગામમાં આજથી પાંચેક વર્ષ પહેલા અનુસૂચિત જાતિ સમાજના એક આર્મી યુવકે વરઘોડો કાઢ્યો હતો. જેના પર હુમલો થયો હતો. ત્રણેક વર્ષ પહેલા મોટા ગામમાં ખાનગી કંપનીમાં કામ કરતા એક દલિત યુવકના વરઘોડા પર પણ હુમલો થયો હતો. મારા ગામમાં આજ દિન સુધી એકેય અનુસૂચિત જાતિ સમાજના વરરાજાનો વરઘોડો નથી નીકળ્યો. હું પહેલીવાર ઘોડા પર બેસીને નીકળવાનો છું અને મને તેમાં કેટલું જોખમ રહેલું છે તેનો મને સ્પષ્ટ ખ્યાલ છે. ગામના અમુક લોકો મારા વરઘોડામાં કશુંક છમકલું કરે તેવી પુરી શક્યતા જણાય છે. આથી મેં પોલીસ રક્ષણ માંગ્યું છે.”

વડગામના ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીએ શું કહ્યું?

ઉલ્લેખનીય છે કે, ગાદલવાડા ગામ ફાયર બ્રાન્ડ ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીના મતવિસ્તારમાં આવે છે. તેમણે આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું હતું કે, “આ ઘટના એક સમાજ તરીકે આપણે કેવા છીએ તે સ્પષ્ટ કરે છે. સાથે જ આ ઘટના ગુજરાતમાં દલિતોની સ્થિતિ આઝાદીના 75 વર્ષ પછી પણ કેવી છે તેની પણ ચાડી ખાય છે. અરજીકર્તા મુકેશભાઈ પરેચાનું ગામ ગાદલવાડા મારા મત વિસ્તાર વડગામમાં આવે છે. ત્રણ હજારની વસ્તી ધરાવતા આ ગામમાં કોઈ અપ્રિય ઘટના ન બને તે માટે એસપીએ તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ અને પોલીસ સુરક્ષા પ્રદાન કરવામાં કોઈ કચાશ ન રાખવી જોઈએ.”

આ પણ વાંચો: રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

ગહનોલી તાલુકાના દાલિણા ગામના રહેવાસી રોહિતના મિત્રોએ કહ્યું કે અમે તેના રૂમનો દરવાજો ખોલવા માટે બૂમ પાડી રહ્યા હતા પરંતુ તેણે રૂમનો દરવાજો ખોલ્યો નહોતો. લાંબા સમય સુધી કોઈ જવાબ ન મળતાં, અમે બારીની તિરાડમાંથી જોયું તો તે લટકતો જોવા મળ્યો. જે બાદ આ મામલાની જાણ પોલીસને કરવામાં આવી. ત્યારબાદ મથુરા ગેટ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.

એવું કહેવાય છે કે આત્મહત્યા કરનાર વિદ્યાર્થી ઘણા સમયથી તણાવમાં હતો. પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી અને તેના પરિવારજનોને જાણ કરી. મૃતકના પિતા ડ્રાઇવર છે અને હાલમાં છત્તીસગઢમાં છે. તેમના આગમન પછી મૃતદેહનું પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવશે. વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યાના સમાચાર મળતાં જ હોસ્ટેલમાં લોકોની ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી.

મળતી માહિતી મુજબ મહલપુર દહિણા ગામના રહેવાસી રાજવીર સિંહનો પુત્ર 19 વર્ષીય રોહિત ઉર્ફે ડબ્બુ, ભરતપુર જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી સામે આવેલા ડો. ભીમરાવ આંબેડકર ભવનના રૂમ નંબર 13માં રહીને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી રહ્યો હતો. રહોતિ મંગળવારે સવારે ૯ વાગ્યાની આસપાસ નહાઈને પોતાના રૂમમાં ગયો હતો. ત્યારબાદ બપોરે 2 વાગ્યે અન્ય વિદ્યાર્થીઓએ તેના રૂમનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો પરંતુ કોઈ જવાબ ન મળ્યો, ત્યારે તેમણે ગ્રીલમાંથી ડોકિયું કર્યું અને તેને ફાંસીથી લટકતો જોયો. ત્યારબાદ નજીકના લોકોને જાણ કરવામાં આવી હતી. મૃતકને ત્રણ બહેનો અને એક ભાઈ પણ છે.

આ પણ વાંચો: પપ્પા..હું નહીં બચું...નહીં બચું...

મળતી વિગતો મુજબ આ કૌભાંડ વર્ષ 2013 માં શરૂ થયું હતું. ૨૦૧૩ થી ૨૦૧૯ સુધી હિમાચલ પ્રદેશમાં ખાનગી સંસ્થાઓએ દલિત વિદ્યાર્થીઓની શિષ્યવૃત્તિમાં કૌભાંડ કર્યું હતું. આ કેસમાં EDએ મની લોન્ડરિંગનો કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી. શિમલામાં ED ઓફિસના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર વિશાલદીપે આ કેસમાં સામેલ ખાનગી સંસ્થાઓ પાસેથી મામલો થાળે પાડવા માટે લાંચ માંગી હતી. તે દરેક સંસ્થા પાસેથી 1 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરી રહ્યો હતો. એ દરમિયાન, 2.5 કરોડ રૂપિયાની લાંચનો મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો.

સીબીઆઈ ટીમે સૌપ્રથમ શિમલામાં ED ઓફિસ પર દરોડા પાડ્યા અને ભૂતપૂર્વ ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર વિશાલદીપના ભાઈની ધરપકડ કરી. આ કેસમાં સીબીઆઈએ ૫૫ લાખ રૂપિયા રોકડા પણ જપ્ત કર્યા. વિશાલદીપ ઘણા દિવસો સુધી સીબીઆઈને ચમકો આપીને ભાગતો ફરતો હતો અને 18 દિવસ પછી મુંબઈથી તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ, 20 જાન્યુઆરી 2025 ના રોજ આ જ કેસમાં સીબીઆઈએ દિલ્હીથી તેના ડીએસપી બલબીર સિંહની ધરપકડ કરી. તેને 21 જાન્યુઆરીએ કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને એક દિવસના રિમાન્ડ પર મોકલવામાં આવ્યો હતો. આરોપ છે કે ડીએસપી લાંચના પૈસા પર 10 ટકા કમિશન માંગી રહ્યો હતો.

શિષ્યવૃત્તિ કૌભાંડ શું છે

હિમાચલ પ્રદેશમાં 2.38 લાખ ST, SC અને લઘુમતી વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ મળવાની હતી. રાજ્યની ખાનગી સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓને પણ શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવનાર હતી. પરંતુ આ શિષ્યવૃત્તિના પૈસા ખાનગી સંસ્થાઓ દ્વારા કૌભાંડ કરીને ચાંઉ કરી જવામાં આવ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓના ખોટા પ્રવેશ બતાવીને પૈસા હડપ કરી જવાયા. કારણ કે આ રકમ સીધી વિદ્યાર્થીઓના ખાતામાં જમા નહોતી થતી પરંતુ કોલેજો દ્વારા આપવામાં આવી હતી. ૧૯,૯૧૫ વિદ્યાર્થીઓના નામે ૪ મોબાઈલ નંબર સાથે જોડાયેલા બેંક ખાતાઓમાં પૈસા જમા કરવામાં આવ્યા હતા. હાલમાં, કુલ છેતરપિંડીનો આંકડો રૂ. 250 કરોડથી વધુ છે.

EDએ 4 રાજ્યોમાં 24 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યાં

નોંધનીય છે કે 31 ઓગસ્ટ, 2023 ના રોજ, ED એ 4 રાજ્યોમાં 24 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા અને 4.42 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ જપ્ત કરી હતી. જ્યારે IAS અધિકારી અરુણ શર્મા શિક્ષણ સચિવ હતા, ત્યારે તેમણે સૌપ્રથમ કેસ નોંધ્યો હતો. તેમણે પોતાના સ્તરે તપાસ કરી અને જોયું કે શિક્ષણ વિભાગના કેટલાક અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓએ સંસ્થાઓના દલાલોની સાથે મળીને શિષ્યવૃત્તિના નાણાંની ઉચાપત કરી ગયા છે. આ કેસમાં, જયરામ ઠાકુર સરકારે વર્ષ 2019 માં સીબીઆઈ તપાસની ભલામણ કરી હતી અને ત્યારબાદ ED એ પણ પોતાના સ્તરે તપાસ શરૂ કરી હતી.

આ લોકોએ આરોપો લગાવ્યા હતા

ડિસેમ્બર 2024માં CBI એ શિમલામાં ED ઓફિસ પર સતત ત્રણ વખત દરોડા પાડ્યા હતા. આ પછી, 30 ડિસેમ્બર 2024 ના રોજ શિમલામાં હિમાચલ પ્રદેશની ખાનગી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હિમાલયન ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન રજનીશ બંસલ, દેવભૂમિ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન ભૂપિન્દર શર્મા, આઈસીએલ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશનના ચેરમેન સંજીવ પ્રભાકર અને ડી.જે., ચેરમેન, દિવ્યજ્યોતિ ગ્રુપ ઓફ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સના ચેરમેન ડી.જે. સિંહે ED પર ખંડણી ગેરવર્તણૂક અને ત્રાસ આપવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે EDના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટરે 25 સંસ્થાઓના ડિરેક્ટરો પાસેથી 1-1 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરી હતી અને કુલ 25 કરોડ રૂપિયાનો ટાર્ગેટ રાખ્યો હતો.

શિષ્યવૃત્તિ કૌભાંડમાં 20 સંસ્થાઓ અને 105 વ્યક્તિઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ

આ કેસમાં તપાસ પૂર્ણ કર્યા પછી, 30 માર્ચ, 2024 ના રોજ સીબીઆઈએ 20 સંસ્થાઓ અને 105 વ્યક્તિઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. ચાર્જશીટમાં સીબીઆઈએ કહ્યું હતું કે લાહૌલ અને સ્પીતિની સરકારી શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓને પાંચ વર્ષથી શિષ્યવૃત્તિ મળી નથી, ત્યારબાદ આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો. આ કેસમાં સીબીઆઈએ 30 સ્થળોએ દરોડા પણ પાડ્યા હતા. આરોપીઓમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના ચેરમેન, વાઇસ-ચેરમેન, ડિરેક્ટર અને કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે; બેંક અધિકારીઓ અને શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓનો સમાવેશ થતો હતો.

સીબીઆઈએ એફઆઈઆર દાખલ કરી હતી

ઉલ્લેખનીય છે કે તત્કાલીન ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના અધિક્ષક અરવિંદ રાજટા શિષ્યવૃત્તિની ફાળવણીનું કામ સંભાળતા હતા અને તેમણે 9 નકલી સંસ્થાઓને ₹ 28 કરોડથી વધુની શિષ્યવૃત્તિ રકમ આપી હતી, જેમાં તેમની પત્નીનો 33% હિસ્સો હતો. રાજટાની પણ સીબીઆઈ દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઇડીએ 8 મે, 2019 ના રોજ CBI દ્વારા કલમ 409 (કૌભાંડ), 419 (વ્યક્તિ દ્વારા છેતરપિંડી), 465 (બનાવટ), 466 (ઇલેક્ટ્રોનિક દસ્તાવેજની ચેડાં) અને 471 (બનાવટી દસ્તાવેજોનો અસલી તરીકે ઉપયોગ કરવા) હેઠળ નોંધાયેલી એફઆઈઆરના આધારે મની લોન્ડરિંગની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: પ્રક્રિયા અઘરી બનતા સેંકડો ગરીબ બાળકો શિષ્યવૃત્તિ નહીં મેળવી શકે

ઘટના મહિલાઓ માટે નર્ક ગણાતા રાજસ્થાનની છે. અહીંના અજમેરમાં એક દલિત વરરાજાની જાન કડક પોલીસ સુરક્ષા બંદોબસ્ત વચ્ચે કાઢવામાં આવી હતી, કારણ કે વરરાજાના પરિવારને ડર હતો કે જો તેમનો દીકરો ઘોડી પર બેસીને જાન લઈને નીકળશે તો ગામની એક માથાભારે કોમના લુખ્ખા તત્વો હુમલો કરીને પ્રસંગ બગાડશે. આથી વરરાજાના પરિવારે પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. એ પછી પોલીસતંત્ર એક્શનમાં આવ્યું હતું અને 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા વચ્ચે દલિત વરરાજાની જાન અને વરઘોડો નીકળ્યો હતો. એ દરમિયાન કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટના બની નહોતી.

આ ઘટના પરથી એ પણ સાબિત થાય છે કે, ભારતમાં ભલે બંધારણની 75મી જન્મજયંતિની ઉજવણી થતી હોય પરંતુ આજે પણ કોમવાદી તત્વો પોતાની મનમાની કરવા માટે મથી રહ્યાં છે. અનેક ગામોમાં હજુ પણ દલિત વરરાજા ઘોડે ચડીને જાન લઈને આવે તો માથાભારે કોમના તત્વો તેના પર હુમલો કરે છે. દર વર્ષે આવી અનેક ઘટનાઓ બને છે પરંતુ તેમાં પોલીસતંત્ર કોઈ નક્કર પગલાં ન ભરતું હોવાથી આવા તત્વોની હિંમત ખૂલી જાય છે અને તેઓ ફરીથી આ પ્રકારની હરકત કરવા પ્રેરાય છે. જો કાયદો તેનું કામ કરે તો આવા તત્વો કાયમ માટે ખો ભૂલી જાય. પણ અફસોસ કે આવું દર વખતે થતું નથી.

અજમેરના લાવેરા ગામની ઘટના

વરરાજા વિજય રેગરની સગાઈ લાવેરા ગામની અરૂણા ખોરવાલ સાથે નક્કી થઈ હતી. એ પછી મંગળવાર તારીખ 21 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ બંનેના લગ્ન યોજાવાના હતા. જો કે વિજયના પિતાને શંકા હતી કે ગામની માથાભારે કોમના અમુક લુખ્ખા તત્વો તેમની દીકરીની જાન પર હુમલો કરી શકે છે. તેની જાણ તેમણે કન્યા અને તેના પરિવારને પણ કરી હતી. આથી વિજયે સ્થાનિક પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. એ પછી 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓ જાન અને વરઘોડાના દિવસે વરરાજા વિજયની સુરક્ષામાં તૈનાત રહ્યા હતા અને આખો પ્રસંગ હેમખેમ પૂર્ણ કરાવ્યો હતો.

ડ્રોન કેમેરા, બેરીકેડ્સ અને મહિલા પોલીસ તૈનાત કરાઈ

આ મામલે અજમેરના પોલીસ અધિક્ષક વંદિતા રાણાએ જણાવ્યું હતું કે, એક પરિવારે પોલીસ સમક્ષ પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે તેઓ લગ્નનો વરઘોડો કાઢવા માંગે છે અને ગામના કેટલાક લોકો તેના પર હુમલો કરીને આખો પ્રસંગ બગાડી શકે છે. તૈયારી તરીકે ગામમાં એક સભાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ગ્રામજનોએ પણ સહકાર આપ્યો અને કહ્યું કે આમાં કોઈ વાંધો નહીં આવે. એ પછી પોલીસ સુરક્ષા હેઠળ વરઘોડો કાઢવામાં આવ્યો હતો. એ પછી 200થી વધુ પોલીસકર્મીઓની સુરક્ષા હેઠળ વરઘોડો કાઢવામાં આવ્યો હતો. અનેક જગ્યાએ બેરીકેડ મૂકવામાં આવ્યા હતા. જાન પર ડ્રોન કેમેરાથી નજર રાખવામાં આવી હતી. 20થી વધુ મહિલા કોન્સ્ટેબલ પણ આ દરમિયાન તૈનાત કરાઈ હતી.

કન્યાના પિતાએ સામાજિક કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો

કન્યા અરુણાના પિતા નારાયણ ખોરવાલે પણ સ્થાનિક કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો, જેમાં સેન્ટર ફોર હ્યુમન ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રાઇટ્સના સચિવ રમેશ ચંદ બંસલનો પણ સમાવેશ થાય છે. બંસલે રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) ને પત્ર લખ્યો અને સ્થાનિક પોલીસની પણ મદદ માંગી, જેના પગલે અનેક પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓ સહિત પોલીસકર્મીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.

કન્યાના પિતા નારાયણે ખોરવાલે કહ્યું કે, જો આપણે ડરતા રહીશું તો આ લોકો આ જ રીતે ભય પેદા કરીને આપણને દબાવતા રહેશે. તેથી અમે કાયદાનો સહારો લીધો. અમે એક શિક્ષિત પરિવાર છીએ. ભૂતકાળમાં અમારા ગામમાં માથાભારે કોમના લોકો દ્વારા દલિત વરરાજાની જાન પર હુમલો કરાયાની ઘટનાઓ બની છે, તેથી અમે પોલીસ અને કાર્યકરોનો સંપર્ક કર્યો હતો. અને તેમણે સંપૂર્ણ સહકાર આપ્યો હતો.

20 વર્ષ પહેલા કન્યાની ફોઈની જાન પર હુમલો થયો હતો

આ આખી ઘટનામાં આજથી 20 વર્ષ પહેલા બનેલી એક ઘટના રહેલી છે. વર્ષ 2005માં જ્યારે વરરાજના પિતા નારાયણ લાલ રેગરની બહેન સુનિતાના લગ્ન યોજાયા હતા ત્યારે વરરાજા ઘોડા પર બેસીને જાન લઈને પહોંચ્યા હતા, ત્યારે એક કોમના લોકોએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો. તે સમયે ઘણો વિવાદ થયો હતો. પોલીસ વહીવટીતંત્રે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરી હતી તેમ છતાં માથાભારે કોમની બીકના કારણે ઘોડીવાળો પોતાની ઘોડી લઈને લગ્ન અધવચ્ચે છોડીને ભાગી ગયો હતો. એ પછી દલિત વરરાજાએ જીપમાં બેસીને જાન લઈને લગ્નમંડપ સુધી જવું પડ્યું હતું. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, ત્યારે પોલીસ હાજર હોવા છતાં દલિત વરરાજા ઘોડી પર બેસીને વરઘોડો નહોતા કાઢી શક્યા. જે કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ કઈ હદે કથળી ગઈ હશે તેનો ખ્યાલ આપે છે.    

મનુવાદી મીડિયાએ માથાભારે લોકોની જાતિ છુપાવી

આ આખી ઘટનાના રિપોર્ટિગમાં સૌથી પહેલા ઉડીને આંખે વળગે તેવી વાત એ છે કે, મનુવાદી મીડિયાએ હુમલાખોર તત્વો કઈ જાતિના છે તે છુપાવી રાખ્યું હતું. ખબરઅંતર.કોમે આ ઘટનાના અનેક મીડિયા રિપોર્ટ ચેક કર્યા પરંતુ ક્યાંય પણ હુમલાખોર તત્વોની જાતિનો ઉલ્લેખ જોવા મળ્યો નહોતો. જે સ્પષ્ટ કરે છે કે આ દેશનું મીડિયા દલિત વિરોધી છે અને મનુવાદી-જાતિવાદી તત્વો ગમે તેટલો મોટો ગુનો કરે, કૌભાંડ આચરે કે જઘન્ય કૃત્ય કરે તો પણ સતત તેને છાવરવાનું કામ કરે છે. અગાઉ પણ અનેક વખત એવું બન્યું છે કે, મનુવાદી મીડિયાએ દલિત યુવતીઓ પર થયેલા બળાત્કાર, હત્યાના કેસોમાં પણ આરોપીઓની જાતિ, અટક છુપાવી રાખી હોય. આવા તત્વોને ખૂલ્લા પાડવા માટે જરૂરી છે કે બહુજનોનું પોતાનું મીડિયા મજબૂત હોય.

આ પણ વાંચો: રાજપૂતોએ દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો, અનેક જાનૈયા ઘાયલ

પોલીસે આ ઘટના અંગે કંપનીના કોન્ટ્રાક્ટર સંજય પટેલની ધરપકડ કરી છે. આ ઘટનાએ એકવાર ફરી સફાઈ કર્મચારીઓની સુરક્ષાનો મુદ્દો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સામાજિક સંગઠનો અને એનજીઓએ સફાઈ કર્મચારીઓને યોગ્ય સુરક્ષા સાધનો પૂરા પાડવા અને તેમના જીવનની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાની માગ કરી છે. અમદાવાદની અંબિકા કોર્પોરેશન કંપનીને પાટડી નગરપાલિકા દ્વારા ગટર સફાઈનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું. ઘટના બાદ મૃતકોના પરિવારજનોએ લાશ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી પાંચ માગણીઓ રજૂ કરી હતી. જેમાં પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી અને આર્થિક સહાયનો સમાવેશ થાય છે. મોડી રાત્રે તંત્રે માગણીઓ સ્વીકારતા પરિવારજનોએ બંને યુવાનોનો મૃતદેહનો સ્વીકાર્યો હતો.

પૂર્વ અને વર્તમાન ધારાસભ્યે શું કહ્યું?

આ મામલે દસાડાના પૂર્વ ધારાસભ્ય નૌશાદ સોલંકીએ જણાવ્યું હતું કે, બંને યુવકો પાણીના સંપ અંદર ઉતરીને કામ કરવા જતા ગૂંગળાઈને મોતને ભેટ્યાં હતા. હું સરકાર પાસે માંગણી કરૂ છું કે, મૃતકોને રૂ.10-10 લાખની સહાય કરવામાં આવે અને એમના પરિવારના એક વ્યક્તિને સરકારી નોકરી આપવામાં આવે. સરકારે અનેક વખત કહ્યું છે કે, ગુજરાતમાં મેન્યુલ સ્કેવેન્જંગ બંધ થઈ ગયુ છે. પરંતુ એ વાત ખોટી છે.

બીજી તરફ દસાડાના ધારાસભ્ય પી. કે. પરમારે કહ્યું હતું કે, મારે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ સાથે વાત થઇ છે. તેમણે આ ઘટના અંગે પરિવારજનોને સાંત્વના પાઠવવાની સાથે જરૂરી સહાય આપવાની સાથે આજનો એમનો કાર્યક્રમ રદ કર્યો છે. અને સાથે આ ઘટનામાં દોષિત વ્યક્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની પણ હૈયાધારણા આપી છે.

જયેશના 6 મહિના પહેલા લગ્ન થયા હતા, પત્ની સગર્ભા છે

મંગળવારે સવારે કુંડી સાફ કરવા ઉતરેલો 17 વર્ષના ચિરાગ પાટડીયા ગુંગળાઈને બેભાન થઇ જતા એને બચાવવા જતા કુંડીમાં ઉતરેલો 24 વર્ષનો જયેશ પાટડીયા પણ ગુંગળાઈને ઢળી પડ્યો હતો. અને બંને આશાસ્પદ યુવાનોના ઘટનાસ્થળે જ કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા હતા. પાટડી નગરપાલિકામા સફાઈ કામદાર તરીકે કામ કરતા ભરત પાટડીયાના 24 વર્ષના પુત્ર જયેશ પાટડીયાના તો છ માસ અગાઉ જ લગ્ન થયા હતા. અને એની પત્ની ગર્ભવતી છે. જયેશનું ગેસ ગળતરથી મોત નિપજતા પરિવાર પર આભ તૂટી પડ્યું છે. બંને મૃતકોના પરિવારજનોની રોકકળ અને આક્રંદથી વાતાવરણ ગમગીન બની ગયું હતું. બંનેને જ્યારે પાટડી સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે લાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ મૃત હાલતમાં જ હતા. જેમાં કેમિકલ રિએક્શન અને પેટ અને ફેફસા સુધી ગટરનું પાણી ઘૂસી જતા બંને મોતને ભેટ્યા હતા. હાલ આ ગટરના પાણીના કેમિકલ એનાલિસિસમાં રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ સાચી હકીકત સામે આવશે.

દસાડા અનુસૂચિત જાતિ સમાજ એક્શન મોડમાં

આ ઘટનામાં દસાડા તાલુકા સમસ્ત અનુસૂચિત જાતિ સમાજ દ્વારા પાટડી નાયબ કલેક્ટર પાસે પાંચ માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. જેમાં મૃતકના પરિવારજનોને રૂ. એક-એક કરોડનું વળતર, બંને મૃતકોના પરિવારના એક સભ્યને સફાઈકામ સિવાયની કાયમી નોકરી, ભવિષ્યમાં આવી ઘટના ન બને એની બાહેંધરી અને સલામતી કિટની વ્યવસ્થા કરવી, પાટડી ખાતેનો મુખ્યમંત્રીનો કાર્યક્રમ રદ કરવો અને ચીફ ઓફિસર, સેનેટરી ઓફિસર અને કોન્ટ્રાક્ટર વિરુદ્ધ એફઆઈઆર કરવી. જેમાં કલેક્ટર કેયુર સી. સંપટ અને જિલ્લા પોલીસ વડા ડો. ગિરીશ પંડ્યા દ્વારા તમામ માંગણીઓ સ્વીકારવાની સાથે હાલ પાટડી નગરપાલિકાના ચીફ ઓફિસર મોસમ પટેલ, સેનેટરી ઇન્સ્પેક્ટર હર્ષદ અને કોન્ટ્રાકટર સંજય વિરુદ્ધ એફઆઈઆર પર કરી દેવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: 15 વર્ષમાં 75 લોકો ગટરમાં ગૂંગળાઈ મર્યા, સજા ફક્ત 1 ને થઈ

ઘટના બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ જાતિવાદ માટે કુખ્યાત ઉત્તરપ્રદેશની છે. અહીંના બલરામપુરના રાજઘાટ કાકડા ગામમાં 20 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ એક ગામની દલિત મહિલા સરપંચે આરોપ લગાવ્યો છે કે, તેમણે ગામની એક દલિત મહિલાના મૃત્યુ બાદ અંતિમવિધિ માટે લાકડાની વ્યવસ્થા કરાવી હતી. જેના કારણે બાજુના ગામના સરપંચે તેમના ઘર સામે જેસીબી મશીનથી મસમોટો ખાડો ખોદાવીને તેમનો અવરજવરનો રસ્તો જ બંધ કરી દીધો હતો. આ મામલે દલિત મહિલા સરપંચે પોલીસ ફરિયાદ કરતા એસપીએ તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

પોલીસ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ ઘટના રાજઘાટ કાકરા ગામમાં બની હતી. બફવા ગામની દલિત મહિલા સરપંચ સુનિતા દેવીએ રાજઘાટ કાકરા ગામના સરપંચ સુનિલ સિંહ પર જમીન પર દબાણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આરોપ છે કે સુનીલ સિંહે સુનિતા દેવીના ઘરની સામે ખાડો ખોદી નાખ્યો અને તેમના પરિવારનો ઘરે આવવા-જવાનો રસ્તો બંધ કરી દીધો.

આખા મામલામાં એક દલિત મહિલાની અંતિમવિધિમાં સરપંચ સુનિતા દેવીએ કરેલી મદદ જવાબદાર હોવાનું કહેવાય છે. આખો વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ગત શનિવારે સોહનલાલ નામનો એક દલિત સુનિતા દેવી પાસે તેની પત્નીની અંતિમવિધિ માટે લાકડા માંગવા માટે આવ્યો હતો. સુનિતા દેવીએ મેવાલાલ નામના એક માણસને કહીને ગામના તળાવ પાસે આવેલા ઝાડમાંથી સૂકી ડાળીઓ તોડીને સોહનલાલને મદદ કરવા કહ્યું હતું. જેનો બાજુના ગામના સરપંચ સુનીલ સિંહે આવીને વિરોધ કર્યો હતો અને મેવાલાલને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી અપમાન કર્યું હતું.

મેવાલાલે દાવો કર્યો હતો કે તેણે અંતિમ સંસ્કાર માટે લાકડા એકઠા કરી રહ્યાં હોવાની વાત કહી હતી તેમ છતાં સુનીલ સિંહે લાકડા લઈ જવા દીધા નહોતા. 

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ ઘટના પછી સુનિલ સિંહે બફવા ગામમાં દલિત સરપંચ સુનિતા દેવીના ઘર સામેની જમીનને ખળું જાહેર કરીને ત્યાં જેસીબી મશીનથી 100 મીટર લાંબી અને 8 ફૂટ ઊંડી ખાઈ ખોદી નાખી હતી. જેના કારણે સુનિતા દેવીના પરિવારને ચાલવાનો રસ્તો બંધ થઈ ગયો હતો.

સુનિતા દેવી અને તેમના પરિવારે આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમણે આ અંગે શહેર પોલીસ સ્ટેશન અને મુખ્યમંત્રી પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવી છે પરંતુ હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.

અધિક પોલીસ અધિક્ષક (ASP) નમ્રતા શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદ મળી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

દરમિયાન, આરોપી સુનિલ સિંહે પોતાના બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે, આ જમીન તેમના ગામની હદમાં છે અને તેને ગામના ખળાં તરીકે જાહેર કરવાનો અમને હક હોવાથી અમે ત્યાં ખાડો ખોદી વાડ કરવા માંગીએ છીએ. આખો મામલો સ્પષ્ટ રીતે દ્વેષભાવનાથી પ્રેરિત હોવા છતાં આરોપી સુનિલ સિંહે નફ્ફટ થઈને સુનિતા દેવી સાથે કોઈ વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટ હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: ધર્મ પરિવર્તન કરનાર શખ્સની સ્થાનિકોએ અંતિમક્રિયા ન થવા દીધી

મધ્યપ્રદેશના ભિંડના ગોહડની ઘટના

મામલો આદિવાસીઓ પર સૌથી અત્યાચાર થાય છે તે મધ્યપ્રદેશનો છે. અહીં ભિંડ જિલ્લાના ગોહડ તાલુકામાં એક સરકારી કારકુન (બાબુ) એ એક દલિત મહિલા પર હુમલો કર્યો અને તેને જૂતાથી માર માર્યો હતો. મહિલા કોઈ સરકારી કામ માટે તાલુકા કચેરી પહોંચી હતી, જ્યાં તેની સાથે ક્લાર્કે જાહેરમાં દુર્વ્યવહાર કર્યો હતો.

લોધે કી પાલી ગામની રહેવાસી 55 વર્ષીય દીપા જાટવ સોમવારે સરકારી દસ્તાવેજો સંબંધિત કોઈ કામ માટે ગોહડ તાલુકા કચેરી પહોંચી હતી. તેણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે અહીં ફરજ પર હાજર ક્લાર્ક નવલ કિશોર ગૌરે અગાઉ તેનું આ નાનકડું કામ કરી આપવા માટે પણ લાંચ લીધી હતી, પરંતુ તેમ છતાં કામ કરી આપ્યું નહોતું. જ્યારે મહિલાએ વિરોધ કર્યો અને તેના કામ વિશે પૂછ્યું, ત્યારે ક્લાર્કે તેની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવાનું શરૂ કર્યું.

મનુવાદી ક્લાર્કે જાહેરમાં થપ્પડ મારી ચપ્પલથી હુમલો કર્યો

દલિત મહિલાએ જ્યારે પોતાના કામને લઈને સ્પષ્ટતા માંગી તો મનુવાદી ક્લાર્ક નવલકિશોર ગૌડ ઉશ્કેરાઈ ગયો હતો અને તેણે પહેલા મહિલાને થપ્પડ મારી અને પછી પોતાનું ચંપલ કાઢીને માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. મહિલા ચીસો પાડતી રહી, પરંતુ ત્યાં હાજર અન્ય લોકો પ્રેક્ષક બની રહ્યા અને કોઈએ તેને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો નહોતો. આ ઘટના દરમિયાન મહિલાને ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી. માહિતી મળતાં જ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ અને ઘાયલ મહિલાને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરી. ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, મહિલાના ચહેરા અને શરીર પર ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે અને તેની સારવાર ચાલી રહી છે.

સોશિયલ મીડિયામાં વીડિયો વાયરલ થતા મામલો સામે આવ્યો

આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે આ ઘટનાનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો. વીડિયોમાં, ક્લાર્ક દીપા જાટવને થપ્પડ મારતો અને ચંપલથી હુમલો કરતો જોઈ શકાય છે. વીડિયો સામે આવ્યા બાદ વહીવટીતંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું.

ગોહડના એસડીએમ પરાગ જૈને જણાવ્યું કે ઘટનાનો વીડિયો જોયા પછી તેમણે કલેક્ટરને આ અંગે જાણ કરી હતી. ભિંડ કલેક્ટર સંજીવ શ્રીવાસ્તવે આરોપી ક્લાર્ક નવલ કિશોર ગૌડને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરી દીધો હતો. સસ્પેન્શન દરમિયાન તેમને અંડોરી તાલુકામાં મોકલી દેવામાં આવ્યો છે.

પોલીસે કેસ નોંધી તપાસ શરૂ કરી

પોલીસે આરોપી ક્લાર્ક વિરુદ્ધ હુમલાની કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. પોલીસ અધિક્ષક અસિત યાદવે ખાતરી આપી છે કે સમગ્ર કેસની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવામાં આવશે અને ગુનેગારને કડક સજા આપવામાં આવશે. પીડિત મહિલા દીપા જાટવનું કહેવું છે કે નવલ કિશોર ગૌડે તેના સરકારી કામ માટે લાંચ માંગી હતી જે તેણે આપવી પડી હતી, પરંતુ ગૌડે ન તો તેનું કામ કર્યું કે ન પૈસા પરત કર્યા. જ્યારે તેણે ગૌડને તેનું કામ કરવાનું કહ્યું, ત્યારે તેણે અપશબ્દો કહ્યાં અને પછી તેને માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

આ પણ વાંચો: 'આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ' એમ કહી દેતા આચાર્યે દલિત વિદ્યાર્થિનીને ફટકારી

પચેરી કલાં પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જે જણાવ્યું કે ડ્રાઇવરના શરીર પર ઈજાના નિશાન હતા. તેના સાથીને પણ માર મારવામાં આવ્યો હતો. બંનેની પચેરી સીએચસી (ઝુઝનું) ખાતે તબીબી તપાસ કરવામાં આવી છે.

દલિત ડ્રાઈવરે ફરિયાદમાં શું કહ્યું?

દલિત ડ્રાઈવરે રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે, “હું સિકર જિલ્લાના ખંડેલા વિસ્તારના કોટડી ગામનો રહેવાસી છું. બે દિવસ પહેલા, ૧૮ જાન્યુઆરીના રોજ હું ટ્રેક્ટર લઈને મેઘપુર (ઝુઝનું) માં વિનોદ યાદવના ઈંટના ભઠ્ઠામાં ઈંટો લેવા ગયો હતો. ટ્રેક્ટર લોડ કર્યા પછી પૈસા વિનોદના એકાઉન્ટન્ટને આપવામાં આવ્યા. એ પછી, જ્યારે તે માટલામાંથી પાણી પીવા ગયો ત્યારે ભઠ્ઠા માલિક વિનોદ યાદવ ત્યાં આવી પહોંચ્યો. તેણે આવતાની સાથે જ મને લાત મારી. એ પછી વિનોદ, મુનીમ, બલરાજ અને અન્ય એક વ્યક્તિ મને કારમાં બેસાડીને રેવાડી (હરિયાણા) લઈ ગયા. ત્યાં તેમણે આખી રાત મને માર્યો. રાત્રે ઓનલાઈન પૈસા મંગાવ્યા. એ પછી, ૧૯ જાન્યુઆરીની સવારે ભઠ્ઠામાં ફરી મને ભઠ્ઠા પર લઈ આવ્યા અને એક રૂમમાં બંધ કરી દીધો.

સાથી ડ્રાઈવરને પણ થપ્પડ મારી

પીડિત ચીમનલાલના સાથી ડ્રાઇવર પરમેશ્વરે કહ્યું કે મેં આરોપીને માર મારતા અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. મેં તેને કહ્યું કે મેં હું એક માટલાને અડ્યો છું, હું તેની સામે તમને પાંચ માટલાં લાવી આપીશ. તો તેઓ મને પણ મારવા લાગ્યા અને મને ખેતરમાં બનેલા રૂમમાં બંધ કરી દેવામાં આવ્યો. એ પછી, તેઓ અમારા પરિચિતોને ફોન કરીને એક લાખ રૂપિયાની ખંડણી માંગવા લાગ્યા. રાત્રે ફોનપે દ્વારા 20 હજાર રૂપિયા આપ્યા. એ પછી સવારે બાકીની રકમ ચૂકવી દેવાની શરતે તેઓ સવારે 4 વાગ્યે મને ભઠ્ઠા પર પાછો લાવ્યા.

ટ્રેક્ટર ટ્રોલી ખાલી કરાવી દેવામાં આવી અને સવારે ૬ વાગ્યે મારો ભાઈ રામેશ્વર એક લાખ રૂપિયા લઈને આવ્યો અને ભઠ્ઠાના માલિકને આપી દીધા. એ પછી મને છોડ્યો. એ દરમિયાન ચીમનલાલ પણ ત્યાંથી ભાગી ગયો.

બેલ્ટથી નિર્દયતાથી માર મારવામાં આવ્યો

ટ્રેક્ટર માલિક બલદેવ મીણાએ આ બાબતે જણાવ્યું કે હતું કે, મને રાત્રે 2 વાગ્યે (19 જાન્યુઆરી) ફોન આવ્યો અને 1 લાખ 12 હજાર રૂપિયા લાવવાનું કહેવામાં આવ્યું. મારા ફક્ત ૧૬,૯૦૦ રૂપિયા બાકી હતા. ચીમનલાલના ફોન પરથી ભઠ્ઠા માલિકનો ફોન આવ્યો અને મને ચીમનલાલના ચીસો પાડવાનો અને બૂમો પાડવાનો અવાજ પણ સંભળાયો. બેલ્ટથી માર મારવામાં આવ્યો હોવાથી તેની આખી પીઠ લાલ થઈ ગઈ હતી. બુહાના ડીએસપી નોપારામ ભાકરે કહ્યું - માટલામાંથી પાણી પીતી વખતે મારપીટનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. અન્ય ડ્રાઇવરોને કેમ માર મારવામાં આવ્યો તે તપાસનો વિષય છે. પીડિત દલિત ડ્રાઈવરની પૂછપરછ થઈ શકી નહીં. તે સારવાર માટે ગયો હતો. તેની પૂછપરછ અને તપાસ બાદ જ મામલો સ્પષ્ટ થશે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદી તત્વોએ દલિત યુવક પર મટનનું ગરમ પાણી રેડ્યું

મધ્યપ્રદેશના દેવાસના હાથલોઈ ગામની ઘટના

મામલો મધ્યપ્રદેશના દેવાસ જિલ્લાના હાથલોઈ ગામનો છે. અહીં એક દલિત મહિલા સરપંચને મંદિરમાં પ્રવેશતા અટકાવવામાં આવ્યા હતા. સરપંચે આરોપ લગાવ્યો છે કે ભાજપના નેતાઓએ તેમને મંદિરમાં જતા અટકાવ્યા હતા. ઘટનાની માહિતી મળતા જ કોંગ્રેસના પ્રદેશ પ્રમુખ જીતુ પટવારી મહિલાને મંદિરમાં લઈ ગયા અને દર્શન કરાવ્યા. પટવારીએ આનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો છે.

તમે હિંદુ નથી, મંદિરમાં ન આવોઃ ભાજપના નેતાઓ

દલિત સરપંચનો આરોપ છે કે તેમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે તમે હિન્દુ નથી, તેથી મંદિરમાં ન આવો. આ મામલામાં જે રીતે ભાજપના નેતાઓના નામ બહાર આવી રહ્યા છે તેણે ભાજપના ચાવવાના અને બતાવવાના દાંત જુદા હોવાનું પણ સામે લાવી દીધું છે. એક બાજુ પીએમ મોદી અને યોગી આદિત્યનાથ કુંભ મેળામાં સમરસતાનો પ્રચાર કરીને દલિતો, આદિવાસીઓને હિંદુ વોટબેંકમાં જોડવા મથી રહ્યાં છે, બીજી તરફ ભાજપના નેતાઓ તેમની અસલી સવર્ણ માનસિકતાનું પ્રદર્શન કરતા જરાય ખચકાતા નથી. દેશમાં દરરોજ આભડછેટ અને દલિત અત્યાચારના અનેક કિસ્સાઓ બને છે, જેમાં ભાજપના નેતાઓ દલિતોને ન્યાય મળે અને આરોપીઓને કડકમાં કડક સજા થાય તે માટે જરાય પ્રયત્ન નથી કરતા.

આ બધું સરેરાશ દલિત હવે સમજવા માંડ્યો છે. પરિણામે આરએસએસ અને ભાજપના નેતાઓ પરથી તેમનો વિશ્વાસ દિન પ્રતિદિન ઉઠતો જઈ રહ્યો છે. ભાજપના ટોચના નેતાઓ સમરસતાની વાતો કરે છે, બીજી તરફ તેમના નીચલા સ્તરના નેતાઓ દલિતો પર અત્યાચાર કરે છે, દલિતોને મંદિરોમાં પ્રવેશતા અટકાવી રહ્યા છે. જે ભાજપની બેવડી નીતિઓને ખૂલ્લી પાડે છે.

કોંગ્રેસના નેતા જીતુ પટવારી મહિલાને મંદિરમાં લઈ ગયા

આ ઘટનાની જાણ થતા જ મધ્યપ્રદેશ કોંગ્રેસના નેતા જીતુ પટવારી દલિત મહિલા સરપંચની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા અને તેમણે મહિલાનું સમર્થન કરીને તેને મંદિરમાં લઈ ગયા હતા અને તેને દર્શન કરાવ્યા હતા. આ ઘટનાનો વીડિયો ઉતારીને તેમણે શેર કર્યો હતો. જીતુ પટવારીના આ પગલાંથી દલિત મહિલા રાજી થઈ હતી અને સમાજમાં સંદેશ પણ ગયો કે અસમાનતા અને ભેદભાવ સામેની લડાઈ હજુ પણ ચાલું છે.

પોલીસને કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી

જીતુ પટવારીએ સ્થાનિક પોલીસ અને વહીવટી તંત્રને આ ઘટના પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા સૂચના પણ આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ સાથે તેની જાતિ, ધર્મ કે સામાજિક દરજ્જાના આધારે ભેદભાવ ન થવો જોઈએ. જો કોઈ આવું કરે છે તો તેમની સામે કડકમાં કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેમણે પોલીસને આ મામલે કડક કાર્યવાહી કરવા અને અન્ય કોઈ વ્યક્તિને આવી પરિસ્થિતિનો સામનો ન કરવો પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી હતી.

દલિતો સાથે ભેદભાવ હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે

આ ઘટના ભારતમાં હજુ પણ અસ્તિત્વમાં રહેલી સામાજિક અસમાનતા તરફ ઈશારો કરે છે. દેશમાં ઘણી જગ્યાએ, ખાસ કરીને ધાર્મિક સ્થળોએ દલિતોને તેમના બંધારણીય અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. તે ફક્ત એક મંદિર પૂરતું મર્યાદિત નથી પરંતુ તે તમામ સામાજિક અવરોધોને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે સમાજના પછાત વર્ગોને તેમના મૂળભૂત અધિકારોથી વંચિત રાખે છે.

આ પણ વાંચો: દલિત મહિલા સરપંચ ને ઉપસરપંચ-તલાટીએ બેસવા ખુરશી ન આપી

કુંભમેળો ચાલી રહ્યો છે તે પ્રયાગરાજની ઘટના

પ્રયાગરાજમાં ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના એક અધિકારી પર પોલીસે હુમલો કર્યો હોવાની ઘટના સામે આવી છે. પ્રયાગરાજના ઝૂંસી પોલીસ સ્ટેશનમાં આ બનાવ પ્રકાશમાં આવ્યો છે. એ પછી લાજ બચાવવા માટે ત્રણ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર અને એક કોન્સ્ટેબલ સહિત ચાર પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

મનોજ પાસી, જેઓ ઉત્તરપ્રદેશ એસસી મોરચાના સહ-ખજાનચી છે, તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે જ્યારે તેઓ તેમના ભાઈના ઘરનું બાંધકામ રોકવાનું કારણ પૂછવા પોલીસ સ્ટેશન ગયા ત્યારે સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર (એસએચઓ) ઉપેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહ અને છ અન્ય પોલીસકર્મીઓએ તેના પર હુમલો કર્યો હતો.

આ ઘટના બાદ શહેરના મેયર, ધારાસભ્ય અને વિવિધ પક્ષના અધિકારીઓ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા અને દોષિત અધિકારીઓ સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી.

પોલીસનું શું કહેવું છે?

આસિસ્ટન્ટ કમિશનર ઓફ પોલીસ (ACP) વિનાલ કિશોર મિશ્રાએ પુષ્ટિ કરી છે કે ચારેય પોલીસકર્મીઓને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. જો કે, SHO સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. હુમલાના આરોપો અંગે એસીપી મિશ્રાએ કહ્યું કે તપાસ બાદ જ તેની પુષ્ટિ થશે.

બીજી તરફ ફરિયાદી મનોજ પાસીએ જણાવ્યું હતું કે તેમના ભાઈ રોશન લાલે ચાર વર્ષ પહેલાં તેમના ઘરની નજીક જમીન ખરીદી હતી અને બાઉન્ડ્રી વોલ લંબાવી રહ્યા હતા, જેનો પડોશીઓ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેણે કહ્યું કે, પોલીસે આવીને અમારું કામ અટકાવી દીધું હતું અને અમારું અપમાન કર્યું હતું. બુધવારે બપોરે તેઓ પોલીસ સ્ટેશન ગયા અને પ્રતિબંધની માન્યતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા, અને આગ્રહ કર્યો કે આ મામલો સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) દ્વારા ઉકેલવો જોઈએ કારણ કે તે મહેસૂલનો મામલો છે. 

જો કે, તેના આ સવાલો પૂછવા પર SHO ઉપેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહ, SI સંતોષ સિંહ અને અન્ય લોકો ઉશ્કેરાઈ ગયા હતા અને તેને એક રૂમમાં ખેંચીને લઈ ગયા અને બેભાન થઈ ગયા ત્યાં સુધી માર માર્યો, ત્યારબાદ તેને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો.

ડીસીપી શું કહે છે?

મનોજે આ ઘટનાની જાણ ડીસીપી અભિષેક ભારતીને પણ કરી હતી, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ એફઆઈઆર નોંધાઈ નથી. ડીસીપીએ જણાવ્યું હતું કે, ચાર પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ કુંભમેળાની ફરજને કારણે SHO સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. (મતલબ દલિત પર અત્યાર ભલે થાય, કુંભની ફરજ પરથી એક માણસને દૂર ન કરી શકાય? ભાજપના જ કોઈ સવર્ણ નેતા પર આ રીતે હુમલો થયો હોત તો પણ પોલીસ આ જ જવાબ આપત?)

સત્તાપક્ષમાં હોવા છતાં એસસી મોરચાના પદાધિકારીને ન્યાય નથી મળતો?

રાજ્ય ભાજપ એસસી મોરચાના પ્રમુખ રામચંદ્ર કનૌજિયાએ આ હુમલાની નિંદા કરતા કહ્યું, “જ્યાં સુધી દોષિત પોલીસકર્મીઓને સજા ન થાય અને દલિત પર અત્યાચાર કરવા બદલ તેમની સામે કેસ નોંધવામાં ન આવે ત્યાં સુધી અમે શાંત નહીં બેસીએ. મનોજ પાસીએ કોઈ ગુનો કર્યો નહોતો. તેમની સાથે એવું વર્તન કરવામાં આવ્યું જેવું કોઈ કુખ્યાત આરોપી સાથે પણ નથી કરવામાં આવતું. તે ગંભીર રીતે ઘાયલ હતો અને બરાબર બોલી પણ શકતો નહોતો.”

મનોજની પત્ની સન્નો દેવીએ પણ પોલીસ પર દુર્વ્યવહાર અને ઉત્પીડનનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે સબ-ઇન્સ્પેક્ટર વિપિન યાદવે તેમનો હાથ મચકોડ્યો હતો, તેમનો મોબાઇલ ફોન છીનવી લીધો હતો અને તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર પણ કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: મને મારા જ પક્ષના ધારાસભ્યથી જીવનું જોખમ છેઃ ભાજપના દલિત નેતા

ઘટના પેરિયારની ભૂમિ તમિલનાડુની છે. અહીંના મદુરાઈમાં એક દલિત યુવક પર અત્યાચારની બર્બરતાપૂર્ણ ઘટના સામે આવી છે. જાતિવાદી તત્વોએ દલિત યુવક પર એક 6 વર્ષના બાળકની હાજરીમાં જાહેરમાં માથે પેશાબ કર્યો હતો. એટલું જ નહીં ટોળાંએ તેને ઢોર માર પણ માર્યો. આ મામલે પોલીસે 6 યુવાનો વિરુદ્ધ ગુનો નોંધ્યો છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. જૂની અદાવતને કારણે યુવકને માર મારવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ ૧૭ વર્ષના દલિત યુવકને માર મારીને આરોપીઓએ તેને બધાં લોકોના ચરણ સ્પર્શ કરવાની ફરજ પાડી હતી. દલિત યુવકે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે 6 વર્ષના બાળકની હાજરીમાં તેના પર પેશાબ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, પોલીસે પેશાબના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે.

આ ઘટના 16 જાન્યુઆરીની હોવાનું કહેવાય છે. યુવક રાજ્યના સંગમપટ્ટી ગામનો વતની છે. તેની ફરિયાદના આધારે, પોલીસે શનિવારે છ આરોપીઓ સામે ભારતીય દંડ સંહિતાની સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો હતો.

અહેવાલો અનુસાર, નીલમ કલ્ચરલ સેન્ટર નામના એક NGOએ આ ઘટનાની નિંદા કરી છે. એનજીઓએ પોલીસ પર કેસ નોંધવામાં વિલંબ કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. શનિવારે, 17 વર્ષનો પીડિત દલિત યુવક VCK ના સભ્યો અને વકીલ સાથે DSP ઓફિસ પહોંચ્યો હતો. પીડિત યુવકે કહ્યું, 'ગયા મહિને અમારા ગામમાં એક તહેવાર ઉજવાઈ રહ્યો હતો, તે દરમિયાન મારી જાતિને કારણે લોકોના એક જૂથ દ્વારા મને હેરાન કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમણે મારા પરિવાર વિરુદ્ધ પણ હોબાળો મચાવ્યો હતો.'

તેણે આગળ કહ્યું, 'મને કેરળમાં રહેતા ડર લાગતો હતો. હાલમાં જ હું પોંગલનો તહેવાર હોવાથી ગામમાં પાછો આવ્યો છું. યુવકનું કહેવું છે કે આ સમગ્ર મામલે શાંતિ જાળવવા છતાં આરોપીઓ તેને ગામના સૂમસામ વિસ્તારમાં ખેંચીને લઈ ગયા હતા અને તેની સાથે બર્બરતા આચરી હતી.

દલિત યુવકે કહ્યું, 'એ પછી તે લોકોએ મને માર માર્યો અને જાતિસૂચક અપશબ્દો બોલીને મને બધાંને પગે લાગી માફી માગવા માટે દબાણ કર્યું હતું. મેં કશું ખોટું નહોતું કર્યું છતાં એ લોકોએ એક ૬ વર્ષના બાળકની હાજરીમાં મારા પર પેશાબ કર્યો હતો અને મને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. આ હુમલામાં હું ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈ ગયો હતો અને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો હતો. પોલીસનું કહેવું છે કે આ મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચો: બ્રાહ્મણ શિક્ષકોએ દલિત વિદ્યાર્થી, તેના ભાઈ પાસે પગ ધોવડાવી માફી મગાવી

મહિલા ખેરી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવતા એક ગામની રહેવાસી છે. તેણે આરોપ લગાવ્યો છે કે હુમલાખોરોએ તેના પર તીક્ષ્ણ હથિયારથી હુમલો કર્યો હતો, જેના કારણે તેના જમણા હાથમાં ઊંડા ઘા પડી ગયા હતા. મહિલાને બચાવવાનો પ્રયાસ કરનાર અન્ય એક પુરુષ પર આરોપીઓએ દંતાળીથી હુમલો કરતા તેની ડાબા હાથની આંગણી કપાઈ ગઈ હતી. આ ઘટના બુધવારે સાંજે બની હતી અને ગુરુવારે FIR નોંધવામાં આવી હતી.

સ્ટેશન હાઉસ ઓફિસર (SHO) સંતોષ કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આરોપીઓ પર ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે, જેમાં કલમ 191(2): રમખાણો, કલમ 191(3): ઘાતક હથિયારથી ઇજા પહોંચાડવી રમખાણો કરવા કલમ 115(2): સ્વેચ્છાએ નુકસાન પહોંચાડવું, કલમ 352: શાંતિનો ભંગ કરવાના ઈરાદાથી ગુસ્સે ભરાઈને અપમાનજનક કૃત્ય કરવું, કલમ 76: સ્ત્રીના કપડાં ઉતારવાના ઈરાદાથી હુમલો અથવા ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ કરવો વગેરે કલમો સામેલ છે. 

આ ઉપરાંત, અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ (એટ્રોસિટી એક્ટ) ની જોગવાઈઓ પણ લાગુ કરવામાં આવી છે. એસએચઓએ વધુમાં જણાવ્યું કે આરોપીઓ હાલમાં ફરાર છે અને તેમને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

આ જઘન્ય ઘટનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં આક્રોશ ફેલાયો છે અને સ્થાનિકો ઝડપી ન્યાય અને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી રહ્યા છે. અધિકારીઓએ આ કેસની સંપૂર્ણ તપાસ કરવાની અને પીડિત મહિલા અને તેના પરિવારની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની ખાતરી આપી છે.

આ પણ વાંચો: આદિવાસી મહિલાઓને ઝાડ સાથે બાંધી ‘જય શ્રી રામ’ના નારા લગાવડાવ્યા

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર ગણાતા યુપીનો છે. અહીં મુરાદાબાદમાં એક દલિત સગીરા પર બળાત્કારનો મામલો સામે આવ્યો છે. સગીરા કચરો ફેંકવા માટે ઘરની બહાર નીકળી હતી, ત્યારે અન્ય સમાજના એક યુવકે તેનું અપહરણ કર્યું હતું અને ચાલતી કારમાં તેના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. એટલું જ નહીં, આરોપીએ કિશોરીના અશ્લીલ ફોટા પણ પાડ્યા છે. પીડિતાના પિતાની ફરિયાદના આધારે પોલીસે કેસ નોંધીને આરોપીની શોધ શરૂ કરી છે. પોલીસે આરોપીઓને વહેલી તકે ધરપકડ કરવાની ખાતરી પણ આપી છે.

બળાત્કાર બાદ પીડિતાની વાંધાજનક તસવીરો લીધી

મામલો મુરાદાબાદના ઠાકુરદ્વારા પોલીસ સ્ટેશનના શરીફનગર પોલીસ ચોકીનો છે. અહીં મંગળવારે એક 16 વર્ષની દલિત સગીરા તેના ઘરમાંથી કચરો ફેંકવા માટે બહાર ગઈ હતી ત્યારે લગભગ 10 વાગ્યે પાનુવાલા ગામનો રહેવાસી રાશિદ સ્કોર્પિયો કારમાં ત્યાં આવ્યો હતો અને તેનું અપહરણ કરીને કારમાં લઈ ગયો. 

સગીરાના પિતાએ આપેલી ફરિયાદ મુજબ, તે સમયે કારમાં બીજા ઘણાં લોકો હતા. આરોપીએ કિશોરી પર ચાલતી કારમાં બળાત્કાર ગુજાર્યો. પિતાએ આ બાબતે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસે આરોપી વિરુદ્ધ નામજોગ ગુનો નોંધ્યો છે અને તેની શોધખોળ ચાલી રહી છે. આ ઉપરાંત, કારમાં સવાર અન્ય લોકોની પણ શોધખોળ ચાલુ છે. કહેવાય છે કે પીડિતા પર બળાત્કાર કર્યા પછી આરોપીએ તેની વાંધાજનક તસવીરો પણ લીધી હતી.

પીડિતાને સ્મશાનગૃહ બહાર ફેંકી આરોપી ભાગી ગયો

પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર આરોપીઓએ સગીરાને લગભગ બે કલાક સુધી કારમાં બંધક બનાવી રાખી અને તેના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો. ત્યારબાદ તેઓ તેને સ્મશાન બહાર ફેંકીને ભાગી ગયા. જેમ તેમ કરીને પીડિતા તેના ઘરે પહોંચી અને તેની માતાને ઘટના વિશે જણાવ્યું. એ પછી તેના પિતાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. સગીરાના પિતાએ જણાવ્યું કે તેમની પુત્રીએ કારમાં રાખેલા વિઝિટિંગ કાર્ડ પર આરોપી રાશિદનું નામ વાંચ્યું હતું. પોલીસે ભારતીય દંડ સંહિતાની ગંભીર કલમો અને POCSO હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે.

આ પણ વાંચો: ભાજપ નેતાના મેરેજ હોમમાં દલિત સગીરા સાથે ગેંગરેપ થયો?

લખનૌના બંદરિયા બાગ વિસ્તારમાં રેલ્વેની જમીન પર આવેલા દલિત સમુદાયના સેંકડો ઘરોને તોડી પાડવાની કાર્યવાહી ભીમ આર્મીના કારણે તરત બંધ કરવામાં આવી હતી. આ મકાનો ખાલી કરવા માટે રેલ્વે વહીવટીતંત્ર દ્વારા નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. જેની સામે ભીમ આર્મીના કાર્યકરોએ લડત માંડી છે.

મામલો શું છે?

લખનૌના બંદરિયા બાગ વિસ્તારમાં રેલ્વેની જમીન પર આવેલા દલિત સમાજના સેંકડો ઘરોને તોડી પાડવાની કાર્યવાહી મંગળવારે બંધ કરવામાં આવી હતી. આ મકાનો ખાલી કરવા માટે રેલ્વે વહીવટીતંત્ર દ્વારા નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. પરંતુ જેસીબી ચલાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં જ ચંદ્રશેખરની આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતાઓ અને કાર્યકરો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા અને તેમણે વહીવટીતંત્રને બુલડોઝર રોકવા દબાણ કર્યું.

આઝાદ સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરોએ ચેતવણી આપી

ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા ભીમ આર્મીના નેતાઓએ દલિત વસ્તી પર બુલડોઝર ચાલતા રોક્યું હતું અને વહીવટીતંત્રને ચેતવણી આપી હતી. વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં, ભીમ આર્મીના નેતાઓ કહી રહ્યાં છે કે, “ચલાવો બુલડોઝર, જોઈએ કેવી રીતે ચલાવો છો. મત માંગવા માટે મોટા મોટા નેતાઓ અહીંયા આવે છે. જેમણે લાઠીચાર્જ કર્યો, યાદ રાખજો 60 વર્ષ નોકરી કરવી પડે છે. ભૂલથી પણ જો ચંદ્રશેખર આઝાદ કે અમારા જેવા માથાફરેલ લોકો સામે આવી ગયા તો યાદ રાખજો બરાબરનો ઈલાજ કરીશું એ યાદ રાખજો.”

250 થી વધુ ઘરો જોખમમાં છે

બંદરિયા બાગમાં રેલ્વે ટ્રેક પર 250 થી વધુ ઘરો છે, જ્યાં દલિત સમાજના લોકો વર્ષોથી રહે છે. વહીવટીતંત્રે આ મકાનોને ગેરકાયદેસર જાહેર કરીને તોડી પાડવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ૧૬ જાન્યુઆરીએ બુલડોઝર કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ આઝાદ સમાજ પાર્ટી અને ભીમ આર્મીના હસ્તક્ષેપ બાદ આખી કામગીરીને અટકાવી દેવામાં આવી હતી. આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતાઓ અને કાર્યકરોએ રેલવે અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર પાસેથી સ્પષ્ટ માંગણી કરી છે કે જ્યાં સુધી આ પરિવારોનું પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના કે અન્ય કોઈ યોજના હેઠળ પુનર્વસન ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ પણ ઘર તોડી ન શકાય. સ્થળ પર હાજર વહીવટી અધિકારીઓએ ખાતરી આપી હતી કે પુનર્વસન પ્રક્રિયા વિના કોઈને બેઘર બનાવવામાં આવશે નહીં. હાલમાં બુલડોઝર ચલાવવાનું બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ રેલ્વે વહીવટીતંત્ર અને અસરગ્રસ્ત પરિવારો વચ્ચે વિવાદ ચાલુ છે. પીડિત દલિત પરિવારો વતી હાલ એકમાત્ર ભીમ આર્મી અને તેના નેતાઓ-કાર્યકરો જ સિસ્ટમ સામે માથું મારીને લડી રહ્યાં છે. ભીમ આર્મીની જય હો.

આ પણ વાંચો: જે જજોએ આ ઓર્ડર આપ્યો તેમાં કેટલાં SC-ST છે?

અવધ પ્રદેશની સેવા ભારતી શાળાઓના પ્રશિક્ષક રામજી સિંહે આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય સમજાવતા કહ્યું કે, "વિદ્યાર્થીઓને 'કુંભ દર્શન' માટે લઈ જવાનો ઉદ્દેશ્ય તેમને ભારતની સમૃદ્ધ પરંપરાઓ અને સંસ્કૃતિ તેમજ મહાકુંભના આધ્યાત્મિક પાસાંથી વાકેફ કરવાનો છે. આનાથી તેમને હિંદુમાંથી ખ્રિસ્તી બનતા અટકાવી શકાશે.”

10 વર્ષથી વધુ ઉંમરના આ દલિત વિદ્યાર્થીઓ કુંભમેળાના મુખ્ય સ્થળોની મુલાકાત લેશે, જેમાં આશ્રમ, અખાડા અને સંગમ ઘાટનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓનો સંગમ થાય છે. મેળાના સેક્ટર 9 માં તેમના રોકાણ માટે એક ખાસ કેમ્પ બનાવવામાં આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના અવધ વિસ્તારના ૧૪ જિલ્લાઓના લગભગ ૨,૧૦૦ વિદ્યાર્થીઓ તેમના માતાપિતા સાથે ૧૬ થી ૧૮ જાન્યુઆરી દરમિયાન આ ટુરમાં જોડાશે.

RSS ના પદાધિકારીએ શું કહ્યું?

RSSના એક પદાધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેનારા બાળકો દલિત સમાજના છે, જેમને સંગઠન "વંચિત સમાજ" કહે છે. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે આ બાળકો તેમના સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક મૂળની સમૃદ્ધિને સમજે. વિદ્યાર્થીઓની આ બેંચની ટુર પુરી થયા પછી ગોરખપુર વિસ્તારની બીજી બેંચ 24 થી 26 જાન્યુઆરી દરમિયાન કુંભની મુલાકાત લેશે, ત્યારબાદ કાશી અને કાનપુર ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ આવશે.

આ પણ વાંચો: RSS શા માટે રાષ્ટ્રધ્વજનો વિરોધ કરે છે?

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના રિપોર્ટ મુજબ ભવિષ્યના પ્રવાસોમાં પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના બાળકોને સામેલ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અધિકારીઓને મહા કુંભ મેળા માટે સરળ વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં 29 જાન્યુઆરીએ મૌની અમાસની સ્નાન વિધિમાં 8-10 કરોડ ભક્તો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. દર 12 વર્ષે યોજાતો મહાકુંભ મેળો 13 જાન્યુઆરીથી શરૂ થયો હતો અને 26 ફેબ્રુઆરીના રોજ સમાપ્ત થશે.

આરએસએસનો ઈરાદો શું છે?

આરએસએસ શા માટે દલિત બાળકોને ટાર્ગેટ કરી રહ્યું છે તેને લઈને બહુજન સમાજનો બૌદ્ધિક વર્ગ સ્પષ્ટપણે માને છે કે આ દલિતોની ભાવિ પેઢીને સંઘ પરિવારની વિચારધારામાં પલોટવા માટેનું ષડયંત્ર છે. ઉત્તરપ્રદેશના સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, દલિત સમાજમાં જે રીતે સંઘ અને ભાજપની છાપ બંધારણ વિરોધી અને ડો.આંબેડકર વિરોધી હોવાની છાપ દિન પ્રતિદિન મજબૂત બની રહી છે તે જોતા આરએસએસ તેને ખાળવા માટે લાંબાગાળાનું આયોજન કરીને દલિત સમાજના હોંશિયાર વિદ્યાર્થીઓનું બ્રેઈનવોશ કરીને તેમને તેમના જ સમાજ સામે હથિયાર તરીકે વાપરવા માંગે છે. તેના માટે ગામડાઓમાંથી દલિત-બહુજન સમાજના હોંથિયાર વિદ્યાર્થીઓને સંઘની શાખાઓમાં લાવવામાં આવે છે અને પછી ત્યાંથી તેને સંઘની મનુવાદી વિચારધારામાં પલોટવામાં આવે છે. જેથી આગળ જતા તે સંઘની ભાષા બોલે અને તેના કહ્યા પ્રમાણે વર્તે. આ પદ્ધતિથી આરએસએસ અગાઉ પણ અનેક દલિત બાળકોને સંઘ પરિવારમાં ભેળવી ચૂક્યું છે અને કુંભમેળામાં જે બાળકોને લઈ જવાઈ રહ્યાં છે તેમનો પણ છેલ્લે તો આંબેડકરી વિચારધારા સામે જ ઉપયોગ કરાશે. 

ફ્લાઈટના ભાડામાં તોતિંગ વધારો થયો

બીજી તરફ મહાકુંભ દરમિયાન પ્રયાગરાજ માટે ફ્લાઇટ્સનું બુકિંગ તેમજ હવાઈ ભાડામાં અનેકગણો વધારો થયો છે. દિલ્હીથી પ્રયાગરાજની ફ્લાઇટની ટિકિટના ભાવમાં 21 ટકાનો વધારો થયો છે. ટ્રાવેલ પોર્ટલ ixigo ના વિશ્લેષણ મુજબ ભોપાલ અને પ્રયાગરાજ વચ્ચેનું વનવે ભાડું ગયા વર્ષે 2,977 રૂપિયા હતું, તે હવે 498 ટકા વધીને 17,796 રૂપિયા થઈ ગયું છે. આ ૧૩ જાન્યુઆરીથી ૨૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ માટે ૩૦-દિવસની એડવાન્સ બુકીંગ તારીખ (APD) પર આધારિત વન વે સરેરાશ ભાડું છે. દિલ્હીથી પ્રયાગરાજનું વિમાન ભાડું ૨૧ ટકા વધીને રૂ. ૫,૭૪૮ થયું છે, જ્યારે મુંબઈ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટનું ભાડું ૧૩ ટકા વધીને રૂ. ૬,૩૮૧ થયું છે. વિશ્લેષણ મુજબ, બેંગલુરુ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટ માટે એર ટિકિટનો ભાવ 89 ટકા વધીને રૂ. 11,158 થયો છે, જ્યારે અમદાવાદ-પ્રયાગરાજ ફ્લાઇટનું ભાડું 41 ટકા વધીને રૂ. 10,364 થયું છે. પ્રયાગરાજ નજીકના શહેરો - લખનૌ અને વારાણસી - ના હવાઈ ભાડામાં ત્રણથી 21 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ પણ વાંચો: કુંભમેળામાં 370 દલિત સંતોને મહામંડળેશ્વર, મંડળેશ્વર, પીઠાધિશ્વર બનાવાશે

યુપીના બાદશાહપુરના ટેંથડ ગામની ઘટના

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ ઉત્તરપ્રદેશના સોહના વિસ્તારના બાદશાહપુર જિલ્લાના ટેંથડ ગામનો છે. અહીં ગામના લુખ્ખા જાતિવાદી તત્વોએ એક અનુસૂચિત જાતિની દીકરીની જાન પર હુમલો કર્યો હતો અને જાનૈયાઓ સહિતના લોકોનો દોડાવી દોડાવીને ફટકાર્યા હતા. હુમલામાં અનેક જાનૈયા ઘાયલ થયા હતા. લુખ્ખા તત્વોએ વરરાજાની કાચરનો કાચ પણ તોડી નાખ્યો હતો. આરોપીઓએ દંડા અને પથ્થરો વડે હુમલો કરતા બીજા લગભગ એક ડઝન વાહનોના કાચ પણ તૂટી ગયા હતા. હુમલામાં ઘાયલ થયેલા લોકોને સોહનાની સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી બેની હાલત ગંભીર હોવાથી તેમને ગુરુગ્રામની સરકારી હોસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસે કેસ નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે.

મામલો શું હતો?

મળતી માહિતી પ્રમાણે અહીંની નિબોટ પોલીસ ચોકી હેઠળ આવતા બાદશાહપુર ટેંથડ ગામના રહેવાસી બલબીરની પુત્રી હેમલતાની જાન તાવડૂ વિસ્તારના સુંધ ગામથી આવવાની હતી. જાન દીકરીના માંડવે આવી રહી ત્યારે તેના ઘરથી માત્ર 50 મીટર દૂર રાજપૂત સમાજના લોકોએ હોબાળો મચાવ્યો હતો. છોકરીના પિતા બલબીરે કહ્યું કે રાજપૂતોએ વરરાજા અને તેમની જાન પર હુમલો કરવાની યોજના પહેલેથી જ બનાવી હતી. તેના માટે આ લુખ્ખા તત્વોએ પહેલાંથી જ તેમના ઘરોની છત પર પથ્થરો મૂકી દીધાં હતાં જેથી તેઓ પથ્થરમારો કરી શકે. આ ઘટનામાં 8 લોકોને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. આમાં અભિષેક, ગૌરવ, ઇન્દરજીત, સીતારામ, જીત સિંહ, જતીન, દીપક અને ભૂપેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે બે ઘાયલોની હાલત બગડી હોવાથી તેમને ગુરુગ્રામ રિફર કરવામાં આવ્યા છે. 

પોલીસે શું કહ્યું?

સોહના એસીપી અભિલક્ષ્ય જોશીએ જણાવ્યું હતું કે કન્યાના પિતા બલબીરની ફરિયાદના આધારે, 18 લોકો સામે નામજોગ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે, આ સિવાય પણ અનેક પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સામે ફોજદારી કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે જેમની ટૂંક સમયમાં ધરપકડ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: બંદૂક બતાવી લુખ્ખાઓએ દલિત યુવકની જાન રોકી, ડીજે બંધ કરાવી તોફાન મચાવ્યું

‘જય ભીમ’ તો ફિલ્મ હતી અને તેમાં દર્શાવેલો પોલીસકર્મી પણ ફિલ્મી હતો, પરંતુ ગુજરાતમાં મોટાભાગના પોલીસ સ્ટેશનોમાં આવા કોઈને કોઈ પોલીસકર્મીઓ મોજૂદ છે, જેમને દલિતો, આદિવાસીઓ કે ઓબીસી સમાજના લોકો પોતાની કોઈ સમસ્યા લઈને ફરિયાદ કરવા જાય તે ગમતું નથી. તેઓ એમ સમજતા હોય છે કે આ વર્ગને કોઈ સમસ્યાની ફરિયાદ ન કરવાની હોય, તેમણે તો બધું મૂંગા મોંઢે સહન કરવાનું હોય. આવી માનસિકતા ધરાવતા પોલીસકર્મીઓ મોકો મળતા જ પોતાનું અસલ જાતિવાદી પોત પ્રકાશે છે અને દલિત-બહુજન સમાજની વ્યક્તિને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડવાથી લઈને માર મારવા સુધીની હરકત કરતા ખચકાતા નથી. વિચારો, જ્યાં કાયદાના રખેવાળો જ દલિત-બહુજન સમાજ સાથે આવું વર્તન કરતા હોય ત્યાં તેમની પાસેથી તટસ્થ તપાસ અને ન્યાયની આશા કેવી રીતે રાખવી?

જય ભીમ ફિલ્મ જેવો જ એક કિસ્સો હાલ ચરોતરમાં સામે આવ્યો છે. મામલો આણંદ જિલ્લાની ગામડી પોલીસ ચોકીનો છે. અહીં એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે, જેમાં એક દલિત યુવકને પોલીસ ચોકીના પોલીસકર્મી દ્વારા માર મારવામાં આવ્યો હતો. આ સમગ્ર ઘટના સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ પોલીસ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે.

મળતી માહિતી મુજબ, અહીંના ત્રિકમનગર વિસ્તારના રહેવાસી 40 વર્ષીય અશોકભાઈ ચૌહાણના ભાઈ સાથે એક ટેમ્પો ડ્રાઈવરે અકસ્માત કર્યો હતો. જેની ફરિયાદ નોંધાવવા માટે અશોકભાઈ આરોપી ટેમ્પો ડ્રાઈવરને લઈને ગામડી પોલીસ ચોકીમાં ગયા હતા. પરંતુ ત્યાં હાજર પોલીસકર્મી જામભાએ તેમની સાથે અભદ્ર વર્તન કરીને જાતિ વિષયક અપશબ્દો બોલીને માર માર્યો હતો.

જામભા નામના પોલીસકર્મીના મારના કારણે અશોકભાઈના કાનમાંથી લોહી નીકળી ગયું હતું અને તેઓ બેભાન થઈ ગયા હતા. ઘટનાની જાણ થતા તેમની દીકરી પોલીસ ચોકીમાં પહોંચી ગઈ હતી અને અશોકભાઈને બહાર લઈ ગઈ હતી. એ પછી ઈજાગ્રસ્ત અશોકભાઈને પહેલા આણંદ જનરલ હોસ્પિટલ અને ત્યારબાદ વધુ સારવાર માટે વડોદરાની હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યાં હતા. જ્યાં તેમની સારવાર કરવામાં આવી હતી. હોસ્પિટલમાંથી રજા મળ્યા બાદ અશોકભાઈએ આણંદ ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનમાં ગામડી પોલીસ ચોકીના જામભા નામના પોલીસકર્મી વિરુદ્ધ એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવી છે. આ ઘટના સોશિયલ મીડિયામાં પણ વાયરલ બનતા પોલીસે આ મામલે ગુનો નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચકચાર મચાવી છે અને પોલીસની કાર્યપદ્ધતિ સામે અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે. જોવાનું એ રહેશે કે છાશવારે ચમરબંધીને પણ છોડવામાં નહીં આવેની વાત કરતા ગૃહમંત્રીનું પોલીસખાતું તેમના જ પોલીસકર્મીએ કરેલી દાદાગીરીમાં તેને શું સજા કરે છે?

આ પણ વાંચો: દલિત કિશોરને સરપંચે સવારના 5 થી બપોરના 3 વાગ્યા સુધી બાંધીને માર્યો

સોમવાર તા. 13 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ ઉત્તરપ્રદેશના મિર્ઝાપુરના સંત નગર પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળના પટેહરા વિસ્તારમાં ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની પ્રતિમા નજીકના પાર્કમાં પડેલી મળી આવી હતી, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ ફેલાયો હતો.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

આ ઘટનાથી સ્થાનિક સમુદાયમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો. ઘટનાસ્થળે મોટી સંખ્યામાં બહુજન સમાજના લોકો એકઠા થઈ ગયા હતા અને વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કરી તાત્કાલિક કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ ગુનેગારોની તાત્કાલિક ધરપકડ કરવા અને ક્ષતિગ્રસ્ત પ્રતિમાની જગ્યાએ નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની માંગ કરી હતી.

ઘટનાની માહિતી મળતાં, સર્કલ ઓફિસર અશોક કુમાર સિંહ સહિત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા અને પ્રદર્શનકારીઓ સાથે વાત કરી હતી. અધિકારીઓએ ખાતરી આપી હતી કે ગુનેગારોની ઓળખ કરીને તેમની શક્ય તેટલી વહેલી તકે ધરપકડ કરવામાં આવશે.

તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ક્ષતિગ્રસ્ત પ્રતિમાનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું છે અને તેને ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેનાથી આ વિસ્તારની પરિસ્થિતિ સામાન્ય થઈ ગઈ છે. કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે વિસ્તારમાં પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો છે.

પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે રવિવારે મોડી રાત્રે કેટલાક અજાણ્યા અસામાજિક તત્વોએ પ્રતિમાને ઉખેડી નાખીને પાર્કમાં ફેંકી દીધી હતી. સોમવારે સવારે જ્યારે સ્થાનિકોએ જોયું કે પ્રતિમા તેની જગ્યાએ નથી ત્યારે આ ઘટના પ્રકાશમાં આવી હતી.

સર્કલ ઓફિસર અશોક કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, “અમે ઘટનાની સંપૂર્ણ તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરીશું. અમે જનતાને શાંતિ જાળવવા અને તપાસમાં વહીવટીતંત્રને સહયોગ આપવા અપીલ કરીએ છીએ.

આ પણ વાંચોઃ બે મહિનામાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા તોડવાની પાંચમી ઘટના બની, દલિતોમાં રોષ

બાડમેરના ખારવા ગામની ઘટના

ઘટના બાડમેર જિલ્લાના ગુડામાલાણી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં આવતા ખારવા ગામની છે. અહીં બાઈક ચોરીની શંકાએ આરોપીઓએ એક દલિત યુવકને તેમના ઘરે પૂછપરછ માટે બોલાવ્યો હતો અને પછી તેને દોરડાથી બાંધીને ઝાડ પર ઊંધો લટકાવી દેવામાં આવ્યો. એ પછી એક ડઝન લોકોએ તેને કલાકો સુધી નિર્દયતાથી માર માર્યો. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ વહીવટીતંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. આ મામલાની નોંધ લેતા પોલીસે યુવકની શોધ શરૂ કરી અને ઘટનાની પુષ્ટિ કરી.

ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ

આ કેસમાં ભોગ બનનાર દલિત યુવક શ્રવણ કુમારના પિતા ગંગદારામે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. ગંગદારામે જણાવ્યું કે ઇરારામ, ભલારામ, અચલારામ, વેલારામ, હીરારામ, શ્રવણ, ચતરરામ, હીરારામ જટીયાને છેતરીને તેમના પુત્ર શ્રવણ કુમારને તેમના ઘરે બોલાવ્યા અને તેના હાથ-પગ દોરડાથી બાંધીને લીમડાના ઝાડ પરથી ઊંધો લટકાવી દીધો અને તેને માર માર્યો અને જાતિવાદી અપશબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો.

આ અપમાનનો એક વીડિયો બનાવવામાં આવ્યો અને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ કરવામાં આવ્યો.

પોલીસે શું કહ્યું?

આ કેસમાં માહિતી આપતાં ડીએસપી સુખારામ વિશ્નોઈએ જણાવ્યું કે આ ઘટના ગુડામાલાની પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના ખારવા ગામની છે. પીડિત યુવકનું નામ શ્રવણ ગંગદારામ મેઘવાલ છે. તેના પર થયેલા હુમલાનો વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે. શ્રવણના પાડોશમાં રહેતા કલ્બી જાતિના ઇસરરામની બાઈક ચોરી થઈ ગઈ હતી અને તેને શ્રવણ પર શંકા જતા બધાંએ સંપ કરીને તેને ઘરે બોલાવ્યો હતો અને પછી તેને લીમડાના ઝાડ ઉપરથી ઉંધો લટકાવી માર માર્યો હતો. વીડિયોમાં દેખાતા લોકોની ઓળખ થઈ ગઈ છે. પોલીસે કેસ નોંધીને આ મામલે અત્યાર સુધીમાં ત્રણ લોકોની અટકાયત કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

આ પણ વાંચો: ખેતરમાં તારની વાડ કરતા દલિત પરિવાર પર મનોરોગીએ હુમલો કર્યો

મામલો તમિલનાડુના પલાકોડુની એક શાળાનો છે. અહીંનો એક વીડિયો સામે આવ્યો છે જેણે સમગ્ર વિસ્તારમાં સનસનાટી મચાવી દીધી છે. વાયરલ આ વીડિયોમાં શાળાનો ગણવેશ પહેરેલી વિદ્યાર્થિનીઓ શૌચાલય સાફ કરતી અને સફાઈ કરતી જોવા મળી રહી છે. એવો આરોપ છે કે સફાઈ કરતા બધાં બાળકો દલિત સમાજના છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, શાળામાં દલિત સમુદાયના 150 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. બાળકોના વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે શાળામાં બાથરૂમ સાફ કરવા ઉપરાંત બાળકોને પાણી લાવવા અને કેમ્પસ સાફ કરવા માટે પણ મજબૂર કરવામાં આવે છે, જેના કારણે તેઓ ઘરે પહોંચ્યા પછી ખૂબ થાકી જાય છે. એક વિદ્યાર્થીની માતાએ કહ્યું, “અમે બાળકોને સફાઈ કરવા નહીં, ભણવા માટે મોકલ્યા છે. તેઓ ભણવાને બદલે શાળા સાફ કરવામાં પોતાનો સમય બગાડે છે.”

મામલો વધુ વકરતાં જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી અને શાળાના આચાર્યને બરતરફ કરી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે આ મામલાની તપાસ ચાલુ છે. તેમણે ખાતરી આપી કે બાળકોના અધિકારો અને તેમનો વિકાસ અમારી પ્રાથમિકતા છે.

બીજી તરફ બાળકોના વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે, અમારા બાળકોની આવી હાલત જોઈને અમારું દિલ તૂટી જાય છે. એવું લાગે છે કે શિક્ષકો એમની ભણાવવાની ફરજમાં પુરતું ધ્યાન નથી આપી રહ્યાં.

આ પણ વાંચો: રાત્રે ટોઈલેટ જવા નીકળ્યાં હતા, સવારે દલિત આધેડની હત્યા કરેલી લાશ મળી

અમદાવાદના રખિયાલમાં રહેલી સોનાલી (નામ બદલ્યું છે) પતિ, સાસુ તેમજ બે બાળકો સાથે રહે છે. તેને મોટી દિકરી અને નાનો દિકરો છે જે બન્ને તેનાં પિયરમાં રહે છે.  મહિલાનાં પતિનો નાનપણનો મિત્ર કેતન મહેન્દ્રભાઈ ઠક્કર અવારનવાર તેના ઘરે આવતો હોવાથી સોનાલી તેને અને તેના પરિવારને સારી રીતે ઓળખતી હતી. જો કે સોનાલીના પતિ પર ખોખરા પોલીસ સ્ટેશનમાં બેંક એકાઉન્ટ ભાડે આપવાનો ગુનો દાખલ થયો હોવાથી તે પોતાની ધરપકડ ટાળવા માટે નાસતો ફરે છે અને ઘરે આવતો નથી. પરિઆમે તેના પતિનો મિત્ર કેતન ઠક્કર મદદ કરવાના બહાને અવારનવાર ઘરે આવતો હતો.

ગત 9 ઓગસ્ટ 2024નાં રોજ કેતન ઠક્કર સોનાલીનાં ઘરે આવ્યો હતો અને સોનાલીને કહ્યું હતું કે તેના પતિનું બીજે લફરું ચાલે છે. તેમ કહી વાતો કરીને બાદમાં અવારનવાર વ્હોટ્સએપ કોલ કરતો હતો. કેતન ઠક્કર અવારનવાર તેને પોતાની પત્ની સાથે બનતું નથી તેવી વાતો કરી તેની સાથે છૂટાછેડા લેવાનું તેમજ સોનાલીને તેના પતિ સાથે છુટાછેડા લેવાનું અને પોતાની સાથે લગ્ન કરી લેવાનું કહેતો હતો. સોનાલીને પણ પતિ સાથે મનમેળ ન થતો હોવાથી તે કેતન ઠક્કરની વાતોમાં આવી ગઈ હતી અને બન્ને વચ્ચે પ્રેમસંબંધ બંધાયો હતો. કેતન ઠક્કરે સોનાલી સાથે લગ્ન કરવાનું કહીને અલગ અલગ હોટલ અને ગેસ્ટ હાઉસમાં લઈ જઈ તેમજ સોનાલી ઘરે એકલી હોય ત્યારે આવી શારિરીક સંબંધ બાંધતો હતો. કેતન ઠક્કર સોનાલીને ખોખરામાં આવેલી અંજલી હોટલ, બાપુનગરમાં આવેલી આર.કે વીલા હોટલ, તેમજ સ્ટાર હોટલમાં અને ઓઢવમાં આવેલી અપોલો હોટલમાં લઈ ગયો હતો. જ્યાં તેણે લગ્નની લાલચ આપી શારિરીક સંબધ બાંધ્યો હતો અને અપોલો હોટલમાં સોનાલીની મરજી વિરૂધ્ધ સૃષ્ટિ વિરૂધ્ધનું કૃત્ય કર્યું હતું.

છેલ્લે 29 ડિસેમ્બર 2024નાં રોજ કેતન ઠક્કર સોનાલીને ખોખરા પાસેની સ્ટાર હોટલમાં લઈ ગયો અને તેની સાથે શારિરીક સંબંધ બાંધી સૃષ્ટિ વિરૂધ્ધનું કૃત્ય કર્યું હતું. ગત 2 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ સોનમે કેતન ઠક્કરને પોતાની સાથે લગ્ન કરવાનું જણાવતા કેતને તેની સાથે ઝઘડો કરી, ‘મારે તારી સાથે લગ્ન કરવાના નથી, મેં તને ખાલી સેક્સ માટે રાખી છે, તું મારાથી દૂર જઈશ તો તને જીવવા નઈ દઉ’ એમ કહીને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. જેથી સોનાલીને રખિયાલ પોલીસ મથકે ફરિયાદ નોંધાવી છે. આ મામલે પોલીસે દુષ્કર્મ અને એટ્રોસિટી સહિતની કલમો હેઠળ ગુનો દાખલ કરી આરોપીની ધરપકડ માટેની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.

આ પણ વાંચો: નાઈટ ડ્યૂટી પર તૈનાત દલિત નર્સ સાથે ડોક્ટરે દુષ્કર્મ આચર્યું

70 ટકા લોકોએ સ્વીકાર્યું કે ભારતમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ થાય છે

પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટરના એક નવા અહેવાલ મુજબ, ૭૦ ટકાથી વધુ ભારતીયો માને છે કે ભારતમાં ધાર્મિક ભેદભાવ એક મધ્યમ અથવા ખૂબ જ મોટી સમસ્યા છે. ૬૯ ટકા ભારતીયો માને છે કે ભારતમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવ થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, વિશ્વભરમાં સર્વે કરાયેલા 36 દેશોમાં આ સૌથી વધુ પ્રમાણ છે. જોકે, અન્ય દેશોમાં લોકોને જાતિ કરતાં 'નસ્લીય અને વંશીય' ભેદભાવ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હતું.

ભારતીયોમાં ધાર્મિક અને જાતિગત ભેદભાવ એક મોટી ચિંતા છે. રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે, "એકંદરે, આ સર્વેક્ષણમાં અમે પૂછેલા અન્ય મુદ્દાઓ કરતાં ધાર્મિક ભેદભાવ વિશે થોડી ઓછી ચિંતા છે," છતાં 29 ટકા પુખ્ત વયના લોકો કહે છે કે ધર્મના આધારે લોકો સામે ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે, અને 27 ટકા લોકો કહે છે કે તે એક મધ્યમ પ્રકારની સમસ્યા છે. જોકે, તેમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે ભારત એવા થોડા દેશોમાંનો એક છે જ્યાં ધાર્મિક ભેદભાવ એક મોટી ચિંતાનો વિષય છે.

જાતિ અને નસ્લીય ભેદભાવ વિશે શું કહ્યું?

રિપોર્ટ કહે છે કે, "પાંચ દેશો - બાંગ્લાદેશ, ફ્રાન્સ, ભારત, નાઇજીરીયા અને શ્રીલંકા - માં અડધા કે તેથી વધુ લોકો માને છે કે ધાર્મિક ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે." ભારતમાં, ૫૭ ટકા જવાબ આપનારાએ કહ્યું કે ધાર્મિક ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે અને અન્ય ૧૪ ટકા લોકોએ કહ્યું કે તે મધ્યમ પ્રકારની સમસ્યા છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, "સર્વે કરાયેલા દેશોમાં 34 ટકા પુખ્ત વયના લોકોનું કહેવું છે કે નસ્લીય કે જાતીય ભેદભાવ ખૂબ મોટી સમસ્યા છે," બીજા ૩૪ ટકા લોકો તેને મધ્યમ સમસ્યા માને છે. ભારતમાં, ઉત્તરદાતાઓને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું જાતિ અને જાતીય ભેદભાવ એક સમસ્યા છે અને જો હા, તો કેટલી મોટી સમસ્યા છે?

આ પણ વાંચો: 'તું ભંગી છે' કહીને સફાઈકર્મી પર હુમલો, પરાણે 'જય શ્રી રામ' બોલાવ્યું

પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટરે ગુરુવારે 'આર્થિક અસમાનતાને દુનિયાભરમાં એક મોટા પડકાર તરીકે જોવામાં આવે છે' શીર્ષક હેઠળનો તેનો અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો. તે એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર, યુરોપ, લેટિન અમેરિકા, મધ્ય પૂર્વ ઉત્તર આફ્રિકા ક્ષેત્ર, ઉત્તર અમેરિકા અને સબ-સહારન આફ્રિકાના 36 દેશોમાં કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણ પર આધારિત છે. પ્યુએ ૫ જાન્યુઆરીથી ૨૨ મે, ૨૦૨૪ના સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકામાં ૩,૬૦૦ લોકો અને અન્ય ૩૫ દેશોમાં ૪૧,૫૦૩ લોકોનો સર્વે કર્યો હતો. એક તૃતીયાંશ દેશોમાં, આ સર્વે ટેલિફોન દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે બાકીના દેશોમાં તે રૂબરૂમાં કરાયો હતો.

રોહિત વેમુલાથી દર્શન સોલંકી સુધીની ઘટનાઓ

જાતિ અને ધર્મના આધારે ભેદભાવનો આ અહેવાલ એ ભારતની સ્થિતિ દર્શાવે છે જ્યાં દલિત વિદ્યાર્થી રોહિત વેમુલાની આત્મહત્યા જેવા કિસ્સાઓ થયા છે. રોહિત આંબેડકર વિદ્યાર્થી સંઘ સાથે જોડાયેલો હતો. તે એવા મુદ્દાઓ પર વિરોધ અને આંદોલન કરતો હતો જે દક્ષિણપંથી જમણેરી જૂથોને પસંદ નહોતા. આ કટ્ટરવાદી જૂથોની ફરિયાદ પર વેમુલાની શિષ્યવૃત્તિ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદના વિદ્યાર્થી નેતા પર હુમલો કરવાના આરોપસર તેને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યો હતો. તેની સામે કાર્યવાહીની માંગણી કરતા પત્રો લખનારાઓમાં RSSના નેતા બંડારુ દત્તાત્રેયનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમનો પત્ર તે સમયે માનવ સંસાધન મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાની દ્વારા યુનિવર્સિટીના કુલપતિને મોકલવામાં આવ્યો હતો.

વેમુલાએ તેના પાંચ સાથીઓ સાથે રિલે ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. પરંતુ જ્યારે તેમને યુનિવર્સિટીમાંથી હાંકી કાઢવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો ત્યારે તે ભાંગી પડ્યો હતો. લાંબી લડાઈ લડ્યા પછી હતાશાની એક નબળી ક્ષણે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.

દલિત વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ શું કહ્યું?

આવો જ એક કિસ્સો IIT બોમ્બેના દલિત વિદ્યાર્થી દર્શન સોલંકીનો હતો. APPSC એટલે કે આંબેડકર પેરિયાર ફુલે સ્ટડી સર્કલ IIT બોમ્બેએ એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું હતું કે 'અમારી ફરિયાદો છતાં સંસ્થાએ દલિત બહુજન આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓ માટે તેની જગ્યાને સમાવિષ્ટ અને સુરક્ષિત બનાવવાની કાળજી લીધી નથી.' પ્રથમ વર્ષના વિદ્યાર્થીઓને અનામતિયા અને મેરિટ વિનાના કહીને ટોણાં મારી સૌથી વધુ હેરાનગતિ કરવામાં આવતી હતી. બીજી તરફ આ વિદ્યાર્થીઓને તેમના જ જેવી જ પરિસ્થિતિમાંથી આગળ આવેલા અને આશ્વાસન આપીને ઉભા કરે તેવા ફેકલ્ટી અને કાઉન્સેલર્સની અછત છે. સંઘ પરિવારના લોકો દિન-પ્રતિદિન દલિત, આદિવાસી અને ઓબીસી ફેકલ્ટીઓને વિવિધ યુનિવર્સિટીઓ, પ્રિમિયમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટોમાંથી બહાર કરી રહ્યાં છે.”

મૂછો ન રાખવા દેવી સહિતના ભેદભાવો

નિવેદનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે 'એ નગ્ન સત્ય છે કે, SC/ST સમાજના વિદ્યાર્થીઓને કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી અને સ્ટાફ તરફથી ભારે ઉત્પીડન અને ભેદભાવનો સામનો કરવો પડે છે'. આ ઉપરાંત દલિત અત્યાચારના કિસ્સાઓ સતત સામે આવી રહ્યા છે. ચોરીના આરોપમાં દલિતોને માર મારવો, તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર કરવો, તેમની મૂછો કાપી નાખવી, લગ્નમાં વરઘોડો ન કાઢવા દેવો, જાન પર પથ્થરમારો કરવો, માટલામાંથી પાણી ન પીવા દેવું વગેરે જેવા જાતિ આધારિત ભેદભાવોનો સતત સામનો કરવો પડે છે.

મુસ્લિમોનું ગૌહત્યાના નામે મોબ લિંચિંગ

મુસ્લિમો સામે પણ આવા જ પ્રકારના ભેદભાવના કિસ્સા નોંધાયા છે. મુસ્લિમ દુકાનદારોનો બહિષ્કાર કરવા, ગૌમાંસની હેરાફેરીના આરોપમાં તેમને ટોળાં દ્વારા માર મારવો અને તેમની વિરુદ્ધ ધાર્મિક નફરત ફેલાવવાના કિસ્સાઓ પણ વધ્યાં છે. 2017 માં રાજસ્થાનના અલવરના પહેલુ ખાનની ટોળાં દ્વારા માર મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. તે દૂઝણી ગાયને ખરીદીને પોતાના ઘરે જઈ રહ્યો હતો, પરંતુ ગાયની તસ્કરીના આરોપમાં હિંદુત્વાદી ટોળાંએ તેને માર મારીને હત્યા કરી નાખી હતી.

નફરતભર્યા ભાષણોનું ઝેર ફેલાઈ ચૂક્યું છે

૨૦૧૮ માં હાપુડમાં પણ આવો જ એક કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. જ્યાં પશુઓની ખરીદી કરનારા કાસિમ અને સમયદ્દીન પર ગૌહત્યાના આરોપસર ટોળાંએ હુમલો કર્યો હતો. તેમાં કાસિમનું મોત થઈ ગયું હતું. લિંચિંગની ઘટનાઓ સતત બનતી રહી છે અને તે હજુ સુધી બંધ થઈ નથી. આ સાથે, દેશના વિવિધ ભાગોમાં મુસ્લિમો વિરુદ્ધ નફરત ફેલાવતા ભાષણના કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવી રહ્યા છે. ઘણા અહેવાલો કહે છે કે તેના પરિણામે, મુસ્લિમો સામે ભેદભાવની ઘટનાઓમાં વધારો થયો છે અને તેમના પર હુમલા પણ વધ્યા છે.

આ પણ વાંચો: અમેરિકાની સ્ટેનફોર્ડ યુનિ.ના NO.1 પ્રોફેસરને IIM માં જાતિવાદ નડ્યો

આ મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે કેરળ મહિલા સામખ્ય સોસાયટી (Kerala Mahila Samakhya Society-KMSS) ના સ્વયંસેવકો આ વિસ્તારની મુલાકાત લેવા નીકળ્યા હતા. એ દરમિયાન તેઓ સંઘર્ષ કરી રહેલી જિલ્લા સ્તરની આ રમતવીર છોકરીને મળ્યા હતા. KMSS એક બિન-સરકારી સંસ્થા (NGO) છે જેના સ્વયંસેવકો નિયમિતપણે આ વિસ્તારની મુલાકાત લે છે.
જ્યારે છોકરી તાજેતરના વર્ષોમાં તેના અનુભવો શેર કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી ત્યારે સ્વયંસેવકોએ જિલ્લા બાળ કલ્યાણ સમિતિ (CWC) ને તેની જાણ કરી. પથાણામથિટ્ટા સીડબ્લ્યુસીના મુખ્ય વકીલ એન રાજીવે જણાવ્યું હતું કે આ મામલો 15 દિવસ પહેલા સમિતિ સમક્ષ આવ્યો હતો. તેમણે આગળ કહ્યું કે, "મેં છોકરીને તેની માતા સાથે સમિતિ સમક્ષ હાજર થવા કહ્યું. તેને કાઉન્સેલિંગ આપવામાં આવ્યું છે અને સાયકોલોજિસ્ટ સામે તેણે ખૂલીને વાત કરી છે. તેણે જણાવ્યું કે 13 વર્ષની ઉંમરથી તેનું જાતીય શોષણ થઈ રહ્યું હતું. તે તેની માતા સાથે કંઈપણ શેર કરતી નહોતી."

આ પણ વાંચો: દલિત મહિલાએ બળાત્કારીનો સામનો કર્યો તો જાતિવાદી તેના મોં પર થૂંક્યો

CWCના મુખ્ય વકીલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "છોકરી જિલ્લા સ્તરની રમતવીર હોવાથી તેણીએ વર્ષોથી વિવિધ રમત શિબિરોમાં ભાગ લીધો છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે તેણીનું આટલું બધું જાતીય શોષણ થયું. તે તેના દારૂડિયા પિતાના મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરે છે. મોટાભાગના આરોપીઓની ઓળખ મોબાઇલ ફોનમાં હાજર કોન્ટેક્ટ લિસ્ટ પરથી થઈ છે. તેમાં ઘણા નંબરો સેવ થયેલા મળી આવ્યા છે."

પથાણામથિટ્ટા જિલ્લાના એસપી વીજી વિનોદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, "બે પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે. એક કેસમાં પાંચ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે બીજા કેસમાં એક જ આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તપાસ બાદ વધુ કેસ નોંધવામાં આવશે. આ તપાસની જવાબદારી એક ડેપ્યુટી એસપી સંભાળી રહ્યા છે."

દરમિયાન, CWCના મુખ્ય વકીલ એન રાજીવએ જણાવ્યું હતું કે મનોવૈજ્ઞાનિકોએ છોકરી સાથે વાત કરી હતી જેથી તેના દાવાઓની સંપૂર્ણ તપાસ કરી શકાય. એકવાર તપાસ આગળ વધશે, પછી વધુ લોકોની સંડોવણી હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. હાલમાં, છોકરીની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને તેને CWC હેઠળના આશ્રય ગૃહમાં ખસેડવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: પોલીસે દલિત સગીરા પર બળાત્કારની કિંમત રૂ. 1 લાખ લગાવી

મામલો ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામનો છે. અહીં એક ૧૩ વર્ષની એક દલિત  છોકરી ૨૬ ડિસેમ્બરે શાળાએ જવા માટે ઘરેથી નીકળ્યા બાદ શંકાસ્પદ સંજોગોમાં ગુમ થઈ ગઈ હતી. છોકરી ગુમ થયા પછી તેના પિતાની ફરિયાદ પર પોલીસે કેસ નોંધીને છોકરીની શોધ શરૂ કરી હતી. એ દરમિયાન અચાનક ૧ જાન્યુઆરીના રોજ છોકરી તેના પરિવાર સાથે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી અને તેણે જે આપવીતી સંભળાવી તેનાથી પોલીસકર્મીઓ પણ ચોંકી ગયા.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવતીને ગોંધી રાખી પરાણે દારૂ પીવડાવી 5 યુવકોએ ગેંગરેપ કર્યો

ત્રણ દિવસ સુધી ગેંગરેપ ગુજાર્યો
પીડિતાના જણાવ્યા અનુસાર, તેની બહેનપણીનો બોયફ્રેન્ડ, જે ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામનો રહેવાસી છે, તે તેને લિફ્ટ આપવાના બહાને ફોસલાવીને અમેઠી લઈ ગયો હતો. સાહિલ નામના આ યુવકે અહીં તેને પહેલેથી જ હાજર નીલેશ, શેખર સિંહ અને સુરજીત સિંહ સાથે છોડી દીધી હતી અને ફરાર થઈ ગયો હતો. સાહિલ ગયા પછી, ત્રણેય યુવકો સગીરાને ગૌરીગંજના સકરાવા ગામમાં એક ઘરે લઈ ગયા. જ્યાં તેણીને બંધક બનાવીને ત્રણ દિવસ સુધી સામૂહિક બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો. 

ધમકી આપી ટ્રેનમાં બેસાડી દીધી
ગુનો કર્યા પછી આ યુવકોએ સગીરાને ધમકી આપી અને 28 ડિસેમ્બરના રોજ તેણીને પદ્માવત એક્સપ્રેસમાં બેસાડી દીધી હતી. એ પછી છોકરી દિલ્હી પહોંચી હતી અને ત્યાં જેમ તેમ કરીને તેની બહેનના ઘરે પહોંચી અને પોતાની સાથે જે થયું તેની વાત કહી. ગૌરીગંજ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા પછી સગીરાએ પોલીસને ઘટનાની જાણ કરી. ત્યારબાદ તેણીને વન સ્ટોપ સેન્ટરમાં મોકલવામાં આવી અને પોલીસ, મેડિકલ અને કોર્ટમાં તેનું નિવેદન નોંધવામાં આવ્યું.

એક આરોપી હજુ પણ ફરાર
પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તપાસ દરમિયાન આરોપીઓની કોલ ડિટેલ્સ અને અન્ય પુરાવા સાચા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જે બાદ પોલીસે POCSO અને બળાત્કાર સહિતની અન્ય કલમો ઉમેરીને આરોપીઓની શોધ શરૂ કરી દીધી હતી. દરમિયાન, ગૌરીગંજના એસએચઓ શ્યામ નારાયણ પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે સાહિલ, સુરજીત અને શેખરને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા છે. નિલેશ નામનો આરોપી હજુ પણ ફરાર છે. તેની શોધ ચાલી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં તેની ધરપકડ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત પરિવારની બે સગી બહેનોને 40 દિવસ સુધી ગોંધી રાખી ગેંગરેપ 

મહેસાણા જિલ્લાના કડી તાલુકાના જેતપુરા ગામમાં એટ્રોસિટીના એક કેસમાં 9 આરોપીઓને કોર્ટે 3 વર્ષની સજા ફટકારી છે. વર્ષ 2020માં કોરોના કાળના લોકડાઉન વખતે અહીં કીટની વહેંચણી વખતે આરોપીઓએ અનુસૂચિત જાતિ સમાજની એક વ્યક્તિને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહીને મારામારી કરી હતી. જેને લઈને તેમની સામે એટ્રોસિટીનો ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કેસની સુનાવણી મહેસાણા સ્પેશ્યિલ એટ્રોસિટી કોર્ટમાં થતા કોર્ટે 9 આરોપીઓનો ગુનેગાર ઠેરવીને 3 વર્ષની સખત કેદની સજા અને દરેકને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો.

મામલો શું હતો?

કડીના જેતપુરા ગામમાં તા.૨૯-૩-૨૦૨૦ના લોકડાઉનની કીટની વહેંચણી બાબતે બોલાચાલી થઈ હતી. જે અંગેની અદાવત રાખીને આરોપીઓ ગામના જ સોમા રબારી, જગદીશ અજમલ રબારી, રવિ મગન રબારી, સંજય મફા રબારી, વિશાલ રણછોડ રબારી, રાજુ લાલજી રબારી, ભાથી અરજણ રબારી, સાગર મોહન રબારીએ 12 એપ્રિલ 2020ના રોજ ગેરકાયદેસર મંડળી રચીને એકસંપ થઈને લાકડીઓ સહિતના હથિયારો સાથે અનુસૂચિત જાતિ સમાજના વિનોદભાઈ મંગળભાઈ જાદવને જાતિસૂચક અપશબ્દો કહી માર મારી જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હથિયારબંધીના જાહેરનામાનો ભંગ કર્યો હતો. આ અંગે વિનોદભાઈ જાદવે એટ્રોસિટી એક્ટ સહિતના વિવિધ કાયદા-કલમો હેઠળ બાવલુ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. 

આરોપીઓને ત્રણ વર્ષની સજા અને રૂ. 20 હજાર દંડ

આ કેસની સુનાવણી મહેસાણાના એડીશનલ સેશન્સ અને સ્પેશીયલ એટ્રોસીટી જજ સી.એમ.પવારની કોર્ટમાં ચાલી જતાં સરકારી વકીલ અશોક એ. મકવાણાની દલીલો અને ભરત કાપડીયાની વીથ પ્રોશીક્યુસેનના આધારે કોર્ટે ૯ આરોપીઓને દોષિત ઠેરવી ત્રણ વર્ષની કેદ અને પ્રત્યેક આરોપીને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો. આ દંડની રકમમાંથી ફરિયાદીને રૂ. 30 હજાર વળતર ચૂકવવા અને રૂ. 30 હજાર જિલ્લા કાનૂની સહાય કેન્દ્રમાં જમા કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ પણ વાંચો: એટ્રોસિટીના કેસમાં કોર્ટે પહેલીવાર ‘માનસિક યાતના’ મુદ્દે આરોપીને રૂ. 10 હજાર દંડ ફટકાર્યો

ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના નેજા હેઠળ રાજ્યમાં સરકારી અને અર્ધ સરકારી કચેરીઓમાં આઉટ સોર્સ તરીકે ફરજ બજાવતા સફાઈ કર્મચારીઓને પૂરા પગારથી કાયમી કરવા અને જુદી જુદી પડતર માંગણીઓ અને લાભો માટે માલપુરના લાલજી ભગત છેલ્લા કેટલાય સમયથી આંદોલન દ્વારા લડત ચલાવી રહ્યા છે તેમ છતાં પણ સફાઈ કામદારોની માંગણીઓ સંતોષવામાં ન આવતાં તા.1 જાન્યુઆરીથી તેઓ માલપુરથી દિલ્હી સુધી દંડવત યાત્રા કરી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વેદના પત્ર પાઠવવા નીકળ્યાં છે. 

બે દિવસ પહેલા તેઓ મોડાસામાં પ્રવેશતા સમસ્ત વાલ્મિકી સમાજના ભાઈ-બહેનો અને સફાઈકર્મીઓ દ્વારા તેમનું સ્વાગત કરાયું હતું. અહીંથી તેઓ દંડવત યાત્રાનું પ્રસ્થાન કરીને મહાદેવપુરા તરફ આગળ વધ્યાં હતા. એ દરમિયાન અચાનક તેમની તબિયત લથડતાં તાત્કાલિક 108ને જાણ કરવામાં આવતા રસ્તામાં જ તેમને સારવાર આપવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, સફાઈકર્મીઓની નોકરીઓ કોન્ટ્રાક્ટર પર આપી દઈને શોષણ કરતી સરકાર સામે લાલજી ભગત સહિત તમામ સફાઈકર્મીઓમાં રોષ છે. એક બાજુ પીએમ મોદી સફાઈકર્મીઓના પગ ધોઈને જાહેરમાં પોતે સફાઈકર્મીઓના હામી હોવાનો દેખાડો કરે છે, બીજી તરફ તેમના જ ગૃહરાજ્યમાં એક સફાઈકર્મી આંદોલન કરીને પોતાના હકની માગણી કરી રહ્યો છે, છતાં સત્તા પક્ષના એકેય નેતાના પેટનું પાણી પણ હલ્યું નથી. આ સાથે જ સત્તાધારી ભાજપના ચાવવાના અને દેખાડવાના દાંત જુદા હોવાનું પણ સામે આવી ગયું છે. જોવાનું એ રહે છે કે, લાલજી ભગત જેવા વડીલની માગણીને સરકાર કાને ધરે છે કે નહીં.

આ પણ વાંચો: સફાઈકર્મીઓ માટે એક જનસેવક દંડવત યાત્રા કરતા દિલ્હી જવા નીકળ્યાં છે

આ પણ વાંચોઃ ખેતરમાં દવા છાંટવા ન જતા દલિત યુવકને બૂટમાં પેશાબ ભરીને પીવડાવ્યો

પશુઓથી બચવા ખેતરમાં બાંધેલો તાર મોતનું કારણ બન્યો
દલિત દંપતીની દીકરી સરિતા કુમારીએ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે 5 જાન્યુઆરીની સવારે તેના માતા-પિતા ગામની પશ્ચિમ બાજુએ તેમણે ભાગમાં રાખેલા ખેતરમાં વાવેલા પાકમાં પાણી પાવા માટે ગયા હતા. તે સાંજે પણ મોડે સુધી પાછા આવ્યા નહોતા. એ પછી તેમણે ઘણી શોધખોળ કરી હતી પરંતુ તેઓ ન મળ્યાં. આ કેસમાં, એસઆઈ મહેન્દ્ર યાદવ દ્વારા કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસ દરમિયાન ગુમ થયેલા દલિત દંપતીના ચંપલ, કોદાળી, ધાબળો, કપડાં અને મોજાં તે ખેતરમાંથી મળી આવ્યા હતા જ્યાં તેઓ કામ કરતા હતા. એ પછી ખેતરમાલિક કમલેશ સિંહની કડકાઈથી પૂછપરછ કરવામાં આવતા તેણે સ્વીકાર્યું કે તેણે પોતાના પાકને પ્રાણીઓથી બચાવવા માટે સ્ટીલના તારથી ખેતરને વાડ કરી હતી.

દલિત દંપતીને જાણ ન કરાઈ અને જીવ ગુમાવ્યો
ખેતરોમાં રંજાડ કરતા પ્રાણીઓથી પાકને બચાવવા માટે તેણે આ ઝાટકા તારને તેના ટ્યુબવેલની વીજળી સાથે જોડી દીધા હતા, જેથી પ્રાણીઓને વીજળીનો આંચકો લાગે અને તેઓ ભાગી જાય. જો કે ખેતર માલિક કમલેશસિંહે ખેતમજૂર રામચરિત અને તેમની પત્ની કિસ્મતી દેવીને આ બાબત જણાવી નહોતી. જ્યારે કમલેશ ખેતરમાં પહોંચ્યો ત્યારે તેણે જોયું કે રામચરિત્ર અને કિસ્મતી દેવીનું ઝાટકા તારના આંચકાથી મોત થઈ ગયું છે. તો તે આ ઘટના જોઈને ડરી ગયો અને પોતાના ઘરેથી બોલેરો જીપ લઈને આવ્યો અને પોતાના ભાઈ અખિલેશ સાથે મળીને બંનેના મૃતદેહ બાસુપુર નહેરમાં ફેંકી દીધા હતા. હવે આ મામલે બંનેની પોલીસે ધરપકડ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ખેતરમાં પાણી વાળતા દલિત યુવકની સરપંચ અને સાગરિતોએ હત્યા કરી 

આવો જ ભય ઉત્તરપ્રદેશના પીલીભીતના ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના જિલ્લા પ્રમુખે અનુભવાઈ રહ્યો છે. તેમણે તેમના જ પક્ષના ધારાસભ્ય પર જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ARSETI સેન્ટરના બાંધકામમાં દખલગીરી અને દબાણનો આરોપ લગાવીને તેમણે જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી ખાતે ધરણા કર્યા અને સુરક્ષાની માંગ કરી છે. સામે છેડે ધારાસભ્યએ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા, જ્યારે વહીવટીતંત્રે આ મામલાની તપાસ કરવાનું વચન આપ્યું છે. આ ઘટનાએ ભાજપમાં દલિત નેતાઓની સ્થિતિ પર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.

ઉત્તર પ્રદેશના પીલીભીત જિલ્લામાં, ભાજપ અનુસૂચિત જાતિ મોરચાના જિલ્લા પ્રમુખ અને કલ્યાણપુર નૌગવા ગામના સરપંચ શાંતિ સ્વરૂપ સોનકરે પોતાની જ પાર્ટીના બરખેડાના ધારાસભ્ય સ્વામી પ્રવક્તાનંદ (જયદ્રથ) પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે તેમનાથી તેમના જીવને જોખમ છે. 

મંગળવારે તેમણે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટની ઓફિસની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું અને વહીવટીતંત્ર પાસેથી સુરક્ષાની માંગ કરી હતી. સોનકર કહે છે કે ધારાસભ્ય તેમના સંબંધીઓને ફાયદો પહોંચાડવા માટે RSETI સેન્ટર (ગ્રામીણ સ્વ-રોજગાર તાલીમ સંસ્થા) ના બાંધકામમાં દખલ કરી રહ્યા છે અને તેમના વિરોધને કારણે તેમને જાનથી મારી નાખવાની ધમકીઓ મળી રહી છે. દલિત નેતાએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે ધારાસભ્યના સાસરિયાઓ આ જ ગામમાં રહે છે અને તેઓ સેન્ટરની આડમાં પોતાનો સ્વાર્થ સાધવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

દલિતોનો અવાજ દબાવવાનો પ્રયાસ?

આ મામલે શાંતિ સ્વરૂપ સોનકર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સંજય કુમાર સિંહને મળ્યા અને તેમની ફરિયાદ નોંધાવી, ત્યારબાદ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે આ મામલાની તપાસ કરવાનું વચન આપ્યું અને તેને સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ (સદર) ને સોંપી દીધું. સોનકર કહે છે કે ભાજપમાં દલિત નેતાઓનો અવાજ દબાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, અને આ કેસ તેનો જ એક ભાગ છે. તેમણે કહ્યું કે ધારાસભ્યનું વર્તન માત્ર દલિત વિરોધી નથી પણ તે દલિતોને વિકાસથી વંચિત રાખવાનો પ્રયાસ છે.

ધારાસભ્યએ આરોપોને નકારી કાઢ્યા

દરમિયાન ધારાસભ્ય સ્વામી પ્રકાશાનંદે આરોપોને નકારી કાઢ્યા અને સોનકર પર સસ્તી લોકપ્રિયતા મેળવવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમનું કહેવું છે કે સોનકર કોઈના નિર્દેશ પર કામ કરી રહ્યાં છે અને તેમની છબી ખરાબ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. પ્રકાશાનંદે જણાવ્યું હતું કે તેમના પ્રયાસોને કારણે ARSETI સેન્ટરનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, જે ગામના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેમનો સોનકર સાથે કોઈ સંપર્ક થયો નથી અને આ આરોપો સંપૂર્ણપણે પાયાવિહોણા છે.

શું દલિતો સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો છે?

શાંતિ સ્વરૂપ સોનકરનો આરોપ છે કે ભાજપમાં દલિત નેતાઓને ફક્ત શોપીસ તરીકે રાખવામાં આવે છે, જ્યારે તેમના અધિકારો અને સુરક્ષા પર કોઈ ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી. તેમણે માંગ કરી છે કે વહીવટીતંત્ર આ મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ કરે અને તેમને સુરક્ષા પૂરી પાડે. સોનકરે કહ્યું કે જો તેમની ફરિયાદોને ગંભીરતાથી લેવામાં નહીં આવે તો તેઓ ઉચ્ચ સ્તરે આંદોલન કરશે.

મામલાની સંપૂર્ણ તપાસ કરવામાં આવશેઃ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ

આ મામલે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સંજય કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે કલ્યાણપુર નૌગવાંમાં 2.5 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ICT સેન્ટર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે વિસ્થાપિત ગ્રામજનોનું પુનર્વસન ટૂંક સમયમાં કરવામાં આવશે અને બાંધકામ કાર્યમાં કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યા આવવા દેવામાં આવશે નહીં. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે એમ પણ કહ્યું કે આ મામલાની સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા સાથે તપાસ કરવામાં આવશે.

ભાજપમાં દલિત નેતાઓની હાલત કફોડી?

આ કેસ ભાજપમાં દલિત નેતાઓની સ્થિતિ અને તેમના અવાજને દબાવવાના આરોપોને ઉજાગર કરે છે. શું ભાજપમાં દલિત નેતાઓનો ઉપયોગ ફક્ત વોટ બેંક તરીકે થાય છે? આ પ્રશ્ન હવે વધુ ગંભીર બની ગયો છે. દલિત સમાજ માટે, આ ઘટના સલામતી અને સન્માન માટેની તેમની લડાઈને વધુ મજબૂત બનાવવાની નિશાની છે.

આ પણ વાંચો: ભાજપના દલિત નેતાની સગીર દીકરી સાથે 4 શખ્સોએ કારમાં રેપ કર્યો

મધ્યપ્રદેશના છત્તરપુરની ઘટના
મામલો મધ્યપ્રદેશના છતરપુર જિલ્લાના સટઈ પોલીસ સ્ટેશનમાં આવતા અતરાર ગામનો છે. અહીં એક દલિત વ્યક્તિએ પુજારી દ્વારા હનુમાન મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવ્યો અને પછી તેને ગામના કેટલાક લોકોમાં વહેંચ્યો હતો. જેની જાણ ગામના સરપંચ સંતોષ તિવારીને થતા, તેણે દલિત પરિવાર અને પ્રસાદ ખાનારા 20 જેટલા લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર જાહેર કરી દીધો છે.
પોલીસ સરપંચને છાવરી રહ્યાનો આક્ષેપ
ગ્રામજનોનો આરોપ છે કે સરપંચના આદેશ પછી તેમને લગ્ન, બેસણાં કે ગામની જાહેર મિટીંગો જેવા કોઈપણ સામાજિક કાર્યક્રમમાં આમંત્રણ આપવામાં નથી આવતું. આ કારણે તેમને ભારે માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. પીડિત દલિત પરિવારે આ બાબતની ફરિયાદ એસપીને કરી છે અને યોગ્ય કાર્યવાહીની માંગ કરી છે. પોલીસ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે અને કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી છે.

આ પણ વાંચોઃ 250 દલિતોનો 1 મહિનાથી સામાજિક બહિષ્કાર, પણ નમે એ બીજા...

પ્રસાદ વહેંચનાર અને ખાનાર બધાંનો સામાજિક બહિષ્કાર
ઘટના 20 ઓગસ્ટ, 2024ની છે. જગત અહિરવાર નામના એક દલિત વ્યક્તિએ ગામના હનુમાન મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવ્યો હતો અને મંદિરના પૂજારી સહિત 20 લોકોમાં તેને વહેંચ્યો હતો. જેની જાણ સરપંચ સંતોષ તિવારીને થતા તેણે પ્રસાદ વહેંચનાર અને ખાનારા તમામ લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

સરપંચે આરોપો નકાર્યા
 જગત અહિરવારે ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે સરપંચ સંતોષ તિવારીએ તેનો, જેણે પ્રસાદ ખાધો તેનો અને જેમણે પ્રસાદ હાથમાં લીધો એવા 20થી વધુ લોકોનો સામાજિક બહિષ્કાર કરાવી દીધો છે. જેના કારણે અમારે ભારે માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ મામલે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ તે પછી પણ કોઈ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. આવું એટલા માટે થઈ રહ્યું છે કેમ કે અમે દલિત સમાજમાંથી આવીએ છીએ. આ બધું અસ્પૃશ્યતાની પ્રથાને કારણે થઈ રહ્યું છે. આ બાબતે સરપંચનું કહેવું છે કે તેમના પર લગાવવામાં આવેલા આક્ષેપો ખોટા છે અને ફરિયાદી જૂની રાજકીય અદાવતનો બદલો લઈ રહ્યા છે.
અન્ય એક પીડિત રાજુ કુશવાહાએ કહ્યું કે તેમનો બહિષ્કાર કરવામાં આવ્યો કારણ કે તેમણે એક દલિત પરિવારનો પ્રસાદ ખાધો હતો. હવે ગામમાં પણ કોઈ તેમને બોલાવતું નથી.

આરોપી સરપંચે કેસમાં શું કહ્યું?
દરમિયાન, ગામના વડા સંતોષ તિવારી કહે છે કે આ બધું ચૂંટણીના મતભેદોને કારણે થઈ રહ્યું છે કારણ કે જગત અહિરવારે ગત ચૂંટણીમાં તેમની સામે ચૂંટણી લડી હતી અને હારી ગયા હતા. એટલા માટે તેઓ આરોપો લગાવી રહ્યા છે. છતરપુર જિલ્લાના બિજાવર એસડીઓપી શાશંકર જૈને જણાવ્યું હતું કે તેમને આ મામલે અરજી મળી છે અને આ મામલો ગંભીર છે. તેમણે કહ્યું કે તપાસ ચાલી રહી છે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત મહિલાના મોં પર પેશાબ કર્યો, ઝૂંપડી અને ઉભા પાક પર ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું 

માલપુરથી દિલ્હી સુધીની દંડવત યાત્રા

સફાઈકર્મીઓનું ગુજરાતમાં ભારે શોષણ થઈ રહ્યું છે. તેમની અનેક માગણીઓ વર્ષોથી પડતર છે, અનેક આવેદનપત્રો આપવા છતાં કોઈ મંત્રી, અધિકારી તેના વિશે કશી નક્કર કાર્યવાહી કરતો નથી. એવી સ્થિતિમાં અરવલ્લી જિલ્લામાંથી એક જનસેવક દંડવત પ્રણામ કરતા કરતા દિલ્હી જવા માટે નીકળ્યાં છે. હાલ તેઓ મોડાસા પહોંચ્યાં છે. આવતા વર્ષ સુધીમાં તેઓ દિલ્હી પહોંચશે અને પીએમ મોદીને મળી સફાઈકર્મીઓના પડતર પ્રશ્નોનો વહેલીતકે ઉકેલ લાવો તેવી રજૂઆત કરશે. 

નેતાઓના પેટનું પાણી પણ હલતું નથી

આ જનસેવકનું નામ લાલજી ભગત છે અને હાલ તેઓ આ રીતે દંડવત પ્રણામ કરતા કરતા મોડાસા પહોંચી ગયા છે. તેમની આટલી કપરી યાત્રાને જોઈને પણ ભાજપના કોઈ નેતાના પેટનું પાણી પણ હલ્યું નથી. સફાઈ કામદારોની પડતર પ્રશ્નોને લઇને અરવલ્લીથી દિલ્હી સુધી શરૂ થયેલી આ દંડવત યાત્રાને લઇને હવે પ્રદેશ આમ આદમી પાર્ટીના નેતાઓ આગળ આવ્યા છે. આપ ગુજરાત પ્રમુખ ઈસુદાન ગઢવીએ લાલજી ભગતની દંડવત યાત્રાને લઇને પ્રધાનમંત્રી મોદીને અપીલ કરતાં જણાવ્યું કે, કોઈપણ હિસાબે સફાઈ કામદારોના પડતર પ્રશ્નોનું નિરાકરણ લાવો.

ભાજપનો એકેય નેતા હજુ મળવા આવ્યો નથી

બીજી બાજુ અરવલ્લી જિલ્લાના એકેય ધારાસભ્ય કે મંત્રી પાસે સમય જ ન હોય તેમ અદ્રશ્ય થઈ ગયા છે. એક માણસ સફાઈ કામદારોના પડતર પ્રશ્નોને વાચા આપવા માટે દંડવત યાત્રા કરીને ગુજરાતથી દિલ્હી સુધી જઈ રહ્યાં હોય તો કેમ કોઈ ધારાસભ્ય કે મંત્રી તેમની વાત સરકાર સુધી પહોંચાડતા નથી, શું સફાઈ કામદારોના પ્રશ્નો સરકાર સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી ધારાસભ્યો કે મંત્રીઓની નથી? શું તેમની વાત ગાંધીનગરમાં કોઈ સાંભળતું જ નથી? આવા સવાલો પણ સફાઈકર્મીઓમાં થઈ રહ્યાં છે.

માલપુરથી દંડવત કરતા મોડાસા પહોંચ્યાં

વર્ષ 2025ની પ્રથમ જાન્યુઆરીના રોજથી ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે અરવલ્લીના માલપુરથી દંડવત યાત્રા શરૂ કરી હતી. અંદાજે પચ્ચીસ કિલોમીટરનું અંતર કાપી તેઓ હાલ મોડાસા પહોંચ્યાં છે. જ્યાં સમાજના આગેવાનો તેમજ નગરજનોએ ભવ્ય આવકાર આપ્યો હતો.

ગાંધીનગરમાં અમારું કોઈ સાંભળતું નથી: લાલજી ભગત 

લાલજી ભગતે જણાવ્યું હતું કે, સફાઈકામદારોના પ્રાણ પ્રશ્નો અંગે વારંવાર સરકારને રજૂઆત કરવામાં આવી છે, જોકે હજુ સુધી સફાઈકર્મીઓની વાત સાંભળવામાં આવી નથી. તેમની માંગ છે કે સફાઈ કામદારોનું શોષણ બંધ કરવામાં આવે, તેમનું વેતન સીધા બેંક ખાતામાં આવે અને અનામત સહિતની બાબતોનો પણ તેમાં અમલ કરવામાં આવે. આ મામલે ગાંધીનગરમાં કોઈ સફાઈકર્મીઓની વાત કાને ધરતું ન હોવાથી હવે મેં દિલ્હી જઈ પીએમ મોદીને મળીને રજૂઆત કરવાનું નક્કી કર્યું છે.

લાલજી ભગત અગાઉ પણ રજૂઆતો કરી ચૂક્યાં છે

ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉ લાલજી ભગત દંડવત યાત્રા કરીને ગાંધીનગર સુધી જવા નીકળ્યાં હતાં. પરંતુ સત્તા પક્ષના લોકોએ તેમને આશ્વાસનો આપીને યાત્રા રોકાવી દીધી હતી. એ પહેલા પણ તેમણે દિલ્હી સુધી પદયાત્રા કરી છે પરંતુ હજુ સુધી તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં આવી નથી. હવે લાલજી ભગતે ફરી એકવાર સરકાર સામે બાંયો ચઢાવી છે અને સૌથી કઠિન એવી દંડવતા યાત્રા શરૂ કરી દીધી છે ત્યારે સરકાર તેમની માગણીઓને ધ્યાનમાં લે છે કે કેમ તેના પર નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના અધ્યક્ષ ગુજરાતથી દંડવત કરતા દિલ્હી જશે

મધ્યપ્રદેશના બાગલખેડની ઘટના

ઘટના મધ્યપ્રદેશના નર્મદાપુરમ જિલ્લાના માખનનગર તાલુકાના બાગલખેડી ગામનો છે. અહીં રહેતા એક દલિત યુવક નરેશ અહિરવારને વર્ષ 2020 માં સરકારી દસ્તાવેજોમાં મૃત જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં કોઈએ તેના અંતિમ સંસ્કાર માટેની 'અંતિમ સંસ્કાર સહાય' યોજનાના નામે 5,000 રૂપિયા ઉપાડી લીધાં હતા. આ છેતરપિંડી ત્યારે પ્રકાશમાં આવી જ્યારે ફરિયાદી નરેશ અહિરવારે તેની પત્નીની ડિલિવરી પછીની સબલ સ્કીમ હેઠળ ઓનલાઈન નોંધણી માટે અરજી કરી.

આ પણ વાંચોઃ 'વિદ્યાની દેવી સાવિત્રીબાઈ છે' કહેનાર શિક્ષિકાને 10 મહિનાથી પગાર નથી મળતો

નરેશ અહિરવારે જણાવ્યું કે વર્ષ 2020માં તત્કાલીન ગ્રામ પંચાયત તલાટી સંજુ અહિરવાર અને પૂર્વ સરપંચ સુરેખા યાદવે તેને સરકારી દસ્તાવેજોમાં મૃત જાહેર કરી દીધો હતો. એટલું જ નહીં, 13 જુલાઈ, 2020 ના રોજ અંતિમ સંસ્કાર સહાય તરીકે તેમના નામે 5000 રૂપિયા પણ ઉપાડી લેવામાં આવ્યા હતા. નરેશને આ છેતરપિંડી વિશે ત્યારે ખબર પડી જ્યારે તેણે 23 નવેમ્બર 2024 ના રોજ તેની પત્ની ભારતી અહિરવારની ડિલિવરી પછી સરકારી યોજનાના લાભો મેળવવા માટે અરજી કરી. નરેશે 24 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ કલેક્ટર ઓફિસ અને પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટમાં આ છેતરપિંડી વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પરંતુ હજુ સુધી તેનો કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી.

સરકારી તંત્રના લહેરિયા ખાતાની પોલ ખૂલી

આ ઘટના સરકારી તંત્રમાં કેવું લહેરિયું ખાતું ચાલે છે તેની સાથે ગ્રામીણ સ્તરે પ્રવર્તતા ભ્રષ્ટાચાર અને સરકારી તંત્રમાં રહેલી ખામીઓને પણ ઉજાગર કરે છે. સરકારી દસ્તાવેજોમાં પોતાને જીવતો સાબિત કરવા માટે નરેશે અનેક અરજીઓ કરી છે. પરંતુ હજુ સુધી ન તો સરકાર તેને જીવતો માનવા તૈયાર છે, ન તો આરોપીઓ સામે કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

નરેશ અહિરવારે મીડિયા સાથે વાચ કરતા જણાવ્યું હતું કે, "મારા માટે અત્યંત શરમજનક અને પીડાદાયક છે કે સરકારી રેકોર્ડમાં મને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ છેતરપિંડીના કારણે હું મારી પત્ની માટે સગર્ભા યોજનાનો લાભ પણ મેળવી શક્યો નહીં. જ્યારે મેં આનો પર્દાફાશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે મને ધમકીઓ મળી છે, હું ઈચ્છું છું કે ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને મારી ઓળખ અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવામાં આવે."

આરોપીઓ સામે હજુ સુધી કાર્યવાહી નહીં

તેણે વધુમાં જણાવ્યું કે, "ગામના કેટલાક માથાભારે લોકો અને પંચાયતના અધિકારીઓ યોજનાઓનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. હું મજૂરી કરીને મારા પરિવારનું ગુજરાન ચલાવું છું. આવી સ્થિતિમાં આ પ્રકારની છેતરપિંડીથી મને આર્થિક અને માનસિક યાતનાઓ સહન કરવી પડી રહી છે. મેં ફરિયાદ નોંધાવી હતી, ન્યાય માટે અમે કલેક્ટર અને પોલીસ અધિક્ષકને પણ અરજી કરી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.

બાગલખેડીના વર્તમાન સરપંચ રામભરોષ યાદવે જણાવ્યું હતું કે, "એ વાત સાચી છે કે નરેશને અગાઉ સરકારી રેકોર્ડમાં મૃત જાહેર કરીને તેના નામે યોજનાના ભંડોળની ઉચાપત કરવામાં આવી હતી. આ કારણે તે હવે કોઈપણ સરકારી યોજનાનો લાભ લઈ શકતો નથી. આ બધું પૂર્વ સરપંચ સુરેખા યાદવના કાર્યકાળમાં થયું છે. આ એક ગંભીર ગેરરીતિ છે અને હું ઈચ્છું છું કે તંત્ર તેની તપાસ કરે અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરે."

આ પણ વાંચોઃ  દાહોદના આદિવાસી યુવકે ભીલી બોલીમાં એટ્રોસિટી પર ફિલ્મ બનાવી

હાલ સ્થિતિ એવી છે કે, દિલ્હીના મતદારો કેજરીવાલની ચાલને બરાબર સમજી ચૂક્યા છે. તેમને લાગે છે કે આમ આદમી પાર્ટી માત્ર ડો.આંબેડકરનો ફોટો સરકારી ઓફિસોમાં મૂકાવીને દલિતોને રાજી રાખવા માંગે છે, પણ જ્યારે હોદ્દાની વહેંચણી અને મલાઈદાર ખાતાઓ ફાળવવાનો વખત આવે ત્યારે અન્ય સવર્ણ પાર્ટીઓની જેમ જ વર્તે છે. પંજાબમાં દલિત મતદારો પ્રભાવી હોવા છતાં કેજરીવાલે રાજ્યસભામાં એક દલિત નેતાને મોકલવાને બદલે સવર્ણ રાઘવ ચઢ્ઢાને મોકલ્યા ત્યારે દલિતોને તેમની અસલિયતની જાણ થઈ ગઈ હતી.

હાલ દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી નજીક છે અને તમામ રાજકીય પક્ષો તેમની વ્યૂહરચનાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં વ્યસ્ત છે. આ વખતે ચૂંટણીના સમીકરણો જાતિ આધારિત મતબેંકની આસપાસ ઘૂમી રહ્યાં છે, જ્યાં દલિત મતદારોનો પ્રભાવ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. દિલ્હીની કુલ વસ્તીના લગભગ 17% લોકો દલિત સમાજમાંથી આવે છે, જેઓ ઘણી વિધાનસભા સીટોની જીત અને હાર નક્કી કરવાની સ્થિતિમાં છે. કરોલ બાગ, કસ્તુરબા નગર, મોતી નગર અને રાજેન્દ્ર નગર જેવી બેઠકો પર દલિત મતદારોનો પ્રભાવ એટલો મજબૂત છે કે અહીંનું ચૂંટણી પરિણામ દલિત મતદારો કોના તરફ ઢળશે તેના આધારે નક્કી કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ કેજરીવાલનો મનુવાદ: દિલ્હીના પૂજારીઓને દર મહિને રૂ. 18,000 આપશે 

કેજરીવાલ સરકાર પર દલિતોની અવગણનાના આરોપ
સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર પર સતત દલિતોની ઉપેક્ષા કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા એક દાયકામાં અરવિંદ કેજરીવાલની આગેવાની હેઠળની સરકારે દલિત સમાજ માટે કોઈ નક્કર નીતિઓ લાગુ કરી નથી. દિલ્હીમાં અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓમાં ઘટાડો, ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા દલિત પરિવારોના પુનર્વસનમાં વિલંબ અને સરકારી નોકરીઓમાં અનામત અંગે નક્કર પગલાં ન લેવા, આ તમામ મુદ્દાઓ આ ચૂંટણીમાં કેજરીવાલ સરકાર વિરુદ્ધ વાતાવરણ સર્જી શકે છે.

દલિત મતદારો ભાજપ અને કોંગ્રેસ તરફ ઝુકશે તેવી શક્યતા
ભૂતકાળમાં દલિત મતદારોએ આમ આદમી પાર્ટીને સમર્થન આપ્યું હતું, પરંતુ સરકારે વચનો ન પાળત હવે તેઓ ભાજપ અને કોંગ્રેસ તરફ ઝુક્યા હોવાનું કહેવાય છે. દિલ્હીમાં દલિત સમાજ માટે વિશેષ યોજનાઓના અભાવે કેજરીવાલ સરકારની લોકપ્રિયતા સતત ગબડી રહી છે. બીજી તરફ ભાજપે દલિતોને જોડવા માટે ઘણી યોજનાઓ અને કાર્યક્રમો ચલાવી સમર્થન મેળવવાના પ્રયાસો કર્યા છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસ પણ “દલિત અધિકાર યાત્રા” જેવા અભિયાનો દ્વારા સમાજનું સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

દલિતોની નારાજગી કેજરીવાલ સરકાર માટે પડકાર
દિલ્હીના દલિત વિસ્તારોમાં કેજરીવાલ સરકાર સામે ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. ઝૂંપડપટ્ટી પુનર્વસન યોજનાઓ અધૂરી રહી ગઈ છે, સફાઈ કામદારોના પગારમાં વિલંબ અને તેમના માટે પાયાની સુવિધાઓનો અભાવ આ સમાજ માટે મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યા છે. આ સિવાય મતિયા મહેલ, ત્રિલોકપુરી અને સંગમ વિહાર જેવા વિસ્તારોમાં દલિત પરિવારોને આપવામાં આવતી સુવિધાઓમાં કાપ મુકાવાથી લોકોનો રોષ વધ્યો છે.

શું આ વખતે દલિત વોટબેંક બનશે સત્તાની ચાવી?
આ વખતની દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં દલિત સમાજ ક્યા પક્ષ તરફ ઝૂકે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. તેઓ કેજરીવાલ સરકાર સામે ગુસ્સો વ્યક્ત કરશે કે પછી ભાજપ અને કોંગ્રેસ જેવા પક્ષોને તક આપશે? દલિત મતદારોમાં આ વખતે દિલ્હીનું રાજકીય ચિત્ર બદલવાની તાકાત છે તે નિશ્ચિત છે. આવી સ્થિતિમાં 2025ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં દલિત સમાજ ક્યો રસ્તો પસંદ કરે છે તેના આધારે સત્તાની ચાવી કોના હાથમાં જશે તે નક્કી થશે.

આ પણ વાંચોઃ કેજરીવાલ અને AAP એ ફરી એકવાર દિલ્હીના દલિતોને દગો દીધો?

કર્ણાટકના તુમકુરુ જિલ્લામાં શનિવારે સાંજે અહીંના મુદ્દનહલ્લી ગામમાં સિરીવારા ગામના રહેવાસી દીપુ (19) અને નરસિંહ મૂર્તિ (32) તેમના નાના માલસામાન વાહન ટાટા એસમાં 'જય ભીમ' ગીત વગાડી રહ્યા હતા. ગીત વગાડવાની આ નાની વાત પર મોટરસાઇકલ પર સવાર બે જાતિવાદી તત્વોએ તેમનો રસ્તો આંતર્યો હતો. આરોપી લુખ્ખાઓએ બંનેને રોકીને તેમની જાતિ અને ગીત વગાડવાનું કારણ પૂછ્યું હતું. જ્યારે દીપુએ કહ્યું કે તેઓ દલિત સમાજના છે તો આરોપીઓ ગુસ્સે થઈ ગયા. તેમણે દીપુને ગાડીમાંથી ખેંચીને બહાર કાઢ્યો અને જાહેરમાં માર મારવા લાગ્યા.

આ પણ વાંચોઃ સરપંચના છોકરાએ 10 સાગરિતો સાથે મળી દલિત યુવકની હત્યા કરી

હુમલાખોર શખ્સ રેલ્વેમાં અધિકારી છે
હુમલાખોરોમાંથી એક ચંદ્રશેખર રેલવે વિભાગનો અધિકારી છે, જ્યારે બીજો નરસિમ્હા રાજુ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. બંને યુવકોને જાતિવાદી અપશબ્દો બોલતા તેમણે તે સમયે ડ્રાઇવિંગ કરી રહેલા નરસિંહ મૂર્તિ પર પણ હુમલો કર્યો હતો. ઘટના દરમિયાન બંને દલિત યુવકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. ગુસ્સે ભરાયેલા આરોપીઓએ સ્થળ પરથી ભાગી જતા પહેલા જાનથી મારી નાખવાની ધમકી પણ આપી હતી.

આ ઘટનાને લઈને ગુબ્બી પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર સુનીલ કુમારે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, બંને યુવકોની સરકારી હોસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી છે. આ કેસમાં આરોપીઓ સામે SC/ST (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ અને ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 109 (હત્યાનો પ્રયાસ) હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. પોલીસે આરોપીને પકડવા માટે સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે.

જાતિવાદી વિચારસરણીનો અંત ક્યારે આવશે?
આ ઘટના માત્ર બે વ્યક્તિઓ પર હુમલો નથી, પરંતુ સમગ્ર દલિત સમાજ પર હુમલો છે. દલિત અધિકારો અને સન્માનનું પ્રતીક ‘જય ભીમ’ ગીત માત્ર એક ગીત નથી પરંતુ તેમની ઓળખનો એક ભાગ છે. જો તેને વગાડવાથી કોઈના જીવ માટે ખતરો બની જાય તો તે સમાજની ઊંડી જાતિવાદી વિચારસરણી છતી કરે છે. આ ઘટનાએ માત્ર પીડિતોને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દલિત સમાજને ઊંડું દુઃખ પહોંચાડ્યું છે.

દલિતો માટે સુરક્ષા અને સન્માનની માંગ ઉઠી
આ ઘટના ફરી એક વખત પ્રશ્ન ઉભો કરે છે કે શું દલિત સમાજે હંમેશા પોતાની ઓળખ અને અધિકારો માટે સંઘર્ષ કરવો પડશે? શું તેમને 'જય ભીમ' જેવા ગીતો વગાડવાનો પણ અધિકાર નથી? આવા ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી ક્યારે થશે તે અંગે સરકાર અને કાયદો અને વ્યવસ્થા સામે સવાલો ઉભા થયા છે. જ્ઞાતિવાદના આ ઝેરને ખતમ કરવા અને દલિતો માટે ન્યાય, સુરક્ષા અને સન્માન સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમાજ એકજૂથ થાય તેવો સમય આવી ગયો છે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવક અને રાજપૂત યુવતીની પ્રેમ કહાનીનો કરૂણ અંત આવ્યો 

તેમણે નિર્દોષ કિશોરને સવારે 5 વાગ્યાથી લઈને સાંજના 3 વાગ્યા સુધી બાંધી રાખી માર માર્યો. એટલું જ નહીં, તેના ગુદામાર્ગમાં મરચું નાખ્યું હતું, તેને પથ્થર પર પટકીને ઈજા પહોંચાડી હતી, સ્મશાનમાં લઈ જઈ ફરી તેના હાથપગ બાંધીને તેને માર મારવામાં આવે છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, આ બધું જાહેરમાં થઈ રહ્યું હતું, લોકોની નજર સામે થઈ રહ્યું હતું છતાં કોઈ એ દલિત કિશોરને છોડાવવાની હિંમત કરી શક્યું નહોતું. આરોપીઓને પણ કાયદો વ્યવસ્થા કે ન્યાયતંત્રનો કોઈ ડર નહોતો. આ કેવું ભારત છે?

મિર્ઝાપુરની ઘટના

ઘટના ઉત્તરપ્રદેશના મિર્ઝાપુરથી અંદાજે 50 કિમી દૂર આવેલા બર્ડિંહા કલાં ગામનો છે. અહીં અશોક નામના 14 વર્ષના કિશોરને ગામના સરપંચના કહેવાથી વહેલી સવારે 5 વાગ્યે સરપંચનો છોકરો અને સાગરિતો આંબળા તોડવા જવાનું છે કહીને લઈ ગયા હતા. અશોકના પિતાને ખ્યાલ નહોતો કે તેના દીકરાને આટલા વહેલા આ લોકો ક્યાં લઈને જઈ રહ્યાં છે. એ પછી આરોપીઓએ વહેલી સવારે 5 વાગ્યે પોતે તાપણું સળગાવીને બેઠાં અને 14 વર્ષના અશોકને અર્ધનગ્ન કરીને પથ્થર પર પટકીને ફટકાર્યો. એ પછી તેને વીજળીના થાંભલા સાથે બાંધીને તેને લાકડી અને દંડાથી માર માર્યો. આવું સવારના 5 વાગ્યાથી બપોરના 3 વાગ્યા સુધી ચાલતું રહ્યું. ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે, આટલું બધું જાહેરમાં થતું હોવા છતાં કોઈ નાનકડા અશોકને છોડાવવા માટે સામે આવ્યું નહોતું અને તમાશો જોઈ રહ્યું હતું. દલિત પરિવારે સરપંચને પોતાના દીકરાને છોડી દેવા માટે આજીજી કરી પણ તેમનું હૃદય ન પીગળ્યું. સરપંચનો આરોપ હતો કે, અશોકે તેમના ટ્રેક્ટરના પાર્ટ્સ ચોર્યા હતા.

વહેલી સવારે 5 વાગ્યે કપડાં ઉતરાવી થાંભલા સાથે બાંધી દીધો

અશોકનો પરિવાર મજૂરી કરીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. તેના ઘરમાં તેના માતાપિતા અને એક બહેન છે. બે બહેનોના લગ્ન થઈ ચૂક્યા છે. તેના પિતાની તબિયત સારી નથી રહેતી તેમ છતાં તેઓ મજૂરી કરવા મજબૂર છે.

આ ઘટના 31 ડિસેમ્બર 2024ની વહેલી સવારે બની હતી. 14 વર્ષનો અશોક તેના ઘરે સવારે 5 વાગ્યે તાપણું સળગાવીને ઠંડીથી રાહત મેળવવા મથી રહ્યો હતો. ત્યારે જ ગામના સરપંચ પન્નાલાલ તેનો છોકરો બબલૂ, સરપંચના સંબંધી અને અન્ય કેટલાક લોકો અશોકના ઘરે આવી પહોંચ્યા હતા અને તેને પોતાને ત્યાં આંબળા તોડવા જવાનું છે કહીને લઈ ગયા હતા. આ સાંભળીને અશોક તેમની સાથે જાય છે, પણ તેને ખબર નથી હોતી કે તેની સાથે શું થવાનું છે.

એ પછી સરપંચના કહેવાથી અશોકના કપડાં ઉતરાવી (વહેલી સવારે 5 વાગ્યે) તેને થાંભલા સાથે બાંધીને દંડાથી માર મારવામાં આવે છે. એ પછી તેઓ તેને ગામ બહાર આવેલા સ્મશાનમાં લઈ જાય છે અને પથ્થર ઉપર પટકે છે. આરોપીઓ એકદમ બેખૌફ છે. તેઓ કહેતા સંભળાય છે કે, "શું થશે, કોર્ટ કચેરી જે થશે એ જોઈ લઈશું, વધીને શું થશે, ફાંસીની સજા જ થશે ને?"

ગામલોકો જોતા રહ્યાં, કોઈ છોડાવવા ન આવ્યું

અશોકના પરિવારજનોએ જ્યારે ઘટના સ્થળે પહોંચીને અશોકને છોડી દેવાની આજીજી કરી ત્યારે સરપંચે કહ્યું, "હજુ આનું કશું થયું નથી, એવી હાલત કરીશું કે ગામમાં કોઈ કશું બોલી નહીં શકે."

આટલી મોટી નજર સામે બની રહી હોવા છતાં ગામલોકોમાંથી કોઈ અશોકને છોડાવવા માટે આગળ આવ્યું નહોતું અને બર્બરતાનો વીડિયો ઉતારી રહ્યાં હતા. અશોકના પરિવારે જેમતેમ કરીને પોલીસને જાણ કરી તો ત્રણ દિવસ સુધી પોલીસે કશી જ કાર્યવાહી નહોતી કરી. બાદમાં ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થતા પોલીસે 6 આરોપીઓની ધરપકડ કરીને કાર્યવાહી કરી હોવાનું જાણવા મળે છે. અશોકના પરિવારનો આરોપ છે કે, પોલીસે આરોપીઓને પર કાર્યવાહી કરવાને બદલે અશોકને આખો દિવસ પોલીસ સ્ટેશનમાં બેસાડી રાખ્યો હતો. તેના પરિવારે બે બોરી અનાજ વેચીને અશોકને છોડાવ્યો હતો.

ભીંસ વધતા 7 લોકોની અટકાયત કરાઈ

અશોકને મારનાર આરોપીઓમાં પન્નાલાલ, બબલુ, ધીરજ પટેલ, રામભરોસ પટેલ, મનોજ પટેલ, આત્મારામ ગુપ્તા પર તેની માતા દ્વારા ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી છે. અને તેમાં અત્યાર સુધીમાં 7 લોકોની અટકાયત કરાઈ હોવાનું જાણવા મળે છે. પીડિત અશોકના પરિવારજનોએ તેમના જીવને જોખમ હોવાનું જણાવ્યું છે. આરોપીઓએ તેમને પણ જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને માર માર્યો હોવાથી વિવિધ કલમો હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે.

અશોકને લોહીની ઉલટીઓ થાય છે

અશોકના બંને પગથી લઈને કમર સુધી વાગ્યાના નિશાન પડી ગયા છે. તેમના ચહેરા પર ઘટનાનો ડર સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ રહ્યો છે. તેને ચાલવામાં અને શૌચક્રિયા કરવામાં પણ તકલીફ પડી રહી હોવાનું કહીને તેનો પરિવાર રોઈ પડે છે.
અશોકની બહેનના જણાવ્યા પ્રમાણે, અશોક રહી રહીને લોહીની ઉલટીઓ થાય છે. જેનાથી તેનો આખો પરિવાર અત્યંત ગભરાયેલો છે.

યોગીની કાયદો વ્યવસ્થા પર સવાલ ઉઠ્યાં

રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા ગુંડાઓ, માફિયાઓ અને બદમાશો પર બુલડોઝરની કાર્યવાહીનો ડર ઉભો કરીને એક રોલ મોડેલ તરીકે રજૂ કરનાર યોગી સરકારને લોકોનો એક જ પ્રશ્ન છે કે શું દલિત કિશોરને તાલિબાની સજા આપનાર આ સરપંચ અને તેના સાગરિતો સામે પણ બુલડોઝરની કાર્યવાહી થશે?

આ પણ વાંચો: ખેતરમાં તારની વાડ કરતા દલિત પરિવાર પર મનોરોગીએ હુમલો કર્યો

ઘટના મધ્યપ્રદેશના ગુના જિલ્લાના સિરસી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના કરીલી ગામની છે. અહીં માથાભારે તત્વોએ એક દલિત સહરિયા પરિવાર પર હુમલો કરી દીધો હતો. બે ટ્રેક્ટરમાં આવેલા 15-20 લોકોએ તેમના ઝૂંપડા પર ટ્રેક્ટર ચડાવી દીધું હતું. અચાનક થયેલા આ હુમલાથી પરિવાર શોકમાં ગરકાવ થઈ ગયો હતો. જે બાદ ગુંડાઓએ તેમને બંધક બનાવીને માર માર્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ બંદૂક બતાવી લુખ્ખાઓએ દલિત યુવકની જાન રોકી, ડીજે બંધ કરાવી તોફાન મચાવ્યું

પીડિત મહિલાએ જણાવ્યું કે તે તેનો પતિ હરિ સિંહ, પુત્ર સોનુ, દિયર જ્ઞાની સિંહ, ભત્રીજો રાજુ, ભાભી વિદ્દી બાઈ બરખેડા કેનાલ પાસે આવેલી તેમની ખેતીની જમીન પર બનેલી ઝૂંપડીમાં સૂતા હતા. એ દરમિયાન પૂર્વ સરપંચ, તેમના બે પુત્રો અને તેમના 15-20 સંબંધીઓ બે ટ્રેક્ટર ભરીને અહીં આવી પહોંચ્યા હતા. આ લોકોએ તેમના 10 વીઘાના ઉભા ઘઉંના પાક પર ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું હતું. એટલું જ નહીં તેમની ઝૂંપડી ઉપર પણ ટ્રેક્ટર ફેરવી દીધું હતું. આરોપીઓ આખા પરિવારને વીજળીના ઝાટકા આપીને મારી નાખવા માંગતા હતા, પણ વીજળી ગુલ થઈ જવાથી તેઓ એવું કરી શક્યા નહોતા. એ પછી એક લુખ્ખાએ તેના ચહેરા પર પેશાબ કર્યો. સાથે જ તેણે મહિલાને ધમકી આપી કે જો તે પોલીસને જાણ કરશે જાનથી મારી નાખીશ. જો કે, ન્યાયમાં વિશ્વાસ ધરાવતી દલિત મહિલાએ પોલીસને જાણ કરી દીધી હતી. સવારે જ્યારે પોલીસ આવી ત્યારે તેઓ મહિલના પતિ હરિ સિંહ, દિયર જ્ઞાની સિંહ અને ભત્રીજા રાજુને ઘટનાની માહિતી મેળવવા પોલીસ સ્ટેશન લઈ ગયા.

એડિશનલ એસપી માનસિંહ ઠાકુરે જણાવ્યું કે જમીન વિવાદમાં બંને પક્ષો તરફથી કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. (એટ્રોસિટીના મોટાભાગના કેસોમાં હવે પોલીસ પીડિતોને હેરાન કરવા માટે તેમની સામે પણ કેસ નોંધવા માંડી છે.) જ્યારે મહિલાના મોં પર પેશાબ કરવાના મામલાની તપાસ ચાલી રહી છે. એએસપીએ કહ્યું કે આ સહારિયા સમાજના લોકો છે. તેમનો જૂનો જમીન વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. આ બાબતે તેમની વચ્ચે ઝઘડો થયો હતો. તેના આધારે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલા આરોપોની તપાસ કરવામાં આવશે અને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ સરપંચના છોકરાએ 10 સાગરિતો સાથે મળી દલિત યુવકની હત્યા કરી

મામલો ગ્યારસપુરની એક સરકારી શાળાનો છે. મળતી માહિતી મુજબ 11માં ધોરણમાં ભણતી એક દલિત વિદ્યાર્થિની 30 ડિસેમ્બરના રોજ સ્કૂલ પછી ઘરે જઈ રહી હતી. એ દરમિયાન તેને રસ્તામાં પત્રકાર રિતેન્દ્ર અહિવાર મળી ગયો. તેણે વિદ્યાર્થિનીને રજા વિશે પૂછ્યું, જેના પર દીકરીએ કહ્યું કે, આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ છે. એ પછી પત્રકારે શાળાના આચાર્ય મુકેશ દાંગી સાથે વાત કરી હતી અને શાળા કેમ વહેલા છોડી દેવાઈ તેમ સવાલ કર્યો હતો.

એ પછી આચાર્યે બીજા દિવસે દલિત વિદ્યાર્થિનીને માર માર્યો હતો અને તેણે શા માટે પત્રકારને આજે સ્કૂલ વહેલા છૂટી ગઈ છે તેમ કહ્યું તેમ પૂછીને સજા કરી હતી. દલિત વિદ્યાર્થિનીનો આરોપ છે કે પ્રિન્સિપાલે તેને પરીક્ષામાં નાપાસ કરવાની અને તેને શાળામાં એડમિશન ન લેવાની ધમકી પણ આપવામાં આવી હતી. એ પછી પીડિતા તેના પિતા સાથે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી હતી અને મામલાની ફરિયાદ કરી હતી.

હવે સમગ્ર ઘટનાને લઈને સવાલ એ પણ થઈ રહ્યો છે કે 30મી ડિસેમ્બરે વહેલી રજા કેમ આપવામાં આવી? જોવાનું એ રહે છે કે આ કેસમાં પોલીસ પ્રિન્સિપાલ સામે શું કાર્યવાહી કરે છે અને શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ આ અંગે શું ધ્યાન આપે છે?

આ પણ વાંચોઃ દલિત વિદ્યાર્થી આજીજી કરતો રહ્યો, સવર્ણ શિક્ષક પાઈપથી ફટકારતો રહ્યો

દલિત યુવક અને ઠાકુર યુવતીની પ્રેમકહાની

મામલો જાતિવાદના એપીસેન્ટર અને બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ યુપીનો છે. અહીં બારાબંકીમાં એક ઠાકુર યુવતી અને એક દલિત યુવક વચ્ચે પ્રેમ થઈ ગયો હતો. પરંતુ જાતિ અલગ હોવાથી તેઓ લગ્ન કરી શકે તેમ નહોતા. આથી બંને એક જ સમયે અલગ-અલગ જગ્યાએ જઈને ગળેફાંસો ખાઈને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. બંને વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રેમ સંબંધ હતો, પરંતુ સમાજ તરફથી સ્વીકાર ન થતાં તેમણે આ પગલું ભર્યું હતું. આ ઘટના જાતિવાદી માનસિકતા અને સામાજિક ભેદભાવ પર સવાલો ઉભા કરે છે. પોલીસ આ મામલે તપાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચોઃ  હિંદુ યુવતી-મુસ્લિમ યુવકના લગ્નનું રિસેપ્શન હિંદુ સંગઠનોએ રદ કરાવ્યું?

બારાબંકીના અકોહરી ગામની ઘટના

ઘટના ગઈકાલની છે. બારાબંકી જિલ્લાના અસંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના અકોહરી ગામમાં એક ઘટના પ્રકાશમાં આવી જેણે જાતિવાદી માનસિકતાનો પર્દાફાશ કર્યો છે. ગામના ઠાકુર સમાજની યુવતી અને દલિત યુવક વચ્ચે પ્રેમ થઈ ગયો હતો, પરંતુ તેઓ જીવતા રહીને પોતાના પ્રેમને સમાજના બંધનોમાંથી મુક્ત ન કરી શક્યા, અંતે તેઓ પોતાનો જીવ આપીને આ નિષ્ઠુર સમાજ માટે એક મેસેજ આપતા ગયા હતા.

યુવતીની લાશ તેના ઘરમાં, યુવક ગામ બહાર ઝાડ સાથે લટકતો મળ્યો

સવારે 6 વાગ્યાની આસપાસ યુવતીની લાશ તેના ઘરની અંદર લટકતી હાલતમાં મળી આવી હતી, જ્યારે યુવકની લાશ ગામની બહાર ઝાડ પર લટકતી મળી આવી હતી. આ વાત વાયુવેગે ફેલાતા જ ગ્રામજનોમાં સનસનાટી મચી ગઈ હતી અને સ્થળ પર લોકોના ટોળેટોળાં ઉમટી પડ્યા હતા. પોલીસે ઘટના સ્થળે પહોંચી તપાસ શરૂ કરી હતી અને બંને મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપ્યા હતા.

જાતિવાદે પ્રેમી યુગલનો ભોગ લીધો?

પોલીસ સ્ટેશનના પ્રભારી જિતેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહે જણાવ્યું કે કેસની દરેક એંગલથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. બંને વચ્ચે લાંબા સમયથી પ્રેમસંબંધ હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે, પરંતુ યુવતી ઠાકુર સમાજની અને યુવક દલિત સમાજનો હોવાના કારણે બંનેના સંબંધોને સમાજની સ્વીકૃતિ મળી શકી ન હતી.

ગ્રામજનોના જણાવ્યા અનુસાર, બંને પ્રેમીપંખીડા એકબીજાના સંપર્કમાં હતા અને પોતપોતાની જ્ઞાતિની મર્યાદાઓથી આગળ વધીને નવા જીવનના સપના જોતા હતા. પરંતુ તેમના પ્રેમને સ્વીકારવાને બદલે સમાજમાં પ્રવર્તતી જાતિવાદી વિચારસરણીએ તેમને એટલી હદે મજબૂર કરી દીધા કે તેમણે પોતાનો જીવ ગુમાવવો પડ્યો.

આ પણ વાંચોઃ રાજપૂત પરિવારે વાલ્મિકી સમાજની દીકરીના લગ્ન પોતાના ઘરે કરાવ્યા

જાતિવાદ એક ખતરનાક માનસિકતા

આ ઘટના જ્ઞાતિવાદી માનસિકતા પર મોટો પ્રશ્ન ઉભો કરે છે. છેવટે, આપણા સમાજના લોકોને જાતિના આધારે તેમના સંબંધો પસંદ કરવાનો અધિકાર ક્યાં સુધી નહીં મળે? પ્રેમ જેવી માનવીય લાગણી ક્યાં સુધી જ્ઞાતિવાદની બેડીમાં જકડી રાખશે?

આ ઘટના માત્ર દલિત સમાજને થતા અન્યાયને જ ઉજાગર કરતી નથી, પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે દર્પણ સમાન છે. દલિત યુવકે પોતાનો જીવ આપીને બતાવ્યું કે સમાજમાં જાતિવાદ માત્ર એક વિચાર નથી પરંતુ એક ખતરનાક માનસિકતા છે, જે પ્રેમ અને માનવતાનો નાશ કરી રહી છે.

સમાજ, પોલીસ અને તંત્રએ આત્મમંથન કરવાની જરૂર છે

આ ઘટના બાદ પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર કરતાં સમાજે વધુ આત્મમંથન કરવાની જરૂર છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે જ્ઞાતિવાદ જેવા ભેદભાવને ખતમ કરવા કડક પગલાં લેવામાં આવે. આ ઘટના એ બોધપાઠ છે કે પ્રેમને જાતિ અને ધર્મની સીમાઓથી ઉપર જોવો જોઈએ અને દરેક વ્યક્તિને પોતાનો જીવનસાથી પસંદ કરવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ.

બારાબંકીમાં બનેલી આ ઘટનાએ માત્ર એક દંપતીના જીવનનો અંત જ નહીં, પરંતુ સમાજમાં રહેલા જ્ઞાતિના ભેદભાવને પણ ઉજાગર કર્યો. સમય આવી ગયો છે કે આપણે આ માનસિકતાને બદલવા માટે નક્કર પગલાં લઈએ, જેથી આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય.

આ પણ વાંચોઃ રાજકોટના રામોદમાં વરકન્યા ઊંધા ફેરા ફરી સ્મશાનમાં લગ્ન કરશે

મંડળીની જાણ બહાર જાતિવાદી તત્વોએ ચાલ ચાલી

મળતી માહિતી મુજબ વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોનું દૂધ ગામની દૂધ મંડળીમાં નહીં ભરવા દેવા માટે ગામના જ કેટલાક આગેવાનોએ ઘરની ધોરાજી ચલાવી હતી અને મંડળીની જાણ બહાર મનસ્વી રીતે એક કાગળ પર ઠરાવ કરી વાલ્મિકી સમાજના દૂધને મંડળીમાં નહીં સ્વીકારવામાં આવે તેવો ફતવો બહાર પાડ્યો હતો. અને આ મામલે મંડળી કંઈ જાણતી નથી તેવી માહિતી મળી હતી. જો કે આ વાત ખોટી હોય તેમ લાગે છે. કેમ કે મંડળીને જાણ ન હોય તો શા માટે અહીં અચાનક વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોનું દૂધ લેવાનું બંધ કરી દેવાયું તે પણ સવાલ છે. 

વાલ્મિકી પશુપાલકોએ દૂધ ભરવા બહાર જાય છે

જાતિવાદી તત્વોના કારણે હાલ વાલ્મિકી સમાજના પશુ પાલકોને દૂધ ભરાવવા માટે બાજુમાં આવેલ ઓઢવા ગામે જવાની ફરજ પડી રહી છે. જાતિવાદી તત્વોની દાદાગીરી સામે આ વાલ્મિકી પરિવારોએ આ મામલે જિલ્લા કલેકટર, એસપી અને સમાજ કલ્યાણ વિભાગમાં રજૂઆત કરી છે. જેના કારણે જિલ્લા કલેક્ટર દ્વારા મંડળીની જાણ બહાર સહીઓ કરી મનસ્વી રીતે ઠરાવ કરનારા શખ્સો વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

ગામના મંદિરમાં મિટીંગ થઈ, જાતિવાદીઓએ સહી કરી

મળતી માહિતી મુજબ રાણોલ ગામે ગત.તા. ૨૩ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ ગામના મંદિરમાં ગામના સવર્ણ પશુપાલકોની એક મીટિંગ મળી હતી. જેમાં રાણોલ દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળીમાં વાલ્મીકિ સમાજના લોકોનું દૂધ ન લેવું તેવો ઠરાવ કરાયો હતો. જેમાં ગામના સવર્ણોએ સહીઓ કરી સંમતિ દર્શાવી હતી. પરંતુ દૂધ મંડળી આ તમામ બાબતથી અજાણ છે, તેવું લોકો દ્વારા જાણવા મળ્યું છે. આ મામલે કલેક્ટરને જાણ થતા તેમણે તપાસના આદેશ આપ્યા છે. જોવાનું એ રહેશે કે કલેક્ટરનો આદેશ ખરેખર વાલ્મિકી સમાજના પશુપાલકોને ન્યાય અપાવે છે કે પછી માત્ર એક ઔપચારિકતા બનીને રહી જાય છે.

આ પણ વાંચો: દલિત વિદ્યાર્થિનીએ બટેટા કાપ્યા તો રસોઈયાએ મધ્યાહન ભોજન ન બનાવ્યું

દરવર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ એસએસડી દ્વારા રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓ અને તાલુકાઓમાં મહારેલી, મહાસભા, અને મહાસલામીનો કાર્યક્રમ રાખવામાં આવ્યો હતો. જેના ભાગરૂપે પોરબંદર જિલ્લાનો કાર્યક્રમ માધવપુર(ઘેડ) ખાતે રાખવામાં આવ્યો હતો. જેમાં મોટી સંખ્યામાં મૂળનિવાસી સમાજના હજારો લોકોએ ઉપસ્થિત રહીને શિસ્તબદ્ધ રીતે મહારેલી યોજી હતી, જેમાં નાના બાળકો, મહિલાઓથી લઈને વૃદ્ધો પણ જોડાયા હતા. આ તકે પ્રથમ વખત મૂળનિવાસી લોકોનું સ્નેહમિલન પણ જોવા મળ્યું હતું.

મહારેલી બાદ મહાસભા યોજાઈ હતી, જેમાં સ્વયમ્ સૈનિક દળ(SSD) ના સૈનિકો દ્વારા ઇતિહાસની વાત કરવામાં આવી હતી અને કોમવાદી વિચારધારાને આ દેશમાંથી જડમૂળમાંથી ખતમ કરવાની કવાયત સમગ્ર દેશમાં ચલાવામાં આવી રહી છે ત્યારે આવનારા સમયમાં આ દેશને માનવતાવાદી રાષ્ટ્રના નિર્માણ માટે આગળ આવવા પહેલ કરવામાં આવી હતી.

SSDના સૈનિક ભાવેશભાઈએ જણાવ્યું હતું કે, આગામી દિવસોમાં આ દેશના કરોડો મૂળનિવાસી લોકોને ગરીબી, મોંઘવારી, બેરોજગારી અને કોમવાદી તાકાતોના ભરડામાંથી બહાર લાવી દેશા શાસક બનાવવાની દિશામાં અમે કામ કરી રહ્યાં છીએ. અમે સ્પષ્ટ રીતે માનીએ છીએ કે, શાંતિનો સંદેશો આપનાર તથાગત ગૌતમ બુદ્ધના માર્ગે જ મૂળનિવાસી સમાજ ટકી શકશે, નહિ કે કોઈ અસમાનતાવાદી અને જાતિવાદી વ્યવસ્થા પર. અમે સંગઠન દ્વારા મૂળ રીતે મહાનાયકોના સપનાને સાકાર કરવાનું કામ કરી રહ્યા છે.

આ તકે બહોળી સંખ્યામાં એકઠાં થયેલ લોકો દ્વારા સભામાં "આવાજ દો, હમ એક હૈ; કેટલા રે કેટલા, અડધા ભારત જેટલા; જય ભીમ, જય જોહાર, જય મૂળનિવાસી" ના નારા ગુંજી ઉઠ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે, એસએસડી ગુજરાતનું સૌથી મોટું બહુજન સંગઠન છે. તેના કાર્યકરો આરએસએસની જેમ સમર્પિત ભાવે છેવાડાના ગામ સુધી સ્વખર્ચે પહોંચે છે અને સમાજને યોગ્ય દિશામાં આગળ વધવા માટે પ્રેરિત કરે છે. છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી એસએસડી જમીની સ્તરે કામ કરીને બહુજન સમાજને શાસક બનાવવાની બહુજન મહાનાયકોની મહેચ્છા પર આગળ વધી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં તેની વધુ અસર સમાજમાં જોવા મળશે. આરએસએસ બાદ સ્વયં સૈનિક દળ એકમાત્ર એવું કેડર આધારિત સંગઠન છે જેના કાર્યકરો કોઈપણ પ્રકારના સ્વાર્થ વિના, માત્ર સમાજને વફાદાર રહીને કાર્ય કરી રહ્યાં છે. આવા વધુને વધુ સંગઠનોની બહુજન સમાજને જરૂર છે.

આ પણ વાંચોઃ SSDએ શાળાઓમાં ભગવદ્ ગીતા ભણાવવા મુદ્દે 33 જિલ્લાઓમાં વિરોધ કર્યો

ઘટના શું હતી?

ગત તા. 30 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ માંડવી તાલુકાના ગોધરા ગામના ખરવાડ વિસ્તારમાં પોતાના ઘરથી 100 મીટર દૂર બસની રાહ જોઇને ઊભેલી આરોગ્ય વિભાગમાં પરિચારિકા તરીકે બજાવતી દલિત સમાજની દીકરી ગૌરીબેન તુલસીભાઇ ગરવા (ઉ.વ. 28) ઉપર તેના એકતરફી પ્રેમી એવા કોડાયના સાગર રામજી સંઘારે બેરહેમીપૂર્વક ગુપ્તી અને તલવાર વડે હુમલો કરી હત્યા કરી હતી. આ બનાવ એકતરફી પ્રેમના અનુસંધાને બન્યાનું સપાટી ઉપર આવી રહ્યું છે. હત્યાના બનાવ અંગે યુવતીના ભાઈ દીપકે માંડવી પોલીસ મથકમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. નાના એવા ગોધરા ગામમાં વહેલી પરોઢે બનેલા આ બનાવથી ભારે ચકચાર મચી ગઈ હતી. 

ઘટનાની જાણ થતા પશ્ચિમ કચ્છ પોલીસવડા વિકાસ સુંડા ઈન્ચાજ પીઆઈ ડી.એમ. ઝાલા સહિતના  અધિકારીઓના કાફલા સાથે તુરંત ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા અને ડોગ સ્કવોડ સહિતની સઘન તપાસ હાથ ધરવા સાથે ટેકનિકલ તથા માનવીય સંદર્ભોની મમદથી આરોપીને ગણતરીના કલાકોમાં જ પકડી પાડયો હતો. કૃત્યને અંજામ આપ્યા બાદ આરોપી સાગરે ઝેરી દવા પી લેતાં તેને સારવાર માટે માંડવીની સિવિલ હોસ્પિટલમાં ખસેડાયો હતો, જ્યાં પોલીસે તેની યુક્તિપૂર્વક પૂછપરછ કરતાં તેણે ગુનો કબૂલ્યો હતો.

પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, રિક્ષાના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલો અને કૃત્ય આચર્યા બાદ ઝેરી દવા પીનારા સાગરને સારવાર બાદ ધરપકડ કરીને બે દિવસના રિમાન્ડ પર લેવામાં આવ્યો છે. તે  અવારનવાર ગૌરીને હેરાન-પરેશાન કરતો હતો. ગોધરા ગામના ખરવાડ વિસ્તારમાં બે ભાઇઓ અને માતા સાથે રહેનાર યુવતી ગૌરી છેલ્લા બે વર્ષથી તુંબડી ખાતે પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં કોન્ટ્રાકટ બેઇઝ ઉપર કામ કરતી હતી. અગાઉ તે ગામના આરોગ્ય કેન્દ્રમાં ફરજ બજાવતી હતી. તુંબડી જવા માટે ગૌરી દરરોજ વહેલી સવારે 5-30ના અરસામાં ઘરેથી નીકળી અંબેધામથી ભચાઉ જતી બસમાં જતી હતી. 

30  ડિસેમ્બરને સોમવારે વહેલી પરોઢે તે તુંબડી જવા માટે પોતાના ઘરથી 100 મીટર દૂર ગોધરાથી દુર્ગાપુર જતા રસ્તે બસની રાહ જોઇને ઊભી હતી. એ દરમ્યાન ત્યાં સાગર આવી પહોંચ્યો હતો અને ગૌરી કંઈ સમજે તે પહેલા જ ગુપ્તી અને તલવારના ઘા ઝીંકી દઇ તેની હત્યા કરી હતી. ક્રૂર એવા આરોપીએ યુવતીના પેટમાં ગુપ્તી ભરાવી રાખી હતી અને માત્ર હાથો બહાર રહ્યો હતો. તેમજ માથાંના ભાગે તલવાર મૂકી ગયો હતો. ગંભીર ઇજાઓનાં પગલે ગૌરી ગરવાએ ઘટના સ્થળે જ દમ તોડી દીધો હતો. બનાવની જાણ થતાં જ તેનો ભાઈ સહિતનો પરિવાર ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા ત્યારે સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. પાંચ બહેનો પૈકી સૌથી નાની અને બે ભાઇઓની બહેન એવી ગૌરીની હત્યાથી સવાર સવારમાં ગામમાં ગમગીની પ્રસરી ગઈ હતી. ઘટનાની જાણ થતાં સરપંચ ઉપરાંત પ્રવીણભાઈ, અરવિંદભાઈ, દીપકભાઈ, નરેનભાઈ સોની સહિતના હોસ્પિટલ દોડી આવ્યા હતા. ઘટનાની જાણ થતા માંડવીના પીઆઈ ઝાલા ઉપરાંત માંડવી અને કોડાય પોલીસ મથકના કર્મચારીઓ, સ્થાનિક ગુનાશોધક શાખા, એસઓજી, પેરોલ ફર્લો શાખા, ડોગ સ્કવોડ સહિતના અધિકારી-કર્મચારી જોડાયા હતા અને ગણતરીના કલાકોમાં આરોપી સાગર સંઘારને ઝડપી પાડ્યો હતો. જો કે તેણે દવા પી લેવાનું નાટક કર્યું હતું. આથી પોલીસે તેને હોસ્પિટલમાં ખસેડ્યો હતો. જ્યાં સાજો થયાનું જણાતા હવે તેને બે દિવસના રિમાન્ડ પર લીધો છે.

આવેદનપત્રમાં શું માગણી કરવામાં આવી છે?

આ ઘટનાને લઈને ગઈકાલે શ્રી અખિલ કચ્છ ગર્ગવંશી ગરવા ગુરૂ બ્રાહ્મણ સમાજ પશ્ચિમ વિભાગ દ્વારા જિલ્લા કલેક્ટર અને પશ્ચિમ કચ્છના પોલીસ અધિક્ષકને સંબોધીને એક આવેદનપત્ર આપવામાં આવ્યું હતું. જેમાં આ ઘટનાને રેરેસ્ટ ઓફ રેર ગણીને એસઆઈટી દ્વારા તપાસ કરાવવામાં આવે તેવી રજૂઆત કરાઈ છે. આ સિવાય મૃતક યુવતીના પરિવારના સભ્યને સરકારી નોકરી, મુખ્યમંત્રી રાહતફંડમાંથી રૂ. 1 કરોડનું વળતર, ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં કેસ ચલાવવા અને અનુભવી સરકારી વકીલને નિયુક્ત કરી વહેલીતકે ન્યાય મળે તેવી વ્યવસ્થા કરવા વિનંતી કરાઈ છે.

આવેદનપત્રમાં વિવિધ 7 માગણીઓ કરવામાં આવી છે. જેમાં આરોપી યુવકને રહસ્યમય રીતે સરકારી હોસ્પિટલમાં આપવામાં આવેલી સારવાર અને યુવતીના પરિવારને પોલીસ દ્વારા કેસનું સ્ટેટસ જણાવાયું ન હોવાને લઈને પણ શંકા વ્યક્ત કરાઈ છે. સાથે જ ટૂંકા ગાળામાં તપાસ અધિકારીઓ બદલાઈ જતા કેસ પર અસર પડવાને લઈને એસઆઈટી દ્વારા તપાસની માગ કરાઈ છે. આરોપી યુવક યુવતીની હત્યા કર્યા બાદ 9 વાગ્યે ઝેરી દવા પી લીધી હતી અને પછી સાંજે 4 વાગ્યે જાતે વાહન ચલાવીને કોડાયથી માંડવી સારવાર લેવા ગયો હતો. અહીં 24 કલાક સારવાર બાદ તેની અટક બાદ મેડિકલ પરીક્ષણ કરાયું નહોતું. જેમાં તબીબોની ભૂમિકા પર શંકા ઉભી કરાઈ છે અને આરોપીને મદદગારી સમાજ ગણાવાઈ તેમની સામે પગલાં લેવા વિનંતી કરાઈ છે.

આવેદનપત્રમાં એ પણ આશંકા વ્યક્ત કરાઈ છે કે, તલવાર અને ગુપ્તી સહિતના હથિયારોથી જે રીતે યુવતીની હત્યા કરાઈ છે, તે જોતા તેમાં એકથી વધુ લોકોની સંડોવણી હોય તેવું લાગે છે. આ દિશામાં પણ તપાસ કરવા કહેવાયું છે. સાથે જ સમગ્ર કેસની તપાસ, સ્ટેટસ, દસ્તાવેજો અને તપાસના ભાગરૂપે થયેલી કામગીરીની માહિતી યુવતીના પરિવારજનો, સામાજિક આગેવાનોને આપવામાં આવે.

કચ્છના સામાજિક કાર્યકર અને અનુસૂચિત જાતિ સમાજના આગેવાન નરેશભાઈ મહેશ્વરીએ આ મામલે ખબરઅંતર.કોમ સાથે વાતચીત કરતા જણાવ્યું હતું કે, દલિત સમાજની દીકરીની જાહેરમાં થયેલી હત્યાના સમગ્ર કચ્છમાં પડઘા પડ્યાં છે. લોકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે રોષ છે. નિર્દોષ યુવતીની આ રીતે જાહેરમાં થયેલી હત્યાથી કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર પણ સવાલો ઉભા થયા છે. ત્યારે દીકરીના પરિવારને ન્યાય મળે તે માટે કચ્છના સાંસદ વિનોદ ચાવડા ખુદ મૌન રેલીમાં જોડાયા હતા. તેમની સાથે સર્વ સમાજના લોકો, સાધુ સંતો પણ મૌન રેલીમાં હાજર રહીને દલિત દીકરી માટે ન્યાયની માગણી કરી હતી.

આ પણ વાંચો: અર્ણેશ કુમારના ચૂકાદાના ખોટા અર્થઘટન મુદ્દે હવે આરપારની લડાઈ શરૂ

મામલો બટેંગે તો કટેંગે ફેઈમ જાતિવાદના એપીસેન્ટર ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીં સહારનપુરમાં જાતિવાદી તત્વોએ એક દલિત વરરાજાના વરઘોડાને પોતાના ઘર પાસેથી પસાર થતા રોક્યો હતો. લુખ્ખા તત્વોએ વરઘોડામાં રહેલું ડીજે બંધ કરાવીને હોબાળો મચાવ્યો હતો. માહિતી મળતાં પોલીસે ઘટનાસ્થળે પહોંચી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. આ મામલે બંને પક્ષો દ્વારા ફરિયાદો કરવામાં આવી છે. પોલીસે આ અંગે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી હતી.

સહારનપુરના છછરોલી ગામની ઘટના
ઘટના નાનૌતા તાલુકાના છછરોલી ગામનો છે. અહીં દલિત સમાજમાંથી આવતા નાથીરામના પુત્ર મનોજના વરઘોડાને જાતિવાદી તત્વોએ અટકાવીને હોબાળો મચાવ્યો હતો. પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ આપતાં નાથીરામે જણાવ્યું કે શનિવારે મોડી રાત્રે તેમના પુત્ર મનોજનો વરઘોડો નીકળ્યો હતો. જ્યારે વરઘોડો કથિત ઉચ્ચ જાતિના લોકો (મનુમીડિયા દ્વારા આરોપીઓના નામ, જાતિ છુપાવવામાં આવ્યા છે.) ના વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે અચાનક ત્યાંથી અડધો ડઝન જેટલા યુવકો વરઘોડો રોકીને રસ્તા વચ્ચે ઉભા રહી ગયા હતા. તેમણે વરરાજાના પરિવારજનોને વરઘોડો અહીંથી પસાર નહીં થાય, જો થશે તો પરિણામ સારું નહીં આવે તેવી તેવી ધમકી આપી હતી. લુખ્ખા તત્વોએ વરઘોડામાં સામેલ ડીજે બંધ કરાવી દીધું હતું અને મહેમાનો સહિતના લોકોને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી અપમાનિત કર્યા હતા. લુખ્ખા તત્વોએ હોબાળો મચાવતા વરરાજાના પરિવારજનોએ પોલીસને જાણ કરી હતી. પોલીસે આવીને મામલો થાળે પાડ્યો હતો. વરરાજાના પરિવારે પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી આરોપી સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ 100થી વધુ પોલીસ ખડક્યાં, છતાં દલિત દીકરીની જાન પર હુમલો થયો

પોલીસે આવતા જાતિવાદીઓની હવા નીકળી ગઈ!
સમગ્ર મામલે પોલીસ કાર્યવાહી હાથ ધરાતા જાતિવાદી તત્વોની દાદાગીરી નીકળી ગઈ હતી અને તરત તેઓ બચાવમુદ્રામાં આવી ગયા હતા. પોલીસ આગળ તેમણે કહ્યું કે, તેમના ઘરમાં વૃદ્ધ બીમાર હોવાથી તેમણે ધીમા અવાજમાં ડીજે વગાડવાનું કહ્યું હતું. જો કે પોલીસે આ મામલે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે. એસપી રૂરલ સાગર જૈનનું કહેવું છે કે આ મામલે બંને પક્ષ તરફથી ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે. અમે કેસ નોંધી તપાસ હાથ ધરી છે. તપાસ બાદ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

બરેલીમાં જાતિવાદીએ બંદૂક બતાવી જાન રોકી
આવી જ અન્ય એક ઘટના બરેલીમાં પણ બની હતી. જ્યાં એક જાતિવાદી ગુંડાએ બંદૂક બતાવીને દલિત યુવકની જાન રોકી હતી. જોકે, અધિકારીઓના આદેશ પર પોલીસે તેની ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દીધો હતો. આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આ ઘટના ગત શુક્રવારે બની હતી. 

મળતી માહિતી મુજબ જગન્નાથપુર ગામના રહેવાસી કુંવરપાલની દીકરીની જાન સોના ગામથી આવી હતી. ડીજે મ્યુઝિક સાથે જાન આગળ વધી રહી હતી ત્યારે ગામનો કથિત માથાભારે જાતિનો યુવાન પિસ્તોલ લઈને જાન વચ્ચે આવીને ઉભો રહી ગયો હતો અને તેને અટકાવી દીધી હતી. યુવકની આવી હરકતથી મહેમાનો સાથે તેની બોલાચાલી થઈ હતી. જોકે, વરરાજાના પક્ષના લોકોએ તેને પકડી લીધો હતો. દરમિયાન તેની પિસ્તોલ નીચે પડી હતી, આ જોઈને ત્યાં ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી. જો કે યુવકે અપશબ્દો બોલી અને પિસ્તોલ તાકીને સ્થળ પરથી ભાગી ગયો હતો.

આ પણ વાંચોઃ દલિત વરરાજાને બગીમાંથી ઉતારી ફટકાર્યા, જાન પર હવાઈ ફાયરિંગ કર્યું

ગુજરાતભરના સફાઈકર્મીઓની પડતર માગણીઓને લઈને ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠન દ્વારા માલપુરથી દિલ્હી સુધી દંડવત યાત્રા શરૂ કરવામાં આવી છે. ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠન છેલ્લાં ઘણાં સમયથી સફાઈ કામદારો અને અન્ય કર્મચારીઓને કાયમી કરવાની માગને લઈ આવેદનપત્ર, ધરણાં, પ્રદર્શન જેવા આંદોલન ચલાવી રહ્યું છે, પરંતુ સરકાર દ્વારા તેના પર ધ્યાન આપવામાં નથી આવતું. જેના કારણે હવે ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે અરવલ્લી જિલ્લાના માલપુરથી દેશની રાજધાની દિલ્હી સુધીની દંડવત યાત્રા શરૂ કરી છે. એક વર્ષ સુધી ચાલનારી આ દંડવત યાત્રા બાદ તેઓ દિલ્હી પહોંચશે અને ત્યાં વાલ્મિકી સમાજની વિવિધ માંગણીઓને લગતું વેદનાપત્ર દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આપશે.

દંડવત યાત્રા શરૂ કરવાને લઈને ગુજરાત વાલ્મિકી સંગઠનના પ્રમુખ લાલજી ભગતે જણાવ્યું હતું કે, "વર્ષોથી સરકારી કચેરીઓમાં કામ કરતા સફાઈ કામદારોને એજન્સીઓ દ્વારા અન્યાય કરવામાં આવી રહ્યો છે. સફાઈનું કામ અમે કરીએ છીએ પણ સરકારની ખાનગીકરણની નીતિને કારણે બધો લાભ કોન્ટ્રાક્ટરો લઈ જાય છે. અમારી બેઝીક માગણીઓ પર સંતોષાતી નથી. સફાઈકર્મીઓનું શોષણ થાય છે, તેમના પગારથી લઈને અનેક મોરચે અન્યાય થઈ રહ્યો છે. આ બાબતે અમે અનેકવાર સરકારના લાગતા વળગતા અધિકારીઓ, કચેરીઓએ અરજી, આવેદનપત્ર અને ધરણાં કાર્યકર્મો કર્યા છે. પણ સરકાર દ્વારા અમારી કોઈ જ માગણીઓ પૂર્ણ કરવામાં આવી નથી. આથી હવે અમે તેના માટે દંડવત કરીને દિલ્હી જવાનું નક્કી કર્યું છે. એક વર્ષ સુધીમાં દંડવત કરીને દિલ્હી પહોંચી પીએમ મોદીને મળીને સમસ્ત વાલ્મિકી સમાજની વેદનાને વાચા આપતું વેદનાપત્ર આપીશું."

આ પણ વાંચો: અમિત શાહે ડૉ.આંબેડકર સામે કરેલા નિવેદનનો હવે વિદેશોમાં પણ વિરોધ

વર્ષ 2024ની 26મી જાન્યુઆરી તમને યાદ હોય તો એ પણ યાદ હશે કે એક દલિત મહિલા શિક્ષિકા પ્રાથમિક શાળાના કાર્યક્રમમાં વિદ્યાની દેવી કહેવાતા સરસ્વતીને બદલે દેશની પ્રથમ મહિલા શિક્ષિકા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેનો ફોટો મૂકીને તેમના મહાન કાર્યોની ઉપસ્થિત સૌને સમજણ આપી રહી હતી. એ દરમિયાન કેટલાક મનુવાદીઓ ત્યાં આવી પહોંચે છે અને શિક્ષિકાનો વિરોધ શરૂ કરી દે છે. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થાય છે અને પછી શિક્ષિકા પર સરકાર કાર્યવાહી કરે છે અને તેમની અંતરિયાળ વિસ્તારમાં ટ્રાન્સફર કરી દે છે. આ શિક્ષિકા એટલે રાજસ્થાનના બારાના વતની અને બહુજન સમાજમાંથી આવતા હેમલતા બૈરવા. બહુજન મહાનાયક ડો.આંબેડકર અને માતા સાવિત્રીબાઈ-જ્યોતિબા ફૂલેના યોગદાનને બરાબર સમજતા હેમલતા બૈરવા મનુવાદી સિસ્ટમનો ભોગ બન્યાં છે. આજે પણ મનુવાદી તંત્ર તેમને હેરાન કરવાની કોઈ કસર બાકી નથી રાખી રહ્યું.

આ પણ વાંચોઃ ફાતિમા શેખ: પ્રથમ મુસ્લિમ શિક્ષિકા જેમણે ફૂલે દંપતી સાથે કન્યા કેળવણીની મશાલ પ્રગટાવી હતી

હેમલતા બૈરવાઃ માતા સાવિત્રીબાઈના સંઘર્ષનું વર્તમાન પ્રતીક
રાજસ્થાનના બારા જિલ્લામાં આવેલી સરકારી ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળા લકડાઈની શિક્ષિકા હેમલતા બૈરવા માતા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેના સંઘર્ષનું પ્રતીક બની ગયા છે. 2024ના પ્રજાસત્તાક દિવસ નિમિત્તે શાળામાં આયોજિત કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્ટેજ પર માત્ર ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર અને મહાત્મા ગાંધીની તસવીરો જોયા બાદ કેટલાક લોકોએ સરસ્વતીની તસવીર રાખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. હેમલતા બૈરવાએ તેનું ખંડન કર્યું અને સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "વિદ્યાની અસલી દેવી સાવિત્રીબાઈ ફૂલે છે." તેમના આ સાહસિક પગલાએ સ્થાનિક જાતિવાદી માનસિકતાને પડકારી હતી, પરંતુ તેના પરિણામે તેમની સામે વિભાગીય કાર્યવાહીની સાથે FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમનું મુખ્ય મથક બિકાનેર કરી દેવામાં આવ્યું.

માર્ચ 2024થી પગાર નથી મળ્યો
જો કે તેઓ કાયદાકીય લડાઈ જીતીને એપ્રિલમાં નિર્દોષ સાબિત થયા હતા, એ પછી જુલાઈમાં તેમને પોસ્ટિંગ પણ મળ્યું હતું, પરંતુ માર્ચ 2024 થી તેમને પગાર નથી મળી રહ્યો, જેના કારણે હેમલતા બૈરવા અને તેમનો પરિવાર ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેમના બે બાળકો, જેઓ કોટામાં NEET અને REET ની તૈયારી કરી રહ્યા છે, તેમને કપરી પરિસ્થિતિમાં અભ્યાસ ચાલુ રાખવાની ફરજ પડી છે. કોટામાં તેમના બાળકોના રૂમનું ભાડું ઘણાં મહિનાઓથી બાકી છે, જ્યારે હેમલતા પોતે છીપા વડોદમાં 2,000 રૂપિયા ભાડાના રૂમમાં રહે છે. એક-એક પાઈ માટે સંઘર્ષ કરતા હેમલતા હાલ એક ટંક જમીને જીવન ગુજારી રહ્યાં છે.

સિંગલ મધર હેમલતા બૈરવા માથે બે બાળકોની જવાબદારી
સિંગલ મધર હોવાના કારણે હેમલતા પોતાના બંને બાળકોને એકલા જ ઉછેરે છે. તેઓ છેલ્લા 4-5 વર્ષથી તેમના પતિથી અલગ રહે છે. B.Ed પાસ હોવા છતાં તેમના પતિ કોઈ કામ નથી કરતા કે નથી બાળકોની કોઈ જવાબદારી લેતા.

હેમલતા કહે છે, "મારો દીકરો નિહાલ NEETની તૈયારી કરી રહ્યો છે, દીકરી REET ની કોચિંગ કરી રહી છે, બંને એક રૂમમાં સાથે રહે છે જેનો જમવાનો અને રહેવાનો ખર્ચ 7 હજાર રૂપિયા છે. હું ઘણા સમયથી આ પૈસા પણ ચૂકવી શકી નથી. મકાનમાલિકો મારા સમાજના છે, તેઓ મારી સમસ્યા સમજીને બહુ બોલતા નથી. આવા સારા લોકોના સહકારથી દિવસો જેમતેમ કરીને પસાર થઈ રહ્યા છે."

ફક્ત એક ટંક જમે છે
શાળામાં થયેલા વિવાદ પહેલા હેમલતાએ બેંકમાંથી પર્સનલ અને કાર લોન લીધી હતી, પરંતુ લગભગ છ મહિનાથી તે તેના હપ્તા ચૂકવી શકી નથી. હેમલતા કહે છે, "હજુ સુધી બેંક તરફથી કોઈ નોટિસ મળી નથી, પરંતુ જો જલ્દી પગાર નહીં મળે તો મુશ્કેલીઓ વધી જશે." ગરીબીની સ્થિતિ એવી છે કે હેમલતા માત્ર એક જ વખત ભોજન ખાઈને જીવન જીવવા મજબૂર છે. ફિક્કું હસતા તેઓ કહે છે, "હું સવારે ચા, બિસ્કિટ કે એવું કંઈક ખાઈ લઉં છું અને પછી સાંજે જ જમું છું." મુશ્કેલભર્યા આ દિવસોમાં હેમલતાને તેમના પિતા અને ભાઈનો ટેકો છે, જેઓ તેમને શક્ય તેટલી મદદ કરે છે.

બાકી પગાર માટે કોર્ટમાં અરજી ન કરવા પાછળનું કારણ પૂછતાં હેમલતા કહે છે કે વકીલની ફી વધારે છે જેના કારણે તે અત્યારે અરજી કરી શકતી નથી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, અનુસૂચિત જાતિના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના સંગઠન ડો. આંબેડકર શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ ઓફિસર્સ એમ્પ્લોઇઝ એસોસિએશન (AJAK)એ હેમલતાના સસ્પેન્શન બાદ તેમની સામે ચાલી રહેલો કેસ લડવા માટે રૂ. 50,000 ની આર્થિક મદદ કરી હતી. હેમલતાને એક વકીલની જરૂર છે જે તેમની મદદ માટે આગળ આવે.

પોલીસે એક વર્ષ સુધી એફઆઈઆર પર કાર્યવાહી ન કરી
હેમલતા બૈરવાની ફરિયાદ પર પોલીસે બે શિક્ષકો ભૂપેન્દ્ર સેન અને હંસરાજ સેન અને કેટલાક સ્થાનિક લોકો વિરુદ્ધ એટ્રોસિટી એક્ટ અને IPCની કલમ 504 અને 506 હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. હેમલતાએ એફઆઈઆરમાં બંધારણની કલમ 28નો ઉલ્લેખ કરીને સરકારી શાળામાં સરસ્વતી પૂજાનો વિરોધ કર્યો હતો. બીજી બાજુ, ગામલોકોએ તેમની વિરુદ્ધ IPCની કલમ 295A અને 153A હેઠળ સામી ફરિયાદ નોંધાવી તેમના પર ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. હેમલતાએ કહ્યું કે પોલીસે હજુ સુધી એક પણ આરોપી સામે કોઈ કાર્યવાહી કરી નથી, અને કેસ હજુ પેન્ડિંગ છે, તેમ કહીને તેની તપાસ ચાલી રહી છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "મેં ઘણી વખત આઈજી સાહેબ અને અન્ય અધિકારીઓને આરોપીઓ સામે પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે, પરંતુ પોલીસ ચાર્જશીટ રજૂ કરતી નથી અને ગુનેગારોને રક્ષણ આપી રહી છે. મારો વિરોધ બંધારણની જોગવાઈઓ પર આધારિત હતો અને કોઈની ધાર્મિક માન્યતાઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો કોઈ હેતુ નહોતો."

મારું અસ્તિત્વ સાવિત્રીબાઈના કારણે છે

અંતે, જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું તેમને તેમના કાર્યનો પસ્તાવો છે અથવા તે હજુ પણ સાવિત્રીબાઈ ફુલેના સન્માન માટે લડવા માટે મક્કમ છે? ત્યારે હેમલતા કહે છે, "મેં કંઈ ખોટું કર્યું નથી. માતા સાવિત્રીબાઈના યોગદાનને કારણે જ મારું અસ્તિત્વ છે. ભલે ગમે તેટલી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે, પણ હું માતા સાવિત્રીબાઈ-જ્યોતિબા ફૂલે, બાબાસાહેબ અને બંધારણના સન્માન માટે મારી લડાઈ ચાલુ રાખીશ."

આ પણ વાંચોઃ સરસ્વતીની જગ્યાએ માતા સાવિત્રીબાઈ ફૂલેનો ફોટો મૂકનાર દલિત શિક્ષિકા સસ્પેન્ડ 

બસપાના સ્થાપક માન્યવર કાંશીરામ સાહેબે એંશીના દાયકામાં દલિતો-શોષિતોમાં રાજકીય ચેતના જગાવી હતી. દલિત રાજકારણના આ નવતર પ્રયોગે યુપીમાં બસપાની ચાર વખત સરકાર બનાવી હતી. દલિત મતો પર માયાવતીનો એકાધિકાર લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહ્યો, પરંતુ સત્તામાંથી બહાર થયા બાદ ભાજપ, સપા સહિતના પક્ષોની વધતી તાકાત અને માયાવતીની નિષ્ક્રિયતાને કારણે ધીરેધીરે દલિત મતો બીએસપીથી વિમુખ થતા ગયા, જેના કારણે બસપાનો રાજકીય ગ્રાફ સતત નીચે જઈ રહ્યો છે.

2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં શૂન્ય થઈ ગયા પછી, બસપા દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં એક નવો રાજકીય પ્રયોગ કરવા જઈ રહી છે, પરંતુ શું માયાવતી તેમના નજીકના કમાન્ડરો સાથે ચૂંટણીની લગામ પોતાના હાથમાં રાખશે?

બસપા દિલ્હીમાં ભલે ક્યારેય સત્તામાં ન આવી હોય, પરંતુ તેની બીક વિરોધી પક્ષોને શરૂઆતથી જ છે. બસપાને ઘણી સીટો પર સારા વોટ મળી રહ્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીની રચના અને અરવિંદ કેજરીવાલના રાજકીય ઉદય પછી, દલિત વોટ બીએસપીમાંથી સંપૂર્ણપણે સરકી ગયા, તેને 2025ની ચૂંટણીમાં પાછા મેળવવા માટે માયાવતીએ રાજ્યની તમામ 70 વિધાનસભા બેઠકો પર સંપૂર્ણ તાકાત સાથે ચૂંટણી લડવાની યોજના બનાવી છે. તેમણે આ અંગે રાજકીય કવાયત શરૂ કરી દીધી છે અને દિલ્હીની ચૂંટણી તેમની દેખરેખ હેઠળ યોજાશે.

માયાવતીના દિલ્હીમાં પાંચ મહત્વના સાથીદારો

હરિયાણા વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ માયાવતીએ દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીની કમાન પહેલા તેમના ભત્રીજા આકાશ આનંદને સોંપી હતી, એ પછી માનવામાં આવતું હતું કે દિલ્હીમાં બસપાના ઉમેદવાર પસંદ કરવાથી લઈને રણનીતિ બનાવવા સુધીની તમામ જવાબદારી તેમના હાથમાં રહેશે. પરંતુ દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણીને લઈને રાજકીય ગરમાવો વધતાં માયાવતીએ દિલ્હીને પાંચ ઝોનમાં વહેંચી દીધું છે અને પક્ષના સૌથી પ્રતિબદ્ધ નેતાઓને તેની જવાબદારી સોંપી છે. બસપાએ સુદેશ આર્ય, સીપી સિંહ, ધર્મવીર અશોક, રણધીર બેનીવાલ અને સુજીત સમ્રાટ જેવા નેતાઓને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

બસપાએ દિલ્હીને 5 ભાગમાં વહેંચ્યું

બસપા સુપ્રીમો બહેન કુમારી માયાવતીજીએ દિલ્હીની 70 વિધાનસભા બેઠકોને 5 ભાગોમાં વહેંચી દીધી છે અને તે વિસ્તારોની બેઠકો 5 ઝોનલ પ્રભારીઓને સોંપી છે. રણધીર બેનીવાલને હરિયાણા બોર્ડ સાથે જોડાયેલી 10 બેઠકો સોંપવામાં આવી છે, તેઓ હરિયાણા, ચંદીગઢ અને પંજાબના પ્રભારી છે. સુદેશ આર્યને 16 બેઠકો આપવામાં આવી છે. જેમાં નાંગલોઈ જિલ્લા અને ચાંદની ચોક લોકસભા મતવિસ્તારની બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.

સુજીત સમ્રાટને 12 વિધાનસભા સીટોની કમાન સોંપવામાં આવી છે. બસપાના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સીપી સિંહને ત્રણ વિધાનસભા સીટો અને ધરમવીર અશોકને 20 વિધાનસભા સીટોની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. બસપાના આ પાંચ નેતાઓ દિલ્હીમાં ઉમેદવારોની પસંદગી કરશે અને જીતની જવાબદારી તેમના શીરે રહેશે.

માયાવતીનો શું રોલ રહેશે?

બસપાના વડા માયાવતી 15 જાન્યુઆરીએ લખનૌથી દિલ્હી આવીને ધામા નાખશે. માયાવતી 15 જાન્યુઆરીએ લખનૌમાં પોતાનો જન્મદિવસ ઉજવશે અને તે જ દિવસે સાંજે દિલ્હી પહોંચશે. એ પછી તેઓ દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણી સુધી દિલ્હીમાં જ રહેશે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે માયાવતીના દિલ્હી આવ્યા બાદ બસપાના ઉમેદવારોના નામની જાહેરાત કરવામાં આવશે.

આ વખતે પાર્ટીનું ફોકસ મહિલાઓ અને યુવાનો પર છે. કલંકિત ઇમેજ ધરાવતા નેતાઓને ટિકિટ આપવામાં નહીં આવે. માયાવતીએ સ્વચ્છ છબી ધરાવતા નેતાઓને ટિકિટ આપવા સૂચના આપી છે. એવામાં જોવાનું એ રહેશે કે માયાવતીની સૂચનાને બસપાના દિલ્હી ઝોનલ પ્રભારી કેટલી હદે લાગુ કરવામાં સક્ષમ છે.

આકાશ આનંદ ચૂંટણી પ્રચારની કમાન સંભાળશે

બીએસપીના રાષ્ટ્રીય કોર્ડિનેટર આકાશ આનંદને જ્યારે દિલ્હીના પ્રભારી બનાવવામાં આવ્યા ત્યારે એવું માનવામાં આવતું હતું કે તેઓ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ટિકિટ વહેંચણીનું કામ પણ સંભાળશે, પરંતુ માયાવતીએ 5 ઝોનલ ઈન્ચાર્જ બનાવ્યા બાદ હવે ઉમેદવારોનો નિર્ણય આકાશ આનંદના હાથમાં નથી. તેમને દિલ્હીમાં BSP તરફી રાજકીય વાતાવરણ બનાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. BSP સુપ્રીમોના નિર્દેશો પર આકાશ આનંદ દિલ્હીમાં સતત જાહેર સભાઓને સંબોધિત કરીને પક્ષ તરફી હવા ઉભી કરશે. 5 જાન્યુઆરીએ આકાશ આનંદ દિલ્હીના કોંડલીમાં આંબેડકર પાર્ક ખાતે રેલી કરીને દિલ્હીમાં ચૂંટણી પ્રચારની શરૂઆત કરશે. 

ડોર ટુ ડોર પ્રચાર અભિયાન પણ ચલાવાશે

બસપાના સમર્થનને વધારવા માટે ડોર ટુ ડોર જનસંપર્ક અભિયાન ચલાવવાની પણ રણનીતિ નક્કી કરાઈ છે. પાર્ટીના અધિકારીઓ અને કાર્યકરો દિલ્હીમાં દલિત વસાહતો અને કોલોનીઓમાં ઘરે-ઘરે જઈને બસપાની નીતિઓ વિશે જણાવશે. માયાવતીએ બંધારણ અને અનામતને લઈને ભાજપ અને કોંગ્રેસની રાજનીતિથી જનતાને વાકેફ કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સ્પષ્ટ છે કે આકાશ આનંદ દિલ્હીની ચૂંટણીમાં BSPના ઉમેદવારો નક્કી કરશે નહીં, પરંતુ જીત માટે તેમના પક્ષમાં વાતાવરણ માહોલ બનાવવાની જવાબદારી તેમની રહેશે. આ રીતે કાંટાળો તાજ તેમના માથે છે, જ્યાં હાર અને જીત બંનેનો શ્રેય તેમના માથા પર રહેશે.
દિલ્હીમાં બસપાનો ટ્રેક રેકોર્ડ કેવો રહ્યો છે?

દિલ્હીની રાજનીતિમાં એક સમયે બસપાનો સારો પ્રભાવ હતો. બસપાના વીસ વર્ષના ચૂંટણી ટ્રેક રેકોર્ડ પર નજર કરીએ તો સ્પષ્ટ થાય છે કે એક સમયે તેનો વોટ શેર 14 ટકાથી ઉપર પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ હાલમાં તે એક ટકાથી પણ ઓછો છે. 2003માં બસપાએ 40 સીટો પર ચૂંટણી લડી હતી. બસપા આ ચૂંટણીમાં એક પણ સીટ જીતી શકી ન હતી, પરંતુ 5.76 ટકા વોટ મેળવ્યા હતા.

એ જ રીતે, 2008ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, બસપાએ દિલ્હીની તમામ 70 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી. તેણે બે બેઠકો જીતી હતી અને વોટ શેર 14.05 ટકા હતો. BSP ગોકલપુરી અને બદરપુર બેઠકો જીતવામાં સફળ રહી હતી. ગોકલપુર અનામત બેઠક હતી જ્યારે બાદરપુર બેઠક બિન અનામત હતી.

2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બસપાએ તમામ 70 બેઠકો પર પોતાના ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા. જેમાંથી તેને એક પણ સીટ મળી નહોતી, પરંતુ વોટશેર 5.35 ટકા હતો. તેવી જ રીતે, 2015ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં BSPએ તમામ 70 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી હતી અને તેનો વોટ શેર ઘટીને 1.13 ટકા થઈ ગયો હતો. એ પછી, બસપાએ 2020ની ચૂંટણીમાં તમામ સીટો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, જો કે, AAPની લહેરમાં પાર્ટી એક પણ બેઠક જીતવામાં સફળ રહી ન હતી. તેમને માત્ર 0.71 ટકા મત મળ્યા હતા.

બસપા તમારા આગમનથી ગુમનામ થઈ ગઈ

આમ આદમી પાર્ટી રાજકીય અસ્તિત્વમાં આવ્યા પછી, બસપા દિલ્હીના રાજકારણમાં હાંશિયામાં ધકેલાઈ ગઈ હોવાનું પ્રતીત થાય છે. અગમ્ય કારણોસર દલિત-બહુજનનો વિશ્વાસ બસપાને બદલે અરવિંદ કેજરીવાલની આમ આદમી પાર્ટી તરફ વળ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, બસપાની રાજકીય તાકાત દિલ્હીમાં માત્ર દલિત મતો પર નિર્ભર છે, જે હાલ કેજરીવાલની મુખ્ય વોટ બેંક છે. તેનું જ કારણ છે કે, ભાજપ-કોંગ્રેસની જેમ આપ પણ સવર્ણ હિંદુત્વવાદીઓનો પક્ષ હોવા છતાં દિલ્હીના દલિતોને રિઝવવા માટે કેજરીવાલે તાજેતરમાં જ અમિત શાહ દ્વારા ડૉ. આંબેડકર પર કરેલા અપમાનજનક નિવેદનને લઈને મોરચો ખોલ્યો હતો. અમિત શાહના નિવેદનને લઈને બસપા દિલ્હીના રસ્તા પર ઉતરી હતી.

દિલ્હીના રાજકારણમાં દલિત રાજકારણ

દિલ્હીમાં 17 ટકા મતદારો દલિત સમુદાયના છે, જેના માટે રાજ્યની કુલ 70 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 12 અનામત છે. જોકે આ 12 બેઠકો કરતાં દલિતોનો પ્રભાવ વધુ છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ દિલ્હીના સુલતાનપુરી વિધાનસભા ક્ષેત્રમાં 44 ટકા મતદારો દલિત છે. તેની બરાબર બાજુમાં કરોલ બાગ છે, જ્યાં લગભગ 38 ટકા મતદારો દલિત સમાજના છે. પટેલ નગર, ગોકલપુર, સીમાપુરી, મંગોલપુરી, મોતી નગર, ત્રિલોકપુરી અને આંબેડકરનગર જેવા મતવિસ્તારોમાં 30 ટકાથી વધુ દલિત રહેવાસીઓ છે.

આ સિવાય દિલ્હી કેન્ટ સીટમાં 16 ટકા, રાજેન્દ્ર નગરમાં 22 ટકા, કસ્તુરબા નગરમાં 11 ટકા, માલવિયા નગરમાં 10 ટકા, આરકે પુરમમાં 15 ટકા અને ગ્રેટર કૈલાશમાં 10 ટકા લોકો દલિત સમાજ છે.

દિલ્હીના દલિતોમાં પેટા જાતિઓનો દબદબો

દિલ્હીમાં દલિત સમાજ વિવિધ પેટા જાતિઓમાં વહેંચાયેલો છે. અહીં જાટવ, વાલ્મિકી, ખટીક, નિષાદ, રૈગર, કોળી, બૈરવા અને ધોબી જેવી ઘણી પેટા જાતિઓ છે. દરેકની અલગ-અલગ સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને પ્રાદેશિક વર્ચસ્વ છે, પરંતુ સૌથી વધુ વસ્તી જાટવ અને પછી વાલ્મિકી સમાજની વસ્તી છે.

દિલ્હીની કુલ દલિત વસ્તીના લગભગ 50 ટકા જાટવ સમુદાયના છે, જેમને અન્ય દલિત જાતિઓ કરતાં રાજકીય રીતે વધુ જાગૃત માનવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં, બસપાને જાટવોની કોર વોટબેંક માનવામાં આવે છે, જ્યાં સુધી આ મતો બસપા પાસે રહ્યાં ત્યાં સુધી દિલ્હીમાં બસપા એક મજબૂત રાજકીય પક્ષ તરીકે ઉભરી આવી હતી, પરંતુ કેજરીવાલના આગમન બાદ આ કોર વોટબેંકનો બસપાથી મોહભંગ થઈ ગયો છે.

બાબા સાહેબ આંબેડકરનો પ્રભાવ ખાસ કરીને જાટવોમાં ઘણો ઊંડો છે, જેઓ શહેરી વિસ્તારોમાં અગ્રણી હોવા ઉપરાંત, દિલ્હીના ગ્રામીણ લેન્ડસ્કેપમાં પણ મજબૂત હાજરી જાળવી રાખે છે. આવી સ્થિતિમાં શું માયાવતી પોતાના સાથીદારોની મદદથી દિલ્હીના દલિતોનો વિશ્વાસ જીતી શકશે?

આ પણ વાંચો: ડૉ.આંબેડકરના અપમાન મુદ્દે BSP રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન કરશે

મુઝફ્ફરનગરના પલડી ગામની ઘટના

ઘટના 31 ડિસેમ્બર મંગળવારના રોજ બની હતી. મુઝફ્ફરનગર જિલ્લાના પલડી ગામના રહેવાસી દલિત યુવકો સની અને શીલુ વાળ કપાવીને ઘરે પરત ફરી રહ્યા હતા. રસ્તામાં ગામના સરપંચનો છોકરો અંકુર કાર લઈને સામે આવ્યો હતો. તેણે દલિત યુવકની બાઈકને ટક્કર મારી હતી. જેના કારણે બંને યુવકો નીચે પડી ગયા હતા. જો કે આરોપીઓ આટલેથી અટક્યા નહોતા અને તેમણે માફી માગવાને બદલે બંને દલિત યુવકો પર લાકડીઓ, હોકીથી હુમલો કરી દીધો હતો. જેમાં બંને યુવકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. સરપંચનો છોકરો અંકુર અને તેના 8-10 સાથીઓ તેમને ત્યાં જ ગંભીર હાલતમાં છોડીને ભાગી ગયા હતા. સ્થાનિકોની સૂચના બાદ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી અને બંને ઘાયલ યુવકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા. ગંભીર રીતે ઘવાયેલા સનીનું સારવાર દરમિયાન મોત નીપજ્યું હતું, જ્યારે શીલુની સારવાર ચાલુ છે.

મૃતક સનીનો સાથી શીલુ શું કહે છે?

શીલુએ આ ઘટના અંગે મીડિયાને માહિતી આપતા કહ્યું, "એ લોકો ચાર મોટરસાઇકલ અને કેટલીક ગાડીઓ પર આવ્યા હતા. તેમણે આવતાની સાથે જ મારી બાઇકને ટક્કર મારી હતી. અમે ખતૌલીમાં વાળ કપાવવા માટે ગયા હતા અને ત્યાંથી ગામમાં પાછા ફરી રહ્યા હતા. ગામના સરપંચનો છોકરો તેના 10 જેટલા સાગરિતો સાથે આવ્યો હતો. અમને ખબર નથી કે આ ઘટના કેમ બની છે. અમારી સાથે તેની કોઈ દુશ્મની નથી. પહેલા તેમણે ગાડીથી અમારી બાઈકને ટક્કર મારી અને પછી હોકીથી માર્યા. આ ઘટનામાં સનીનું મોત થયું છે. અમે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી દીધી છે."

પોલીસે શું કહ્યું?

મુઝફ્ફરનગરના એસપી સિટી સત્યનારાયણ પ્રજાપતિએ જણાવ્યું કે, આ ઘટનાની જાણકારી મળ્યા બાદ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. પોલીસે મુખ્ય આરોપી અંકુર અને તેના સાગરિતોને કસ્ટડીમાં લઈ લીધા છે. મૃતકના પરિવારની ફરિયાદના આધારે સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી દેવામાં આવ્યો છે. તમામ પાસાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે અને અન્ય આરોપીઓને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

આ પણ વાંચો: દલિત શિક્ષકની મંગેતરના એકતરફી પ્રેમી યુવકે અપહરણ કરી હત્યા કરી

ઘટના શું હતી?
દમોહ જિલ્લાના પટેરા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના કોટા ગામમાં 19 ડિસેમ્બરના રોજ અજાણ્યા અસામાજિક તત્વો દ્વારા ડૉ. આંબેડકરની પ્રતિમાને અપમાનિત કરવાની ઘટનાએ દલિત સમાજને ચોંકાવી દીધો છે. આ ઘટના બાદ સમાજમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. વહીવટીતંત્રની સલાહ છતાં ઘટનાના 10 દિવસ પછી પણ આરોપીઓનો કોઈ પત્તો ન લાગતાં લોકોમાં રોષ છે. દલિતોએ પ્રશાસનની નિષ્ક્રિયતા પર સવાલો ઉઠાવતા કહ્યું કે આ ઘટના માત્ર પ્રતિમા તોડવા પુરતી સીમિત નથી પરંતુ આ બાબા સાહેબના વિચારો અને દલિત સમાજના અધિકારો પર પ્રહાર છે.

દલિત સમાજ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યો, આવેદનપત્ર આપ્યું
દમોહમાં ખરાબ વાતાવરણ હોવા છતાં દલિત સમાજ મોટી સંખ્યામાં જિલ્લા મથકે એકત્ર થયો હતો અને ઉગ્ર દેખાવો કર્યા હતા. પ્રદર્શનમાં ભારતીય અહિરવાલ સુરક્ષા સંઘ સહિત અનેક દલિત સંગઠનોના લોકોએ ભાગ લીધો હતો. આંદોલનકારીઓએ કલેક્ટરને આવેદનપત્ર આપી તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી હતી. આવેદનપત્રમાં બાબા સાહેબની તૂટેલી પ્રતિમાને બદલીને અષ્ટધાતુ પ્રતિમા લગાવવાની અને જાહેર સ્થળોએ સીસીટીવી કેમેરા લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આવેદનપત્રમાં એવી પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતાને કારણે દલિત સમાજમાં અસલામતીની લાગણી ઘેરી બની રહી છે.

ધરપકડ નહીં થાય તો દેશવ્યાપી આંદોલનનું અલ્ટીમેટમ
દલિત સંગઠનોએ ચેતવણી આપી છે કે જો દોઢ મહિનામાં આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં નહીં આવે અને તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે તો દેશભરમાંથી દલિત સમાજના લોકો દમોહમાં એકઠા થઈને મોટો વિરોધ કરશે. તેમણે કહ્યું કે આ આંદોલનથી ઉભી થયેલી પરિસ્થિતિને સંભાળવી સરકાર અને વહીવટીતંત્ર માટે મુશ્કેલ બનશે. વિરોધ કરનારાઓનું કહેવું છે કે બાબાસાહેબની પ્રતિમા પર હુમલો માત્ર તેમના યોગદાનનું અપમાન નથી પરંતુ બહુજન સમાજનું મનોબળ ખતમ કરવાનો પ્રયાસ છે, જેને કોઈપણ કિંમતે સાંખી લેવામાં આવશે નહીં.

અષ્ટધાતુની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવા માંગ
આ તરફ પોલીસનું કહેવું છે કે આરોપીઓને શોધવા માટે ઘણી ટીમો બનાવવામાં આવી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે. પરંતુ દલિત-બહુજન સમાજનું કહેવું છે કે આ માત્ર ખાતરી આપીને મામલો થાળે પાડવાનો પ્રયાસ છે. આંદોલનકારીઓનું કહેવું છે કે નવ દિવસ પૂરતો સમય છે, પરંતુ પ્રશાસને આ મામલે ગંભીરતા દાખવી નથી.

આવેદનપત્રમાં બાબાસાહેબની તૂટેલી પ્રતિમાના સ્થાને અષ્ટધાતુની કાયમી પ્રતિમા મુકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેથી આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય. આ સાથે જાહેર સ્થળોએ સીસીટીવી કેમેરા લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેથી ગુનેગારોને ઓળખવામાં સરળતા રહે.

આ પણ વાંચોઃ બે મહિનામાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા તોડવાની પાંચમી ઘટના બની, દલિતોમાં રોષ 

મૃતક 22 વર્ષીય દીક્ષાના પરિવારજનોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેને પોતાની બાકી ફી તરત ચૂકવી દેવા માટે દબાણ કરવામાં આવતું હતું અને તેને હેરાન કરવામાં આવી હતી. તે ભિવાની જિલ્લાની એક ખાનગી મહિલા કોલેજમાં બીએના અંતિમ વર્ષની વિદ્યાર્થીની હતી.

યુવતીના પિતાએ જણાવ્યું કે તેમની પુત્રી આ મહિને પાંચમા સેમેસ્ટરની પરીક્ષા આપવાની હતી, તેની 35,000 રૂપિયા ફી ભરવાની હતી, પરંતુ કોલેજે ફી બાકી હોવાને કારણે તેને પરીક્ષા આપવા દીધી નહોતી.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, "મેં કોલેજ તંત્રને ફી જમા કરવા માટે થોડો વધુ સમય આપવા માંગ કરી હતી પરંતુ તેમણે તેનો ઈનકાર કરી દીધો હતો. અમારી અમુક આર્થિક તંગીના કારણે તે સમયસર તેની ફી ભરી શકી નહોતી અને તેની કિંમત તેણે પોતાનો જીવ આપીને ચૂકવવી પડી. તેણે 24મી ડિસેમ્બરે રાતે પંખા સાથે લટકીને આત્મહત્યા કરી લીધી. બીજા દિવસે તેના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા. પોલીસે આત્મહત્યાની ફરિયાદ નોંધી છે. પણ અમે 27મી ડિસેમ્બરે કોલેજ વહીવટી તંત્ર સામે ફરિયાદ નોંધાવી છે કે અમારી દીકરીએ તેમના દબાણને કારણે આત્મહત્યા કરી છે." 

આ પણ વાંચોઃ આરોપીઓના ડરથી ગેંગરેપ પીડિતા દલિત યુવતીએ ગળેફાંસો ખાઈ લીધો

આત્મહત્યા કરનાર દલિત વિદ્યાર્થિની દીક્ષાનો ફાઈલ ફોટો

યુવતીના પિતા જગદીશે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કોલેજના પ્રિન્સિપાલ અને અન્ય કેટલાક લોકોએ તેણીને "હેરાન કરીને સતામણી" કરી હતી. તેમણે વધુમાં કહ્યું, "દીકરીના મોત બાદ મારી માનસિક હાલત સારી નહોતી એટલે કોલેજ સામે ફરિયાદ નોંધાવવામાં મોડું થયું.હું મારી પુત્રી માટે ન્યાય માંગું છું." જો કે કોલેજના માલિક હનુમાનસિંહે તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે, અમે પોલીસને તપાસમાં સહકાર આપવા તૈયાર છીએ.

પોલીસે શું કહ્યું?
લોહારુ પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્ચાર્જ ઈન્સ્પેક્ટર જિતેન્દ્રએ આ મામલે કહ્યું હતું કે, તપાસ દરમિયાન ઘણા પાસાઓ સામે આવ્યા છે. FIR નોંધવામાં આવી છે અને તપાસ ચાલી રહી છે.
વિદ્યાર્થિનીને ત્રાસ આપવા અંગેના આરોપો મામલે પૂછવામાં આવતા તેમણે કહ્યું કે, "અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ. કોઈ સુસાઈડ નોટ મળી નથી. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ પણ બાકી છે." જોકે, વિદ્યાર્થીના પરિવારની ફરિયાદ પર BNSની કલમ 108 હેઠળ આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.

રણદીપ સુરજેવાલાએ ન્યાયની માંગ કરી
દરમિયાન કોંગ્રેસના નેતા રણદીપ સુરજેવાલાએ કહ્યું કે, એ દુઃખદ છે હરિયાણામાં એક દલિત યુવતીએ પરીક્ષા ફી ન ભરી શકવાને કારણે આત્મહત્યા કરવી પડી. સુરજેવાલાએ ગઈકાલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર પોસ્ટ કરી કે, "આપણા બંધારણની પ્રસ્તાવના સમાનતા, સ્વતંત્રતા, બંધુત્વ અને ન્યાયની વાત કરે છે. પરંતુ હરિયાણામાં એક દલિત દીકરીએ પરીક્ષા ફી ન ભરી શકવાને કારણે આત્મહત્યા કરવી પડી તે દુઃખદ છે. આ ઘટના ન માત્ર દુ:ખદ છે પરંતુ અત્યંત શરમજનક પણ છે. પીડિત પરિવારને ન્યાય મળવો જોઈએ અને આ બાબતની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ."

સામાજિક ન્યાયમંત્રીએ શું કહ્યું?
હરિયાણાના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રી કૃષ્ણ કુમાર બેદીએ કહ્યું કે બાળકીના મૃત્યુ માટે જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે અને પોલીસ ગુનેગારોને પકડવા માટે સતત કામ કરી રહી છે. બેદીએ કહ્યું કે સરકાર પીડિત પરિવારની સાથે છે. દોષિતો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ કપડાં ઉતરાવ્યા, પેશાબ પીવડાવ્યો, થૂંક ચટાડ્યું, દલિત કિશોરે ગળેફાંસો ખાઈ લીધો 

ઘટના હટવાના ચંદલા વિસ્તારની છે. અહીં એક દુકાનદાર મહિલાએ ઠાકુર જાતિના એક શખ્સને ગુટખા ન આપતાં તેણે મહિલા પર હુમલો કરી દીધો. તેને લાકડી દંડાથી ઢોર માર માર્યો એટલું જ નહીં, ત્રણ ભાઈઓ સહિત તેના આખા પરિવાર પર પણ હુમલો કર્યો હતો. હુમલામાં મહિલાના હાથ, પગ અને માથું તૂટી ગયું હતું. તમામ ઘાયલોને ગંભીર હાલતમાં જિલ્લા હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમને ટ્રોમા વોર્ડમાં દાખલ કરાયા છે, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

ઉધારી ચૂકવવાની ત્રેવડ નહોતી એટલે દાદાગીરી કરી

ઘાયલોના જણાવ્યા અનુસાર મામલો છતરપુરના હટવાના પ્રકાશ બામોરી પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં બન્યો હતો. અહીં એક દલિત પરિવારની દુકાને ઠાકુર કોમનો એક શખ્સ ગુટખા ઉધાર લેવા માટે ગયો હતો. જો કે દુકાનદાર મહિલાએ તેને અગાઉના બાકી રૂપિયા ચૂકવી દો, એ પછી નવી ઉધારી શરૂ કરજો એમ કહ્યું હતું. બસ આટલી અમથી વાતનું આ જાતિવાદી શખ્સને ખોટું લાગી ગયું હતું. એ પછી તેણે કશું જ જોયા વિના દલિત મહિલા અને તેના પરિવાર પર હુમલો કરી દીધો હતો.

પૂજાના ત્રણ ભાઈઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ

તેણે પોતાના સાગરિતો સાથે દલિત મહિલાને લાકડીઓ વડે માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. જ્યારે તેના પરિવારના સભ્યો તેને બચાવવા આવ્યા ત્યારે તેમના પર પણ હુમલો કરી દીધો હતો. આ હુમલામાં દુકાનદાર પૂજા અહિરવાર અને તેના ત્રણ ભાઈઓ ઘાયલ થયા હતા. હુમલામાં પૂજાનો પગ ભાંગી ગયો હતો. જ્યારે તેના બંને ભાઈઓને પગ અને માથામાં ગંભીર ઈજાઓ છે.

પૂજા કહે છે કે ગામના માથાભારે ઠાકુરોએ તેમને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને મારી નાખવાની ધમકી આપી છે. આરોપીઓએ કહ્યું છે કે ગામ છોડીને જતા રહો નહીંતર બધાંને મારી નાખવામાં આવશે. 

આરોપી ખૂલ્લેઆમ મારી નાખવાની ધમકી આપી રહ્યાં છે

પીડિત પરિવારનું કહેવું છે કે, આ મામલે તેમણે સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ માથાભારે ઠાકુરોની બીકના કારણે પોલીસે અમારી વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે અને અસલ આરોપી એવા ઠાકુરો સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. 

પૂજા અહિરવારનો પરિવાર કહે છે કે, આરોપીઓ અને તેમના સાગરિતો ગામમાંથી અહીં છતરપુર જિલ્લા હોસ્પિટલમાં આવીને ધમકી આપી રહ્યા છે કે, ગામમાં પાછા ન આવતા અને જો આવી ગયા તો બધાંને મોતને ઘાટ ઉતારી દઈશું. આ મામલે પ્રકાશ બમ્હોરી પોલીસ સ્ટેશનનું કહેવું છે કે અમે બંને પક્ષો વિરુદ્ધ ગુનો નોંધ્યો છે. ડોક્ટરોના રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો: 'મારા ખેતરમાં ઢોર કેમ ચરાવો છો?' પૂછતા દલિત મહિલાની હત્યા

વાસ્તવિકતા એ છે કે આમ આદમી પાર્ટીની સરકારે દલિતો માટે જે પણ યોજનાઓ બનાવી છે, તેનો અમલ ખૂબ જ નબળો રહ્યો છે. આ યોજનાઓનો લાભ બહુ ઓછા દલિતો સુધી પહોંચ્યો છે અને મોટા ભાગનાને તેનો વાસ્તવિક લાભ મળ્યો નથી. આમ, કેજરીવાલ સરકારની દલિતો માટેની યોજનાઓ માત્ર ચૂંટણીના નારા બની રહી છે, જેનો હેતુ માત્ર સત્તા જાળવી રાખવાનો અને ચૂંટણીમાં લાભ મેળવવાનો છે.

સત્તામાં આવ્યા પછી દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) સરકારે દલિતોના ઉત્થાન માટે ઘણી યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, રોજગાર, આવાસ અને સામાજિક સુરક્ષા જેવી આશાસ્પદ યોજનાઓ હતી. જો કે, આ યોજનાઓની વાસ્તવિક અસર બહુ ઓછી રહી છે. કેજરીવાલ સરકારે દલિતો માટે ઘણા મોટા દાવા કર્યા હતા પરંતુ વાસ્તવિકતા ઘણી અલગ છે.

શિક્ષણમાં નિષ્ફળતા: જય ભીમ મુખ્ય મંત્રી પ્રતિભા વિકાસ યોજના

કેજરીવાલ સરકારે દલિત બાળકોના શિક્ષણ માટે ઘણી યોજનાઓ શરૂ કરવાનું વચન આપ્યું હતું, જેમ કે, 'જય ભીમ મુખ્ય મંત્રી પ્રતિભા વિકાસ યોજના' અને સ્કોલરશીપ યોજના. પરંતુ આ યોજનાઓનો લાભ તેમના સુધી ન પહોંચી શક્યો જેમના માટે તે બનાવવામાં આવી હતી. સરકારી શાળાઓમાં શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા માટે કોઈ નક્કર આયોજન નહોતું, જેના કારણે મોટાભાગના દલિત બાળકો શિક્ષણના અધિકારથી વંચિત રહ્યા હતા. શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓમાં પણ પારદર્શિતાનો અભાવ જોવા મળ્યો હતો અને ઘણી વખત દલિત બાળકોના નામ યાદીમાંથી બહાર રહી ગયા હતા. જેના કારણે આ યોજનાઓથી દલિત બાળકોને ખાસ કશો લાભ ન થયો.

બહુ ગાજેલી આરોગ્ય સેવાઓમાં પણ દલિતોની ઉપેક્ષા 

કેજરીવાલ સરકારે આરોગ્ય સેવાઓ સુધારવા માટે ઘણી યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી, જેમ કે 'આયુષ્માન ભારત યોજના' અને 'દિલ્હી આરોગ્ય યોજના', જે દલિતો અને ગરીબો માટે હતી. પરંતુ આ યોજનાઓનો લાભ જમીનની લેવલે બહુ ઓછો હતો. સરકારી હોસ્પિટલોમાં સુવિધાઓની તીવ્ર અછત હતી, અને સારવાર માટે લાંબી લાઈનોએ દલિત સમુદાયની મુશ્કેલીઓમાં વધારો કર્યો હતો. હોસ્પિટલોમાં ડૉક્ટરોની અછત અને દવાઓની ઉપલબ્ધતાની પણ સમસ્યા હતી, જેના કારણે આ યોજનાઓની કોઈ અસર ન થઈ. પરિણામે દલિતો આરોગ્ય સેવાઓનો લાભ લઈ શક્યા નહીં અને પહેલાની જેમ કુપોષણ અને બીમારીઓનો ભોગ બનતા રહ્યા.
રોજગાર અને સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓમાં નિષ્ફળતા 

કેજરીવાલ સરકારે દલિતો માટે રોજગાર અને સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓની પણ જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ જમીની વાસ્તવિકતા જુદી હતી. ‘શ્રમિક કાર્ડ યોજના’ અને ‘પેન્શન યોજના’ જેવી યોજનાઓનો લાભ દલિતો સુધી પહોંચી શક્યો નથી. ઘણી વખત આ યોજનાઓ અમલમાં મૂકતી વખતે વહીવટી સ્તરે ગેરરીતિઓ થતી હતી અને લાભાર્થી દલિતોને સમયસર પેન્શન મળતું ન હતું. તદુપરાંત, દલિત સમાજે રોજગાર મેળવવા માટે વારંવાર સરકારી કચેરીઓમાં જવું પડતું હતું, અને તેમનો અવાજ ક્યારેય સાંભળવામાં આવતો ન હતો. માત્ર અમુક જ લોકોને સરકારી યોજનાઓનો લાભ મળ્યો છે, જ્યારે મોટાભાગના દલિતોની સ્થિતિ જેમની તેમ છે.

આવાસ યોજનાઓનો ફ્લોપ શો

દિલ્હીની આમ આદમી પાર્ટીની સરકારે 'જ્યાં ઝૂંપડપટ્ટી ત્યાં ઘર' યોજના શરૂ કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય દલિતો અને ગરીબોને ઘરનું ઘર મેળવવા સક્ષમ બનાવવાનો હતો. પરંતુ આ યોજના હેઠળ કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા, અને દલિતોને તેમના ઘરની કાયમી સુવિધાઓ મળી શકી ન હતી. અનેક વખત આવાસના નામે માત્ર આશ્વાસનો આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ જમીન પર કોઈ કામ થયું નથી. આજે પણ દિલ્હીમાં દલિત સમુદાયને યોગ્ય આવાસનો અભાવ છે અને તેમને ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેવું પડે છે. આ યોજના માત્ર કાગળ પુરતી જ સીમિત રહી અને અસલમાં તેની કોઈ અસર થઈ નહોતી.

ચૂંટણીલક્ષી રાજકારણ અને દલિતોના અધિકારો

દિલ્હીમાં દલિતોની વસ્તી 20 ટકા આસપાસ છે, અને 70 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 12 બેઠકો દલિતો માટે અનામત છે. વધુમાં, દલિતો અને મુસ્લિમો મળીને 30 ટકા વસ્તી ધરાવે છે, જે ચૂંટણીમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. એટલા માટે કેજરીવાલ સરકાર દલિતોની વોટ બેંકને આકર્ષવા માટે યોજનાઓનો ઢંઢેરો પીટી રહી છે. જો કે, આ યોજનાઓનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર દલિત વોટબેંકને મજબૂત કરી પોતાની તરફ ખેંચવાનો છે, નહીં કે દલિતોની વાસ્તવિક સુખાકારીનો. સરકાર માત્ર રાજકીય લાભ ખાટવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જ્યારે દલિતોના વાસ્તવિક મુદ્દાઓની અવગણના કરવામાં આવી રહી છે.

દાનતમાં જ ખામી હોઈ જમીની સ્તરે કશું ન થયું

ટૂંકમાં, કેજરીવાલ સરકારની યોજનાઓનો ઉદ્દેશ્ય તો દલિતોના ઉત્થાન અને સશક્તિકરણનો હતો, પરંતુ આ યોજનાઓની અસર જમીની સ્તરે બહુ ઓછી જોવા મળી છે. સરકારી યોજનાઓનો લાભ માત્ર પસંદગીના અમુક લોકોને જ પહોંચ્યો, જ્યારે બહુમતી દલિત સમુદાય તેનાથી વંચિત રહ્યો. શિક્ષણ, આરોગ્ય, રોજગાર અને આવાસ જેવી યોજનાઓના અમલીકરણમાં મોટી ખામીઓ અને ભ્રષ્ટાચાર હતા, જેના કારણે દલિતોના જીવનમાં કોઈ વાસ્તવિક સુધારો થઈ શક્યો નથી. કેજરીવાલ સરકાર તેના વચનો પૂરા કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે, અને તે દલિતો માટે માત્ર એક ચૂંટણીલક્ષી નારા બનીને રહી ગઈ છે.

આ પણ વાંચો: ડૉ.આંબેડકરના માનમાં AAP સરકાર 'આંબેડકર સન્માન સ્કોલરશીપ' શરૂ કરશે

મામલો શું છે?

દેવાસના સતવાસ પોલીસ સ્ટેશનમાં માલાગાંવના રહેવાસી 35 વર્ષના દલિત યુવક મુકેશે ગળેફાંસો ખાઈને આત્મહત્યા કરી હતી. માહિતી મળતા પરિવારજનોએ પોલીસ સ્ટેશનનો ઘેરાવ કર્યો હતો. પરિવારજનોનો આરોપ છે કે પોલીસ મુકેશ પરના કેસમાં હળવી કલમો લગાવવા અને કલમો ઘટાડવાના બદલામાં લાંચ માંગી રહી હતી. પોલીસ સ્ટેશનમાં મુકેશ પર અત્યાચાર ગુજારવામાં આવતો હતો. મુકેશની આત્મહત્યાથી રોષે ભરાયેલા તેના પરિવારજનોએ ભીમ આર્મી સાથે મળીને પોલીસ સ્ટેશન પર હોબાળો મચાવ્યો હતો. માહિતી મળતાં જ દેવાસના પોલીસ અધિક્ષક સાતવાસ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા અને પરિવારજનોને સમજાવીને મામલો શાંત પાડ્યો હતો.

દલિત યુવકની હત્યા પર રાજકારણ શરૂ

બીજી તરફ આ મામલે રાજકારણ પણ શરૂ થઈ ગયું હતું. કોંગ્રેસના નેતા અરુણ યાદવે ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે, રક્ષકો જ ભક્ષકો બની ગયા છે. તેમણે ડીજીપીને પોલીસ સ્ટેશનના પીઆઈ અન્ય પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવાની અને મામલાની તપાસ કરવાની માંગ કરી છે. આ ઘટનાને લઈને એસપીએ તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

મૃતક મુકેશના પરિવારજનોએ પોલીસકર્મીઓ પર હત્યા બાદ ગુપ્ત રીતે પોસ્ટમોર્ટમ કરાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે પરિવારને જાણ કર્યા વિના પોલીસે મુકેશના મૃતદેહને સતવાસ હોસ્પિટલના પોસ્ટમોર્ટમ રૂમમાં રાખ્યો અને બહારથી તાળું મારી દીધું હતું.

પોલીસનું શું કહેવું છે?

મુકેશની આત્મહત્યાને લઈને એસપી પુનીત ગેહલોતનું કહેવું છે કે સ્ટેશન ઈન્ચાર્જ નિવેદન વાંચી રહ્યા હતા એ દરમિયાન મુકેશે ગળામાં બાંધેલા રૂમાલને ગ્રીલ સાથે બાંધીને ગળેફાંસો ખાવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પોલીસ સ્ટાફે તેને જોતાની સાથે જ ફાંસો ખોલ્યો હતો અને તેને સરકારી હોસ્પિટલ લઈ ગયા હતા. ત્યાં તપાસ બાદ ડોક્ટરે તેને મૃત જાહેર કર્યો હતો.

એસપી પુનીત ગેહલોતે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, 35 વર્ષીય મુકેશે પોલીસ કસ્ટડી દરમિયાન પોતાના જ ગમછાથી ફંદો બનાવી તેની સાથે લટકીને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. 26 ડિસેમ્બરે એક મહિલાએ મુકેશ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. એ પછી તેની અટકાયત કરીને પોલીસ સ્ટેશન લવાયો હતો. શનિવારે સાંજે 6 વાગ્યે પોલીસ જ્યારે તેની પૂછપરછ કરી રહી હતી, ત્યારે તેણે ગમછાથી ગળેફાંસો ખાઈ લીધો હતો.

આ પણ વાંચો: રાત્રે પોલીસે દલિત યુવકને જેલમાં પૂર્યો, સવારે તેનો મૃતદેહ લટકતો હતો

ફતેહપુરના એલઈ ગામની ઘટના
મામલો ઉત્તરપ્રદેશના ફતેહપુરના ખાગા પોલીસ સ્ટેશનના એલઈ ગામનો છે. દલિત યુવકે બજરંગ દળના કાર્યકર્તાઓ વિરુદ્ધ બર્બરતાનો આરોપ લગાવીને ફરિયાદ કરી છે, જ્યારે વિશ્વ હિંદુ પરિષદે તેને સહમતિથી કાયદેસર રીતે ખ્રિસ્તી બની ચૂકેલા યુવકની ઘરવાપસી ગણાવી છે. એસપીએ કહ્યું કે વાયરલ વીડિયો તેમના ધ્યાન પર આવ્યો છે. ફરિયાદની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જો કે ખબરઅંતર.કોમ આ વાયરલ વીડિયોની પુષ્ટિ કરતું નથી.

બજરંગ દળના કાર્યકરોની દાદાગીરી
શુક્રવારે સાંજે વીડિયો વાયરલ થયા બાદ એલઈ ગામના શિવબરન પાસવાને જણાવ્યું કે ગુરુવારે તે તેના પુત્રની સારવાર માટે જઈ રહ્યો હતો ત્યારે વિસ્તારના બજરંગ દળના કાર્યકર રોહિતે તેને કેટલાક સાગરીતો સાથે ઘેરી લીધો હતો અને ધર્મ પરિવર્તન કરાવવાનો આરોપ લગાવી ગાળો ભાંડવા માંડ્યો હતો અને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. જ્યારે હું શુક્રવારે સવારે ઉન્નાવથી પાછો આવ્યો ત્યારે બજરંગ દળના કાર્યકરોએ મને પકડી લીધો.

આ પણ વાંચોઃ કોણ છે પ્રોફેસર વિક્રમ હરિજન, જેમની સામે VHP, બજરંગ દળે FIR કરી છે?

દલિત યુવકની પત્ની અને બાળકોને પણ માર્યા
શિવબરન આગળ કહે છે, એ પછી આ લોકોએ મારી પત્ની અને બાળકોને માર માર્યો. તેમણે બળજબરીથી મારુ મુંડન કરાવ્યું અને મને માર મારતા ગામમાં ફેરવ્યો. કલાકો સુધી આ રીતે ગામમાં ફેરવ્યા બાદ આ લોકો મને ગામના એક મંદિરમાં લઈ ગયા હતા. જ્યાં મને માથું ટેકવવા મજબૂર કરાયો અને મારી પાસે પરાણે પૂજાપાઠ કરાવાયા. મેં પોલીસમાં ફરિયાદ કરી છે પરંતુ રિપોર્ટ દાખલ કરવામાં આવ્યો નથી. પોલીસ સ્ટેશનની બહાર પણ બજરંગદળના લોકો મને ઘેરી રહ્યા છે. ઘટનાને પગલે આ વિસ્તારમાં સનસનાટી મચી ગઈ છે. કહેવાય છે કે પીડિત યુવક વિરુદ્ધ બે વર્ષ પહેલા ધર્મ પરિવર્તન કરાવવાનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો.

બજરંગ દળ-વીએચપી શું કહે છે?
બીજી તરફ બજરંગ દળના જિલ્લા સંયોજક રાજુ સોનકરે જણાવ્યું કે રોહિત દીક્ષિત બજરંગ દળનો કાર્યકર છે. પરંતુ એલઈ ગામમાં આવું કંઈક બન્યું હતું કે કેમ તે જાણી શકાયું નથી. હું અંગત કારણોસર ફતેહપુરની બહાર છું.

જ્યારે VHPના જિલ્લા પ્રમુખ કેકે મિશ્રાએ હુમલાના આરોપોને ફગાવી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે યુવકની ઘરવાપસી કરાવવામાં આવી છે. તે પોતાની મરજીથી વિધિવત રીતે હિંદુ રીતિરિવાજો સાથે હિંદુ ધર્મમાં પરત ફર્યો છે.

પોલીસ અધિકારીઓ શું કહે છે?
ફતેહપુરના એસપી ધવલ જયસ્વાલના જણાવ્યા અનુસાર, યુવકનો આરોપ છે કે તેને માર મારવામાં આવ્યો અને માથું મુંડી બળજબરીથી ગામમાં ફેરવ્યો હતો બીજી તરફ સામેના પક્ષના લોકોનું કહેવું છે કે, યુવકની મરજીથી ઘરવાપસી કરાવવામાં આવી છે.2022માં તેની વિરુદ્ધ ધર્મ પરિવર્તન કરાવવાનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. ફરિયાદની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જે હકીકતો સામે આવશે તેના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ બજરંગ દળના કાર્યકરોએ દલિત પ્રોફેસરને ઓફિસમાં ઘૂસી માર્યા

બરેલીના ભોજીપુરાના ઈજ્જતનગરની ઘટના

ઇજ્જતનગરમાં ડિફેન્સ કોલોનીમાં રહેતા બલરામ ચંદ્ર અનુસૂચિત જાતિ સમાજના છે. 19 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ તેમણે ભૂડા ગામમાં બે ખેતર (0.0720 હેક્ટર) ખરીદ્યા હતા. આ જમીન પર તેમનો કબજો હતો પરંતુ કેટલાક લોકો તેમના ખેતરની બાજુમાં પોતાની કોલોની બનાવી રહ્યા હતા. તેમણે બલરામ ચંદ્રની જમીન પણ કોલોનીમાં જોડી દીધી. જમીન માફિયાઓએ હોપ વેલી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રાઈવેટ લિમિટેડ નામની શેલ કંપની બનાવી છે. ઈમરાન ઉલ્લા ખાન આ કંપનીના ડાયરેક્ટર છે. કંપની દ્વારા જમીન ખરીદ-વેચાણ કરતી વખતે કરચોરી અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃતિઓ થઈ રહી છે.

રજિસ્ટ્રીના કાગળો આંચકી લઈ ધમકી આપી

બલરામે જણાવ્યું કે 18 નવેમ્બર, 2024ના રોજ જમીન માફિયાઓએ તેમને ભૂડા બાયપાસ સ્થિત ઓફિસમાં બોલાવ્યા. ત્યાં તેમની જમીનની નોંધણીના દસ્તાવેજોને બનાવટી જાહેર કરાયા હતા. આ દરમિયાન કંપનીના ડાયરેક્ટર ઈમરાન ઉલ્લા ખાને બલરામને પિસ્તોલ બતાવીને ધમકી આપી જાતિ આધારિત અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરીને દુર્વ્યવહાર કર્યો, માર મારી જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. દરમિયાન, ઇમરાન ઉલ્લાહ ખાન અને તેના માથાભારે સાગરીતોએ બલરામ પાસેથી તેમની જમીનની નોંધણીના અસલ દસ્તાવેજો છીનવી લીધા હતા. તેમની સાથે આવેલા મોહમ્મદ સાબીર અને મોહમ્મદ સદ્દામે દરમિયાનગીરી કરી હતી. આરોપ છે કે આ ટોળકીએ અન્ય લોકોની જમીનો પર પણ અતિક્રમણ કર્યું છે.

20 ડિસેમ્બરે ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી

આ બાબતની જાણ 20 ડિસેમ્બરે આઈજીને કરવામાં આવી હતી. આઈજીએ ભોજીપુરાના પીઆઈને તપાસ કરવા અને એફઆઈઆર નોંધવા સૂચના આપી હતી. ગઈકાલે ઈમરાન ઉલ્લા ખાન, મોહમ્મદ આસિફ, નિતેશ મહેરોત્રા અને અન્ય એક શખ્સ વિરુદ્ધ ગંભીર કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

15 દિવસ પહેલા ખેતરમાં બંધક બનાવ્યા હતા

બલરામ ચંદ્રે જણાવ્યું કે ખેતર નંબર એકની બાજુમાં ખેતર નંબર બે આવેલું છે, જે બિહારીપુર સિવિલ લાઈન્સના રહેવાસી કિશન કુમારના નામે છે. ખેતર નંબર એકનો માલિક રામપાલ અનુસૂચિત જાતિનો હતો. બલરામ પણ અનુસૂચિત જાતિના છે. ઈમરાન, આસિફ અને નિતેશ 15 દિવસ પહેલા બલરામની જમીન પર આવ્યા હતા. તેમણે તેમના પર હુમલો કર્યો અને તેને પ્લોટની અંદર જ ગોંધી રાખીને કહ્યું કે જો તમે ફરીથી જમીન પર નજર કરશો તો તમારે તમારા પરિવાર સહિત જીવ ગુમાવવો પડશે. એ પછી તેમણે ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

આ પણ વાંચો: કલેક્ટરે ઓર્ડર કર્યો છતાં માથાભારે તત્વો મારી જમીન છોડતા નથી

બિહારના વૈશાલી જિલ્લામાં 28 ડિસેમ્બરે મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારની પ્રસ્તાવિત પ્રગતિ યાત્રા પહેલા સરકાર અને વહીવટીતંત્રની અસંવેદનશીલતાનો એક ચોંકાવનારો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. કસ્તુરબા ગાંધી બાલિકા વિદ્યાલય, પટેઢી બેલસરની હોસ્ટેલમાં 80 દલિત અને મહાદલિત છોકરીઓને તેમના રૂમમાંથી બળજબરીથી બહાર કાઢીને એક નાનકડા રૂમમાં બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. તેમનો સામાન છત પર ફેંકી દેવામાં આવ્યો હતો અને રસોડાને ખુલ્લામાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો. અધિકારીઓએ આ પગલું મુખ્યમંત્રીની મુલાકાત દરમિયાન હોસ્ટેલને સુંદર દેખાડવા અને દિવાલોને રંગવા, ફ્લોરની ટાઇલ્સ બદલવા, સોલાર લાઇટ અને મોટી એલઇડી ઇન્સ્ટોલ કરવા જેવા કામો હાથ ધરવા માટે ભર્યું હતું. આ ઘટના માત્ર વહીવટી બેદરકારીને જ ઉજાગર નથી કરતી પરંતુ સરકારના વિકાસના દાવાઓ દલિત અને મહાદલિત સમાજ માટે માત્ર શબ્દો પૂરતા સીમિત છે તે પણ દર્શાવે છે.

મુખ્યમંત્રીને આગમનને પગલે દલિત દીકરીઓની પાયાની સુવિધા છીનવી લીધી

મુખ્યમંત્રીની મુલાકાતના કારણે કરવામાં આવી રહેલી તૈયારીઓમાં અધિકારીઓ દ્વારા આ દલિત વિદ્યાર્થીનીઓની પાયાની સુવિધાઓ અને જરૂરિયાતોની સદંતર અવગણના કરવામાં આવી હતી. જે રીતે છોકરીઓને એક રૂમમાં પુરી દેવામાં આવી હતી અને તેમનો સામાન નિર્દયતાથી છત પર ફેંકી દેવામાં આવ્યો હતો, તે અમાનવીય કૃત્ય છે. દલિત છોકરીઓ સાથે આવો વ્યવહાર એ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે કે શું દલિત અને મહાદલિત સમાજના બાળકોની ગરિમા અને અધિકારો વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ છે કે નહીં?

મીડિયાએ સવાલો કરતા અધિકારીઓ નારાજ

જ્યારે મીડિયાએ આ ઘટનાનો પર્દાફાશ કર્યો ત્યારે સ્થળ પર હાજર શિક્ષણ વિભાગના અધિકારીઓ પ્રશ્નોના જવાબ આપવાને બદલે ગુસ્સે થઈ ગયા હતા. અધિકારીઓ દલિત બાળકીઓને રૂમમાં પુરી દેવાની અને તેમની સાથે કરવામાં આવતા ખરાબ વર્તન અંગે નક્કર જવાબ આપી શક્યા નહોતા. આ વલણ માત્ર વહીવટીતંત્રની જવાબદારી પર સવાલો ઉભા કરે છે એટલું જ નહીં, સરકાર અને તેના અધિકારીઓ દલિત અને મહાદલિત સમાજની સમસ્યાઓને કેટલી ગંભીરતાથી લે છે તે પણ દર્શાવે છે.

દલિત સમાજને સતત અન્યાય

આ ઘટના ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે દલિત અને મહાદલિત સમાજ પ્રત્યે સરકારનું વલણ માત્ર યોજનાઓ અને ભાષણો પૂરતું મર્યાદિત છે. હકીકતમાં તેમના જીવન અને તેમની સમસ્યાઓથી સરકારને કોઈ ફરક નથી પડતો. મુખ્યમંત્રીની મુલાકાતના નામે આવી તૈયારીઓ થઈ રહી છે, જેમાં તે જ યુવતીઓનું સન્માન અને અધિકાર દાવ પર લાગેલા છે, ત્યારે સ્પષ્ટ થાય છે કે સરકારની પ્રાથમિકતાઓમાં દલિત સમાજ ક્યાંય નથી. જો સરકારી યોજનાઓનો ઉદ્દેશ વંચિત સમાજના ઉત્થાનનો અને તેમનું જીવનધોરણ સુધારવાનો હોય તો આવી ઘટનાઓ શા માટે બની રહી છે? દલિત છોકરીઓ સાથે આ પ્રકારનું વર્તન માત્ર તેમના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન નથી, પરંતુ તે તેમની સુરક્ષા અને ગૌરવ માટે પણ ખતરો છે. આ ઘટના સરકારના દલિતો પ્રત્યેના બેવડા ધોરણને ઉજાગર કરે છે.

આ પણ વાંચો: આપ તો મુખ્યમંત્રી સે ઉપર હો, આપ કહોગે તો હમારા કામ હો જાયેગા

ભાજપની દલિત વિરોધી છાપ વધુ મજબૂત બની
ભાજપની છબી લાંબા સમયથી દલિતો અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમાજો પ્રત્યે ઉદાસીન રહી છે. વિરોધ પક્ષો, ખાસ કરીને કોંગ્રેસે હંમેશા ભાજપને દલિત વિરોધી દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તાજેતરમાં કોંગ્રેસે ભાજપ પર આરોપ લગાવ્યો કે તે દલિત સમાજને માત્ર એક વોટ બેંક તરીકે જ માની ઉપયોગ કરે છે અને તેમના વાસ્તવિક મુદ્દાઓને ક્યારેય પ્રાધાન્ય આપતો નથી. ભાજપે રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે રામનાથ કોવિંદ અને દ્રૌપદી મુર્મુ જેવા નામો ભલે આગળ કર્યા હોય, પરંતુ શું આ પગલાં દલિત અને આદિવાસી સમાજના સશક્તિકરણ માટે પૂરતા છે? કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે ભાજપ દલિતોને માત્ર પ્રતીકાત્મક સ્થાન આપે છે, જ્યારે તેમની વાસ્તવિક સમસ્યાઓ પર કોઈ ધ્યાન આપતું નથી.

દલિત રાષ્ટ્રીય પ્રમુખઃ રાજનીતિ કે મજબૂરી?
2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની બેઠકોમાં થયેલા ઘટાડાએ પાર્ટી નેતૃત્વને વિચારવા મજબૂર કરી દીધું છે. એસસી અને એસટી વોટ બેંકમાં કોંગ્રેસ દ્વારા કરાયેલા ભંગાણથી ભાજપને આંચકો લાગ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં દલિત સમાજને ફરી પોતાની તરફ આકર્ષવા માટે ભાજપ “દલિત રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ”નો દાવ ખેલી શકે છે. આ પદ માટે હાલ દલિત નેતાઓ અર્જુન રામ મેઘવાલ, દુષ્યંત ગૌતમ અને બેબી રાની મૌર્ય જેવા નામોની ચર્ચા થઈ રહી છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે જો ભાજપને ખરેખર દલિતોની આટલી ચિંતા હોય તો તેમના ઉત્થાન માટે અત્યાર સુધી કયા નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા છે?

આ પણ વાંચોઃ દુકાનનું નામ હિંદુ હોવાથી ભાજપ નેતાએ મુસ્લિમ માલિકને ધમકાવી તોડફોડ કરી

અનામત અને ભાજપની વિચારધારા
આરએસએસ અને ભાજપની વિચારધારામાં દલિત સમાજનો વિશ્વાસ હંમેશા સવાલોના ઘેરામાં રહ્યો છે. વિરોધ પક્ષોએ વારંવાર ભાજપ પર અનામત ખતમ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. કોંગ્રેસે 2024ની ચૂંટણીમાં આ મુદ્દાનો ફાયદો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ભાજપના આ કથિત "દલિત-વિરોધી" વલણને કારણે દલિતો, આદિવાસીઓમાં પાર્ટી પ્રત્યે નારાજગી વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં શું માત્ર દલિત નેતાને પ્રમુખ બનાવીને આ નારાજગી દૂર કરી શકાશે ખરી?

દલિતો માટે માત્ર પ્રતીકાત્મક પદો?
ભાજપનો દાવો છે કે તે સર્વસમાવેશક રાજનીતિની તરફેણમાં છે, પરંતુ જમીની સ્તરે વાસ્તવિકતા કંઈક બીજું જ કહે છે. દલિતો સામે વધી રહેલા અત્યાચારો, અનામતના મુદ્દે અનિશ્ચિતતા અને રોજગારમાં ભેદભાવ જેવા મુદ્દાઓ ભાજપની કથની અને કરણી વચ્ચેના અંતરને ઉજાગર કરે છે. દલિત સમાજના બૌદ્ધિકો અને દલિત નેતાઓ માને છે કે ભાજપનું આ પગલું “રાજકીય ડ્રામા” છે. તેમનું કહેવું છે કે જો ભાજપે ખરેખર દલિતો માટે કામ કરવું હોય તો તેણે પ્રતીકાત્મક રાજકારણથી ઉપર ઊઠીને તેમના અધિકારો અને મુદ્દાઓને પ્રાધાન્ય આપવું પડશે.

2025માં ભાજપ માટે મોટો પડકાર
કોંગ્રેસના મલ્લિકાર્જુન ખડગે જેવા દલિત નેતાના નેતૃત્વમાં ભાજપ માટે સ્પર્ધા કરવી આસાન નહીં હોય. જો ભાજપ તેના દલિત વિરોધી ટેગને દૂર કરવા માંગે છે, તો માત્ર રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષનો ચહેરો બદલવો પૂરતું નથી. તેણે દલિત સમાજ માટે નક્કર નીતિઓ અને યોજનાઓનો અમલ કરવો પડશે. અન્યથા આ પગલું પણ માત્ર ચૂંટણી સૂત્ર બનીને રહી જશે.

દલિત પ્રમુખનો મુદ્દો ભાજપ માટે કસોટી સમાન છે. જો આ પગલું માત્ર રાજકીય વ્યૂહરચના સાબિત થશે તો દલિત સમાજનો વિશ્વાસ જીતવો મુશ્કેલ બનશે. આ સમય ભાજપ માટે માત્ર પોતાની છબી બદલવાનો જ નથી પરંતુ દલિત સમુદાય સાથે નિષ્ઠાપૂર્વક જોડવાનો પણ સમય છે. જોવાનું એ રહેશે કે ભાજપનું ટોચનું નેતૃત્વ આમાંથી કઈ બાબત પર પસંદગી ઉતારે છે.

આ પણ વાંચોઃ ભાજપને મત ન આપતા દલિતોના ઘર સળગાવ્યા, બાબાસાહેબની પ્રતિમા તોડી

એસ. ટી. નિગમ દ્વારા જણાવાયું છે કે, પરીક્ષા આપવા માટે ઉમેદવારો પોતાના પરીક્ષા કેન્દ્રો સુધી સમયસર પહોંચી શકે અને પરીક્ષા આપ્યા બાદ ઘરે પરત ફરી શકે તેના માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા વિશેષ વ્યવસ્થા કરાઇ છે. જે માટે એસટી નિગમ દ્વારા પોતાના તાબા હેઠળનાં તમામ વિભાગો, ડેપો અને સંચાલનમાં રહેલ સ્ટાફને પરીક્ષાના દિવસે ઉમેદવારોને કોઈ અગવડતા કે મુશ્કેલીઓ ન વેઠવી પડે તે બાબતને ધ્યાને લઇ તમામ વિભાગોને સૂચના પ્રસિદ્ધ કરાઇ છે. આ વિશેષ સુવિધાનો મહત્તમ લાભ લેવા રાજ્યભરના પરીક્ષાર્થીઓને ગુજરાત એસ.ટી. નિગમ દ્વારા અનુરોધ કરાયો છે.

આ પણ વાંચો: ઓક્ટોબરમાં બેરોજગારી દર વધીને બે વર્ષની સર્વોત્તમ સપાટી 10.09 ટકાએ પહોંચ્યો - રિપોર્ટ

આ શબ્દો એક રેપરના છે. આ રેપ ગીત તેણે MTV ના હિપ-હૉપ રિયાલિટી શો Hustle Season 4 ના સ્ટેજ પર ગાયું હતું. ગીત ગાનાર રેપરનું નામ યશ દાંડગે (Yash Dandge) છે અને તે આ ગીત બાદ સોશિયલ મીડિયામાં છવાયેલો છે. યશ Hustle Season 4 ના અંતિમ રાઉન્ડમાં પહોંચી ગયો છે. એક બાજુ ગૃહમંત્રી અમિત શાહે બંધારણના ઘડવૈયા ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરનું સંસદમાં અપમાન કર્યું તેનો વીડિયો ફરી રહ્યો હતો બીજી તરફ બાબાસાહેબને સમર્પિત યશ દાંડગેનું રેપ સોંગ પણ સમાંતરે વાયરલ થઈ રહ્યું હતું અને તેણે ધૂમ મચાવી દીધી હતી. ઈન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબૂક, એક્સથી લઈને તમામ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર આ ગીત છવાઈ ગયું હતું.

યશ પોતાના આ ગીતમાં ડો.આંબેડકરનો ઉલ્લેખ કરે છે અને તેમને અમિત શાહના નિવેદનથી વિરુદ્ધ 'ભગવાન કરતા પણ ઉપર' ગણાવે છે. એક રીતે જાણે આ ગીત જ સમગ્ર બહુજન સમાજ વતી અમિત શાહને જવાબ આપી રહ્યું હોય તેવું લાગી રહ્યું હતું. જેના કારણે તે ખૂબ વાયરલ થયું હતું. યશનું આ ગીત વાયરલ થતા જ તેના પર રાજકારણ પણ શરૂ થઈ ગયું હતું. કોંગ્રેસે પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પરથી યશ ડાંડગેના આ ગીતની ક્લિપ શેર કરી હતી.

કોણ છે યશ દાંડગે?
યશ દાંડગેને 'રેપર 99 સાઇડ' (99 Side) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ તે આ જ નામ લખે છે. મુંબઈના રહેવાસી યશને એમટીવીના Hustle Season 4 થી ઓળખ મળી. તેણે ગાયેલા ઘણાં રેપ ખૂબ પ્રખ્યાત થયા. આમાંથી એક ગીત છે - ધીંગાણા. જે જોરદાર રીતે વાયરલ થયું છે અને તેમાં તે ડો.આંબેડકરને ભગવાન કરતા પણ ઉપર ગણાવે છે. જોકે, યશ સિઝન 4ની ફાઈનલ જીતી શક્યો નહોતો. રેપર લશ્કરી આ સિઝનનો વિજેતા બન્યો હતો. પરંતુ યશે પોતાના રેપ દ્વારા દર્શકો અને જજો પર પોતાની છાપ છોડી હતી.

મળતી માહિતી મુજબ યશનું સ્ટેજનું નામ '99 સાઈડ' તેના પડોશની 99મી શેરી પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. નાનપણથી જ તેને હિપ-હોપ પસંદ હતું. તેણે 'લિલ બિન' અને 'મોબ ડીપ' જેવા કલાકારોને સાંભળવાનું શરૂ કર્યું હતું. જેમ જેમ તે મોટો થતો ગયો તેમ તેમ તેનો જુસ્સો પણ વધતો ગયો. તે શાળામાં હતો ત્યારથી રેપ સોંગ લખવાનું શરૂ કરી દીધું હતું અને નક્કી કર્યું હતું કે તે ભવિષ્યમાં તેને જ પોતાની કારકિર્દી બનાવશે.

'ધીંગાણા' કેમ વાયરલ થયું છે?
સંસદના શિયાળુ સત્રમાં બંધારણના ઘડવૈયા ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર પરની ચર્ચા હવે રાજકારણની હદ વટાવી ગઈ છે. સત્ર દરમિયાન, આંબેડકરને લઈને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે તેમને ફેશન ગણાવીને ઘોર અપમાન કર્યું હતું. સંઘ પરિવારની છત્રછાયામાં રાજકારણના પાઠ ભણેલા અમિત શાહના આ નિવેદનથી બહુજન સમાજ રોષે ભરાયો અને ચોતરફ વિરોધ થયો. સંસદમાં સત્તા પક્ષ અને વિપક્ષના સાંસદો વચ્ચે આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપો થયા. જેને લઈને દેશભરમાં અનેક શહેરો, ગામડાઓમાં અમિત શાહ વિરુદ્ધ દેખાવો થયા. વિરોધના આ વાતાવરણ વચ્ચે રેપર યશે  ‘ધીંગાણા’ ગીત ગાયું અને જાણે બહુજન સમાજે જે કહેવું હતું તે મળી ગયું. 

આ ગીતમાં યશે દલિતો અને પછાત વર્ગના સંઘર્ષને મજબૂત રીતે વણી લીધો છે અને મહાનાયક ડો.આંબેડકરના યોગદાનને પણ સરસ રીતે યાદ કર્યું છે. જ્યારે આ ગીતની વીડિયો ક્લિપ કોંગ્રેસ સુધી પહોંચી તો તેણે યશના રેપને ઈન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કર્યો.

‘ધીંગાણા’ ગીતના શબ્દો શું છે?
રેપર યશે ગાયેલું આ ગીત તમે સોશિયલ મીડિયામાં ચોક્કસ સાંભળ્યું છે. છતાં તેના શબ્દો જો બરાબર ન સમજાયા હોય તો અહીં તે આખું ગીત વિસ્તારથી મૂકી રહ્યાં છીએ. એ વાંચો અને એ ગીત ફરીથી સાંભળશો તો ઓર મજા આવશે.

धिंगाना धिंगाना
आपला नवाचा धिंगाना धिंगाना
ऐ दीवाना दीवाना
संगीत का मैं दीवाना दीवाना
धिंगाना धिंगाना
जब चढ़ता मुख्य स्टेज पर तब धिंगाना भाऊ
धिंगाना धिंगाना
मेरे हाथ में दे माइक देख फिर धिंगाना
आपला नवाचा धिंगाना
भीम का मैं दीवाना
रैप सुना बाद में 
सुना पहला भीम गाना
वंदना बुद्ध विहार में
बच्चों को खिला के खुद बाद में खीर खाना
मेरा कल्चर मेरे लोग उनसे कुछ भी नहीं बढ़कर
पूरी दुनिया कहती उन्हें महापुरुष
पर हम बहुजनों के लिए
भगवान से भी बढ़कर आंबेडकर
आज भी 500 महारों का नसों में बहता है खून
अछूत कहते थे मेरे पूर्वजों को
अब कला की वजह से मुझे कोई नहीं मिल सकता है छू
गले में था उनके मटका थूकने को
अब मेरे गानों को मैं माइक पर ठोकूं
कमर पे था झाड़ू मिटाने पैरों का निशान
अभी स्टेज पर छाप छोड़ूं
धिंगाना धिंगाना
आपला नवाचा धिंगाना धिंगाना

આ પણ વાંચોઃ કડાણાના વિસ્થાપિત આદિવાસીની આ દીકરીનો કોઈ 'દ્રોણ' અંગૂઠો ન કાપી લે!

ગાંધીનગર સુધી રજૂઆત કરાઈ હતી
કચ્છના સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા આ મામલે છેક ગાંધીનગર સુધી રજૂઆતો કરવામાં આવી હતી. જેના કારણે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની સીધી સૂચના અને કચ્છ-મોરબીના સાંસદ વિનોદ ચાવડાની દરમિયાનગીરીથી તાત્કાલિક માથાભારે તત્વો દ્વારા દબાવી રાખવામાં આવેલી આ જમીનોની વિગતો માંગવામાં આવી હતી અને સ્થાનિક તંત્રને આ જમીનો તેના અસલી માલિકો એવા દલિતોને સોંપી દેવા આદેશ કરાયો હતો. જેનો હવે ધીરેધીરે અમલ થઈ રહ્યો છે.

આ પણ વાંચોઃ જય ભીમ બોલો! કચ્છના જડસા-ખોડાસરમાં 102 એકર જમીન દલિતોને સોંપાઈ

જે અંતર્ગત કચ્છ જિલ્લા કલેક્ટરની સૂચનાથી કચ્છ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, મામલતદાર ભૂજ-ગ્રામ્ય અને સર્કલ ઓફિસર દ્વારા તા. 12 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ ભૂજ તાલુકાના કુનરીયા ગામે સ.ન. 12 આશરે 8 એકર જમીનનો પ્રત્યક્ષ કબ્જો તેના અસલી માલિક એવા અનુ.જાતિ સમાજની મંડળીઓનો સોંપવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જાતિ આયોગ ભારત સરકાર પૂર્વ સબ કમિટી મેમ્બર ધર્મેન્દ્ર ગોહિલ અને કચ્છના યુવા આગેવાન નરેશ મહેશ્વરીની હાજરીમાં મંડળીના પ્રમુખ વિજય કાગીને જમીનનો કબ્જો સોંપાયો હતો. ભૂજ તાલુકામાં અન્ય બાકી રહેતી જમીનોના કબ્જા મેળવવાનું ચાલું છે અને તે પણ ટૂંક સમયમાં તેના મૂળ માલિકોને સોંપાશે તેવું ભૂજ ગ્રામ્ય મામલતદાર શર્માએ જણાવ્યું હતું.

બાકીની મંડળીઓને પણ ટૂંક સમયમાં જમીન સોંપાશે
આ મામલે કચ્છના સામાજિક કાર્યકર નરેશભાઈ મહેશ્વરીએ જણાવ્યું હતું કે, "સમગ્ર કચ્છ જિલ્લામાં આ ચળવળ ચાલી રહી છે અને જ્યાં જ્યાં પણ અનુસૂચિત જાતિ સમાજના ખેડૂતો, વ્યક્તિઓ કે મંડળીઓની જમીનો પર ગેરકાયદેસર કબ્જો જમાવવામાં આવ્યો છે તેને છોડાવીશું. રાજ્ય સરકાર તેમજ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા સંકલન કરી આગામી દિવસોમાં સમગ્ર જિલ્લામાં કાર્યરત અનુસૂચિત જાતિ ખેતી મંડળીની બાકી રહેતી તમામ જમીનોના પ્રત્યક્ષ કબ્જા, હિસ્સા માપણી સહિતની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે."

મંડળીના પ્રમુખ સહિતના આગેવાનો ઉપસ્થિત રહ્યાં

કુનરીયામાં અનુસૂચિત જાતિ ખેતી મંડળીને જમીનોના પ્રત્યક્ષ કબ્જાની સોંપણીના આ કાર્ય દરમિયાન કચ્છ મોરબીના સાંસદ વિનોદ ચાવડા સતત જિલ્લા વહીવટી તંત્ર અને અનુ.જાતિના આગેવાનો સાથે સંપર્કમાં રહ્યા હતા. આ કામગીરીમાં ભાજપ અનુ.જાતિ મોરચાના આગેવાન અશોકભાઈ હાથી, ભૂજ તાલુકા સામાજિક ન્યાય સમિતિના ચેરમેન લખુભાઈ મેરીયા, ભાજપ અનુ.જાતિ મોરચાના પ્રતિનિધિઓ અને અગ્રણીઓ પ્રકાશભાઈ મહેશ્વરી, હરીભાઈ પરમાર, હરેશભાઈ મેરીયા, સામાજિક આગેવાન મોહનભાઈ ચાવડા, નાનજીભાઈ મેરીયા, દિનેશ મેરીયા, કલ્પેશ મેરીયા, સંજય મહેશ્વરી, પ્રેમભાઈ દનીચા, ભરતભાઈ કટુવા સહિત ભૂજ ગ્રામ્ય મામલતદાર શર્મા, સર્કલ ઓફિસર બળદીયા શ્રી ઝાલા સાહેબ, સર્કલ ઓફિસર તેજસ વ્યાસ વગેરે હાજર રહ્યા હતા.

સામાજિક કાર્યકર નરેશ મહેશ્વરીની મહેનત રંગ લાવી
કચ્છ જિલ્લામાં હાલ જે પણ જમીનો અનુસૂચિત જાતિ સમાજની સામુદાયિક મંડળીઓને મળી રહી છે તેમાં કચ્છના સામાજિક અગ્રણી નરેશભાઈ મહેશ્વરીનો સિંહફાળો રહ્યો છે. તેઓ છેલ્લાં ઘણાં સમયથી પક્ષાપક્ષીના રાજકારણમાં પડ્યાં વિના અનુસૂચિત જાતિ સમાજ માટે જમીની લેવલે કામ કરી રહ્યાં છે. દલિત સમાજની સામુદાયિક મંડળીઓની જમીનો પર માથાભારે તત્વોએ અડિંગો જમાવી દીધો છે, જેની સામે તેઓ લડત આપી રહ્યાં છે. આ મામલે તેઓ સાંસદ વિનોદ ચાવડાથી લઈને મુખ્યમંત્રી સુધી રજૂઆત કરી ચૂક્યા છે. તેમની આ મહેનત રંગ લાવી રહી છે અને ધીમે ધીમે દલિત સમાજને તેમના હકની જમીનો પરત મળી રહી છે. સામાન્ય રીતે સત્તાપક્ષ સાથે જોડાયેલી વ્યક્તિ પક્ષ સામે પડવાથી ડરતી હોય છે. પરંતુ નરેશભાઈ મહેશ્વરી કોઈની પણ પરવા કર્યા વિના માત્ર અનુસૂચિત જાતિ સમાજને વફાદાર રહીને કામ કરતા રહે છે. તેનું જ કારણ છે કે, કચ્છમાં દલિત સમાજના છેવાડાના માણસને પણ જ્યારે કોઈ સમસ્યા સતાવે છે ત્યારે તેઓ સીધો નરેશભાઈનો સંપર્ક કરે છે. આ તેમની આપકમાઈ છે.

આ પણ વાંચોઃ ધ્રંગમાં મેકરણદાદા અખાડાએ દબાવેલી 300 વીઘા જમીન દલિતોને મળશે

24મી ડિસેમ્બરે બહુજન સમાજ પાર્ટી દ્વારા આપવામાં આવેલા દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શને લઈને સુરતમાં પણ મોટી સંખ્યામાં બહુજન સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરોએ ભેગાં થઈને સુરત કલેક્ટર કચેરી ખાતે ધરણાં પ્રદર્શન કરી અમિત શાહના નિવેદન સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

સુરત બીએસપીના કાર્યકરોએ શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાના બંધારણીય અધિકાર મુજબ અમિત શાહનો વિરોધ કર્યો હોવા છતાં સુરત પોલીસ દ્વારા બીએસપીના કાર્યકરો, પદાધિકારીઓને ડિટેઈન કરાયા હતા. જો કે, તેનાથી કાર્યકરોના જુસ્સામાં કોઈ ફરક નહોતો પડ્યો.

ધરણામાં ઉપસ્થિત રહેલા એક કાર્યકર ભરત જાદવે ખબરઅંત.કોમને જણાવ્યું હતું કે, બીએસપી સુપ્રીમ બહેન કુમારી માયાવતીજી દ્વારા અમિત શાહના નિવેદનને લઈને રાષ્ટ્રવ્યાપી ધરણાંની જાહેરાત કરાઈ હતી. એ પછી સુરત બીએસપીએ પણ તૈયારીઓ કરીને 24મી ડિસેમ્બરના રોજ ધરણાંનો કાર્યક્રમ કર્યો હતો. કલેક્ટર કચેરીઓ સૌ કાર્યકરોએ અમિત શાહના નિવેદન સામે સૂત્રોચ્ચાર કરી વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. શાંતિપૂર્ણ રીતે ચાલી રહેલા વિરોધ છતાં પોલીસે કાર્યકરોને ડિટેઈન કર્યા હતા. જો કે તેમ છતાં પણ કાર્યકરોના જુસ્સામાં કોઈ ફરક પડ્યો નહોતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે સંસદમાં કહ્યું હતું કે, "આજકાલ એક ફેશન થઈ ગઈ છે, આંબેડકર..આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર આટલું નામ જો ભગવાનનું લીધું હોત તો સાત જનમ સુધી સ્વર્ગ મળી જાત." તેમના આ નિવેદનનો દેશભરના આંબેડકરવાદીઓમાં ઘેરો પ્રત્યાઘાત પડ્યો હતો. પહેલા વિપક્ષે અને બહુજન સંગઠનોએ સમગ્ર મામલે શાહનો વિરોધ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. જેના પડઘા હજુ પણ પડી રહ્યાં છે.

આ પણ વાંચોઃ ડૉ.આંબેડકર ફેશન નહીં અમારું પૅશન છે, આણંદમાં BSP કાર્યકરોનો હુંકાર

ઘટના શું છે?

મામલો મધ્યપ્રદેશના સિધીનો છે અને ઘટના 12 સપ્ટેમ્બર, 2024ની છે. અહીંની સરકારી આર્ટ્સ એન્ડ કોમર્સ કોલેજના એક વિઝિટીંગ ફેકલ્ટીને છેલ્લાં ઘણાં સમયથી રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે ન જોડાતા હેરાન કરવામાં આવી રહ્યાં છે. તેમના પર અનેક વખત હુમલા થયા છે. ડૉ. રામજસ ચૌધરી કૉલેજથી ઘરે જતા હતા ત્યારે તેમના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. એ પછી જ્યારે તેમણે પોલીસમાં ફરિયાદ કરી તો કાર્યવાહી કરવાને બદલે તેને વધુ હેરાન કરવામાં આવ્યા. હવે આ મામલાને લઈને હાઈકોર્ટે સિધીના એસપી રવિન્દ્ર વર્મા અને મઝગવાં પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્ચાર્જ દીપક સિંહ વિરુદ્ધ એફઆઈઆર નોંધવાનો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે કોલેજના પ્રિન્સિપાલ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગને પણ નોટિસ જારી કરી છે અને આ મામલે આગામી સુનાવણી 5 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ નક્કી કરી છે.

પ્રોફેસર રામજસ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે 12 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ જ્યારે તેઓ કોલેજથી ઘરે જવા માટે વાહનની રાહ જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે ત્રણ લોકો હથિયારો લઈને તેમની પાસે આવ્યા અને માર માર્યો. આ હુમલામાં તેઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા અને તેમને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવા પડ્યા હતા. એ દરમિયાન પોલીસે આરોપીઓના નામજોગ ફરિયાદ નોંધવાને બદલે ‘અજ્ઞાત’ શબ્દનો ઉપયોગ કરીને ફરિયાદ નોંધી હતી.

RSS માં જોડાવાનું દબાણ હતું

પીડિત પ્રોફેસર ડો. રામજસ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે ઓક્ટોબર 2023માં કોલેજના શિક્ષક ડો. સુરેશ કુમાર તિવારીએ તેમના પર આરએસએસની બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે દબાણ કર્યું હતું. ડો.ચૌધરીએ તેનો વિરોધ કરીને બેઠકમાં ભાગ લેવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી હતી. એ પછી તેમને સતત ધમકીઓ મળવા લાગી હતી.

તેમનું કહેવું છે કે ફેબ્રુઆરી 2024માં તેમને કોલેજના બાથરૂમમાં અડધા કલાક સુધી બંધ દેવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ મે 2024 માં બીજી ધમકી આપવામાં આવી હતી કે, "અબ આગે આગે દેખો ક્યા હોતા હૈ.."

ડો. ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, જુલાઈ 2024માં છ લોકોએ કોલેજના પ્રિન્સિપાલની કેબિનમાં ઘૂસી જઈ તેમને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. રામજસ ચૌધરીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે જ્યારે તેમણે મજગવાં પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્ચાર્જ દીપક સિંહનો સંપર્ક કર્યો તો મદદ કરવાને બદલે તેમણે તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર કર્યો અને તેમને ચાર કલાક સુધી પોલીસ સ્ટેશનમાં બેસાડી રાખ્યા હતા.

એ પછી ઓગસ્ટ 2024 માં જ્યારે તેમણે સીધીના એસપી રવિન્દ્ર વર્માને ફરિયાદ કરી, ત્યારે તેમણે અરજી ફાડી નાખી અને ધમકી આપી કે, જો ફરીથી ફરિયાદ લઈને આવશો તો જેલમાં પુરી દઈશ. પ્રોફેસર ચૌધરીએ આ સમયગાળા દરમિયાન 10 વખત અરજી કરી હતી, પરંતુ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં નહોતી આવી.

ડો.રામજસ ચૌધરીએ હાઈકોર્ટમાં પિટિશન દાખલ કરતાં જણાવ્યું હતું કે, પોલીસ અધિકારીઓએ તેમની ફરિયાદ પર કોઈ પગલાં લીધાં નહોતા, એટલું જ નહીં બીજા જ દિવસે કૉલેજના પ્રિન્સિપાલે તેમને નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યા હતા. આ બરતરફી સામે તેમણે હાઈકોર્ટમાં અરજી કરતાં કોર્ટે કોલેજ તંત્ર અને ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગને નોટિસ ફટકારી છે.

હાઈકોર્ટે શું કહ્યું?

હાઈકોર્ટે આ મામલાને ગંભીરતાથી લીધો છે અને સિધીના એસપી અને મજગવાં ટીઆઈ વિરુદ્ધ એફઆઈઆર નોંધવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ ઉપરાંત કોર્ટે એમ પણ કહ્યું છે કે કોલેજના પ્રિન્સિપાલ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. કોર્ટે એવો પણ આદેશ આપ્યો છે કે આરોપીઓ વિરુદ્ધ યોગ્ય કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવે અને પીડિતને ન્યાય અપાવવા માટે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.

પીડિત ડો. રામજસ ચૌધરીએ કોર્ટમાં પોતાની ઇજાઓના ફોટોગ્રાફ્સ રજૂ કર્યા છે, જે સાબિત કરે છે કે તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે પોલીસ અને કોલેજ તંત્રે તેમની ફરિયાદો પર ઇરાદાપૂર્વક નિષ્ક્રિયતા દાખવી હતી, જેના કારણે તેમને વધુને વધુ ધમકીઓ મળવા લાગી હતી. તેમણે કહ્યું કે જો પોલીસ અને કોલેજ પ્રશાસને સમયસર પગલાં લીધા હોત તો આ સ્થિતિ ન સર્જાઈ હોત.

આ પણ વાંચો: RSS શા માટે રાષ્ટ્રધ્વજનો વિરોધ કરે છે?

દલિત કિશોરના પરિવારનો આરોપ છે કે તેમણે આ અંગે પોલીસને જાણ કરી હતી, પરંતુ આરોપીઓ સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. પરિવારજનોએ જણાવ્યું કે તેઓ કિશોરનો મૃતદેહ લઈને પોલીસ સ્ટેશન ગયા હતા અને આરોપીઓની ધરપકડની માંગ કરી હતી. પરંતુ અધિકારીઓ અવગણના કરતા રહ્યા. એ પછી તેઓ પુત્રના મૃતદેહને એસપી ઓફિસ લઈ ગયા, ત્યારબાદ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી.

આઘાત લાગતા કિશોરે ગળેફાંસો ખાઈ લીધો

પરિવારજનોએ જણાવ્યું કે તેની સાથે જે ક્રૂર ઘટના બની તેનાથી તે સતત આઘાતમાં હતો.તે સતત ગુમસુમ રહેતો હતો. સોમવારે તેણે ગળેફાંસો ખાઈને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. આરોપીઓએ તેની સાથે જે કંઈપણ બન્યું તેનો વીડિયો પણ બનાવ્યો હતો. જ્યારે કિશોરે એ વીડિયો ડિલીટ કરવાનું કહ્યું તો આરોપી યુવકોએ શરત મૂકી કે તેણે થૂંક ચાટવું પડશે. કિશોરે એમ કર્યું અને આરોપીઓએ તેનો પણ વીડિયો બનાવી લીધો. આ આખા ઘટનાક્રમની દલિત કિશોર પણ એ હદે અસર પડી હતી કે તેણે પોતાનો જીવ આપી દીધો હતો.

કિશોરના મામાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસે ચાર આરોપીઓ વિનય કુમાર, આકાશ, સોનલ અને કાજુ પ્રસાદ વિરુદ્ધ મારામારી, અપમાન કરવું અને આત્મહત્યા માટે મજબૂર કરવા સહિતની અન્ય કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે.

દલિત કિશોર તેના મામાના ઘરે રહીને ભણતો હતો

આત્મહત્યા કરનાર દલિત કિશોર સંત કબીરનગર જિલ્લાના બેલહર કલાનો રહેવાસી હતો. તેના મામાનું ઘર કપ્તાનગંજમાં હોવાથી તે અહીં ભણતો હતો. તે 10મા ધોરણનો વિદ્યાર્થી હતો. રડતા રડતા મામાએ જણાવ્યું કે, આરોપીઓ યુવકોએ 20મી ડિસેમ્બરની રાત્રે બર્થડે પાર્ટીના બહાને તેને બોલાવ્યો અને તેની સાથે ધૃણાસ્પદ કૃત્ય કર્યું. આરોપ છે કે કિશોરે પોલીસ સ્ટેશન જઈને ફરિયાદ કરી હતી. એ પછી પોલીસે આરોપીઓને પકડી તો લીધાં પરંતુ સાંજે થોડા સમય બાદ બધાને જવા દીધા. જેના કારણે કિશોરને વધારે આઘાત લાગ્યો હતો.

પોલીસે શું કાર્યવાહી કરી?

બસ્તીના એસપી કૃષ્ણ ગોપાલ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે ચારેય આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ મામલે કપ્તાનગંજના ઈન્ચાર્જ એસએચઓ વિરુદ્ધ વિભાગીય તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે અને તેમને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. સીઓ પ્રદીપ કુમાર ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું કે દલિત કિશોરના મામાએ આરોપીઓ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી છે. મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલી આપવામાં આવ્યા બાદ પરિવારજનોને સોંપી અંતિમવિધિ કરાઈ હતી. દલિત સમાજનો એક હોનહાર કિશોર જિંદગી સામેનો જંગ તેના પર થયેલા એક અત્યાચારને કારણે હારી ગયો.

આ પણ વાંચો: 12 વર્ષના દલિત કિશોરને નગ્ન કરીને કહ્યું - 'ચાલ હવે ડાન્સ કર'

સ્થાનિકોએ આ મામલે જણાવ્યું હતું કે, પોલીસે બે આરોપીની ધરપકડ કરી છે, પરંતુ હજુ ત્રણ આરોપીની ધરપકડ કરવાની બાકી છે. આ આરોપીઓની પોલીસે જલ્દીથી જલ્દી ધરપકડ કરવી જોઇએ. પોલીસ પોઇન્ટ અને સીસીટીવી કેમેરા મુકવાની પણ અમારી માગ છે, જેને જલ્દીથી પૂર્ણ કરવામાં આવે.

બાબાસાહેબની પ્રતિમા પાસે પોલીસ પોઈન્ટ અને CCTV લગાવવા માગ

જે રીતે દેશભરમાં સુનિયોજિત રીતે ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે તે જોતા ખોખરામાં સ્થાપિત નવી પ્રતિમા પાસે સીસીટીવી કેમેરા અને પોલીસ પોઈન્ટ મૂકવાની સ્થાનિકોએ માંગ કરી છે. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે, ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરની નવી પ્રતિમાનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું છે. બે આરોપીની પોલીસે ધરપકડ કરી છે, જેથી આંદોલન આજે પૂર્ણ કર્યું છે.

પરંતુ હજી ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ કરવાની બાકી છે, તેમની વહેલીતકે ધરપકડ થવી જોઈએ. સાથે જ બાબાસાહેબની પ્રતિમા પાસે સીસીટીવી કેમેરા લગાવવા અને પોલીસ પોઇન્ટ મૂકવા જોઈએ જેથી આવી ઘટના ફરી ન બને. જે રીતે દેશભરમાં બંધારણના ઘડવૈયાની પ્રતિમાઓને ટાર્ગેટ કરવામાં આવી રહી છે, તે જોતા પોલીસે આટલું તો કરવું જ જોઈએ, જેથી તોફાની તત્વોની કારી ફાવે નહીં.

ઘટના શું હતી?

અમિત શાહના નિવેદન બાદ દેશભરમાં દલિતોમાં આક્રોશ હતો ત્યારે રવિવારે મોડી રાત્રે કેટલાક અજાણ્યા શખ્સોએ ખોખરામાં જયંતિ વકીલની ચાલી બહાર ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાને પથ્થરો મારીને તોડી નાખી હતી. જેની જાણ થતાં સ્થાનિકોનાં ટોળેટોળાં ભેગાં થઈ ગયાં હતાં અને ખંડિત પ્રતિમા પાસે ધરણાં પર બેસી ગયા હતા. દલિત સંગઠનોએ જ્યાં સુધી આરોપીઓની ધરપકડ કરી તેમનું સરઘસ કાઢવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી ધરણાં પર બેસી રહેવાની જાહેરાત કરી હતી. ગઈકાલે સાંજે અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે મૂર્તિ ખંડિત કરનાર બે આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી. જ્યારે ફરાર ત્રણ આરોપીઓને ઝડપી પાડવા તજવીજ હાથ ધરી છે. 

નવી પ્રતિમાનું અનાવરણ કરાતા ધરણાં સમાપ્ત કરાયા

બીજી તરફ પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ કરી લેતા સ્થાનિકોએ આજે સવારે ધરણાં પૂર્ણ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. જયંતિ વકીલની ચાલીની બહાર જે પ્રતિમા ખંડિત કરવામાં આવી હતી તેને દૂર કરીને ત્યાં નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આજે સવારે સ્થાનિકો અને દલિત આગેવાનોએ પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું હતું અને ધરણાં પૂર્ણ કર્યા હતા. ખોખરા પોલીસે આજે બંને આરોપીઓની ધરપકડ કરીને તેમનું સરઘસ કાઢીને રિકન્સ્ટ્રક્શન કર્યું હતું. એ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં લોકોના ટોળાં ભેગા થઈ ગયા હતા. એ દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે પણ પુરતો બંદોબસ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. બંને આરોપીઓએ જૂની અદાવતનો બદલો લેવા માટે બાબાસાહેબની પ્રતિમાને ટાર્ગેટ કરી હોવાનું જણાવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: ખોખરામાં ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાને ખંડિત કરનારા ઝડપાયા

ઘટના રાયગઢ જિલ્લાના ડુમરપુર ગામમાં 22-23 ડિસેમ્બરની રાત્રે બની હતી. આ ગામ પાટનગર રાયપુરથી લગભગ 250 કિલોમીટરના અંતરે આવેલું છે. 50 વર્ષીય વીરેન્દ્ર સિદાર (મુખ્ય શંકાસ્પદ) એ પોલીસને જણાવ્યું કે તે કોઈ અવાજને કારણે જાગી ગયો. ત્યારે તેણે જોયું કે પંચરામ સારથી ઉર્ફે બુટુ તેના ઘરમાં ઘુસી ગયો હતો અને ચોખાની બોરી ચોરી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. એટલે તેણે પાડોશી અજય પ્રધાન (42) અને અશોક પ્રધાન (44)ને બોલાવ્યા. ત્યારબાદ ત્રણેયે મળીને પંચરામને ઝાડ સાથે બાંધી દીધા.

આ પણ વાંચો: 'પંચાયતમાં દેખાયો તો હાથપગ સાજા નહીં રહે' કહી દલિત સરપંચને માર્યો

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, પોલીસ સૂત્રોનું કહેવું છે કે ગામના સરપંચે 23 ડિસેમ્બરના રોજ પોલીસને આ ઘટનાની જાણ કરી હતી. જ્યારે પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ત્યારે પીડિત પંચરામ સારથી (ચોરીનો આરોપી) બેભાન અવસ્થામાં પડેલો હતો અને ઝાડ સાથે બાંધેલો હતો. પોલીસે જણાવ્યું કે તેને વાંસના દંડા વડે માર મારવામાં આવ્યો હતો અને લાત-મુક્કા પણ મારવામાં આવ્યા હતા. ત્રણેય શકમંદો સામે BNS (હત્યા)ની કલમ 103(1) હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

પોલીસે અન્ય લોકોની સંડોવણી અંગે પણ તપાસ હાથ ધરી છે. પરંતુ આ મામલે વિરોધ પણ થઈ રહ્યો છે. માનવાધિકાર કાર્યકરોએ BNSની કલમ 103(2) એટલે કે મોબ લિંચિંગ હેઠળ કેસ નોંધવાની માંગ કરી છે. રાયગઢ જિલ્લાના વકીલ અને માનવાધિકાર કાર્યકર્તા ડિગ્રી પ્રસાદ ચૌહાણે આરોપ લગાવ્યો છે કે ગામલોકોએ ટોળું બનીને મૃતક પંચરામ સારથીને ચોરીના આરોપમાં પકડ્યો, તેને દોરડા વડે થાંભલા સાથે બાંધી દીધો અને મારી-મારીને તેની હત્યા કરી નાખી.

મીડિયા સાથે વાત કરતા ડિગ્રીપ્રસાદે કહ્યું કે, "તેના પર હુમલો કરવા પાછળનું કારણ શું હતું તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. આરોપીઓ કેવી રીતે કાયદો પોતાના હાથમાં લઈ શકે? આ મોબ લિંચિંગનો મામલો છે."

ઉલ્લેખનીય છે કે, BNS ની કલમ 103(2) જણાવે છે - જ્યારે 5 કે તેથી વધુ વ્યક્તિઓનું જૂથ નસ્લ, જાતિ અથવા સમાજ, લિંગ, જન્મ સ્થળ, ભાષા, વ્યક્તિગત માન્યતા અથવા અન્ય સમાન આધારે હત્યા કરે છે, તો આવા જૂથના દરેક સભ્યને મૃત્યુદંડ અથવા આજીવન કેદની સજા થશે અને દંડ પણ ભરવો પડશે. બીજી તરફ વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કેસ BNSની કલમ 103(2)ના માપદંડોને પૂર્ણ કરતો નથી. જોવાનું એ રહે છે કે, આખા મામલામાં મૃતક દલિત પંચરામ સારથીને ન્યાય મળે છે કે નહીં.

આ પણ વાંચો: દલિત કિશોરને પોલીસે વીજ કરંટ આપી ઉંધો લટકાવીને મારતા મોત?

બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાને ખંડિત કરવાના મામલે ક્રાઇમ બ્રાન્ચે અસલાલીથી બે આરોપી માધુપુરાના મેહુલ ઠાકોર અને ભોલા ઠાકોરની ધરપકડ કરી છે. આરોપીને પકડવા 500થી વધુ સીસીટીવી ફૂટેજ તપાસાયા હતા અને 200થી વધુ લોકોની પૂછપરછ કરાઈ હતી. આ ઘટનાને લઈને પોલીસ દ્વારા તપાસનો ધમધમાટ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યો છે. જુદી-જુદી 20 ટીમ ગુનાના ડિટેક્શનમાં લાગી છે. આ દરમિયાન અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે ચાર શકમંદની અટકાયત કરીને પૂછપરછ કરી હતી. 22મી ડિસેમ્બરની મધરાતે 3.30 વાગ્યે બે એક્ટિવા પર ચાર શખસો આવ્યા હતા અને બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાને ખંડિત કરી હતી. આરોપી ભોલા અને મેહુલે પ્રતિમાને પથ્થર મારીને ખંડિત કરી હતી. 

નાડિયા અને ઠાકોર સમાજ વચ્ચેની જૂની અદાવતમાં પ્રતિમા તોડી

આરોપીઓએ આ પ્રતિમા નાડિયા અને ઠાકોર સમાજ વચ્ચેની જૂની અદાવતમાં તોડી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આરોપીઓની નજીક નાડીયા સમાજના લોકો રહે છે. બાબાસાહેબ સમાજનું પ્રતીક હોવાથી પ્રતિમા તોડી હતી. આરોપીઓ ફરતા ફરતા ખોખરા પહોંચ્યા હતા અને ત્યાં પ્રતિમા તોડી હતી. આરોપીએ નશો કર્યો હતો કે કેમ તે રિપોર્ટ કરાવવામાં આવશે. આ સાથે આરોપીઓને કોઈએ ઉશ્કેર્યા હતા કે કેમ તે અંગે પણ તપાસ થશે. આરોપીઓની બબાલ અગાઉ ઈદગાહ વિસ્તારમાં થઇ હતી અને મૂર્તિ ખંડિત ખોખરામાં કરી હતી. વર્ષ 2018માં દિવાલને લઈ ક્રોસ રાયોટિંગ ગુનો નોંધાયો હતો. અગાઉની અદાવતમાં આ કૃત્ય કર્યું હોવાનું તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે. આરોપીઓને પકડવા 20 ટીમ કામ કરતી હતી. વોન્ટેડ 3 આરોપી મોબાઇલ બંધ કરી ભાગી ગયા છે. આરોપીઓ ઈદગાહ જુગલદાસની ચાલીમાં રહે છે. ત્રણ આરોપી મુકેશ ઠાકોર,ચેતન ઠાકોર અને જયેશ ઠાકોર હજી વોન્ટેડ છે.

ભાજપ–કોંગ્રેસના નેતાઓની પોલીસ કમિશનરને રજૂઆત કરી હતી 

ખોખરાની ઘટનાને લઈ ભાજપ-કોંગ્રેસ બંને પક્ષના નેતાઓ પોલીસ કમિશનરને રજૂઆત કરવા પહોંચ્યા હતાં. જેમાં અમદાવાદ શહેર કોંગ્રેસ પ્રમુખ હિંમતસિંહ પટેલ, ધારાસભ્ય જીગ્નેશ મેવાણી, ઇમરાન ખેડાવાલા, પૂર્વ ધારાસભ્ય ગ્યાસુદ્દીન શેખ અને AMC વિપક્ષ નેતા શહેઝાદખાન પઠાણ સહિતના આગેવાનો ઉપસ્થિત રહ્યાં હતાં. તમામે તાત્કાલિક ધોરણે આરોપીઓની ધરપકડ થાય તે માટે કમિશનરને રજૂઆત કરી હતી. આ સાથે ભાજપના સાંસદ દિનેશ મકવાણા, શહેર પ્રમુખ અમિત શાહ સહિતના ધારાસભ્યોએ બાબાસાહેબની પ્રતિમા પુનઃ સ્થાપવા પોલીસ કમિશનરને રજૂઆત કરી છે. સાથે બન્ને પક્ષોએ આરોપીઓને પકડી પાડીને સજા કરવાની માંગ કરી હતી.

આ પણ વાંચો: ખોખરામાં તોફાની તત્વોએ ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાનું નાક તોડી નાખ્યું

આવેદનપત્રમાં જણાવ્યું છે કે, ભારતીય બંધારણના 75 માં વર્ષ નિમિત્તે તારીખ 17 ડિસેમ્બરના રોજ રાજ્યસભામાં સત્તા પક્ષ અને વિપક્ષ બંને દ્વારા ભારતીય બંધારણ બાબતે ચર્ચા કરવામાં આવી રહી હતી. એ દરમિયાન કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા 91 મિનિટનું ભાષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ભાષણની શરૂઆતમાં બીજા રાજનેતાઓને શાબ્દિક માનસન્માનથી યાદ કરવામાં આવ્યા હતાં. પરંતુ ભારતીય બંધારણના ઘડવૈયા ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરના અમૂલ્ય યોગદાનને યાદ કરવામાં આવ્યું નહોતું. એટલું જ નહીં, લોકસભામાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા આંબેડકરને એક ફેશન ગણાવી આટલું નામ ભગવાનનું લેવામાં આવે તો સાત જનમ સુધી સ્વર્ગ મળે એવી અભદ્ર ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી. જેથી દલિતો, આદિવાસીઓ, ગરીબોની લાગણી દુભાઈ છે.

આવેદનપત્રમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, દલિતો પર અત્યાચાર, આભડછેટ, માથે મેલું ઉપાડવાની પ્રથા અને સ્ત્રી પર બળાત્કાર ડામવામાં તમારી નિષ્ફળતા, ધર્મનું ઝેર ફેલાવી દેશની અખંડિતતા ખેદાનમેદાન કરવાની તમારી નીતિ, દલિત-આદિવાસી માટે અનામત, ટોચ અને ગણોતધારાની જમીનોના અધિકારનો અમલ ન કરવાની તમારી દાનત, દલિત-આદિવાસીની વસ્તીના ધોરણે અંદાજપત્રમાં નાણાં ફાળવવાની નીતિને અભરાઈએ ચઢાવી દેવાના તમારા કાર્યક્રમોથી ભારતમાં દલિત-આદિવાસી-ગરીબ માટે તમે નર્ક ઊભું કર્યું છે. ભારતના બંધારણે અમને આઝાદી અધિકાર, સમાનતા અને સ્વમાન આપ્યા છે. માટે અમે ડૉ. આંબેડકરને આધુનિક ભારતના પિતા માનીએ છીએ. ‘જય ભીમ’ બોલવું અમારી 'ફેશન' નહીં પણ અમારો પેશન (PASSION) એટલે કે જુસ્સો છે.

આ પણ વાંચો: ખોખરામાં તોફાની તત્વોએ ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાનું નાક તોડી નાખ્યું

આવેદન પત્ર આપતી વખતે બહુજન સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરો નરેશ વાળા, વિક્રમ મકવાણા, સુરેશભાઈ વાળા, ધીરુભાઈ ખીટોલિયા, કિશન વાળા, જીગ્નેશ સોલંકી, દિનેશભાઈ પરમાર, નાનજીભાઈ પરમાર, ભરત કાતરિયા, કમલેશ હેલૈયા, રાહુલ વાળા, કિસન આર વાળા, સુનીલ વાળા, અજય ખુમાણ, શૈલેષ વાળા વગેરે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

બહુજન સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરોએ માંગ કરી હતી કે, અમિત શાહ દ્વારા ડો.આંબેડકર અંગે જે નિવેદન કરવામાં આવ્યું છે તેનાથી બહુજન સમાજના લોકોની લાગણીને ભારે ઠેસ પહોંચી છે. તેમણે માફી માંગવી જોઈએ અને પોતાના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપવું જોઈએ.

આવેદનપત્રમાં જણાવ્યું છે કે, ડો.આંબેડકરે આધુનિક ભારતના નિર્માણમાં મોટું યોગદાન આપેલું છે. તેમના બંધારણ થકી દેશના તમામ જાતિ, ધર્મના ગરીબ, તવંગર સૌ લોકો એક તાંતણે બંધાયેલા છે. બંધારણનું નિર્માણ કરીને તેમણે સમાનતા, ન્યાય અને બંધુતાની ભાવનાને સ્થાપિત કરીને કથિત ભગવાન કરતા પણ મોટું કામ કર્યું છે, જે સાત જન્મો નહીં પણ યુગો પછી પણ યાદ રખાશે. દેશમાં તેમના આ મહાન કાર્યને કારણે સામાન્ય માણસને અનેક અધિકારો પ્રાપ્ત થયા છે. ગૃહમંત્રી અમિત શાહે જે નિવેદન કર્યું છે તેનાથી સમગ્ર દેશમાં ડો.આંબેડકરને માનતા સર્વ સમાજના લોકોમાં રોષ છે.

આ પણ વાંચોઃ અમિત શાહના વિરોધમાં મહેસાણામાં લોહીના અંગૂઠા સાથે આવેદનપત્ર અપાયું

કાર્યક્રમને ગુજરાત મહિલા અધિકાર મંચની લડાયક બહેનોએ સફળ બનાવ્યો હતો. આ પોસ્ટકાર્ડ અભિયાનને સફળ બનાવવામાં મહિલા અધિકાર મંચની કન્વિનરના ધર્મિષ્ઠાબેન, જયાબેન અને પદમાબેન આગેવાની સંભાળી હતી. 

મહિલા અધિકાર મંચ દ્વારા અમદાવાદ ઉપરાંત સંતરામપુર-મહીસાગરમાં પણ પોસ્ટકાર્ડ અભિયાન ચલાવાયું હતું. આ સિવાય રૂદરડી-ઈડર-સાબરકાંઠા ખાતે મહીલા અધિકાર મંચની ટીમના રેણુકાબેન અને કોકીલાબેન દ્વારા બહેનોને સાથે રાખી પોસ્ટકાર્ડ લખાયા હતા. આ સિવાય પણ અનેક બહેનોને પોસ્ટ કાર્ડ લખીને સમગ્ર અભિયાનને સફળ બનાવ્યું હતું.

મહિલા અધિકાર મંચના મુખ્ય કન્વીનર ડો. મિતાલી સમોવા છેલ્લાં ઘણાં સમયથી બહુજન સમાજની મહિલાઓ અને તેમના હકો માટે સતત કાર્યરત છે. તેમની જહેમતને કારણે આ કાર્યક્રમને ધારી સફળતા મળી હતી.

આ પણ વાંચોઃ તાકાત હોય તો પ્રજ્વલ રેવન્ના જેવા સામે લડો, ફેમિનિસ્ટો સામે નહીંઃ ડૉ. મિતાલી સમોવા

અમિત શાહના નિવેદનનો ભારે વિરોધ
મહેસાણા જિલ્લા સમસ્ત અનુસૂચિત જાતિના નાગરિકો દ્વારા આ મામલે લોહીના અંગૂઠા સાથે કલેક્ટરને આવેદન પત્ર આપવામાં આવ્યું છે. જેમાં કહેવાયું છે કે, "તારીખ 17/12/2024 ના રોજ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા રાજ્યસભામાં ડો.બાબા સાહેબ આંબેડકરને લઈને  આપત્તિજનક ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી. ગુજરાતમાં હત્યાના આરોપી બનેલા તથા 3 મહિના કરતા વધુ સમય જેલની હવા ખાઈ ચૂકેલા કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ઉપલાગૃહમાં ડો.બાબા સાહેબ આંબેડકરને લઈને જણાવેલ છે કે, "આજ એક ફેશન હો ગયા હૈ આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર, આંબેડકર..અરે ઇતના નામ ભગવાન કા લેતે તો સાત જન્મો તક સ્વર્ગ મિલ જાતા" અમિત શાહ પોતે અગાઉ હત્યાના આરોપી રહી ચૂકેલા છે અને તડીપાર થયેલા છે. તેમણે જેલમાંથી બહાર નીકળવા માટે ભગવાનનું નામ નહોતું લીધું પણ બાબાસાહેબે બનાવેલ બંધારણથી બનેલાં કાયદાનો ઉપયોગ કરેલો. અમિત શાહ અને તેમના સમર્થકો કાયમ વીર સાવરકરનું નામ બોલતા રહે છે, પરંતુ તેમને ક્યારેય ભગવાનનું નામ લેવાનું કહેવાતું નથી, અને આંબેડકરનું નામ લે તો એ ફેશન છે? ડો.આંબેડકર ફેશન નહીં નેશન હૈ યે બાત કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી કો શાયદ પતા હી નહીં."

આ પણ વાંચોઃ અમિત શાહે ડૉ.આંબેડકર સામે કરેલા નિવેદનનો હવે વિદેશોમાં પણ વિરોધ

ડો.આંબેડકરના યોગદાનને યાદ કરવામાં આવ્યું
લોહીના અંગૂઠા સાથે અપાયેલા આવેદનપત્રમાં વધુમાં કહેવાયું છે કે, "અમો ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લાના મહેસાણા તાલુકાના દલિતો અમિત શાહની આ અભદ્ર હરકતને આકરા શબ્દોમાં વખોડીયે છીએ અને તેઓની ઘોર નિંદા કરીયે છીએ. અમિત શાહે દલિત સમાજની ભાવનાને ઠેસ પહોંચાડી છે. ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકરે જ્યારે બંધારણ ઘડ્યું નહોતું ત્યારે દેશની હાલત શું હતી એ અમિત શાહને ખબર છે? બંધારણ પહેલા દેશમાં મહિલાની સ્થિતિ નર્કની ગર્તા  સમાન હતી. આ દેશમાં ધર્મના નામે કેટલીય દીકરીઓ ને દૂધ પીતી કરી દેવામાં આવતી હતી, દેવદાસી બનાવમાં આવતી હતી. અનેક કુરિવાજોમાંથી મહિલાઓ પસાર થઈ છે. આ દેશની મહિલાઓને સમાનતાનો અધિકાર ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકરે આપ્યો છે. શિક્ષણનો અધિકાર, પિતાની સંપત્તિમાં અધિકાર, પતિની સંપત્તિમાં અધિકાર ડો. બાબા સાહેબે આપ્યો છે. મનગમતા પાત્ર સાથે લગ્નનો અધિકાર ડો.બાબા સાહેબે આપ્યો છે. નોકરીઓમાં તકની સમાનતા, મેટરનીટી લિવ સહિતની સુવિધાના દૂરંદેશી ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકર હતા. મહિલાઓ ઉપર જ્યારે ચારે બાજુ સિતમ હતો ત્યારે કોઈ ભગવાન તેઓની વ્હારે આવ્યા નથી, પરંતુ ડો.બાબા સાહેબ આંબેડકરના કારણે જ દેશના નાગરિકોને પોતાના હક અને અધિકાર મળેલા છે. 

આ પણ વાંચોઃ ડૉ.આંબેડકર પર અમિત શાહના નિવેદન પર માયાવતી નારાજ, જાણો શું કહ્યું

અમિત શાહનું રાજીનામું લઈ, એફઆઈઆર દાખલ કરવા માંગ
આવેદનપત્રમાં આગળ કહેવાયું છે કે, "ભારતની મહિલાઓના, દલિતોના આદિવાસીઓના ભગવાન ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકર છે, તેથી અમે તમારી નીચ અને હલકી તેમજ ઉતરતી વિચારધારાનો આક્રોશપૂર્ણ વિરોધ કરીયે છે. સાથે લોહીયુક્ત આવેદન આપી માંગ કરીયે છે કે રાજ્યસભા મા આપ બે હાથ જોડી માફી માંગી રાજીનામું આપો અને મહામહિમ રાષ્ટ્રપતિ શ્રી દ્રૌપદી મૂર્મ અને રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ (ઉપરાષ્ટ્રપતિ) જગદીપ ધનખડને વિનંતી કરીએ છીએ કે તાત્કાલિક ધોરણે અમિત શાહનું રાજીનામુ માંગી તેઓની ઉપર સમાજમાં વર્ગવિગ્રહ ફેલાવવા, દલિતો અને બહુજનોની લાગણી દુભાવવા, વિશ્વ વંદનીય ડો.બાબા સાહેબ આંબેડકર વિશે આપત્તિજનક નિવેદન કરવા બદલ તેઓની સામે એફ.આઈ.આર.કરવાની માંગ કરીયે છીએ. સાથોસાથ 17 ડિસેમ્બરને ભારતનો આપત્તીજનક દિવસ તરીકે જાહેર કરવા માંગ કરીયે છીએ."
આવેદનપત્ર આપવા માટે મહેસાણા શહેર, જિલ્લા અને તાલુકાના ગામડાઓમાંથી મોટી સંખ્યામાં બહુજન સમાજના આગેવાનો, પ્રબુદ્ધ નાગરિકો અને સામાન્ય માણસો જોડાયા હતા જેઓ ડો.આંબેડકરને પ્રેમ અને આદર આપે છે. આ ઘટનાની સમગ્ર જિલ્લામાં નોંધ લેવાઈ હતી.

આ પણ વાંચોઃ ખોખરામાં તોફાની તત્વોએ ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાનું નાક તોડી નાખ્યું

સ્થાનિક દલિતો ધરણાં પર બેસી ગયા
બહુજન મહાનાયકની પ્રતિમાને નુકસાન થયાની ખોખરાની ચાલીઓમાં રહેતા દલિત બહુજન સમાજને થતા તેઓ સ્થળ પર પહોંચીને રોડ ઉપર ધરણાં પર બેસી ગયા છે. લોકો એકઠા થતાં એક તરફનો રસ્તો બંધ કરી ડાયવર્ઝન આપવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ અમરાઇવાડીના કોંગ્રેસના કોર્પોરેટરે ઘટનાસ્થળે પહોંચીને પ્રતિમાને નુકસાન પહોંચાડનાર અસામાજિક તત્વોની તાત્કાલિક ધરપકડ કરી તેમનો વરઘોડો કાઢવા માગ કરી છે. 

જયંતિ વકીલની ચાલીની ઘટના
આ ઘટનાની મળતી માહિતી મુજબ ખોખરામાં કે.કા.શાસ્ત્રી કોલેજની સામેના ભાગે જયંતી વકીલની ચાલી આવેલી છે. અહીં બહારના ભાગે ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા મૂકવામાં આવેલી છે. આજે વહેલી સવારે જ્યારે સ્થાનિક લોકો ત્યાંથી પસાર થતા હતા ત્યારે પ્રતિમાના નાકને કોઈ તોફાની તત્વોએ નુકસાન કર્યું હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ વાત વાયુવેગે ફેલાતા સ્થાનિકોનાં ટોળેટોળાં ભેગાં થઈ ગયાં હતાં. કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિઓ દ્વારા આ કાવતરું રચી નુકસાન કર્યું હોવાથી પોલીસને જાણ કરવામાં આવી હતી. આ મામલે ખોખરા પોલીસ દ્વારા અજાણ્યા શખ્સ વિરુદ્ધ પોલીસ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે.

આરોપીઓનો જાહેરમાં વરઘોડો કાઢોઃ કોંગી કોર્પોરેટર
અમરાઇવાડીના કોર્પોરેટર જગદીશ રાઠોડે જણાવ્યું હતું કે, "ખોખરામાં જયંતી વકીલની ચાલી પાસે વહેલી સવારે કોઇ અસામાજિક તત્ત્વો દ્વારા ડો. બાબાસાહેબની મૂર્તિને ખંડિત કરી શહેરની શાંતિ ડહોળવાનો પ્રયાસ થયો છે. મારું એમ માનવું છે કે જે પ્રમાણે સંસદમાં ગૃહમંત્રી દ્વારા બાબાસાહેબ વિશે જે અપમાનજનક શબ્દો બોલવામાં આવ્યા અને તેમના વિરુદ્ધ ભારતમાં જે પ્રમાણે આંદોલન થઇ રહ્યાં છે તે મુદ્દાને ડાયવર્ટ કરવા માટે ક્યાંક ને ક્યાંક હીન કૃત્ય આચરવામાં આવ્યું હોવાનું દેખાઇ રહ્યું છે. અમારી માગ છે કે તાત્કાલિક પોલીસ ફરિયાદી બને, અને આવાં અસામાજિક તત્ત્વોની ધરપકડ કરવામાં આવે અને તેનો વરઘોડો કાઢવામાં આવે. રાજ્યના ગૃહ રાજ્યમંત્રીને જે રીતે વિધર્મીઓના વરઘોડા કાઢવાના શોખ છે. તો એમને જો બાબાસાહેબના સંવિધાનને નજરમાં રાખીને શપથ લીધી હોય તો એ સાબિત કરી બતાવે કે અમે બાબાસાહેબના સંવિધાનને માનીએ છીએ."

આરોપીઓની ધરપકડ નહીં થાય ત્યાં સુધી નહીં ઉઠીએઃ સ્થાનિકો
બીજી સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે, જ્યાં સુધી બાબાસાહેબની પ્રતિમાને નુકસાન પહોંચાડનાર આરોપીની ધરપકડ નહીં થાય ત્યાં સુધી તેઓ રસ્તા પરથી નહીં હટે. તેમણે ખંડિત પ્રતિમાની જગ્યાએ તાત્કાલિક નવી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવાની પણ માંગ કરી છે. સમગ્ર મામલે ખોખરા પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાઈ છે અને આરોપીઓની ધરપકડ કરવાની તજવીજ હાથ ધરાઈ છે.

કોંગ્રેસ પોલીસ કમિશનરને મળી આવેદનપત્ર આપશે
આ મામલે અમદાવાદ શહેર કોંગ્રેસ પ્રમુખ હિંમતસિંહ પટેલે જણાવ્યું છે કે, બાબાસાહેબની પ્રતિમાને ખંડિત કરવાનો જે પ્રયાસ થયો છે, તેને લઈને અમે પોલીસ કમિશનર સાથે વાત કરી છે અને આ કૃત્ય કરનાર તોફાની તત્વોને કડક સજા કરવાની માગ કરી છે. અમે માંગ કરી છે કે, બાબાસાહેબની ખંડિત મૂર્તિની જગ્યાએ નવી મૂર્તિ સ્થાપિત કરવામાં આવે. તેઓ દેશના સંવિધાનના પ્રણેતા છે, દેશવાસીઓની લાગણી જોડાયેલી છે.

આરોપીઓને છોડવામાં નહીં આવેઃ ભાજપ ધારાસભ્ય
આ ઘટનાની જાણ થતા મણિનગરના ભાજપના ધારાસભ્ય અમૂલ ભટ્ટ પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા. તેમણે સ્થાનિકોને ખાતરી આપી હતી કે 24 કલાકમાં આરોપીઓ પકડાઈ જશે અને સરકાર આ મામલે ખૂબ જ ગંભીર છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, રહીશોની માગ મુજબ પ્રતિમાને ફરીથી પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે આ મામલે ઝડપથી કાર્યવાહી કરી આરોપીઓની 24 કલાકની અંદર ધરપકડ કરાશે. જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર આ મામલે કેટલા ઝડપી પગલા લે છે.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

મામલો આઈઆઈએમ બેંગ્લોરનો છે. અહીં અમેરિકાની વિખ્યાત સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં વર્ષો સુધી ટોચના અધ્યાપક રહેલા એક દલિત પ્રોફેસરે નોકરી સ્વીકારી હતી. તેમને એમ હતું કે 75 વર્ષમાં ભારત ઘણું બદલાયું હશે. પરંતુ તેઓ ખોટા પડ્યાં. આજે તેમને કોલેજના જાતિવાદી ડીન અને તેમની ગેંગના અન્ય મનુવાદી પ્રોફેસરો સતત હેરાન કરી રહ્યાં છે. આ ગેંગે સામૂહિક ઈમેઈલ કરીને પ્રોફેસરની દલિત જાતિ જાહેર કરી દીધી હતી. જેના કારણે દલિત પ્રોફેસરને સતત અપમાનનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. હવે તેમણે સમાજ કલ્યાણ વિભાગને ફરિયાદ કરતા ડીન સહિતના જાતિવાદીઓ પર ભીંસ વધી છે.

મામલો શું છે?

ડિરેક્ટોરેટ ઓફ સિવિલ રાઈટ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ (DCRE) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી વિગતવાર તપાસમાં ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ (IIM) બેંગ્લોરમાં જાતિ આધારિત ભેદભાવના આરોપોની પુષ્ટિ થઈ છે. 26 નવેમ્બર, 2024 ના રોજ કર્ણાટક સમાજ કલ્યાણ વિભાગને સોંપવામાં આવેલી તપાસમાં આઈઆઈએમ બેંગ્લુરુના વહીવટીતંત્ર દ્વારા દલિત પ્રોફેસર ગોપાલ દાસ સાથે કરવામાં આવતી સારવાર અંગે ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે.

મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ પ્રોફેસર દાસ 2018 માં IIM બેંગ્લોરમાં જોડાયા હતા અને તેઓ પ્રભાવશાળી ટ્રેક રેકોર્ડ ધરાવતા આદરણીય શિક્ષણવિદ છે. તેમને સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી દ્વારા સતત પાંચ વર્ષ સુધી ટોચના પ્રોફેસર તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. તેમની આટલી મોટી સિદ્ધિઓ છતાં, દાસનો આરોપ છે કે તેમને અન્ય ફેકલ્ટીઓ તરફથી ભેદભાવનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેમને સંસ્થાની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓમાંથી બાકાત રાખી તકોથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા છે.

દાસનો દાવો છે કે સામૂહિક ઈમેઈલ દ્વારા તેમની જાતિ જાહેર કરવામાં આવી, જેના કારણે તેમનું અપમાન થયું હતું. તેમણે વહીવટીતંત્ર પર વૈકલ્પિક અભ્યાસક્રમો અને પીએચડી કાર્યક્રમોમાંથી ખસી જવા દબાણ કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો. તેમણે જાન્યુઆરી 2024માં સંસ્થાની મુલાકાતે આવેલા રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને એક પત્ર લખ્યો હતો, જેમાં તેમણે આરોપોની વિગતવાર માહિતી આપી હતી.

ડીન અને તેમની જાતિવાદી ગેંગના કરતૂતોનો પર્દાફાશ થયો

DCRE તપાસમાં પુષ્ટિ થઈ છે કે IIM બેંગ્લોરના ડિરેક્ટર ડૉ. હૃષિકેશ ટી. કૃષ્ણન અને ડીન (ફેકલ્ટી) ડૉ. દિનેશ કુમારે ઇરાદાપૂર્વક સામૂહિક ઈમેલ દ્વારા દાસની જાતિ જાહેર કરી હતી. તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે સંસ્થા અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના સભ્યો માટે ફરિયાદ નિવારણ પદ્ધતિ બનાવવા માટે કાયદેસરની જરૂરિયાતોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. તપાસ પછી, સમાજ કલ્યાણ કમિશનરે બેંગલુરુ પોલીસ કમિશનરને 9 ડિસેમ્બરના રોજ આરોપીઓ વિરુદ્ધ એફઆઈઆર નોંધવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. જો કે, હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે પોલીસ અને તંત્રની દાનત પર સવાલો ઉઠી રહ્યાં છે.

ભારતીય દલિત અધિકાર આંદોલન (BANAE) ના કાર્યકર નાગસેન સોનારેએ અધિકારીઓને પગલાં લેવા વિનંતી કરી. સોનારેએ કહ્યું. "પોલીસે સમાજ કલ્યાણ વિભાગની સૂચના મુજબ FIR દાખલ કરવી જોઈએ. કાર્યવાહી ન કરવી ચિંતાજનક બાબત છે."

જાતિવાદીઓએ કોર્ટમાં સ્ટે માંગ્યો, પણ ન મળ્યો

દરમિયાન આ મામલો કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં પણ ગયો છે. IIM બેંગ્લોરના બોર્ડના અધ્યક્ષ ડૉ. દેવી પ્રસાદ શેટ્ટી સહિત તમામ આરોપીઓએ તપાસ પર સ્ટે લગાવવાની માંગ કરી હતી. પણ કોર્ટે મોટાભાગના આરોપીઓને રાહત આપવાનો ઈનકાર કરી દીધો છે. ડો.શેટ્ટીને કામચલાઉ રાહત મળી. છે, તેમજ એડવોકેટ જનરલ આ સ્ટે હટાવવા માટે કામ કરી રહ્યા હતા.

આરોપોના જવાબમાં, IIM બેંગ્લોરે એક અખબારી નિવેદન બહાર પાડીને જાતિ આધારિત ભેદભાવના દાવાઓને રદિયો આપ્યો હતો. સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યેના તેમના વર્તન અંગેની ફરિયાદોને કારણે પ્રોફેસર દાસની પ્રમોશનની અરજીમાં વિલંબ થયા બાદ આ આક્ષેપો પ્રકાશમાં આવ્યા હતા. IIMB એ પણ નોંધ્યું હતું કે ફરિયાદોની આંતરિક તપાસમાં વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદોમાં સામ્યતા જોવા મળી હતી.

IIMBના પ્રવક્તાએ કહ્યું, “IIMB સર્વસમાવેશકતા, વિવિધતા અને સમાન તકો માટે પ્રતિબદ્ધ છે. અમે હંમેશા બંધારણીય મૂલ્યોનું સમર્થન કર્યું છે અને ભેદભાવમુક્ત વાતાવરણ જાળવી રાખ્યું છે.”

આ પણ વાંચો: ગાંધીનગરના દલિત અધ્યાપકને મનુવાદી પ્રિન્સિપાલ હેરાન કરી રહ્યાં છે

સ્થાનિક મીડિયાના રિપોર્ટ મુજબ ગત સોમવારે રાત્રે, દલિત યુવક સિન્ટુ નામના દલિત યુવકને માથાભારે તત્વોએ તેના ઘરથી લગભગ 200 મીટર દૂર એક પાર્ટી માટે બોલાવ્યા બાદ નિર્દયતાથી માર માર્યો હતો. જેના કારણે સિન્ટુનું સારવાર દરમિયાન મોત નિપજ્યું હતું. પોલીસે મૃતક યુવકની માતા શકુંતલા દેવીની ફરિયાદના આધારે પાંચ લોકો વિરુદ્ધ હત્યાનો ગુનો નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે.

પોલીસને આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, દલિત સમાજમાંથી આવતા ગિરીશ પ્રસાદના પુત્ર સિન્ટુને તેના કેટલાક મિત્રોએ ઘરથી લગભગ 300 મીટર દૂર એક જગ્યાએ પાર્ટી કરીએ છીએ તું આવ એમ કહીને તેને બહાર બોલાવ્યો હતો. સિન્ટુ ત્યાં ગયો એ પછી માથાભારે તત્વોએ જાણી જોઈને તેની સાથે બોલાચાલી કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. મામલો ઉગ્ર બન્યા પછી તેમણે સિન્ટુ પર પ્લાનિંગ મુજબ હુમલો કરી દીધો હતો અને તેમાં તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો.

ઘટનાની જાણ થતા તેનો પરિવાર ત્યાં પહોંચી ગયો હતો અને સિન્ટુને ગોરખપુરની બીઆરડી મેડિકલ કોલેજમાં સારવાર માટે દાખલ કર્યો હતો. જ્યાં તેની તબિયતમાં સુધારો ન થતા તેના પરિવારના સભ્યો બુધવારે રાત્રે તેને લખનૌના SGPGI લઈ જઈ રહ્યા હતા. એ દરમિયાન રસ્તામાં જ તેનું મોત થયું હતું. પોલીસે પાંચ લોકો સામે હત્યાનો ગુનો નોંધી તેમને કસ્ટડીમાં લીધા છે.આ કેસમાં પોલીસ તેમની પૂછપરછ કરી રહી છે. પોલીસનું કહેવું છે કે હત્યાનું કારણ જાણવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. સાથે જ ઝઘડા શા માટે કર્યો, તે સુનિયોજિત કાવતરું હતું કે બીજું કંઈ તેની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

આ પણ વાંચોઃ દલિત વરરાજા પોલીસમાં, કન્યા BSFમાં, છતાં વરઘોડા પર મોટો હુમલો થયો

બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP) ના વડા માયાવતીએ શનિવારે જણાવ્યું હતું કે બાબાસાહેબ આંબેડકર પર કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહની ટિપ્પણી સામે પક્ષના કાર્યકરો 24 ડિસેમ્બરે દેશવ્યાપી વિરોધ કરશે.

માયાવતીએ ટ્વિટર પર લખ્યું છે કે "શાહના નિવેગને બહુજન સમાજના લોકોના દિલને ઠેસ પહોંચી છે. દેશના દલિતો, વંચિતો અને અન્ય ઉપેક્ષિત લોકોના સ્વાભિમાન અને માનવ અધિકારો માટે અતિમાનવીય અને કલ્યાણકારી બંધારણ તરીકેના મૂળભૂત પુસ્તકના રચયિતા બાબા સાહેબ ડૉ.ભીમરાવ આંબેડકર ભગવાનની જેમ પૂજનીય છે. અમિત શાહ દ્વારા તેમના અપમાનથી લોકોના દિલને ભારે ઠેસ પહોંચી છે."

આ પણ વાંચોઃ હાઈકોર્ટ, સુપ્રીમ કોર્ટના જજોની જગ્યામાં પણ અનામત લાગુ કરોઃ માયાવતી

માયાવતીએ વધુમાં કહ્યું- "આવા મહાપુરુષ વિશે સંસદમાં અમિત શાહ દ્વારા કહેવામાં આવેલા શબ્દોથી દેશમાં સમાજના બધાં વર્ગના લોકોમાં ભારે આક્રોશ છે. આંબેડકરવાદી બસપાએ અમિત શાહને તેમનું નિવેદન પાછું ખેંચવાની અને માફી માંગવાની માંગ કરી છે, જેના પર હજુ સુધી અમલ કરવામાં આવ્યો નથી."

માયાવતીએ કહ્યું- આવી સ્થિતિમાં જો માંગ પૂરી નહીં થાય તો બસપાએ સમગ્ર દેશમાં અવાજ ઉઠાવવાનું નક્કી કર્યું છે. હવે પાર્ટીએ આ માંગના સમર્થનમાં 24 ડિસેમ્બરે દેશવ્યાપી આંદોલન કરવાનું નક્કી કર્યું છે. દેશના તમામ જિલ્લા મથકો પર સંપૂર્ણ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવશે."

BSP વડાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમની પાર્ટી બાબા સાહેબ આંબેડકરને સમર્પિત છે, જેમણે દલિતો/બહુજનોને પોતાના પગ પર ઊભા રહેવા અને સ્વાભિમાન સાથે જીવવા માટે આજીવન સંઘર્ષ કર્યો હતો અને બહુજન સમાજને અનામત સહિત ઘણાં કાયદાકીય અધિકારો મળ્યાં.

બીજી તરફ કોંગ્રેસે પણ આ જ દિવસે દેશવ્યાપી ધરણાં પ્રદર્શન અને પ્રેસ કોન્ફરન્સનું આયોજન કર્યું છે. દિલ્હીની આમ આદમી પાર્ટીએ પણ ચૂંટણીઓ આવી રહી હોવાથી અને રાજ્યની 12 જેટલી વિધાનસભા સીટો પર સીધી અસર પાડતા દલિતોને રિઝવવા માટે ડો.આંબેડકર સન્માન સ્કોલરશીપ શરૂ કરી છે.

આ પણ વાંચોઃ ડૉ.આંબેડકર પર અમિત શાહના નિવેદન પર માયાવતી નારાજ, જાણો શું કહ્યું

મામલો શું હતો?
ધ્રાંગધ્રામાં રહેતા યુવક મનીષભાઈએ સીટી પોલીસ મથકે ઓક્ટોબર મહિનામાં બે લોકો સામે એટ્રોસીટી એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. આ ઘટનાને દોઢ મહિના જેટલો સમય વીતી જવા છતાં સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા આરોપીઓ સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી, એટલું જ નહીં એટ્રોસિટીના કાયદામાં જોગવાઈ હોવા છતાં પોલીસ આરોપીઓની ધરપકડ કરતી નહોતી. 

ફરિયાદીએ આ મામલે અનેક વખત પોલીસ અધિકારી સહિત રાજકીય આગેવાનોને રજૂઆત કરી હતી. અગાઉ તેઓ આ મામલે ડીવાયએસપી કચેરી સામે પ્રતિક ધરણા પર પણ બેઠા હતા. તેમ છતાં પોલીસ દ્વારા આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં ન આવતા મનીષભાઈ સમાજના આગેવાનો, દસાડાના પૂર્વ ધારાસભ્ય નૌશાદ સોલંકી સહિતના નેતાઓ, સાથીદારો સાથે ડીવાયએસપી કચેરીએ ધરણાં પર બેસી ગયા હતા અને પોલીસની ઢીલી કામગીરીનો વિરોધ કર્યો હતો. જેથી ધ્રાંગધ્રા પોલીસે સ્થળ પહોંચી વિરોધ કરી રહેલા ૩૦થી વધુ લોકોની અટકાયત કરી પોલીસ મથકે લાવવામાં આવ્યા હતા.

પોલીસ શું કહે છે?
આ મામલે ધ્રાંગધ્રા ડીવાયએસપી જે.ડી.પુરોહિતે જણાવ્યું હતું કે એટ્રોસીટીની ફરિયાદ નોંધાયા બાદ બંને આરોપીઓના નિવેદન લેવામાં આવ્યા છે અને જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. પરંતુ બંને આરોપીઓએ હાઈકોર્ટ સમક્ષ જઈ તપાસ પર સ્ટે લઈ આવ્યા છે. જોવાનું એ રહેશે કે જાતિવાદી આરોપીઓ સામે ઢીલી નીતિ દાખવતી પોલીસ આ મામલે ફરિયાદી મનીષભાઈને ન્યાય માટે કેટલો પ્રયત્ન કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે? 

અરવિંદ કેજરીવાલે આજે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આ માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું, “દલિત સમાજનું કોઈ બાળક પૈસાના અભાવે ઉચ્ચ શિક્ષણથી વંચિત ન રહી જાય. હું ડૉ. આંબેડકર શિષ્યવૃત્તિની જાહેરાત કરું છું. જો દલિત સમાજનું કોઈ બાળક વિશ્વની કોઈપણ ટોચની યુનિવર્સિટીમાં ભણવા માંગતું હોય તો તેણે તે યુનિવર્સિટીમાં જ પ્રવેશ લેવો જોઈએ. દિલ્હી સરકાર તેના શિક્ષણનો સંપૂર્ણ ખર્ચ અને મુસાફરીનો ખર્ચ ઉઠાવશે."

આ પણ વાંચોઃ કેજરીવાલ અને AAP એ ફરી એકવાર દિલ્હીના દલિતોને દગો દીધો?

કેજરીવાલે વધુમાં કહ્યું કે, ડૉ.આંબેડકરને પૈસાની અછતને કારણે લંડન સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ (LSE)માં અભ્યાસ છોડવો પડ્યો હતો. તેઓ ઘરે પરત ફર્યા હતા. પૈસાની વ્યવસ્થા કર્યા પછી તેઓ ફરી LSE ગયા અને તેમનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે AAP એ સુનિશ્ચિત કરશે કે દિલ્હીમાં કોઈ પણ દલિત વિદ્યાર્થીને પૈસાના અભાવે વિદેશી યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ છોડવો ન પડે.

કેજરીવાલે કહ્યું કે જે રીતે ભારતીય જનતા પાર્ટીએ સંસદમાં બાબા સાહેબનું અપમાન કર્યું છે. તેના જવાબમાં બાબા સાહેબના સન્માનમાં દલિત વર્ગ માટે આ યોજના લાવવામાં આવી છે.
તમને જણાવી દઈએ કે છેલ્લા 10 દિવસમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ દિલ્હી વિધાનસભા

ચૂંટણી માટે ત્રણ મોટા ચૂંટણી વચનો આપ્યા છે.

મહિલા સન્માન યોજના – મહિલા મતદારો માટે ₹2100 ની નાણાકીય સહાય.

સંજીવની યોજના – દિલ્હીમાં 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધોની મફત સારવાર કરવામાં આવશે. સરકારી હોય કે ખાનગી હોસ્પિટલ, દિલ્હી સરકાર સમગ્ર ખર્ચ ઉઠાવશે. આ યોજનામાં ખર્ચની કોઈ મર્યાદા નથી.

આ પણ વાંચોઃ દિલ્હીમાં લોકસભાની ચૂંટણીમાં પહેલીવાર ‘જનરલ’ સીટ પર ‘દલિત ઉમેદવાર’ને ટિકિટ ફાળવાઈ

ડૉ. આંબેડકર શિષ્યવૃત્તિ - વિદેશમાં ભણતા દલિત વિદ્યાર્થીઓનો ખર્ચ દિલ્હી સરકાર ઉઠાવશે.
દિલ્હી વિધાનસભાનો વર્તમાન કાર્યકાળ 23 ફેબ્રુઆરી 2025ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. આ પહેલા પણ દિલ્હીમાં ચૂંટણી થઈ શકે છે. જો કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા હજુ સુધી કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. છેલ્લી વિધાનસભા ચૂંટણી ફેબ્રુઆરી 2020માં યોજાઈ હતી. આ ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ 70માંથી 62 સીટો જીતીને બહુમતીનો આંકડો પાર કર્યો હતો.

ચૂંટણી નજીક આવી છે ત્યારે કેજરીવાલને દલિતો યાદ આવ્યા?
જો કે, દિલ્હીના આધારભૂત સૂત્રો કહે છે કે, દિલ્હીમાં દલિત મતદારોની સંખ્યા બહુ મોટી છે અને સરકાર રચવામાં તેઓ નિર્ણાયક ભૂમિકામાં હોવાથી કેજરીવાલે આ યોજના જાહેર કરવી પડી છે. બાકી આમ આદમી પાર્ટી પણ ભાજપ, કોંગ્રેસની જેમ સવર્ણોની જ પાર્ટી છે. તેમાં પણ, મોટાભાગના મહત્વના પદો અને મંત્રાલયોમાં સવર્ણોનો કબ્જો છે. આપના નેતાઓ તેમના ઘરમાં અને ઓફિસોમાં ડો.આંબેડકરનો ફોટો રાખે છે પરંતુ જ્યારે દલિતોની અનામતમાં ક્રિમીલેયર દાખલ કરવાની બંધારણ વિરોધી વાત કરવામાં આવી હતી ત્યારે કોંગ્રેસ, ભાજપની જેમ તેણે પણ સવર્ણો નારાજ ન થઈ જાય તે માટે મૌન ધારણ કરી લીધું હતું અને કોઈ સ્ટેન્ડ લીધું નહોતું. હવે જ્યારે ચૂંટણી આવી રહી છે અને દિલ્હીના 22 ટકા દલિતોના મતો જોઈએ છે, ત્યારે તેમણે અમિત શાહના નિવેદનનો સહારો લઈને આ યોજના જાહેર કરી છે. જે હોય તે, પણ તેનાથી જો દલિત, આદિવાસી વિદ્યાર્થીઓનું વિદેશમાં ભણવા જવાનું સપનું સાકાર થઈ શકે તે મહત્વનું છે.

આ પણ વાંચોઃ દિલ્હીમાં AAP-BJP નો જાતિવાદ દલિત મેયરના 7 મહિના ખાઈ ગયો

દેશનો આ પહેલો કિસ્સો છે જ્યારે કોઈ પ્રેમી યુગલે એકબીજાને સ્વીકારીને બંધારણને સર્વોચ્ચ માનીને લગ્ન કર્યા હોય. સામાન્ય રીતે ભારતમાં લગ્ન કોઈને કોઈ વિધિ દ્વારા થતા હોય છે. જેમાં કોઈ અગ્નિના ફેરા લે છે, કોઈ કાજી પાસે કબૂલનામું કરાવીને, પાદરીની હાજરીમાં કે કોર્ટમાં થતા હોય છે. પરંતુ છત્તીસગઢના કાપુમાં એક પ્રેમી યુગલે કરેલા લગ્ન સમગ્ર દેશમાં ચર્ચાનો વિષય બની ગયા છે. વાસ્તવમાં આ યુગલે બંધારણના શપથ લીધા બાદ ગુરુ ઘાસીદાસની જયંતીના દિવસે લગ્ન કર્યા હતા. આ લગ્નની ચર્ચા હવે માત્ર છત્તીસગઢમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં થઈ રહી છે.

માત્ર બાબાસાહેબ અને બંધારણની સાક્ષીએ લગ્ન કર્યા
છત્તીસગઢના રાયગઢ જિલ્લાની કાપુ ગામ પંચાયતમાં થયેલા આ અનોખા લગ્ન હાલ ચર્ચાનો વિષય છે. આ અનોખા લગ્નમાં ન તો સાત ફેરા ન હતા, ન તો બેન્ડવાજા વગાડવામાં આવ્યા હતા કે ન તો કોઈ મંત્ર જાપ થયા હતા. યુગલે માત્ર એકબીજાને માળા પહેરાવી બંધારણના ઘડવૈયા ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકરના ફોટાની સામે ઉભા રહી બંધારણની શપથ લઈને લગ્ન કર્યા હતા. આ લગ્નમાં બીજી કોઈપણ પ્રકારની વિધિ કરવામાં નહોતી આવી. વર્તમાન માહોલમાં ડો.આંબેડકરને આનાથી મોટી અંજલિ બીજી કઈ હોઈ શકે.

કાપૂમાં આયોજિત એક સામાજિક કાર્યક્રમ દરમિયાન આ યુવક-યુવતીએ પોતાના લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. એ પછી તેમની ઇચ્છા મુજબ તેમણે ભારતના બંધારણના શપથ લઈને લગ્ન કર્યા હતા. આ અનોખા લગ્નમાં વર-કન્યાના માતા-પિતાની સાથે સમાજના લોકોએ પણ ભાગ લઈ ખુશી વ્યક્ત કરી હતી અને આશીર્વાદ આપ્યા હતા. આ લગ્ન કાપુ ગામના યમન લહારે અને પ્રતિમા મહેશ્વરી વચ્ચે થયા હતા. સાત ફેરા લેવાને બદલે તેમણે બંધારણના શપથ લીધા અને લગ્ન કરી લીધા.

વર-વધુ શું કહે છે?
આ અંગે વરરાજા યમન લહરે કહે છે કે, તેઓ એકબીજાને પ્રેમ કરતા હતા અને વડીલોને તેમના પ્રેમ વિશે જણાવ્યા બાદ તેમનો અભિપ્રાય લીધો અને ગુરુ ઘાસીદાસ મંદિરમાં લગ્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો અને બાબા આંબેડકરને સાક્ષી બનાવીને લગ્ન કરી લીધા. અમારા ડો.આંબેડકર સર્વોપરી છે. તેથી અમે તેમણે લખેલા બંધારણની સાક્ષીએ લગ્ન કર્યા. તેની સાથે અમે લોકોને પરંપરાગત લગ્નમાં બિનજરૂરી ખર્ચ બચાવવા માટેનો પણ એક મેસેજ આપવા માંગતા હતા. તેથી બાબાસાહેબના ફોટોની સામે માત્ર બંધારણની સાક્ષીએ લગ્ન કર્યા.

યુવકની પત્ની પ્રતિમા મહેશ્વરીએ જણાવ્યું કે ગુરુઘાસી દાસનો જન્મદિવસ હતો. આ પ્રસંગે બંધારણને જ અમારું સર્વસ્વ માનીને અમે બંનેએ લગ્ન કરવાનો નિર્ણય લીધો. અમે બંને ખૂબ જ ખુશ છીએ. આ પ્રસંગે અમને અમારા પરિવારના સભ્યો ઉપરાંત સમગ્ર સમાજના આશીર્વાદ મળી રહ્યા છે.

આખા ગામના લોકોએ અભિનંદન પાઠવ્યા
આ લગ્ન દરમિયાન હાજર સમાજના અધિકારીએ જણાવ્યું કે અમારો સમાજ ડૉ.બાબાસાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરના બંધારણ પર ચાલે અને માને છે. ડૉ.આંબેડકરે અમને સ્વતંત્રતાનો અધિકાર આપ્યો છે, જેના હેઠળ દરેક વ્યક્તિ પોતાનો સ્વતંત્ર નિર્ણય લઈ શકે છે. અમને આ યુગલે લગ્ન કરવા માટેની અરજી કરી હતી. બંને પુખ્ય વયના છે અને બંધારણ તેમને તેમનું જીવન જીવવાનો અધિકાર આપે છે. જેથી અમે રાજીખુશીથી બંનેને તેમની રીતે લગ્ન કરવા કહ્યું.

એ પછી તેમણે અમારા ગુરુ ઘાસીરામના જન્મદિવસે ડો.આંબેડકર લિખિત બંધારણની સાક્ષીએ લગ્ન કર્યા હતા. અમારા સમાજમાં બંધારણને સર્વોપરિ માનવામાં આવ્યું છે. બંધારણના કારણે જ અમે આજે સારી જિંદગી જીવી શકીએ છીએ. બંધારણ વિરુદ્ધ અમે કોઈ કાર્ય નથી કરતા. સમાજના પ્રમુખે બંધારણને સામે રાખીને પ્રસ્તાવના દ્વારા બંનેને શપથ લેવડાવ્યા હતા અને તરત લગ્નની વિધિવત જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચોઃ 

બસપા સુપ્રીમો માયાવતીએ કહ્યું કે, અમિત શાહના નિવેદનથી બાબાસાહેબ આંબેડકરના અનુયાયીઓમાં ભારે ગુસ્સો છે. અમિત શાહે પોતાના શબ્દો પાછા લેવા જોઈએ અને માફી પણ માંગવી જોઈએ. જો આમ નહીં કરવામાં આવે તો આંબેડકરના અનુયાયીઓ તેને ક્યારેય ભૂલી કે માફ કરી શકશે નહીં. જેમ બાબાસાહેબ આંબેડકરના અનુયાયીઓ આજે પણ કોંગ્રેસના તમામ પાપોને ભૂલી શક્યા નથી તેવું જ ભાજપ સાથે થશે. કોંગ્રેસ ભલે ગમે તેટલા રંગ અને ઢંગ બદલી લે, પરંતુ લોકો તેના પર વિશ્વાસ નથી કરી શકતા. એવું જ ભાજપનું થશે.

માયાવતીએ કોંગ્રેસ પર પણ જોરદાર નિશાન સાધ્યું. તેમણે કહ્યું કે, 'બાબાસાહેબના અવસાન બાદ કોંગ્રેસે તેમનું નામ અને બંધારણના નિર્માણમાં તેમના યોગદાનને ભૂંસી નાખવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો છે. આ પાર્ટી તેના ઉદ્દેશ્યમાં સફળ થઈ ગઈ હોત, પરંતુ માનનીય કાંશીરામના આગળ આવવાને કારણે આ થઈ શક્યું નહીં. એટલું જ નહીં, આ મિશનને તેના મુકામ સુધી લઈ જવા માટે મારે મારું જીવન પણ સમર્પિત કરવું પડ્યું. પરંતુ આજે વિવિધ પક્ષો વિવિધ યુક્તિઓ અપનાવીને તેમના વારસાને નષ્ટ કરવા માંગે છે.

તેમણે કહ્યું કે, યુપીમાં 4 વખત બસપાની સરકાર હતી અને અમે લખનૌ અને નોઈડામાં તેમના નામ પર ઘણા ભવ્ય સ્મારકો બનાવ્યા. બાબાસાહેબના નામ પર જિલ્લા પણ બનાવ્યા, પરંતુ સમાજવાદી પાર્ટીએ નામ બદલી નાખ્યા. માયાવતીએ કહ્યું કે બસપાએ હંમેશા દલિત સમુદાયના તમામ સંતો અને ગુરુઓનું સન્માન કર્યું છે. હવે કોંગ્રેસ અને ભાજપ વગેરેની ઉંઘ ઉડી રહી છે.

માયાવતીએ કહ્યું કે ભાજપ જેવી પાર્ટીઓ હવે મજબૂરીમાં કેટલાક પગલાં લઈ રહી છે. હવે કોંગ્રેસ પણ દલિતોને આકર્ષવા વિવિધ યુક્તિઓ અપનાવી રહી છે અને અમિત શાહના નિવેદનના આધારે વોટ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે

આ પણ વાંચો: કોંગ્રેસે ડો.આંબેડકરને ભારતરત્ન નહોતો આપ્યો : માયાવતી

મામલો રાજસ્થાનના લાડનૂંનો છે. અહીં દલિત મહિલા સીતાદેવી પોતાની જમીન પરત મેળવવા માટે છેલ્લાં ઘણાં સમયથી એકલા હાથે લડી રહી છે. સીતાદેવીની જમીન પર સરકારે માથાભારે તત્વોનો સહારો લઈને મહિલા યુનિવર્સિટી ઉભી કરી દીધી છે.

સીતાદેવીને ધમકાવીને જમીન પડાવી લીધી

લાડનૂંની ખસરા નં. 1548, 1587 અને 1587/1ની કુલ 27 વીઘા 16 બિસ્વા જમીન જે બારાની અવ્વલ ખેતીની જમીન તરીકે ઓળખાય છે, તે મૂળ દલિત મહિલા સીતાદેવીની મિલકત છે. આ જમીનમાં ખેતી કરીને તે પોતાનું ગુજરાન ચલાવતી હતી. પરંતુ એક ષડયંત્ર હેઠળ આ જમીનને આનંદપાલ સિંહના "ટોર્ચર હાઉસ" અને "બંકર" તરીકે જાહેર કરવામાં આવી હતી. એ પછી વહીવટીતંત્રે તેને જપ્ત કરી લીધી અને સીતા દેવી અને તેના પરિવારને ધમકાવીને બળજબરીથી સાદા કાગળો પર સહી કરાવી લીધી. એવો આરોપ હતો કે આનંદપાલે સીતા દેવીને ધમકી આપીને જમીન પોતાના નામે કરાવી લીધી હતી, જ્યારે વાસ્તવિકતા એ છે કે આ જમીન ક્યારેય આનંદપાલની હતી જ નહીં. હવે અહીં મહિલા યુનિવર્સિટી બનાવી દેવાઈ છે.

કોલેજ બાંધકામ: દલિત અધિકારો પર હુમલો

સરકારી ગર્લ્સ કોલેજ અગાઉ જોહરી સરકારી ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાના બિલ્ડીંગમાંથી ચલાવવામાં આવતી હતી. પરંતુ 14 ડિસેમ્બર 2024 ના રોજ તેને NH-58 પર સ્થિત વિવાદિત જમીન પર ખસેડવામાં આવી હતી. આ એ જ જમીન છે, જેને સીતા દેવીએ પોતાના હકની લડાઈમાં રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાં પડકારી છે. આ મામલો કોર્ટમાં પેન્ડિંગ હોવા છતાં તંત્રે આ જમીન પર બાંધકામ શરૂ કરી દીધું છે અને હવે ત્યાં 251 વિદ્યાર્થીનીઓ સાથે અહીં કોલેજ ચાલી રહી છે. આ પગલું માત્ર દલિત મહિલાઓના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન નથી પરંતુ ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં પણ દખલ છે.

જમીનને વિવાદિત બનાવી પડાવી લેવામાં આવી

આ જમીનને “આનંદપાલનું બંકર” કહીને પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો. એવો આરોપ હતો કે આનંદપાલ નામનો શખ્સ આ જમીનનો ઉપયોગ ગુનાઓ આચરવા માટે કરતો હતો. પરંતુ તપાસમાં એ હકીકત બહાર આવી હતી કે આનંદપાલને આ જમીન સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તેમનું પૈતૃક ઘર સાંવરાદ ગામમાં છે, અને લાડનૂંમાં તેમનું એક અલગ ઘર પણ છે. આ જમીન પર ઉભેલો પાક અને સીતાદેવીની વર્ષોની મહેનત સાક્ષી પુરે છે કે આ જમીન તેમના પરિવાર માટે આજીવિકાનું સાધન હતી. કહેવાતા “ટોર્ચર હાઉસ”નો આરોપ માત્ર આ જમીનને વિવાદિત બનાવવા અને સીતા દેવીના અધિકારો છીનવી લેવાનો પ્રયાસ હતો.

સીતાદેવીએ સંઘર્ષ કરવાનું છોડ્યું નથી

સીતા દેવીએ પોતાની જમીન પાછી મેળવવા માટે દરેક સ્તરે પ્રયાસ કર્યો છે. તેમણે તાલુકાથી લઈને કલેક્ટર સુધી અરજી કરી હતી, પરંતુ તેમની અરજીને દરેક જગ્યાએ અવગણવામાં આવી હતી. જ્યારે કોઈ વિકલ્પ ન બચ્યો ત્યારે તેમણે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાં ધા નાખી છે. હાઈકોર્ટે કેસની સુનાવણી માટે 19 ડિસેમ્બર 2024ની તારીખ નક્કી કરી છે. પરંતુ આ પહેલા જ વહીવટીતંત્રે સીતાદેવીની જમીન પર કોલેજ શરૂ કરી દીધી હતી.

રાજસ્થાનની ભજનલાલ શર્મા સરકારની દલિત વિરોધી માનસિકતા

દલિતોના ઉત્થાન અને અધિકારોની વાત કરતી રાજસ્થાન સરકાર આ મામલે સંપૂર્ણપણે દલિત વિરોધી વલણ અપનાવી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. કાયદો સ્પષ્ટપણે કહે છે કે દલિતોની ખેતીની જમીન ઉચ્ચ જાતિ અથવા અન્ય વર્ગો દ્વારા ખરીદી શકાતી નથી. પરંતુ આ કિસ્સામાં કાયદાની અવગણના કરીને વહીવટીતંત્રે જમીનનો કબજો લઈ તેને સરકારી સંસ્થામાં ફેરવી દીધી હતી. આ કેસ માત્ર દલિત મહિલાના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન નથી, પરંતુ તે બંધારણની કલમ 17 (અસ્પૃશ્યતા નાબૂદી) અને કલમ 46 (અનુસૂચિત જાતિનું રક્ષણ)નું સીધું ઉલ્લંઘન છે. કોર્ટમાં કેસ પેન્ડિંગ હોય ત્યારે જમીનની સ્થિતિ બદલવી એ ન્યાયિક પ્રક્રિયાની મજાક ઉડાવવા સમાન છે.

દલિતોને ન્યાય ક્યારે મળશે?

સીતાદેવીનો આ સંઘર્ષ માત્ર તેમની જમીન પૂરતો સીમિત નથી. એ સવાલ ઉઠાવે છે કે શું ભારતના દલિત સમુદાયને તેમના બંધારણીય અધિકારો અને ન્યાય મળી શકશે? શું સરકાર અને વહીવટીતંત્ર તેમનો અવાજ સાંભળવા તૈયાર છે? આ કેસ સામાજિક ન્યાય અને સમાનતા માટેની લડતનું પ્રતીક બની ગયો છે. કોર્ટે આ મામલામાં ઝડપી અને ન્યાયી નિર્ણય લેવો જોઈએ અને સીતા દેવીને તેમનો અધિકાર આપવો જોઈએ. વધુમાં, સરકાર અને વહીવટીતંત્રે તેમની દલિત વિરોધી માનસિકતા છોડી દેવી જોઈએ અને વંચિત વર્ગના અધિકારોના રક્ષણ માટે પગલાં લેવા જોઈએ.

આ પણ વાંચો: જમીન પર ગેરકાયદે કબ્જાની ફરિયાદ કરી તો દલિતનું ઘર સળગાવી દીધું

ઉત્તરપ્રદેશના મૈનપુરીની ઘટના

ઘટના ઉત્તરપ્રદેશના મૈનપુરીની છે. અહીં કિશની ગામની પ્રાથમિક શાળામાં મધ્યાહન ભોજન બનાવનાર એક જાતિવાદી રસોઈયાએ અનુસૂચિત જાતિની વિદ્યાર્થિની દ્વારા બટાકા કાપવામાં આવતા ભોજન બનાવવાનો ઈનકાર કરી દીધો. જેને લઈને ભારે હોબાળો મચી ગયો છે. આ ઘટનાએ માત્ર શિક્ષણ પદ્ધતિ પર જ સવાલો ઉભા કર્યા નથી, પરંતુ સમાજમાં ઊંડે સુધી જડ ઘાલી ગયેલી જાતિ ભેદભાવની માનસિકતાને પણ છતી કરી છે.

મામલો શું હતો?

ગત શનિવારે શાળામાં બાળકો જાતે જ મિડ-ડે મીલ બનાવતા જોવા મળ્યા હતા. આ ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયા બાદ આખો મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. રવિવારે તંત્રે આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લીધી અને તપાસના આદેશ આપ્યા. બ્લોક એજ્યુકેશન ઓફિસર (BEO) સર્વેશ યાદવ પોતે સ્કૂલ પહોંચ્યા અને ઘટનાની તપાસ કરી.

બ્લોક એજ્યુકેશન ઓફિસરે શાળાના શિક્ષક, રસોઈયા કમલેશ અને સુશીલા સહિતના બાળકોની અલગ-અલગ પૂછપરછ પણ કરી હતી. પૂછપરછ દરમિયાન ચોંકાવનારું સત્ય સામે આવ્યું હતું. રસોઈયાએ સ્વીકાર્યું કે જ્યારે અનુસૂચિત જાતિની વિદ્યાર્થીનિએ બટાકા કાપ્યા ત્યારે તેણે ખોરાક રાંધવાની ના પાડી દીધી હતી અને શાળા છોડી જતો રહ્યો હતો.

આ મામલે સ્પષ્ટતા કરવા ઈન્ચાર્જ મુખ્ય શિક્ષક દ્વારા તપાસ અધિકારીઓને એક ઓડિયો ક્લિપ પણ સોંપવામાં આવી હતી. આ ક્લિપમાં મુખ્ય શિક્ષક અને રસોઈયા કમલેશ વચ્ચેની વાતચીત રેકોર્ડ કરવામાં આવી છે. વાતચીતમાં, રસોઈ બનાવનાર સ્પષ્ટપણે કહે છે કે એક અનુસૂચિત જાતિની વિદ્યાર્થીનિએ બટેટા કાપ્યા હોવાથી તે રસોઈ નહીં બનાવે.

બાળકોએ જાતે જેવી આવડે તેવી રસોઈ બનાવી

તપાસ દરમિયાન સ્પષ્ટ થયું કે શાળામાં મધ્યાહન ભોજનની વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે. રસોઈયાઓના ગયા પછી બાળકોને ખોરાક જાતે રાંધવાની ફરજ પડી હતી. આ સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર અને ચિંતાજનક છે, કારણ કે મધ્યાહન ભોજન યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય બાળકોને પૌષ્ટિક આહાર પૂરો પાડવાનો છે, પરંતુ આ ઘટનામાં બાળકો ન માત્ર ખોરાકથી વંચિત રહ્યાં, પરંતુ તેમના કુમળા માનસ પર જાતિવાદનો કારમો ઘા લાગ્યો, એટલું જ નહીં નિર્દોષ આ બાળકોએ જાતે ખોરાક રાંધવાની ફરજ પડી હતી. આનાથી વધુ શરમજનક બીજું શું હોય?

રસોઈયા અને શિક્ષકના લેખિત નિવેદનો લેવાયા

આ ઘટનાને ગંભીર ગણીને બ્લોક એજ્યુકેશન ઓફિસરે કહ્યું કે રસોઈયા અને શિક્ષકના લેખિત નિવેદનો નોંધવામાં આવ્યા છે. ઘટનાનો વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરીને ઉચ્ચ અધિકારીઓને સુપરત કરવામાં આવશે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન અટકાવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.

બાળકો સાથે આભડછેટનો ગંભીર પ્રશ્ન

આ ઘટના માત્ર શાળાના ગેરવહીવટ પુરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે આપણા સમાજમાં ઉંડા ઉતરેલા જ્ઞાતિ ભેદભાવનું દુઃખદ ચિત્ર રજૂ કરે છે. અનુસૂચિત જાતિના બાળકો સાથે આ પ્રકારનું વર્તન માત્ર તેમના શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન નથી પરંતુ તેમના આત્મસન્માન અને સુરક્ષાને પણ ઠેસ પહોંચાડે છે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા કિસ્સાઓમાં કડક કાર્યવાહીની સાથે સામાજિક જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવાની જરૂર છે. તમામ બાળકોને સમાન તકો અને સન્માન મળે તે માટે શિક્ષણ પદ્ધતિને જાતિના ભેદભાવથી મુક્ત કરવી એ સમયની જરૂરિયાત છે.

બાળકોના હિતોની રક્ષા કોણ કરશે?

મૈનપુરીમાં બનેલી આ ઘટના આપણા સમાજના એવા અંધકારમય પાસાને સામે લાવે છે જેને આપણે વારંવાર અવગણીએ છીએ. બાળકોના શિક્ષણ અને તેમની ગરિમાની રક્ષા કરવાની જવાબદારી માત્ર વહીવટીતંત્રની જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજની છે. આવા કિસ્સાઓમાં ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવી અને બાળકોના હિતોની સુરક્ષાની ખાતરી કરવી જરૂરી છે, જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય.

આ પણ વાંચો: ઉલટી સાફ કરનાર દલિત બાળકે આઘાતમાં આવીને શાળા છોડી

નાગૌર જિલ્લાના તાંતવાસ ગામની ઘટના

ઘટના નાગૌર જિલ્લાના તાંતવાસ ગામની છે. અહીં એક દલિત પરિવાર પર જાતિવાદી તત્વો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે, જેમાં લુખ્ખા તત્વો પતિ-પત્નીને મારતા અને ધમકાવતા જોઈ શકાય છે.

પીડિત બીરબલ રામ મેઘવાલે પોલીસમાં નોંધાવેલી રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે, 7 ડિસેમ્બરે જાતિવાદી માનસિકતાનો ગુલાબ સિંહ અને તેના સાથીઓ તેમણે ખેતરમાં લગાવેલી લોખંડની જાળી તોડવા માટે ટ્રેક્ટર લઈને આવી પહોંચ્યા હતા. જ્યારે તેમણે તેનો વિરોધ કર્યો તો ગુલાબ સિંહે તેના પર લાકડીઓથી હુમલો કર્યો.

બીરબલ મેઘવાળના પત્નીને પણ માર માર્યો

બબાલનો અવાજ સાંભળીને બીરબલ મેઘવાળની પત્ની પારુ દેવી વચ્ચે પડી તો આરોપીઓએ તેને પણ લાકડીઓ વડે માર માર્યો, જેના કારણે પારુ દેવીને એક હાથમાં ગંભીર ઈજા થઈ. હુમલાખોરોએ જાતિ આધારિત અપશબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને પતિ-પત્નીને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી અને તેમની મોટરસાઇકલને પણ તોડફોડ કરી નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.

ત્રણ લોકો સામે કેસ નોંધાયો

બીરબલ મેઘવાળના રિપોર્ટ પર પોલીસે ગુલાબ સિંહ, પ્રેમ સિંહ અને નરેન્દ્ર સિંહ વિરુદ્ધ સંબંધિત કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. નાગૌરના પોલીસ અધિક્ષક નારાયણ તોગસે જણાવ્યું કે મુખ્ય આરોપી માનસિક રીતે બીમાર છે અને જોધપુરમાં તેની સારવાર ચાલી રહી છે. કેસની તપાસ ડીવાયએસપીને સોંપવામાં આવી છે અને એસસી-એસટી સેલના અધિકારીઓ પણ તપાસમાં જોડાયા છે.

સાંસદે સંસદમાં દલિત અત્યાચારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો

આ ઘટના બાદ ફરી એકવાર દલિતો પરના અત્યાચારની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આ ઘટના નાગૌરમાં પહેલાથી ચાલી રહેલા કેસોમાં ઉમેરો કરે છે. લોકસભા સાંસદ હનુમાન બેનીવાલે સંસદમાં આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતા રાજસ્થાનમાં દલિતો પર વધી રહેલા અત્યાચારનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે સરકારે દલિતોને તેમના બંધારણીય અધિકારો આપવા માટે અસરકારક પગલાં લેવાની જરૂર છે. કાયદો હોવા છતાં દલિત સમુદાયને સમાનતાના અધિકાર માટે સંઘર્ષ કરવો પડે છે.

એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ તપાસ શરૂ

આ ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયા બાદ લોકો સોશિયલ મીડિયા પર ગુસ્સો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. દલિત સંગઠનોએ આ કેસમાં ઝડપી ન્યાય અને આરોપીઓને કડક સજાની માંગ કરી છે. પોલીસ અધિક્ષક નારાયણ ટોગસે જણાવ્યું હતું કે કેસની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઈને તપાસ ઝડપથી કરવામાં આવી રહી છે. એસસી-એસટી એક્ટ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને પીડિતોને સુરક્ષાની ખાતરી આપવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: 'મારા ખેતરમાં ઢોર કેમ ચરાવો છો?' પૂછતા દલિત મહિલાની હત્યા

સામાન્ય રીતે જાતિવાદી તત્વોને પોલીસની કાર્યવાહીની બીક લાગતી હોય છે. પરંતુ અહીં જે ઘટનાની વાત કરવી છે તેમાં તો ખુદ વરરાજા પોલીસકર્મી છે અને તેમની થનાર પત્ની બીએસએફમાં ફરજ બજાવે છે. તેમ છતાં જાતિવાદી તત્વોએ તેમના હોદ્દાની પણ પરવા કર્યા વિના વરઘોડા પર હુમલો કરી દીધો હતો.

ઉત્તરપ્રદેશના બુલંદશહેરના ટિટૌવા ગામની ઘટના

ઘટના ઉત્તરપ્રદેશના બુલંદશહેરના જહાંગીરાબાદ પોલીસ સ્ટેશનની છે. અહીં ટિટૌવા ગામમાં એક દલિત પોલીસકર્મીના વરઘોડા દરમિયાન જાતિવાદી તત્વોએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો. જાતિવાદી તત્વોએ વરરાજાને ઘોડી પરથી નીચે પાડી દીધા હતા અને પથ્થરમારો કરીને ડીજેનું વાહન પણ તોડી નાખ્યું હતું. એ દરમિયાન વરઘોડામાં સામેલ મહિલાઓ સાથે પણ તેમણે અભદ્ર વર્તન કર્યું હતું. ઘટનાની જાણકારી મળતા જ પોલીસ ઘટના સ્થળે પહોંચી ગઈ હતી અને પાંચ લોકોની ધરપકડ કરી લીધી હતી. પોલીસે ફરિયાદના આધારે તપાસ શરૂ કરી દીધી છે. મળતી માહિતી પ્રમાણે દલિત સમાજમાંથી આવતા વરરાજા યુપી પોલીસમાં સિપાહી છે અને તેમની થનાર પત્ની બીએસએફમાં સિપાહી છે. તેમ છતાં જાતિવાદી તત્વોએ તેમના હોદ્દાની ગરિમા જાળવ્યા વિના પથ્થરમારો કરી વરઘોડામાં વિધ્ન ઉભું કર્યું હતું. પોલીસે આ મામલે કડક કાર્યવાહીની તૈયારીઓ કરી છે.

વરરાજાને ઘોડી પરથી પાડી દીધા, ડીજે તોડી નાખ્યું

ઘટના 11 ડિસેમ્બર 2024ની છે. તે દિવસે દલિત વરરાજા રોબિનના વરઘોડાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પણ ગામના જાતિવાદી તત્વોને એક દલિત વરરાજો આ રીતે ઘોડીએ ચડીને ગામ વચ્ચેથી નીકળે તે ગમ્યું નહોતું. આથી તેમણે વરઘોડા પર હુમલો કરી દીધો હતો. તેમણે ન માત્ર મારામારી કરી પરંતુ દલિત સમાજના લોકોને જાતિસૂચક ગાળો પણ ભાંડી. આરોપીઓએ વરઘોડા પર બેસેલા વરરાજાને ઘોડી પરથી નીચે પાડી દીધા હતા અને તેમને માર માર્યો હતો. આ ઘટનામાં તેમણે ડીજેના વાહનને પણ તોડી નાખ્યું હતું. 

જાતિવાદીઓ પથ્થરમારો કરી ફરાર થઈ ગયા

વરરાજાના પિતા નંદરામના જણાવ્યા મુજબ લગ્નની જાન નીકળવાની હતી. તેના માટે વરઘોડો કાઢવાનો હતો. પણ એ દરમિયાન અડધા ડઝનથી વધુ લોકો આવી પહોંચ્યા અને વરઘોડા પર પથ્થરમારો શરૂ કરી દીધો. અરાજકતાવાદી તત્વોએ ઘોડી પર બેઠેલા તેમના પુત્રને નીચે ઉતારી દીધો અને વરઘોડામાં સામેલ ડીજેને પણ તોડી નાખ્યું. આ ઘટનામાં અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. આખા વરઘોડામાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. સ્થિતિની ગંભીરતા જોઈને તરત પોલીસને જાણ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પોલીસ પહોંચે તે પહેલા જ આરોપી સ્થળ પરથી ફરાર થઈ ગયા હતા.

વરરાજા પોલીસ કોન્સ્ટેબલ છે

નંદરામે જણાવ્યું કે તેમનો પુત્ર રોબીન યુપી પોલીસમાં પોલીસ કોન્સ્ટેબલ છે. તેની નોકરી લાગી હતી અને તેના લગ્ન હતા એટલે સૌ કોઈ ખુશ હતા. તેની થનાર પત્ની પણ બીએસએફમાં છે. આ બમણી ખુશીને અમે સારી રીતે ઉજવવા માંગતાહતા. પરંતુ જાતિવાદી તત્વોના કારણે ખુશીનો પ્રસંગ અરાજકતામાં ફેરવાઈ ગયો. સદનસીબે ઘટનાની જાણ થતાં જ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. એ પછી ફરીથી જેમતેમ કરીને તૈયારીઓ કરી ફરી વરઘોડો કાઢવામાં આવ્યો હતો. જો કે, તેમાં પહેલા જેવી મજા નહોતી રહી.

પોલીસે તપાસ શરૂ કરી

એસપી દેહત રોહિત મિશ્રાએ કહ્યું કે મામલો તેમના ધ્યાન પર આવ્યો છે અને ફરિયાદીઓની ફરિયાદના આધારે મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસમાં જે પણ તથ્યો સામે આવશે તેના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ મામલામાં પાંચ લોકોની ધરપકડ કરીને જેલ ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદીઓએ દલિત વરરાજાની બગી તોડી નાખી, જાનૈયાને દોડાવીને માર્યા

મામલો શું હતો?

રવિવારે ઇલૈયારાજાએ પેરિયા પેરુમલ મંદિર, નંદનવનમ અને અંડાલ મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી. એ દરમિયાન મંદિરના અધિકારીઓએ કથિત રીતે તેમને ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશતા અટકાવ્યા હતા. તેમને અંડાલ મંદિરમાં જતા રોકવાનો વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.

હિન્દુ ધાર્મિક અધિકારીઓએ શું કહ્યું?

આ બાબતે, તમિલનાડુના હિંદુ ધાર્મિક અને ચેરિટેબલ એન્ડોવમેન્ટ વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું કે ઇલૈયારાજા કોન્સર્ટમાં ભાગ લેવા માટે શ્રી ત્રિદંડી શ્રીમન્નારાયણ રામાનુજ ચિન્ના જીયર (વૈષ્ણવ ધાર્મિક ગુરુ) સાથે વાત કરી રહ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમને કહેવામાં આવ્યું કે અર્થ મંડપમમાં ફક્ત તે મંદિરના પૂજારી અને જીયર જ પ્રવેશ કરી શકે છે. મંદિર પ્રશાસન અનુસાર, ઇલૈયારાજા પ્રવેશદ્વાર પર રોકાયા અને ત્યાંથી પ્રાર્થના કરી રવાના થઈ ગયા હતા.

પૂજારીઓએ મંદિરનો નિયમ આડે ધર્યો

મંદિર સત્તાવાળાઓ દ્વારા પ્રોટોકોલના ઉલ્લંઘનનો હવાલો આપીને ઇલૈયારાજાને મંદિરના ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપી નહોતી. પણ તેની પાછળનું અસલી કારણ તેમની દલિત જાતિ છે તેવું જાણકારોનું કહેવું છે. આ ઘટના પરથી ફરી એકવાર સાબિત થાય છે કે, તમે ગમે તેટલા મહાન થઈ જાઓ તો પણ આ દેશમાં તમારી જાતિને લઈને થતા ભેદભાવ કદી પુરા થતા નથી. સૌથી પહેલા તમારી જાતિ જોવામાં આવે છે, એ પછી જ તમારી સાથે વ્યવહાર કરાય છે. 

ગર્ભગૃહ બહારથી જ પાછું વળવું પડ્યું

આ ઘટના બાદ ઇલૈયારાજા અર્થ મંડપમની બહારથી પ્રાર્થના કરવા માટે આગળ વધ્યા અને પૂજારીઓએ તેમનું હાર પહેરાવી સન્માન કર્યું હતું. આ ઘટનાએ ઓનલાઈન ચકચાર જગાવી છે. આ સમગ્ર ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. ઈન્ટરનેટ યુઝર્સે આ મામલામાં પૂજારીઓની આકરી ટીકા કરી હતી કેમ કે ઈલૈયારાજાએ બહારથી જ દર્શન કરીને પાછું વળવું પડ્યું છે.

કોણ છે ઈલૈયારાજા?

ઇલૈયારાજા સંગીતની દુનિયામાં દંતકથા જેવું નામ ગણાય છે. એ.આર. રહેમાનથી લઈને અનેક દિગ્ગજ સંગીતકારો તેમને પોતાના ગુરૂ માને છે. તેમણે મુખ્યત્વે દક્ષિણ ભારતીય ભાષાઓમાં બનેલી ફિલ્મો માટે સંગીત આપ્યું છે, તેમણે 7000 થી વધુ ગીતો કમ્પોઝ કર્યા છે. આ સિવાય વીસ હજારથી વધુ કોન્સર્ટમાં ભાગ લીધો છે. તેઓ “ઇસૈજ્ઞાની” અર્થાત સંગીતના જ્ઞાની ઉપનામથી ઓળખાય છે.

પાંચ નેશનલ એવોર્ડ, 2 વાર પદ્મ એવોર્ડથી સન્માન

ઇલૈયારાજાને શતાબ્દી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમને પાંચ નેશનલ એવોર્ડ મળ્યા છે. ભારત સરકારે તેમને 2010માં પદ્મ ભૂષણ અને 2018માં પદ્મ વિભૂષણથી સન્માનિત કર્યા હતા. 2012માં તેમને સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ લંડનની ટ્રિનિટી કૉલેજ ઑફ મ્યુઝિકમાંથી ક્લાસિકલ ગિટાર વગાડવામાં ગોલ્ડ મેડલ વિજેતા છે.

દલિત પરિવારમાં જન્મ થયો છે

તમને જણાવી દઈએ કે સી ઇલૈયારાજાનો જન્મ 3 જૂન 1943ના રોજ તમિલનાડુના એક ગરીબ દલિત પરિવારમાં થયો હતો. તેમની અને ડીએમકેના સ્થાપક એમ. કરુણાનિધિ બંનેની જન્મ તારીખ એક જ છે (3 જૂન). આ કારણોસર, તેમણે તેમની જન્મ તારીખ 2 જૂને ઉજવવાનું નક્કી કર્યું હતું, જેથી લોકો 3 જૂને માત્ર એમ. કરુણાનિધિની જન્મ તારીખ ઉજવી શકે. એ પછી તેમને “ઈસૈજ્ઞાની”નું બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું.

હાલ ક્યા પ્રોજેક્ટ પર કામ કરે છે?

ઇલૈયારાજા હાલ આંબેડકરવાદી ડિરેક્ટર વેટ્રી મારનની લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ વિદુથલાઈ ભાગ 2 અને વિશાલના થુપ્પરિવાલન 2 માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. આ સિવાય ધનુષ અભિનીત ઈલૈયારાજાની બાયોપિક પર પણ કામ ચાલી રહ્યું છે. આ ફિલ્મનું નિર્દેશન રોકી અને સાની કાયિધામ ફેમ અરુણ મથેશ્વરને કર્યું છે. ઇલૈયારાજાને તેમના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન માટે પદ્મ ભૂષણથી પણ નવાજવામાં આવ્યા છે.

આ પણ વાંચો: કટ્ટર જાતિવાદઃ દલિતો મંદિરમાં ન પ્રવેશે માટે મંદિર જ તોડી નાખ્યું

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના રિપોર્ટ મુજબ પરમારે પાંચ પાનાની સુસાઈડ નોટ છોડી છે, જેમાં તેણે EDના અધિકારીઓ પર દરોડા દરમિયાન તેમના પર હુમલો કરવાનો અને માનસિક દબાણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

મનોજ પરમારે લખ્યું કે તેમના ઘરે રાહુલ ગાંધીનો ફોટો જોયા બાદ ED ના અધિકારીઓએ તેમને જણાવ્યું કે આ ફોટાના કારણે જ તમારે ત્યાં દરોડા પડ્યા છે. સ્યુસાઈડ નોટમાં મનોજ પરમારે લખ્યું હતું કે, કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી સાથે ફોટો પડાવી પોતાના ઘરમાં રાખ્યો હતો, જેના કારણે ઈડીના અધિકારીઓ તેને પરેશાન કરી રહ્યાં છે.

નકલી દસ્તાવેજો પર લોનનો આરોપ મૂક્યો
મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ મનોજ પરમાર પર રોજગાર યોજના અને મુખ્યમંત્રી યુવા ઉદ્યોગ સાહસિક યોજના હેઠળ લીધેલી લોનનો દુરુપયોગ કરવાનો આરોપ છે. તેમના પર નકલી દસ્તાવેજો દ્વારા કરોડો રૂપિયાની લોનની સુવિધા મેળવવાનો આરોપ હતો. સીબીઆઈએ ડિસેમ્બર 2017માં પરમાર વિરુદ્ધ એફઆઈઆર દાખલ કરી હતી, તેને રદ કરવાની તેમની અરજી સપ્ટેમ્બર 2022માં હાઈકોર્ટે ફગાવી દીધી હતી.

ઈડીએ મનોજ પરમારના અનેક ઠેકાણા પર દરોડા પાડ્યાં
સમાચાર એ પણ છે કે તાજેતરમાં, 5 ડિસેમ્બરે EDએ પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ હેઠળ મનોજ પરમાર અને અન્ય લોકોની તપાસ કરતી વખતે સિહોર અને ઇન્દોરમાં ચાર જગ્યાઓ પર દરોડા પાડ્યા હતા. EDએ જણાવ્યું હતું કે બેંક ફ્રોડ સ્કીમમાં સામેલ લોકોના સ્થળો પર સર્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.

ઈડીએ પ્રેસ નોટ જારી કરીને શું કહ્યું?
7 ડિસેમ્બરે, EDએ એક પ્રેસનોટ જારી કરીને જણાવ્યું હતું કે દરોડામાં ઘણા દસ્તાવેજો અને મિલકતોની વિગતો જપ્ત કરવામાં આવી છે. ઈડીએ રૂ. 3.5 લાખનું બેંક બેલેન્સ ફ્રીઝ કર્યું અને ચાર સ્થાવર મિલકતોની ઓળખ કરી હતી.

રાહુલ ગાંધી સાથેના ફોટાને લીધે કાર્યવાહી થઈ?
મનોજ પરમારના પુત્ર અને તેમના ભાઈનો આરોપ છે કે EDએ તેમના પર માનસિક દબાણ કર્યું હતું. પરમારના પરિવારે એજન્સી પર ગંભીર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે તેમના ઘરમાં રાહુલ ગાંધી સાથે પાડેલો ફોટો જોયા બાદ ઈડીના અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે, આ ફોટાના કારણે જ આ બધું થઈ રહ્યું છે. એ પછી તેમણે મનોજ અને તેમની પત્ની પર દબાણ વધારી દીધું હતું. જેનાથી કંટાળીને તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી. હાલ પોલીસ સમગ્ર મામલે તપાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચોઃ દેશભરમાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર થઈ રહેલા હુમલા શું સૂચવે છે?

સાંસદ શાંભવી ચૌધરીએ દાવો કર્યો હતો કે ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાનો - પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ, ઈન્દિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધીએ એક યા બીજા સમયે અનામતનો વિરોધ કર્યો હતો. કોંગ્રેસ પાર્ટીને લાગતું હતું કે આ સિસ્ટમમાંથી સેકન્ડ ક્લાસ નાગરિકો પેદા થાય છે.

શાંભવીએ કહ્યું, 'સૌથી પહેલા જવાહરલાલ નેહરુએ 1961માં લખ્યું હતું કે મને અનામત કોઈ પણ રીતે પસંદ નથી. ખાસ કરીને નોકરીમાં. હું એવી કોઈપણ વ્યવસ્થાનો વિરોધ કરું છું જેના દ્વારા અક્ષમ લોકોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. જ્યારે ઈન્દિરા ગાંધીએ મંડલ કમિશનના રિપોર્ટ પર કહ્યું હતું કે એવી પદ્ધતિ અપનાવવી જોઈએ જેમાં સાપ પણ મરી જાય અને લાકડી પણ ન તૂટે."

રાજીવ ગાંધીએ માર્ચ 1985માં આપેલા ઈન્ટરવ્યુનો ઉલ્લેખ કરતા શાંભવી ચૌધરીએ કહ્યું, 'રાજીવ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે અનામતના નામે મૂર્ખ લોકોને પ્રોત્સાહન ન આપવું જોઈએ. આવા લોકો દેશને નુકસાન કરે છે.'

રાજીવ ગાંધીએ શું કહ્યું હતું? 
2 માર્ચે એક અખબારને આપેલા ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન રાજીવ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે, 'બંધારણ બનાવતી વખતે પછાત વર્ગો માટે જે અનામતની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે તેને લઈને પાછલા વર્ષોમાં ઘણી રાજનીતિ થઈ છે. તેથી, હવે આ તમામ જોગવાઈઓ પર પુનર્વિચાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે. વાસ્તવમાં, આ સુવિધા દબાયેલા અને પછાત વર્ગને આપવી જોઈએ, પરંતુ તેને વિસ્તારીને વિવિધ ક્ષેત્રોના બુદ્ધુઓને વધારવાથી આખાદેશને નુકસાન થશે."
શાંભવી ચૌધરીએ લોકસભામાં 'સંવિધાનની 75 વર્ષની ભવ્ય સફર' પર ચર્ચામાં ભાગ લેતાં કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીનું નામ લીધા વિના આડકતરી રીતે નિશાન સાધતા કહ્યું હતું કે, "સંવિધાન નેતાના હાથમાં નહીં પરંતુ હૃદયમાં હોવું જોઈએ" તેમણે કોંગ્રેસ પર કટોકટી દ્વારા બંધારણને નુકસાન પહોંચાડવાનો અને બંધારણના નિર્માતા ડૉ. બાબાસાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરનું અપમાન કરવાનો પણ આરોપ મૂક્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ અનામત પરના ચુકાદા મોટાભાગે કથિત સવર્ણોની તરફેણમાં અપાયા છે?

સુપ્રીમ કોર્ટ 20 ઓક્ટોબર, 2023ના તેના નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કરી રહી હતી, જેમાં તેણે કેન્દ્ર અને રાજ્યોને દેશમાં મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગ અને સફાઈની ખતરનાક પદ્ધતિઓને દૂર કરવા માટે પગલાં લેવા માટે સૂચનાઓ જારી કરી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે આ 'અમાનવીય' કામો હજુ પણ સતત ચાલુ છે, જેના કારણે ઘણીવાર કામદારો શ્વાસ રુંધાવાને કારણે મૃત્યુ પામે છે.

કોર્ટે કહ્યું હતું કે મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સ તરીકે રોજગાર પર પ્રતિબંધ અને તેમના પુનર્વસન અધિનિયમ, 2013ના એક દાયકા પછી પણ જો સમાજનો એક મોટો વર્ગ જીવન જીવવા માટે ગટરોમાં ઉતરવા માટે મજબૂર છે અને તેમાં ફસાઈને મૃત્યુ પામે છે, તો નાગરિકો વચ્ચે ભાઈચારા, સમાનતા અને સન્માનના દાવાઓ માત્ર ભ્રમ બની ગયા છે.

આ પણ વાંચોઃ ગટર ટેંક સાફ કરતી વખતે ઝેરી ગેસથી ત્રણ સફાઈ કર્મીઓના મોત

કોર્ટે કહ્યું હતું કે, 'આપણામાંથી પ્રત્યેક વ્યક્તિ વસ્તીના આ મોટા હિસ્સાનો ઋણી છે, જે અદૃશ્ય, વણસાંભળ્યા અને મૂક બનેલા છે અને આ અમાનવીય પરિસ્થિતિમાં ફસાયેલા છે. અગાઉ કોર્ટે ગટર સફાઈમાં મોતને ભેટલા લોકો માટેનું વળતર રૂ. 10 લાખથી વધારીને રૂ. 30 લાખ કરી દીધું હતું.

આ નિર્ણયના એક વર્ષ કરતાં વધુ સમય બાદ બુધવારે કોર્ટની વિશેષ બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે રાજ્યોએ ચુકાદામાં આપવામાં આવેલા નિર્દેશોને લાગુ કરવામાં કોઈ કસર છોડી નથી. જો કે, જસ્ટિસ ધુલિયાએ કહ્યું, 'પરંતુ જ્યાં સુધી સંપૂર્ણ નાબૂદીની વાત છે, તે ક્યાંય થયું નથી, એક પણ નગરપાલિકામાં પણ નહીં...અમને એક એવી મોડેલ નગરપાલિકા બતાવો જ્યાં આ ખતરનાક સફાઈ ન થતી હોય.

કેસના એમિકસ ક્યુરી વરિષ્ઠ એડવોકેટ કે. પરમેશ્વરાએ જણાવ્યું હતું કે ગટર સફાઈ દરમિયાન થતા મોતને અટકાવવાના પુરાવા દિલ્હી હાઈકોર્ટના તાજેતરના ત્રણ ચુકાદાઓમાં જોવા મળે છે, જેમાં પીડિતોના પરિવારોને વધારા મુજબનું વળતર આપવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. પરમેશ્વરે કહ્યું, 'અમારે પુરાવા માટે બહુ દૂર જવાની જરૂર નથી, તેનું ઉદાહરણ દેશની રાજધાનીમાં જ હાજર છે.'

કોર્ટે પૂછ્યું કે સરકારની નેશનલ એક્શન ફોર મિકેનાઇઝ્ડ સેનિટેશન ઇકોસિસ્ટમ (નમસ્તે) યોજના છે, જે અંતર્ગત કોઈપણ સફાઈ કર્મીને ગટર અને સેપ્ટિક ટેંકની અંદર ઉતરીને સફાઈ નથી કરવી પડતી તેવી સ્પષ્ટ જોગવાઈ છે, તેમ છતાં આ કુપ્રથા કેવી રીતે ચાલુ રહે છે?

આ પણ વાંચોઃ હવે સવર્ણો પણ ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્ક સાફ કરવા લાગ્યા?

કોર્ટે સામાજિક ન્યાય મંત્રાલયને આગામી બે અઠવાડિયામાં રાજ્યો સાથે બેઠક યોજવા અને ઓક્ટોબર 2023ના નિર્ણયના અમલ માટે એક એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે સરકારને અમલીકરણમાં રહેલી ખામીઓને દૂર કરવા કહ્યું છે અને જો તે આમ કરવામાં નિષ્ફળ જશે તો તેને અવમાનના પગલાંનો સામનો કરવો પડશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, દેશમાં સૌપ્રથમ વખત 1993માં મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગની પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. એ પછી, 2013 માં કાયદો બનાવીને તેને સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી હતી. જો કે, આજે પણ આ કુપ્રથા સમાજમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગ એક્ટ 2013 હેઠળ, કોઈપણ વ્યક્તિને ગટરમાં મોકલવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ છે. જો કોઈ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં કોઈ સફાઈ કામદારને ગટરની અંદર મોકલવામાં આવે છે, તો તેના માટે 27 પ્રકારના નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. જો કે, આ નિયમોના સતત ઉલ્લંઘનને કારણે ગટરની સફાઈ કરતી વખતે અનેક સફાઈકર્મીઓના મોત થાય છે. અહીં એ કહેવું જરૂરી છે કે, અનામત વ્યવસ્થાનો વિરોધ કરતા લોકોને આ કામમાં આટલા વર્ષે પણ 100 ટકા દલિત-વાલ્મિકી સમાજના લોકોની અનામત જરાય ખટકતી નથી. દલિતોમાં પેટાવર્ગીકરણ કરવાની તરફેણ કરનારા તત્વોને આ અમાનવીય કામમાં ઈશ્વરી તત્વના દર્શન થાય છે તેનાથી શરમજનક બીજું શું હોય?

આ પણ વાંચોઃ 15 વર્ષમાં 75 લોકો ગટરમાં ગૂંગળાઈ મર્યા, સજા ફક્ત 1 ને થઈ

પરભણી બંધ અને હિંસક સ્વરૂપ

11 ડિસેમ્બરે પરભણી બંધનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ વિરોધ ટૂંક સમયમાં જ હિંસક બની ગયો હતો. પોલીસે ભીડને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો, પરંતુ પ્રયાસ નિષ્ફળ ગયો. સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાયરલ થયો હતો જેમાં એક પોલીસકર્મી લાકડી લઈ એક વ્યક્તિની પાછળ દોડતો અને તેને નિર્દયતાથી મારતો જોવા મળ્યો હતો. તેને ઘણી દલિત સંસ્થાઓ અને સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ દ્વારા જાતિનો એંગલ આપીને શેર કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, પોલીસે આ આરોપને નકારી કાઢતા કહ્યું કે લાઠીચાર્જ માત્ર ભીડને કાબૂમાં કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો અને કોઈ ચોક્કસ સમુદાયને નિશાન બનાવવા માટે નહોતો.

ભારતના ઈતિહાસમાં દલિત સમુદાયની ઓળખ અને અધિકારોના પ્રતીકો પર હુમલા એ દુઃખદ અને સતત ઘટના રહી છે. મહારાષ્ટ્રમાં બાબા સાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાઓ, તેમના વિચારો અને દલિત પ્રતીકો પર હુમલા હવે નવી વાત નથી રહી. આ હુમલાઓ માત્ર પ્રતિમાઓ પર જ નથી થતા પરંતુ દલિત સમાજે સમાનતા, સ્વતંત્રતા અને ન્યાય મેળવવા માટે કરેલા સંઘર્ષ અને આંદોલનને પણ નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ હુમલાઓ દ્વારા સમાજમાં જાતિવાદ અને અસમાનતાના મૂળને વધુ ઉંડા કરવામાં આવે છે. આ હુમલાઓ દર્શાવે છે કે, સામાજિક પરિવર્તન અને સમાનતા વિરોધી તાકાતો આજેય સક્રિય છે. અગાઉ પણ આવા પ્રયત્ન થઈ ચૂક્યા છે.

મરાઠવાડા યુનિવર્સિટી નામકરણનું આંદોલન (1978)

1978 માં, મરાઠવાડા યુનિવર્સિટીના નામકરણને લઈને એક મોટું આંદોલન થયું હતું, જેમાં યુનિવર્સિટીનું નામ બાબા સાહેબ આંબેડકરના નામ પર રાખવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આ આંદોલન એ વાતનું પ્રતિક હતું કે દલિત સમાજ પોતાના અધિકારો અને ઓળખની રક્ષા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો. જો કે, આ આંદોલન હિંસક બન્યું અને એ દરમિયાન દલિત વસાહતો પર હુમલાઓ થયા, આગચંપીનાં બનાવો બન્યા. આ આંદોલને સમાજમાં જાતિ ભેદભાવ અને અસમાનતાના ઊંડા મૂળને વધુ ઉંડા કર્યા. આ ઘટના દર્શાવે છે કે જ્યારે પણ દલિત સમાજ તેના અધિકારોની વાત કરે છે, ત્યારે તેને એક ખતરનાક પડકાર તરીકે જોવામાં આવે છે, અને જાતિવાદી તાકાતો તેની સામે આવીને ઉભી રહી જાય છે.

રમાબાઈ નગર ગોળીબાર (1997)

બીજી એક દર્દનાક ઘટના 1997માં મુંબઈના રમાબાઈ નગરમાં બની હતી, જ્યારે દલિત સમાજે આંબેડકરની પ્રતિમાના અપમાનનો વિરોધ કર્યો હતો. આ વિરોધ દરમિયાન પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓ પર ગોળીબાર કર્યો હતો, જેમાં 10 લોકો માર્યા ગયા હતા. આ ઘટના મહારાષ્ટ્રમાં જાતિવાદ સામે દલિતોના સંઘર્ષનું મુખ્ય ઉદાહરણ બની હતી. રમાબાઈ નગર ગોળીબારની ઘટનાએ ફરી સાબિત કર્યું કે જ્યારે પણ દલિત સમાજ તેના અધિકારો અને ગૌરવ માટે ઉભો થાય છે ત્યારે રાજ્ય અને સત્તા દ્વારા તેમના પર નિર્દયતાથી દમન કરવામાં આવે છે. આ ઘટનાએ જાતિવાદ સામે દલિતોના સંઘર્ષને વધુ મજબૂત બનાવ્યો અને પરિણામે સમગ્ર દેશમાં દલિત સમાજના અધિકારો માટે જાગૃતિ વધી.

ભીમા-કોરેગાંવની ઘટના (2018)

વર્ષ 1818ના ભીમા-કોરેગાંવના ઐતિહાસિક યુદ્ધમાં દલિત સૈનિકોએ પેશવાઓને ભૂંડી રીતે હરાવ્યા હતા. આ જીત દલિતો માટે ગૌરવનું પ્રતીક બની ગઈ. દર વર્ષે દલિત સમાજ આ જીતની યાદમાં કોરેગાંવમાં એક સભાનું આયોજન કરે છે. પરંતુ 2018માં આ સભા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો, જે ફરી એક વખત દર્શાવે છે કે દલિત સમાજના ઇતિહાસ અને સંઘર્ષોને ભૂંસી નાખવાના પ્રયાસો ક્યારેય બંધ થતા નથી. આ હુમલામાં અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા અને દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. આ ઘટના માત્ર સામૂહિક સભા પરનો હુમલો નહોતો, પરંતુ તે દલિત સમુદાયની સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ અને સંઘર્ષ પર હુમલો હતો.

ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલા

ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં સમયાંતરે આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલાઓ થયા છે અને આ ઘટનાઓ માત્ર મહારાષ્ટ્ર પુરતી મર્યાદિત નથી. ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરની પ્રતિમાઓ તેમના વિચારો અને સંઘર્ષનું પ્રતીક છે, જે સમાજમાં સમાનતા, સ્વતંત્રતા અને ન્યાયની વાત કરે છે. જ્યારે આ પ્રતિમાઓ પર હુમલો કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે માત્ર ભૌતિક નુકસાન નથી, પરંતુ સમાજમાં જાતિવાદ અને અસમાનતા સામેની તેમની લડત પર હુમલો છે. આ હુમલાઓ પાછળની માનસિકતા અને ઉદ્દેશ્ય દલિતોની અસ્મિતા અને ઓળખને નબળી પાડવાનો છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલો

ઉત્તર પ્રદેશમાં આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલાની ઘટનાઓ વધી છે, જે જાતિગત તણાવ અને અસમાનતાની વધતી જતી ખાઈને દર્શાવે છે. 2018માં, આઝમગઢમાં આંબેડકરની પ્રતિમાને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે સમગ્ર પ્રદેશમાં તણાવ અને હિંસા થઈ હતી. 2021માં બુલંદશહેરમાં પણ બાબા સાહેબની પ્રતિમાની તોડફોડ કરવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ ત્યાં જોરદાર વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા.

પેરિયારની ભૂમિ તમિલનાડુમાં આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલાનો વિરોધ

તામિલનાડુમાં પણ આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલાની ઘટનાઓ પ્રકાશમાં આવી છે, જેના કારણે સમગ્ર રાજ્યમાં ગુસ્સો અને વિરોધ જોવા મળ્યો હતો. 2023 માં, વિલ્લુપુરમમાં દલિત વસાહતમાં આંબેડકરની પ્રતિમા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે રાજ્યભરમાં દલિતોમાં રોષ જોવા મળ્યો હતો અને લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. આ હુમલા બાદ જાતિગત તણાવ વધશે તેવી આશંકા હતી અને સરકારે પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે અનેક પગલાં લીધા હતા. મદુરાઈ અને તંજાવુરમાં પણ આંબેડકરની પ્રતિમાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી.

આંબેડકરની મૂર્તિઓની તોડફોડની ઘટનાઓ મધ્યપ્રદેશમાં પણ પ્રકાશમાં આવી છે, જેમાં ગ્વાલિયર અને વિદિશાનો સમાવેશ થાય છે. આ હુમલાઓના વિરોધમાં અનેક પ્રદર્શનો થયા હતા અને દલિત સંગઠનોએ કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી.

રાજસ્થાનમાં જાતિગત તણાવ અને આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલા

રાજસ્થાનમાં પણ આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પર હુમલા થયા છે. જયપુર અને જોધપુર જેવા મોટા શહેરોમાં જાતિગત તણાવ દરમિયાન બાબા સાહેબની પ્રતિમાઓની તોડફોડ કરવામાં આવી હતી. આ ઘટનાઓએ રાજ્યના દલિત સમુદાયમાં ઘેરા રોષ અને અસંતોષને જન્મ આપ્યો હતો.

આ ષડયંત્ર પાછળ જાતિવાદી તાકાતાનો હાથ છેઃ પ્રકાશ આંબેડકર

ડો.આંબેડકરના પૌત્ર અને વંચિત બહુજન અઘાડીના અધ્યક્ષ ડો. પ્રકાશ આંબેડકરે આ ઘટનાઓને જાતિવાદી તાકાતાોનું ષડયંત્ર ગણાવ્યું. તેમનું માનવું હતું કે દલિત પ્રતીકો અને વિચારો પર હુમલા માત્ર એક વ્યક્તિ અથવા જૂથ દ્વારા કરવામાં નથી આવતા પરંતુ તેની પાછળ મોટા સામાજિક અને રાજકીય ઉદ્દેશ્યો હોય છે. આરોપીઓને તાત્કાલિક સજાની માંગ કરતા તેમણે કહ્યું કે સમાજમાં જાતિવાદને વધુ વેગ આપવા માટે આ હુમલા કરવામાં આવે છે. તેમના મતે, બાબા સાહેબ આંબેડકર અને તેમના વિચારોને નિશાન બનાવવું જાતિવાદી માનસિકતાને સમર્થન આપે છે અને સમાજના નબળા વર્ગો સામે હિંસાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેમણે રાજકીય પક્ષો અને રાજ્ય સરકારને આ મામલે કડક પગલાં લેવાની અપીલ કરી હતી.

માયાવતી અને ચંદ્રશેખર આઝાદે શું કહ્યું?

બસપા પ્રમુખ માયાવતીએ પણ આ ઘટના પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને તેને દલિત સમાજ પર હુમલો ગણાવ્યો હતો. તેમણે આરોપીઓ સામે કડક કાર્યવાહીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો અને કહ્યું કે આવા હુમલાઓ સમાજમાં અસમાનતા અને જાતિવાદને પ્રોત્સાહન આપે છે.

માયાવતીએ એમ પણ કહ્યું કે બાબા સાહેબ આંબેડકરના વિચારો અને તેમના સંઘર્ષની નિંદા કરવાની આ ઘટના દલિતો માટે મોટો ફટકો છે, અને તેને સહન કરવામાં આવશે નહીં.

આ પણ વાંચો: બે મહિનામાં ડો.આંબેડકરની પ્રતિમા તોડવાની પાંચમી ઘટના બની, દલિતોમાં રોષ

આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતા ચંદ્રશેખરે પણ આ ઘટના પર આકરી પ્રતિક્રિયા આપી અને તેની સખત નિંદા કરી. તેને જાતિવાદીઓનું કૃત્ય ગણાવતા ચંદ્રશેખરે કહ્યું કે આંબેડકરની પ્રતિમાઓ માત્ર પ્રતિમાઓ નથી, પરંતુ તે આપણા અધિકારો અને સંઘર્ષના પ્રતિક છે. તેમણે રાજ્ય સરકાર પાસે માંગ કરી છે કે ગુનેગારોની તાત્કાલિક ધરપકડ કરવામાં આવે અને તેમને કડક સજા આપવામાં આવે. ચંદ્રશેખરે એમ પણ કહ્યું કે આવી ઘટનાઓ સમાજને વધુ વિભાજિત કરે છે, અને આપણે આવા હુમલાઓ સામે એકસાથે ઊભા રહેવું પડશે.

આ તમામ નેતાઓ અને સંગઠનોની પ્રતિક્રિયાઓ સાબિત કરે છે કે આંબેડકરની પ્રતિમાઓ અને તેમના વિચારો પરના હુમલા એ માત્ર રાજકીય કે સામાજિક મુદ્દો નથી, પણ બંધારણીય અને માનવ અધિકારનો મુદ્દો પણ છે. સમાજમાં સમાનતા, ન્યાય અને ભાઈચારાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દરેક નાગરિકે આગળ આવીને પોતાની જવાબદારી નિભાવવાનો સમય આવી ગયો છે.

બાબા સાહેબના સપનાનું ભારત

આંબેડકરની પ્રતિમાઓ પરના હુમલા માત્ર ભૌતિક નુકસાન નથી, પરંતુ સમાજમાં ઊંડો જ્ઞાતિ ભેદભાવ, અસમાનતા અને સંઘર્ષને ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ છે. આ હુમલાઓનો ઉદ્દેશ્ય દલિત સમુદાયની ઓળખ, તેમના અધિકારો અને તેમના સંઘર્ષોને નબળી પાડવાનો છે. પરભણીની ઘટના માત્ર ગુનો નથી, પરંતુ સમાજની અંદરના ઊંડા જ્ઞાતિ ભેદભાવનું સૂચક છે. સમય પાકી ગયો છે કે, આપણે બાબા સાહેબ આંબેડકરના સમાનતા અને ન્યાયના વિચારોને આત્મસાત કરીએ. દલિત સમુદાયની ઓળખ અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવું એ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે. આવી ઘટનાઓ ભારતીય લોકશાહી અને બંધારણની મૂળ ભાવના પર હુમલો છે અને તેને રોકવા માટે કડક પગલાં લેવાની જરૂર છે. બાબા સાહેબના સપનાનું ભારત ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે દરેક નાગરિકને સમાન અધિકાર અને સન્માન મળે.

આ પણ વાંચો: મહારાષ્ટ્રના પરભણીમાં ડૉ.આંબેડકરની પ્રતિમાનું અપમાન થતાં હિંસા

મામલો મહિલાઓ માટે નર્ક ગણાતા રાજસ્થાનનો છે. અહીં નજીવી તકરારમાં દલિત યુવક વિશનારામ મેઘવાલની છરીના ઘા મારીને હત્યા કરી દેવાઈ. બનાવને પગલે દલિત સમાજમાં રોષ ફેલાયો છે. લોકો મૌન રેલી કાઢી દેખાવો કરવા રસ્તા પર ઉતરી રહ્યા છે અને આરોપીની ધરપકડ અને ન્યાયની માંગણી કરી રહ્યા છે. આરોપી હર્ષદાન ચારણ હિસ્ટ્રીશીટર છે, જેની ધરપકડ માટે પોલીસે ટીમો બનાવી છે. સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ વચ્ચે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત તૈનાત કરાયો છે.

https://x.com/nirmal_pareek93/status/1867158123657764911

રાજસ્થાનના બાલોતરામાં નહેરુ કોલોનીમાં 10 ડિસેમ્બરના રોજ નજીવી તકરારે મોટું સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. મંડપ સર્વિસ અને લાઈટિંગનું કામ કરતો વિશનારામ મેઘવાળ લગ્ન સમારોહ બાદ પોતાનો સામાન લેવા આવ્યો હતો. તેનું વાહન ઘરની બહાર પાર્ક કરવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે તેને હટાવવા બાબતે આરોપી હર્ષદાન ચારણ સાથે બોલાચાલી થઈ હતી. આ વિવાદે અચાનક હિંસક વળાંક લીધો હતો અને હર્ષદાને છરી વડે વિશનારામ પર જીવલેણ હુમલો કરી દીધો હતો. ઈજાગ્રસ્ત વિશનારામને હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ સારવાર દરમિયાન તેનું મોત નીપજ્યું હતું.

હત્યા બાદ દલિત સમાજમાં ભારે રોષ, વિરોધ પ્રદર્શનો થયા
આ બનાવથી સમગ્ર વિસ્તારમાં રોષ ફેલાયો છે. દલિત સમાજ અને અન્ય સંગઠનોના લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને વિરોધ પ્રદર્શન કરવા લાગ્યા હતા. મૃતકના સંબંધીઓ અને સમર્થકોએ આરોપીની તાત્કાલિક ધરપકડ અને ન્યાયની માંગ સાથે બાલોતરાના માર્ગો પર મૌન રેલી કાઢી હતી. જેમાં ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્ય મદન પ્રજાપત, મંત્રી ભગવત સિંહ અને તારારામ મેહલા જેવી અગ્રણી હસ્તીઓ જોડાઈ હતી.

ધરણા સ્થળ પર ભારે ભીડ જામી, પોલીસ દળ તૈનાત
ધરણાના સ્થળે મૃતકના સંબંધીઓએ યુવકને મૃતદેહ ઉપાડવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. વહીવટીતંત્ર દ્વારા વારંવાર સલાહ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ વિરોધ કરનારા લોકો તેમની માંગ પર અડગ રહ્યા હતા અને પોલીસ પ્રશાસન પ્રત્યે ઊંડો રોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. ઘટના બાદ વિસ્તારમાં તણાવને જોતા બાલોતરા ડીએસપી સુશીલ માન અને સિવાના ડીએસપી નીરજ શર્માના નેતૃત્વમાં ભારે પોલીસ ફોર્સ અને આરએસી જવાનોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.

આરોપી હર્ષદાન ચારણ બાલોતરા હિસ્ટ્રીશીટર
આ કેસનો આરોપી હર્ષદાન ચારણ બાલોતરા પોલીસ સ્ટેશનનો કુખ્યાત હિસ્ટ્રીશીટર છે. તેની સામે હત્યાના પ્રયાસ, લૂંટ અને હુમલાના અનેક કેસ નોંધાયેલા છે. ઘટના બાદ પોલીસે સીસીટીવી ફૂટેજના આધારે તેની ઓળખ કરી હતી અને એસપી કુંદન કંવરિયાએ 10 વિશેષ ટીમો બનાવી આરોપીની શોધ શરૂ કરી હતી. પોલીસે આરોપીનો ફોટોગ્રાફ જાહેર કર્યો છે અને સામાન્ય લોકોને જો કોઈ સુરાગ મળે તો તાત્કાલિક માહિતી આપવા અપીલ કરી છે.

સમગ્ર શહેરમાં તણાવપૂર્ણ માહોલ
મૃતક યુવક વિશનારામ મેઘવાળની હત્યાથી સમગ્ર બાલોતરા શહેરમાં શોક અને આક્રોશ વ્યાપી ગયો છે. વિશનારામના લગ્ન થોડા મહિના પહેલા જ થયા હતા, જેના કારણે પરિવાર વધુ આઘાતમાં છે. ઘટના બાદ મોટી સંખ્યામાં લોકો શબઘરની બહાર એકઠા થયા હતા. દેખાવકારોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી તેઓ મૃતદેહના અંતિમ સંસ્કાર નહીં કરે.

વહીવટીતંત્ર માટે પડકારજનક પરિસ્થિતિ
આ મામલો પોલીસ અને પ્રશાસન માટે પડકાર બની ગયો છે. બાલોતરામાં શાંતિ-વ્યવસ્થા જાળવવાની સાથે આરોપીઓની તાત્કાલિક ધરપકડ કરવી એ વહીવટી તંત્રની પ્રાથમિકતા બની છે. આ ઘટનાએ દલિત સમાજ પર થઈ રહેલા અત્યાચાર અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. લોકો તંત્ર પાસેથી કડક કાર્યવાહી અને ન્યાયની માંગ કરી રહ્યા છે. પોલીસ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે.

અશોક ગેહલોતે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા
આ ઘટનાને લઈને હવે રાજકારણ પણ ગરમાયું છે. રાજસ્થાનના પૂર્વ સીએમ અશોક ગેહલોતે  X પર લખ્યું, "બાલોતરામાં દલિત યુવકની હત્યા રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા નબળી પડવાનું ઉદાહરણ છે. ધોળા દિવસે થયેલી હત્યાના કેસમાં પણ પીડિત પક્ષે આરોપીની ધરપકડ માટે આંદોલન કરવું પડે છે તે અત્યંત નિંદનીય છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં દલિતો, આદિવાસીઓ અને પછાત વર્ગો સામેના ગુનાઓમાં સતત વધારો થયો છે. રાજ્ય સરકારે આ બાબતે તાકીદે પગલાં લેવા જોઈએ અને પીડિત પરિવારને ન્યાય અપાવવો જોઈએ."

'ભજનલાલ સરકાર ઈવેન્ટ બાજીમાં વ્યસ્ત છે'
રાજસ્થાન પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ ગોવિંદસિંહ ડોટાસરાએ ટ્વિટર પર લખ્યું, "બાલોતરામાં વિશનારામ મેઘવાલની ઘાતકી હત્યા અત્યંત દુઃખદ અને અત્યંત નિંદનીય છે. મેઘવાલ પરિવાર પ્રત્યે મારી ઊંડી સંવેદના છે. રાજ્યમાં નબળી કાયદો અને વ્યવસ્થાના કારણે ગુનેગારોનું મનોબળ વધ્યું છે. ભાજપ સરકાર કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાને બદલે ઈવેન્ટ બાજીમાં વ્યસ્ત છે. દલિતો પર સતત થઈ રહેલા અત્યાચારો અને હજુ સુધી આ ઘટનામાં કોઈ નક્કર પગલાં લેવાયા નથી તે ભાજપ સરકારની દલિત વિરોધી માનસિકતા દર્શાવે છે. સરકાર દ્વારા આરોપીઓની ધરપકડ કરી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને પરિવારના સભ્યોને યોગ્ય આર્થિક સહાય સાથે નોકરી આપવામાં આવે."

પરિવારને યોગ્ય વળતર સાથે ન્યાય અને નોકરી આપો

રાજસ્થાન વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા ટીકારામ જુલીએ ટ્વિટર પર લખ્યું, "હું બાલોત્રામાં વિશનારામ મેઘવાલની ઘાતકી હત્યાની નિંદા કરું છું. મેઘવાલ પરિવાર પ્રત્યે મારી ઊંડી સંવેદના. આ ઘટના રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની નિષ્ફળ સ્થિતિ તરફ નિર્દેશ કરે છે, જે ગુનેગારોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. ભાજપ સરકારે માત્ર ઈવેન્ટબાજીમાં વ્યસ્ત રહેવાને બદલે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે નક્કર કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. દલિતો પર સતત થઈ રહેલા અત્યાચાર અને આ મામલે અત્યાર સુધી નક્કર કાર્યવાહીનો અભાવ સરકારની દલિત વિરોધી માનસિકતા દર્શાવે છે. હું સરકાર પાસે માંગ કરું છું કે આરોપીઓની ધરપકડ કરી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને પરિવારના સભ્યને યોગ્ય આર્થિક સહાય સાથે નોકરી આપવામાં આવે."

આ પણ વાંચોઃ રાજસ્થાનના દલિત નાયબ મુખ્યમંત્રી Premchand Bairwa સાથે ભેદભાવ?

આ ઘટનામાં કંઈક આવું જ બન્યું છે. આખી જિંદગી પરિવાર સાથે ખેતમજૂરી કરીને જે થોડીઘણી મૂડી બચી હતી તેમાંથી દલિત વડીલે થોડી જમીન ખરીદી હતી. પણ એ પછી ગામના માથાભારે તત્વોએ તેના પર ગેરકાયદે કબ્જો જમાવી લીધો હતો અને તેઓ કોઈ કાળે જમીન પરનો કબ્જો છોડતા નહોતા. દલિત વડીલે તેમના પગમાં પોતાની આબરૂ જેવી પાઘડી મૂકી, પણ જાતિવાદી આ તત્વોએ તેને લાત મારીને ફગાવી દીધી અને જાતિસૂચક ગાળો બોલી દલિત વડીલને અપમાનિત કર્યા. આ અપમાન અને કોર્ટમાં આખો મામલો ફસાઈ જતા તંગ આવી ગયેલા દલિત વડીલે આખરે ગળેફાંસો ખાઈ જીવનલીલા સંકેલી લીધી.

ઉત્તરપ્રદેશના બાંદાની ઘટના

ઘટના ઉત્તરપ્રદેશ(Uttar Pradesh)ના બાંદા (Banda)ની છે. અહીં બિસંડા પોલીસ સ્ટેશન(Bisanda Police Station)માં આવતા હનુમાન નગર (Hanuman Nagar)માં રહેતા 65 વર્ષના દલિત (Dalit) વડીલ રામબહોરી (Rambahori) એ જાતિવાદીઓની દાદાગીરી અને જમીન પર ગેરકાયદે કબ્જો જમાવી લેવાની વૃત્તિથી તંગ આવી ટોઈલેટમાં ફંદો લગાવીને આત્મહત્યા કરી લીધી. ગામની માથાભારે કોમના ગુંડાઓએ રામબહોરીએ મરણમૂડીમાંથી ખરીદેલી જમીન પર ગેરકાયદે કબ્જો જમાવી લીધો હતો અને તેઓ કોઈ કાળે તે જમીન છોડતા નહોતા. આ માટે રામબહોરીએ કોર્ટમાં કેસ દાખલ કર્યો હતો. પણ તેમાં સતત મુદતો પડતી જતી હોવાથી ખુદની જમીન હોવા છતાં કોઈ નિર્ણય નહોતો આવતો. આ બધાંથી તેઓ ભારે પરેશાન હતા.

ટોઈલેટમાં દોરી બાંધી આત્મહત્યા કરી

65 વર્ષના દલિત રામબહોરી શિવલોચન રૈદાસે ગત શનિવારે સવારે ઘરની બહાર બનેલા શૌચાલયનો દરવાજો બંધ કરીને અંદર દોરડું બાંધીને આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. લાંબા સમય બાદ પણ તેઓ રૂમમાંથી બહાર ન આવતાં પરિવારજનોએ ટોઈલેટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો પરંતુ અંદરથી કોઈ હલચલ જણાતી ન હતી. જેથી પરિવારજનોએ જેમતેમ કરીને દરવાજો તોડ્યો હતો અને અંદર જોયું તો રામબહોરીની લાશ લટકતી હતી. મૃતદેહ જોતા જ પરિવારજનોમાં અરેરાટી ફેલાઈ ગઈ હતી.

ઠાકુરોએ જમીન પર ગેરકાયદે કબ્જો જમાવી લીધો

બનાવની માહિતી મળતાં જ પોલીસે ઘટનાસ્થળે પહોંચી લાશનો કબજો મેળવ્યો હતો. મૃતકના પુત્ર વિનોદે જણાવ્યું કે તેના પિતા મજૂરી કામ કરતા હતા. તેમણે 9 સપ્ટેમ્બર 2021ના રોજ પાડોશી પાસેથી 17 બિસ્વા જમીન ખરીદી હતી. દરમિયાન, ગામના ઠાકુર સમાજના ગુંડાઓએ તે જમીન કબજે કરી લીધી. રામબહોરીએ તેમને જમીનનો કબ્જો છોડી દેવા કહ્યું તો ગુંડાઓએ તેમની સાથે ઝઘડો કર્યો હતો. એ પછી પણ તેમણે જમીન પરનો ગેરકાયદે કબ્જો છોડ્યો નહોતો. આ મામલે કોર્ટમાં કેસ ચાલી રહ્યો છે. જેનાથી કંટાળીને રામબહોરીએ ગળેફાંસો ખાઈ આપઘાત કરી લીધો હતો.

પાઘડી ઉતારી પગમાં મૂકી તો લાત મારી ફગાવી દીધી

મૃતક રામબહોરીએ ઠાકુર કોમના ગુંડાઓને તેમની જમીન છોડી દેવા વિનંતી કરી હતી, પરંતુ ગુંડાઓએ કબ્જો છોડ્યો નહોતો. જમીનનો કબ્જો છોડાવવા માટે રામબિહોરીએ પોતાની આબરૂસમી પાઘડી ઠાકુરોના પગમાં મૂકી દીધી હતી. પણ ગુંડાઓએ તેને લાત મારીને ફેંકી દીધી હતી અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી રામબિહોરી સહિત તેમના આખા પરિવારનું અપમાન કર્યું હતું અને થાય તે કરી લેવાનો પડકાર ફેંક્યો હતો. ત્યારથી તેઓ હતાશ થઈ ગયા હતા. આખરે તેમણે જીવન ટૂંકાવ્યું હતું.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદીઓએ દલિત મહિલાની 8.5 વીઘા જમીન પડાવી લીધી

ઘટના મધ્યપ્રદેશ (Madhya Pradesh)ની છે. અહીંના દમોહ (Damoh) જિલ્લાના ચૌરાઈ ગામમાં મંગળવારે એક દલિત પરિવારના લગ્નમાં વરરાજા (Dalit Grooms) ને બગીમાં બેસાડીને જાન જોડવામાં આવી હતી. જેનાથી ગામના જાતિવાદી તત્વોને માઠું લાગી ગયું હતું.

ઘોડી પર તો અમારી જાતિના લોકો જ નીકળી શકે એવી લુખ્ખી દાદાગીરીમાં માનતા ઠાકુર સમાજના લોકોએ તરત તો કશું નહોતું કર્યું. પરંતુ જેવી જાન પરત ફરી કે તરત તેમણે હુમલો કરી દીધો અને બગીના ચાલકો રાહુલ રજક, જગદીશ અને ક્રિષ્ના રજકને ઢોર માર માર્યો હતો. આ સાથે જ જાનૈયાઓનો પીછો કરીને તેમને દોડાવી દોડાવીને માર્યા હતા. એટલું જ નહીં જાતિવાદી તત્વોએ જાનમાં આવેલા વાહનોમાં પણ તોડફોડ કરી હતી.

પહેલા જ બગીમાં બેસવા મુદ્દે ધમકી આપી હતી

ઠાકુર સમાજના આ લુખ્ખા તત્વોની દાદાગીરી એ હદે જોવા મળી કે તેમણે બગીવાળાને પહેલા જ ધમકી આપી હતી કે દલિત વરરાજો બગીમાં ન બેસવો જોઈએ. પરંતુ બગીવાળો માન્યો નહોતો. કેટલાક સ્થાનિક નેતાઓએ બગીવાળાને સલામતીની ખાતરી આપીને વરઘોડામાં બગી લઈને આવવા મનાવી લીધો હતો. જો કે, જાતિવાદી ઠાકુરો તેમની ધાક યથાવત રહે તે માટે બગીવાળાને પણ માર માર્યો હતો. ઈજાગ્રસ્ત બગીચાલકો જેમ તેમ કરીને આ હુમલામાંથી નાસી છૂટ્યા હતા અને જબલપુર નાકા પોલીસ ચોકીમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પોલીસે ઘાયલોને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં મોકલવાની સાથે ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી છે. ચોકીના ઈન્ચાર્જ આનંદ અહિરવાલે કહ્યું કે આ મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

જાતિવાદનું વર્ચસ્વ

જાતિવાદી ભારત દેશમાં કથિત સવર્ણોમાંથી આજેય પોતાની જાતિનો અહમ દૂર થતો નથી. જેના કારણે તેઓ હજુ પણ પોતાને રાજા સમજીને દલિતો પર અત્યાચાર કરતા રહે છે. કમનસીબી એ છે કે, આ મામલે એટ્રોસિટી જેવો કડક કાયદો હાજર હોવા છતાં આવા તત્વો ખૂલ્લેઆમ ફરી રહ્યાં છે. દમોહના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં હજુ પણ જાતિ ભેદભાવ અને અસ્પૃશ્યતા પ્રવર્તે છે. દલિતોને ઘોડા કે બગીમાં વરઘોડો કાઢતા અટકાવવાની ઘટનાઓ અહીં વારંવાર બને છે. ત્યારે આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સમાજમાં પ્રવર્તતા ભેદભાવને ઉજાગર કર્યો છે.

પીડિત બગીચાલકે કહ્યું- અમારે ન્યાય જોઈએ છે

ઘટનામાં ઘાયલ થયેલા બગીના ચાલક રાહુલ રજકે જણાવ્યું હતું કે, જાતિવાદી ઠાકુર સમાજના ગુંડાઓની ધમકીઓ છતાં અમે દલિત વરરાજાને બગીમાં બેસાડીને જાન લઈને નીકળ્યા હતા. પરંતુ પાછા ફરતી વખતે આરોપીઓએ અમને નિર્દયતાથી માર્યા હતા. આવા તત્વોને કડક સજા થવી જોઈએ. રાહુલના ભાઈ જયકિશન રજકે જણાવ્યું કે અમે સ્થાનિક નેતાઓએ આપેલી સુરક્ષાની ખાતરીના ભરોસે બગી લઈને જાનમાં આવ્યા હતા. પરંતુ જાતિવાદી ગુંડાઓએ હુમલો કર્યો. અમને ન્યાય જોઈએ છે.

બગી તોડી નાખી, ડીજેના કાચ ફોડી નાખ્યા

જાતિવાદી ઠાકુરોએ દલિત વરરાજાની જાન પર હુમલો કરતા બગી તોડી નાખી હતી. તેમણે ઘોડાને પણ લાકડીઓ વડે માર મારીને ઘાયલ કરી નાખ્યો હતો અને ડીજે વાહનના પણ કાચ તોડી નાખ્યા હતા. પીડિત દલિતોએ પોલીસ ફરિયાદમાં જણાવ્યું છે કે, ગામના રત્નેશ ઠાકુરના ઢાબા પર કામ કરતા લોકોએ આ હુમલો કર્યો હતો.

જાતિવાદીનું ઝેર આજેય ઓસરતું નથી

આજે પણ દમોહના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જ્ઞાતિવાદ અને અસ્પૃશ્યતા પ્રવર્તે છે. દલિત વરરાજાને ઘોડી પર બેસવાની અને બગીમાં જાન જોડીને લગ્ન કરવા જવા પર પ્રતિબંધ છે. જ્યારે ઘોડા-બગીઓવાળા આ જાતિવાદી તત્વોની વાત નથી માનતા ત્યારે તેઓ આ જ રીતે જાન પર હુમલો કરી દે છે. જબલપુર નાકા ચોકીના પ્રભારી આનંદ અહિરવારે જણાવ્યું કે મામલાની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જેમ જેમ હકીકતો બહાર આવશે, તે મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ચૌરાઈ ગામમાં બનેલી આ ઘટનાથી દલિત સમાજ અને બગી ચલાવીને ધંધો કરતા લોકોને ભારે દુઃખ થયું છે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદીઓનો ખૌફઃ દલિત વરરાજાએ ઘોડી બેસવા પોલીસ બોલાવવી પડી

આવું જ કંઈક ખેડા જિલ્લાના મહેમદાવાદના એક ગામમાં બન્યું છે. અહીં મોદજ ગામના સરપંચ સહિત અન્ય એક સામે દલિત સમાજના એક વ્યક્તિએ ફરિયાદ નોંધાવી છે. આવકનો દાખલો લેવા ગયેલા દલિત અરજદારને સરપંચે જાતિસૂચક અપશબ્દો બોલી અપમાનિત કર્યા હતા અને આવકનો દાખલો પણ નહોતો કાઢી આપ્યો. એટલું જ નહીં સરપંચે તેમને આરટીઆઈ કરી ગ્રામ પંચાયતની માહિતી માગવા બદલ ધમકી પણ આપી હતી. જેનાથી અપમાનિત થયેલી દલિત વ્યક્તિએ મહેમદાવાદ પોલીસમાં ફરિયાદમાં નોંધાવી છે.

મળતી માહિતી મુજબ દલિત સમાજની આ વ્યક્તિએ અગાઉ ગામને મળતી ગ્રાન્ટને લઈને RTI અરજી કરતા સરપંચ અને અન્ય એક શખ્સને તેમના પર ખાર હતો. આથી તેમણે આવકનો દાખલો કાઢવા આવતી વખતે તે દાઝ ઉતારી હતી અને દલિત વ્યક્તિને જાતિસૂચક અપશબ્દો બોલી ધમકાવી હતી. આ બાબતની પોલીસ ફરિયાદ મહેમદાવાદ પોલીસ ચોપડે નોંધાઈ છે. પોલીસે ગુનો નોંધી કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.

મામલો શું છે?

મહેમદાવાદ તાલુકાના મોદજ ગામે રોહિત વાસમાં 38 વર્ષિય જયંતિભાઈ બાબુભાઈ મકવાણા રહે છે. તેમના સંતાનને સ્કૂલ તરફથી સ્કોલરશીપનો લાભ મેળવવાનો હોય અને તેના માટે જયંતિભાઈને આવકના દાખલાની જરૂર હોવાથી તેઓ ગત 5 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ આ દાખલો મેળવવા પોતાની કૌટુંબીક વ્યક્તિઓ સાથે ગ્રામપંચાયત ઓફિસે ગયા હતા. જ્યાં અરજીમાં સાક્ષી તરીકે પુરૂષોની સહી ચાલશે સ્ત્રીની નહી ચાલે તેમ કહીને તેમને કોમ્પ્યુટર ઓપરેટરે બેસાડ્યા હતા. એ દરમિયાન સાક્ષીઓની સહી કરી દાખલો લેવા બેઠેલા જયંતભાઈને ત્યાં હાજર ગામના સરપંચ બેચરભાઈ રાજાભાઈ ચૌહાણે (રહે.મોદજ) એકાએક અકળાઈને, “તારી શું ઔકાત છે?” તેમ કહી જાતિસૂચક અપશબ્દો બોલી અપમાન કર્યું હતું.

જોકે બાદમાં મામલો થાડે પડ્યો હતો પરંતુ આ સરપંચે આ ઘટનાનો ખાર રાખી જયંતિભાઈને આવકનો દાખલો કાઢી આપ્યો નહોતો. જેથી અરજદાર જયંતિભાઈએ બીજા દિવસે તલાટી કમ મંત્રી મોદજ ગ્રામ પંચાયત પાસે મોદજ ગ્રામ પંચાયતને મળતી તમામ ગ્રાન્ટની માહિતી આપવા બાબતે આર.ટી.આઈ.થી અરજી કરી હતી. જેથી આ દિવસે મોદજ ગામના સરપંચ બેચરભાઈ રાજાભાઇ ચૌહાણે સાંજના આશરે સાડા છ વાગ્યાના સુમારે મોદજ ગામના બસ સ્ટેશન નજીક જયંતિભાઈને મળેલા અને ગામમાં રહેવું ભારે પડશે તેવી ધમકી આપી હતી અને બીજા દિવસે પણ સરપંચે જયંતિભાઈને ફોન પર ગાળો ભાંડતા આખરે તેમણે મહેમદાવાદ પોલીસ સ્ટેશનમાં સરપંચ વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવતા તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: ‘તું તો ચહેરા પરથી જ ચોર લાગે છે, ચમાર છો ને?’

આ પણ વાંચોઃ દલિત મહિલા કોન્સ્ટેબલ પર દરબાર પડોશીએ તલવારથી હુમલો કર્યો

જો કે જાતિવાદી તત્વો દરેક વખતે ધારતા હોય છે તેમ છૂટી પણ નથી જતા. ક્યાંક કોઈક ન્યાય માટે લડત આપનાર વીરલો તેમને પણ ભટકાઈ જતો હોય છે. આ ઘટનામાં આવું જ થયું છે, જેમાં બે દરબારોએ એક દલિત યુવકને માત્ર એટલા માટે કારમાં અપહરણ કરીને માર માર્યો, કારણ કે તેણે તેમને કાર વ્યવસ્થિત ચલાવવા માટે કહ્યું હતું. આટલા માત્રથી બંને શખ્સોઓ યુવકને રસ્તામાં રોકી તેની જાતિ વિશે પૂછ્યા બાદ માર મારી કારમાં બેસાડીને અપહરણ કર્યું હતું અને દૂર લઈ જઈ ઢોર માર માર્યો હતો. એટલું જ નહીં, જાતિવાદી આ તત્વોએ દલિત યુવકને ધમકી આપતા કહ્યું કે, તારો આખો સમાજ ભેગો થઈ જાય તો પણ મારું કશું બગાડી શકે તેમ નથી. જો કે દલિત યુવકે હિંમત કરીને પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવતા હવે બંને આરોપીઓ ભૂગર્ભમાં ઉતરી ગયા છે.

6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરની ઘટના
મામલો દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ખંભાળિયાનો છે. અહીંના મેઘપર ટીંટોડીનો રહેવાસી 25 વર્ષીય દલિત યુવક કિશન રાઠોડ 6ઠ્ઠી ડિસેમ્બરે ડો.આંબેડકરના મહાપરિનિર્વાણ દિવસ નિમિત્તે સાંજે 4.30 આસપાસ મિત્રો સાથે પોતાનું ટુવ્હિલર લઈને ડો.આંબેડકરના સ્ટેચ્યૂને હાર ચડાવવા જતો હતો. એ દરમિયાન GJ-04-CR-0003 નંબરની કાર તેની બાજુમાંથી પૂરપાટ ઝડપે પસાર થઈ હતી. કિશને સાદ પાડીને કારચાલકને કાર વ્યવસ્થિત ચલાવવા કહ્યું હતું. આથી ઉશ્કેરાયેલા કારચાલકે તેનો છેક સુધી પીછો કર્યો હતો અને રેલવે ફાટક આવતા કાર બાઈકની આગળ લાવીને ઉભી રાખી દીધી હતી.

એ પછી તેમાંથી ઉતરેલા બે શખ્સોએ તેનું અપહરણ કરી એક સોસાયટી પાસે લઈ જઈ ઢોર માર માર્યો હતો. તપાસ કરતા આરોપી યુવકનું નામ જયદિપસિંહ જાડેજા હોવાનું અને તેની સાથે તેનો મિત્ર હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આરોપીઓએ કિશન રાઠોડને જાતિ પૂછીને ઢોર માર મારેલ અને કારમાં સાથે બેસાડી અપહરણ કરી બાજુની સોસાયટીમાં લઇ જઇ જાતિસૂચક અપમાનિત શબ્દો કહી તમારી સમાજ આખી ભેગી થાય તોય મારું કશું કરી ના શકે તેમ કહી હડધૂત કરી ફરીથી પીઠમાં ફટકા માર્યા હતા અને ફરાર થઈ ગયા હતા. એ પછી યુવક તેના મિત્રોની મદદથી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે પહોંચ્યો હતો અને સમગ્ર ઘટનાની જાણ પોલીસને કરતા પોલીસે અટ્રોસિટી એક્ટની વિવિધ કલમો હેઠળ ફરિયાદ નોંધીને આગળની તપાસ હાથ ધરી છે.

આ પણ વાંચોઃ 'તું દરબાર નથી, સાફો બાંધેલો ફોટો કેમ મૂકે છે?' કહી દલિત યુવકને માર્યો

ઈડુક્કી જિલ્લાના સ્લિવમલા સ્થિત સેન્ટ બેનેડિક્ટ એલ.પી. શાળામાં જ્ઞાતિ આધારિત ભેદભાવનો ભોગ બનેલા ધોરણ 2 ના વિદ્યાર્થી પ્રણવ સિજોયે આખરે શાળા છોડી દીધી છે. શાળાના વહીવટીતંત્રે અનેક ફરિયાદો કરવા છતાં કોઈ નક્કર પગલાં ન લેતા પ્રણવના માતાપિતાએ તેનું એલસી કઢાવી લીધું છે. પ્રણવને હવે સરકારી શાળામાં દાખલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

પ્રણવની માતા પ્રિયંકા સોમણે કહ્યું, "અમે પ્રણવને અમારા ઘરથી 12 કિલોમીટર દૂર રાજક્કડની એક સરકારી શાળામાં દાખલ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. તે ઘટના બાદથી પ્રણવ શાળાએ જતો નથી અને તે ખૂબ જ ડરી ગયો છે. શાળા બદલવી તેના માટે જરૂરી હતી."

મામલો શું હતો?

13 નવેમ્બરના રોજ ધોરણ 2 ના વિદ્યાર્થી પ્રણવ સિજોયને તેના ક્લાસ ટીચર મારિયા જોસેફે આખા ક્લાસની સામે ગુસ્સો કરીને તેના બીમાર ક્લાસમેટની ઉલ્ટી સાફ કરવા કહ્યું હતું, જેના કારણે તેને નાનકડા પ્રણવને ઊંડો આઘાત લાગ્યો હતો. પ્રણવ દલિત સમાજમાંથી આવે છે અને તેની માતાનું માનવું છે કે જાતિવાદી વિચારસરણીના કારણે જ પ્રણવને બીમાર વિદ્યાર્થીની ઉલટી સાફ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે તેના મિત્રએ તેને આ કામમાં મદદ કરવા કહ્યું તો શિક્ષકે તેને ના પાડી અને કહ્યું કે આ કામ પ્રણવ જ કરશે.

પ્રણવની માતા શું કહે છે?

પ્રણવની માતા પ્રિયંકાએ જણાવ્યું કે બુધવારે તેને લીવિંગ સર્ટિફિકેટ આપવામાં આવ્યું, સ્કૂલ મેનેજમેન્ટે પ્રણવની બાકી રહેલી સ્કૂલ બસની ફી માફ કરી દીધી. જોકે, પ્રિયંકાએ કહ્યું હતું કે, "અમે ફી ભરવા તૈયાર હતા, પરંતુ તેમણે તે માફ કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો હતો. જો કે તેનાથી મારા બાળકને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ થઈ શકે નહીં."

નવી શાળામાં પ્રણવના એડજસ્ટમેન્ટ અંગે પ્રિયંકાએ પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરતાં કહ્યું, "પ્રણવ સરકારી શાળામાં જવાથી ખુશ નથી કારણ કે તે તેના માટે તદ્દન નવી છે. તે સેન્ટ ઝેવિયર્સ સ્કૂલમાં જવા ઉત્સુક છે, કારણ કે તેના ઘણા મિત્રો ત્યાં અભ્યાસ કરે છે. પરંતુ અમને શંકા છે કે ત્યાં પણ તેની સાથે યોગ્ય વ્યવહાર થશે કે કેમ કે, કારણ કે એ પણ આ જ મિશનરી હેઠળ આવે છે, અમે તેને ખૂબ વિચારણા કર્યા પછી સરકારી શાળામાં એડમિશન આપી રહ્યા છીએ, કારણ કે તે અમારા માટે ફાયદાકારક છે."

પ્રણવની માતા પ્રિયંકાએ શાળા પ્રશાસન પર જવાબદારીથી બચવાનો આરોપ મૂક્યો અને દાવો કર્યો કે જાતિ આધારિત ભેદભાવના આરોપોને નબળા પાડવા વિદ્યાર્થીઓના નિવેદનોને ટ્વિસ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રિયંકાએ કહ્યું, "પ્રણવના સહપાઠીઓને શિક્ષકો/મુખ્ય શિક્ષિકાઓ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું હતું કે બધા બાળકોએ ઉલ્ટી સાફ કરી છે, પરંતુ આ સાચું નથી. હકીકતમાં, ફક્ત મારા બાળકને જ આ કામ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું."

અન્ય વાલીઓ સ્કૂલના બચાવમાં બોલ્યા

પ્રિયંકાએ શિક્ષણ વિભાગ અને પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલી તપાસ અંગે પણ નિરાશા વ્યક્ત કરી હતી. તેની નારાજગી એટલા માટે છે કારણ કે અન્ય વાલીઓ, જેઓ સ્કૂલ મેનેજમેન્ટથી પ્રભાવિત હતા, તેમણે એમ કહ્યું હતું કે તેમને વિદ્યાર્થીઓ વાસણ સાફ કરે તેની સામે કોઈ વાંધો નથી. પ્રિયંકા કહે છે - "તેઓ કેટલા અસંવેદનશીલ છે? તેઓ સ્કૂલનો બચાવ કરી રહ્યાં છે. બાળકોને ગંદકી સાફ કરવા માટે ન કહેવું જોઈએ. આ શરમજનક અને અસ્વીકાર્ય છે".

પ્રિયંકાએ એમ પણ કહ્યું કે આ બાબતને પ્રકાશમાં લાવવા માટે, શાળા સત્તાવાળાઓ વિપરીત યુક્તિઓ અપનાવી રહ્યા છે. શાળાની ફી અંગેના જૂના વિવાદ અને આ બાબતને અતિશયોક્તિ કરીને પૈસા પડાવી લેવાના ઈરાદા જેવા ખોટા નિવેદનો આપવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે પ્રિયંકાનું કહેવું છે કે, 13મી નવેમ્બરે જ્ઞાતિના ભેદભાવની આ ઘટનાને કારણે શાળા સમક્ષ તેનો કોઈ પ્રકારનો વિવાદ થયો ન હતો. તેઓ આ ઘટનાથી નારાજ છે.

FIRમાં વિલંબ, વહેલી સવાર સુધી બેસાડી રાખ્યા

આ ઘટનામાં પોલીસ દ્વારા એફઆઈઆર નોંધવામાં પણ વિલંબ થયો હતો, ફરિયાદ દાખલ થયાના 8 દિવસ પછી એફઆઈઆર જુવેનાઈલ જસ્ટિસ એક્ટ અને એસસી/એસટી (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ હેઠળ નોંધવામાં આવી હતી, પરંતુ પ્રક્રિયા દરમિયાન, પ્રિયંકા અને તેના પુત્રને પોલીસ દ્વારા માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પોલીસ સ્ટેશનમાં તેમને વહેલી સવારે બોલાવી બેસાડી રખાયા હતા. હવે આ કેસની તપાસ એડિશનલ એસપી આઈપીએસ રાજેશ કુમારને સોંપવામાં આવી છે. દલિત અધિકાર કાર્યકરોએ ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવા માટે અધિકારીઓ પાસેથી નિર્ણાયક પગલાંની માંગ કરી છે.

દરમિયાન, પ્રિયંકા તેના પુત્ર સાથે થયેલા અન્યાય સામે લડી લેવા માંગે છે. તે કહે છે- "મારો સવાલ એકદમ સ્પષ્ટ છેઃ બાળકોને ગંદકી સાફ કરવા માટે દબાણ શા માટે કરવું જોઈએ? આ માત્ર મારા પુત્રની વાત નથી, પરંતુ તે તમામ વિદ્યાર્થીઓની ગરિમા અને સુરક્ષાની વાત છે."

આ પણ વાંચો: મંદિર પાસે રમતા ત્રણ દલિત બાળકોને જાતિવાદીઓએ ઢોર માર માર્યો

દિલ્હીથી આવેલી જાનમાં બકરી, વાંદરા જોઈ આશ્ચર્ય ફેલાયું
રાજસ્થાનના ડીગ જિલ્લામાં યોજાયેલા આ લગ્ન સમગ્ર વિસ્તારમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. દલિત પરિવારના પુત્ર સાહિલે બબીતા ​​સાથે લગ્ન કર્યાં અને પરંપરાઓ અને સામાજિક સીમાઓ તોડીને એક નવો દાખલો બેસાડ્યો. આ અનોખી જાનમાં બકરાં અને વાંદરા મહેમાન તરીકે જોવા મળ્યા હતા, તેણે મહેમાનો વચ્ચો જોરદાર ડાન્સ કર્યો હતો. દિલ્હીથી આવેલી આ જાને સમગ્ર ડીગ જિલ્લામાં એવો માહોલ સર્જ્યો કે ઠંડી રાતમાં પણ લોકો કલાકો સુધી તેને જોવા માટે રસ્તા પર ઉભા રહી ગયા હતા. આ જાન શહેરના ક્લોક ટાવરથી શરૂ થઈને દલિતવાસ સુધી ગઈ હતી અને તેને જોવા માટે સમગ્ર રૂટમાં લોકોની ભારે ભીડ ઉમટી હતી. ગોવર્ધન માર્ગ પર એટલી બધી ભીડ હતી કે લાંબો ટ્રાફિક જામ થઈ ગયો હતો.

ઉંટ, ઘોડા અને જૂની ગાડીઓ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની
આ જાનની સૌથી મોટી વિશેષતા ઉંટ, ઘોડા અને જૂના જમાનાની ગાડીઓ હતી. સામાન્ય રીતે દલિત સમાજના લગ્નોમાં વરરાજાનો ઘોડી પર બેસાડવાનો વિરોધ થતો હોય છે, પરંતુ આ લગ્નની જાનમાં આ તમામ માન્યતાઓનો છેદ ઉડી ગયો હતો. લગ્ન એટલા ભવ્ય હતા કે ભલભલાં લોકો તેની ભવ્યતા જોઈને અંજાઈ ગયા હતા. બેન્ડ અને ડીજેના તાલે નાચતા જાનૈયાઓ સાથે ઊંટ અને જૂની ગાડીઓ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની હતી. શોભાયાત્રાના રૂટ પર બહુજન મહાનાયકોની ભવ્ય ઝાંખીઓ પણ કાઢવામાં આવી હતી, જેણે લોકોના દિલ જીતી લીધા હતા.

લોક કલાકારો અને બકરીના તાલે લોકો નાચ્યા
આ જાનમાં રાજસ્થાનના લોક કલાકારોએ તેમના અદ્દભૂત પરફોર્મન્સથી ચાર ચાંદ લગાવી દીધા હતા. મહેમાનો તેમની ધૂન પર ડાન્સ કરતા જોવા મળ્યા હતા. સૌથી અનોખી વાત એ હતી કે જાનમાં સામેલ બકરા અને વાંદરાઓએ પણ લોકગીતોની ધૂન પર ડાન્સ કર્યો હતો. આ અદ્ભુત નજારો જોઈને બધા ખુશ થઈ ગયા હતા. જાનનો નજારો એટલો ભવ્ય હતો કે, રસ્તાની બંને તરફ લોકો પોતાના મોબાઈલ કેમેરા લઈને આખી જાનનો વીડિયો કેદ કરવાનું ચૂક્યા ન હતા.

જાનમાં ડાન્સિંગ કાર પણ જોવા મળી
આ જાન દિલ્હીથી લક્ઝરી કારમાં આવી હતી, જેમાં ડાન્સિંગ કાર પણ સામેલ હતી. વર પક્ષના લોકોએ જણાવ્યું કે લગ્નની જાનનો તમામ ખર્ચ વરરાજાએ ઉઠાવ્યો હતો. વર સાહિલ દિલ્હીમાં પ્રોપર્ટી ખરીદ-વેચાણનું કામ કરે છે. કન્યા બબીતાના પિતા ડીગ નગરપાલિકામાં સ્વચ્છતા કાર્યકર તરીકે કામ કરે છે.

જાનમાં 12 ડીજે બેન્ડ જોડાયા, ધાબાઓ પર લોકો ઉમટી પડ્યાં
સામાન્ય જાનમાં એક ડીજે બેન્ડ જોવા મળતું હોય છે, પરંતુ દલિત પરિવારના સાહિલની આ જાનમાં 12 ડીજે બેન્ડ જોડાયા હતા. આ નજારો જોવા માટે લોકો ધાબાઓ પર કડકડતી ઠંડીમાં પણ ઉમટી પડ્યા હતા. સામાજિક માળખું અને અસામાજિક તત્વોની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને જાન માટે વિશેષ પોલીસ દળ પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યું હતું. શોભાયાત્રા દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય બનાવ ન બને તે માટે વહીવટીતંત્ર સંપૂર્ણપણે સતર્ક રહ્યું હતું. મુખ્ય બજાર અને દલિત વસ્તી તરફ જતા રસ્તા પર લોકોની ભીડ એટલી બધી હતી કે લોકો રસ્તા પર અને ઘરોની છત પર પણ ઉભા રહીને જાનનો આનંદ માણ્યો હતો.

સામાજિક સંદેશ સાથે આનંદનું વાતાવરણ
આ લગ્ને માત્ર સામાજિક સીમાઓને જ પડકારી નથી પરંતુ સમાજમાં એકતા અને સંવાદિતાનો સંદેશો પણ આપ્યો છે. સાહિલ અને બબીતાના લગ્ન માત્ર એક પ્રસંગ નહીં પરંતુ દલિત સમાજના સશક્તિકરણનું અને પરંપરાઓને નવા સ્વરૂપમાં રજૂ કરવાનું પ્રતીક બની ગયા હતા. તેમના આ અનોખા લગ્નના વીડિયો હાલ સોશિયલ મીડિયામાં ફરી રહ્યાં છે અને લોકો તેને ખૂબ પસંદ કરી રહ્યા છે.

આ પણ વાંચોઃ ચાંદખેડામાં મહિલાઓ દ્વારા પેટાજાતિવાદ તોડતા અનોખા સમૂહલગ્ન યોજાયા

મધ્યપ્રદેશની ઘટના

મામલો મધ્યપ્રદેશનો છે. અહીં એક દલિત મહિલા શિક્ષિકા પર ભાજપ યુવા મોરચાના જિલ્લા અધ્યક્ષ દ્વારા બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો હોવાની ઘટના બની છે. ભાજપ યુવા મોરચાના પ્રમુખ ભૂપેન્દ્ર સોહાગપુરે વિરુદ્ધ 17 નવેમ્બરે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તે હજુ સુધી પકડાયો નથી. પોલીસે તેના પર 3000 રૂપિયાનું ઈનામ જાહેર કર્યું છે. ઘટનાને લઈને કોંગ્રેસ અને અન્ય દલિત સંગઠનોએ આરોપીઓને રાજકીય રક્ષણ મળવાનો આરોપ લગાવીને મોટા આંદોલનની ચેતવણી આપી છે. પોલીસનો દાવો છે કે આરોપીને પકડવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

લગ્નની લાલચ આપી શારીરિક શોષણ કર્યું

મામલો બાલાઘાટ જિલ્લાના સોહાગપુર વિસ્તારનો છે. અહીં એક દલિત મહિલા શિક્ષિકા પર બળાત્કારની ઘટનાથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. આરોપ છે કે ભાજપ યુવા મોરચાના જિલ્લા પ્રમુખ ભૂપેન્દ્ર સોહાગપુરે લગ્નના બહાને મહિલાનું વર્ષો સુધી શારીરિક શોષણ કર્યું હતું. 17 નવેમ્બરના રોજ મહિલા પોલીસે દલિત શિક્ષિકાની ફરિયાદના આધારે આરોપીઓ સામે ગંભીર કલમો હેઠળ ગુનો નોંધ્યો હતો. ગુનો નોંધાયાના 15 દિવસ વીતી ગયા હોવા છતાં હજુ સુધી આરોપીઓ પોલીસની પહોંચની બહાર છે જેના કારણે પોલીસની કામગીરી પર ગંભીર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.

વિપક્ષ અને દલિત સંસ્થાઓએ હોબાળો મચાવ્યો

આ મામલે કોંગ્રેસ અને અનુસૂચિત જાતિના સંગઠનોએ પોલીસ અને પ્રશાસન પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. કોંગ્રેસનો આક્ષેપ છે કે, આરોપી ભાજપ જિલ્લા પ્રમુખ હોવાને કારણે તેને રાજકીય રક્ષણ મળી રહ્યું છે અને પોલીસ તેની ધરપકડ કરવામાં ઢીલ કરી રહી છે. આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લઈને કોંગ્રેસે ભાજપ સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. બીજી તરફ દલિત સંગઠનો અને સામાજિક કાર્યકરોએ પોલીસની નિષ્ક્રિયતા સામે આવેદનપત્ર આપ્યું છે અને ચેતવણી આપી છે કે જો આરોપીઓની જલ્દી ધરપકડ કરવામાં નહીં આવે તો તેઓ બાલાઘાટ બંધ જેવા મોટા આંદોલનનો આશરો લેશે.

પોલીસે ઈનામની જાહેરાત કરી

પોલીસ અધિક્ષક નાગેન્દ્ર સિંહે આ મામલે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતાં જણાવ્યું હતું કે પીડિતાની ફરિયાદ નોંધાતા જ મામલાની ગંભીરતા સમજીને તરત જ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો. પોલીસ આરોપીને પકડવા માટે સતત દરોડા પાડી રહી છે અને તેને પકડવા માટે શક્ય તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આરોપીઓની ધરપકડ અંગે સામાન્ય જનતાને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે. પોલીસે ભૂપેન્દ્ર સોહાગપુરે પર 3000 રૂપિયાનું ઈનામ જાહેર કર્યું છે. આ રકમ એવા કોઈપણ વ્યક્તિને આપવામાં આવશે જે આરોપી વિશે માહિતી આપશે અને તેની ધરપકડ કરવામાં મદદ કરશે. માહિતી આપનારની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવશે.

ભાજપ, કોંગ્રેસે આખા મામલાને રાજકીય અખાડો બનાવી દીધો

આ કેસ હવે માત્ર ફોજદારી કેસ નથી રહ્યો, પરંતુ રાજકીય અખાડો બની ગયો છે. કોંગ્રેસ આ મુદ્દાને ભાજપ સરકારની દલિતો પ્રત્યેની નીતિઓ અને વલણ પર સવાલ ઉઠાવવાની તક તરીકે જોઈ રહી છે. જો કે, ભાજપ દ્વારા આ મામલે હજુ સુધી કોઈ નિવેદન અપાયું નથી. પીડિતા અને તેના પરિવારે ન્યાયની અપીલ કરી છે. તેમણે વહીવટીતંત્ર પાસે આરોપીઓની તાત્કાલિક ધરપકડ કરી કડક સજાની માંગ કરી છે. આ ઘટનાથી દલિત સમાજમાં આક્રોશ અને અસુરક્ષાની લાગણી તીવ્ર બની છે. શું પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર તેમની જવાબદારી નિભાવશે? પીડિતાને ન્યાય મળશે? આ પ્રશ્નોના હાલ તો કોઈ જવાબ મળી શક્યા નથી.

આ પણ વાંચો: બળાત્કાર કર્યો, જાંઘ માં ખીલા ઠોક્યાં, પછી જીવતી સળગાવી દીધી...

ઘટના મધ્યપ્રદેશના મંદસૌર જિલ્લાની છે. અહીં જાતીય હિંસાનો ભયાનક ચહેરો સામે આવ્યો છે. અહીં પાંચ વાહનોમાં સવાર થઈને આવેલા 30 જેટલા લોકોએ દલિત પરિવાર પર જીવલેણ હુમલો કર્યો હતો. હુમલાખોરો બંદૂકો, તલવારો અને લાકડીઓથી સજ્જ હતા. તેમણે દલિત પરિવારના ઘરમાં ઘૂસીને અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો, જેમાં ગીતાબાઈ નામની 42 વર્ષીય મહિલાનું ગોળી વાગવાથી ઘટનાસ્થળે જ મોત થયું હતું. જ્યારે પરિવારના અન્ય ચાર સભ્યો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર વિસ્તારમાં ભય અને રોષની લાગણી ફેલાઇ છે.

મોડી રાત્રે હુમલો થયો, જીવ બચાવવાની પણ તક ન મળી

રવિવારે રાત્રે આ દલિત પરિવારના ઘર પર હુમલો થયો હતો. હુમલાખોરોએ પહેલા ઘરને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધું અને પછી અચાનક હુમલો શરૂ કરી દીધો. પરિવારે પોતાનો જીવ બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો પરંતુ હથિયારો સાથે આવેલા હુમલાખોરોએ તેમને કોઈ તક આપી ન હતી. હુમલા દરમિયાન ઘરની અંદર રહેલી ગીતાબાઈને નિશાન બનાવીને ગોળી મારવામાં આવી હતી.

જમીન અને મિલકતના વિવાદનું પરિણામ

પરિવારના સભ્યોનો આરોપ છે કે આ હુમલો ગામના માથાભારે સમાજ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો, જેઓ લાંબા સમયથી તેમની જમીન અને મિલકત પર કબજો કરવા માંગતા હતા. પરિવારે આ અંગે પોલીસને અનેક વખત ફરિયાદ કરી હતી પરંતુ તેમની ફરિયાદને અવગણવામાં આવી હતી. આ હુમલો એ દુશ્મનાવટનું પરિણામ છે.

ઘાયલોની હાલત ગંભીર છે

હુમલામાં ઘાયલ અન્ય ચાર લોકોમાં એક 12 વર્ષની બાળકી પણ સામેલ છે. તમામ ઘાયલોને જિલ્લા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમની હાલત નાજુક છે. ડૉક્ટરોએ જણાવ્યું કે ઘાયલોમાં બે લોકોને ગોળી વાગી હતી, જ્યારે અન્ય લોકોને તલવાર અને લાકડીઓથી ઈજા થઈ હતી.

મૃતદેહને રસ્તે રાખીને વિરોધ પ્રદર્શન કરાયું

ઘટના બાદ રોષે ભરાયેલા ગ્રામજનો અને પરિવારજનોએ મૃતક ગીતાબાઈના મૃતદેહને રસ્તા પર મૂકી દીધો હતો અને ચક્કાજામ કર્યો હતો. તેમણે આરોપીઓની તાત્કાલિક ધરપકડ કરી દોષિતોને કડકમાં કડક સજા કરવાની માંગ કરી છે. વિરોધ પ્રદર્શનને કારણે મુખ્ય માર્ગ પરનો વાહનવ્યવહાર સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ ગયો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ વહીવટીતંત્ર પર બેદરકારીનો આરોપ મૂક્યો અને કહ્યું કે જો તેમની ફરિયાદ પર સમયસર પગલાં લેવામાં આવ્યા હોત તો આ ઘટના ટાળી શકાઈ હોત.

મામલાની ગંભીરતા જોઈને વરિષ્ઠ પોલીસ અને પ્રશાસનના અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. એસપીએ ઘટનાની તપાસ કરવા અને આરોપીઓને વહેલી તકે ધરપકડ કરવા માટે વિશેષ ટીમ બનાવવાની ખાતરી આપી હતી. જો કે, વહીવટીતંત્ર તેમની તમામ માંગણીઓ લેખિતમાં સ્વીકારે નહીં ત્યાં સુધી ગ્રામજનો શાંત થયા ન હતા.

દલિતો સામે વધી રહેલી હિંસા, વહીવટીતંત્રની નિષ્ફળતા છતી થઈ

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર દલિત સમાજ સામેની હિંસા અને વહીવટીતંત્રની નિષ્ક્રિયતા છતી કરી છે. પીડિત પરિવાર ન્યાય માટે લડત ચલાવી રહ્યો છે, પરંતુ આ ઘટના સમાજમાં પ્રવર્તતા જાતિ ભેદભાવ અને હિંસાના મૂળ કેટલા ઊંડા છે તે દર્શાવે છે. ગ્રામજનો અને પરિવારજનોએ ચીમકી આપી છે કે આરોપીઓ સામે વહેલીતકે કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવાશે. આ ઘટના માત્ર મંદસૌર જિલ્લા માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે ગંભીર ચેતવણી છે કે જો જાતિ ભેદભાવ અને જાતીય હિંસા રોકવામાં નહીં આવે તો આવી ઘટનાઓ વારંવાર બનતી રહેશે.

આ પણ વાંચો: 'મારા ખેતરમાં ઢોર કેમ ચરાવો છો?' પૂછતા દલિત મહિલાની હત્યા

એ જ રીતે ઠાકુર સમાજના 5 મુખ્યમંત્રીઓ છે. જેમાં ઉત્તર પ્રદેશના યોગી આદિત્યનાથ, ઉત્તરાખંડના પુષ્કર સિંહ ધામી, હિમાચલ પ્રદેશના સુખવિંદર સિંહ સુખુ, મણિપુરના એન. બિરેન સિંહ અને દિલ્હીના આતિશીનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે બ્રાહ્મણ અને ઠાકુર સમાજો, જે પ્રમાણમાં ઓછી વસ્તીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેઓ સત્તા પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

20 ટકા દલિત સમાજમાં નેતૃત્વનો અભાવ

ભારતમાં દલિત સમાજ દેશની કુલ વસ્તીના લગભગ 20% છે, પરંતુ હાલમાં કોઈ મુખ્ય પ્રધાન દલિત સમાજમાંથી નથી. 2022 માં, ચરણજીત સિંહ ચન્ની પંજાબના મુખ્યમંત્રી તરીકે દલિત સમાજનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ તેમના પદ પરથી ગયા પછી, દલિત નેતૃત્વ સાવ ખતમ થઈ ગયું છે. આ સ્થિતિ માત્ર ભારતીય રાજકારણની જ્ઞાતિની અસમાનતાને જ નહીં પરંતુ દલિત સમાજ પ્રત્યે રાજકીય પક્ષોની ઉદાસીનતા પણ દર્શાવે છે.

દલિત સમાજને ચૂંટણીના સમીકરણોને બેલેન્સ કરવા માટે એક વોટ બેંક તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ નેતૃત્વના સ્તરે તેમને પ્રતિનિધિત્વ આપવાની જરૂરિયાતને અવગણવામાં આવે છે. મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોમાં ચોક્કસપણે દલિત નાયબ મુખ્યમંત્રી છે, પરંતુ આ પૂરતું નથી. એક દલિત મુખ્યમંત્રી ન માત્ર સમાજનો અવાજ બની શકે, પરંતુ દલિત અધિકારો અને સામાજિક ન્યાય માટે મજબૂત પહેલ પણ કરી શકે છે.

ઓબીસી અને આદિવાસી નેતૃત્વનો ઉદય

તાજેતરના વર્ષોમાં ઓબીસી અને આદિવાસી સમાજે રાજકીય સત્તામાં મજબૂત પ્રગતિ કરી છે. હાલ OBC સમાજના 6 મુખ્યમંત્રીઓ છે, જેમાં મુખ્ય નામ બિહારના નીતિશ કુમાર, કર્ણાટકના સિદ્ધારમૈયા અને હરિયાણાના નાયબ સિંહ સૈની મુખ્ય છે. એ જ રીતે, આદિવાસી સમાજના 4 મુખ્યમંત્રીઓ છે - ઝારખંડના હેમંત સોરેન, છત્તીસગઢના વિષ્ણુદેવ સાઈ, ઓડિશાના મોહન માંઝી અને નાગાલેન્ડના ને ફ્યૂ રિયો સત્તામાં તેમની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આદિવાસી સમાજનું નેતૃત્વ સામાજિક ન્યાય તરફ સકારાત્મક સંકેત છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ થાય છે કે રાજકીય પક્ષો દલિત સમાજને સમાન તકો કેમ આપતા નથી?

જાતીય વિવિધતા અને નાસ્તિક મુખ્યમંત્રીઓની ભૂમિકા

ભારતના રાજકારણમાં જાતીય અને ધાર્મિક વિવિધતા દર્શઆવતા અનેક મુખ્યમંત્રીઓ પણ છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરના ઓમર અબ્દુલ્લા, પંજાબના ભગવંત માન, મેઘાલયના કોનરાડ સંગમા અને અરુણાચલ પ્રદેશના પેમા ખાંડુ જેવા લઘુમતી સમાજના નેતાઓ ભારતીય રાજકારણની વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. એ જ રીતે તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી એમ.કે. સ્ટાલિન અને કેરળના મુખ્ય પ્રધાન પી. વિજયન પોતાને નાસ્તિક અને જાતિ વ્યવસ્થાના વિરોધી ગણાવે છે. તેમની પ્રગતિશીલ વિચારસરણી સામાજિક ન્યાયને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રેરણારૂપ છે.

દલિત નેતૃત્વ: ભારતીય લોકશાહીની જરૂરિયાત

ભારતીય લોકશાહીની સફળતા ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે તે તમામ સમાજોને સમાન પ્રતિનિધિત્વ આપે. દલિત મુખ્યમંત્રીની ગેરહાજરી ભારતીય લોકશાહીની ઊંડી ખામીઓને દર્શાવે છે. એક દલિત મુખ્યમંત્રી માત્ર દલિત સમુદાય માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજ માટે સમાનતા અને સમરસતાનું પ્રતીક બની રહેશે.

રાજકીય પક્ષોએ જ્ઞાતિ સમીકરણોથી ઉપર ઊઠીને દલિતોને નેતૃત્વની તકો પૂરી પાડવી જોઈએ. જ્યારે દલિત મુખ્યમંત્રી સત્તામાં હશે, તો નીતિઓ અને યોજનાઓ સીધી દલિતો અને અન્ય વંચિત સમાજોના ઉત્થાન પર કેન્દ્રિત હશે. સામાજિક ન્યાયની દિશામાં આ એક મોટું પગલું હશે.

દલિત મુખ્યમંત્રીઃ મજબૂત લોકશાહી માટે જરૂરી

ભારતીય રાજનીતિએ જાતિગત સમીકરણોથી ઉપર ઊઠીને દલિત સમુદાયને મજબૂત નેતૃત્વ પૂરું પાડવું પડશે. આનાથી સમાજમાં પ્રવર્તતી અસમાનતા તો દૂર થશે જ, પરંતુ લોકશાહી પણ મજબૂત થશે. સામાજિક ન્યાય, સમાનતા અને સંવાદિતાના પાયા પર આધારિત દલિત મુખ્યમંત્રીની પસંદગી ભારતીય લોકશાહી માટે એક ઐતિહાસિક પગલું હશે.

આ પણ વાંચો: સંજીવય્યાથી પહાડિયા સુધી, આ છે દેશના પ્રથમ 4 દલિત મુખ્યમંત્રીઓ

મામલો શું હતો?
સુપ્રીમ કોર્ટે પતિને આદેશ આપ્યો કે તેઓ છ મહિનાની અંદર બાળકો માટે એસસી પ્રમાણપત્ર મેળવે અને પીજી સુધીના તેમના શિક્ષણ સંબંધિત તમામ ખર્ચ ઉઠાવે. વધુમાં કોર્ટે પતિને ₹42 લાખની એકસાથે ચુકવણી કરવા અને પત્નીને રાયપુરમાં એક પ્લોટ આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. સાથે એવું પણ કહેવામાં આવ્યું કે, છૂટાછેડા પછી બાળકોનો ઉછેર માતાના ઘરે થશે, પરંતુ તેમને SCનો દરજ્જો મળશે. તેનાથી તેમને સરકારી શિક્ષણ અને નોકરીઓમાં ફાયદો થશે. કોર્ટે પતિ-પત્ની વચ્ચે નોંધાયેલા તમામ કેસો ફગાવી દીધા હતા અને બાળકોને તેમના પિતા સાથે મળવા માટેના નિર્દેશો આપ્યા હતા.

બંધારણની કલમ 142માં શું છે?
બંધારણની કલમ 142 ની જોગવાઈ દેશની સુપ્રીમ કોર્ટને ખાસ સત્તાઓ આપે છે. આ અનુચ્છેદ હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટને એ સત્તા મળેલી છે કે તે ન્યાયની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કોઈપણ આદેશ કે દિશા આપી શકે છે, પછી ભલે તે કોઈ કાયદાકીય જોગવાઈમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં ન આવી હોય. તેને સર્વગ્રાહી શક્તિ પણ કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તેનો ઉપયોગ કોર્ટ કોઈ ચોક્કસ કેસના નિકાલ માટે કરી શકે છે, જેમાં કાયદાકીય મર્યાદાઓની બહાર જઈને પણ ન્યાયનો રસ્તો શોધવાની જરૂર હોય છે.

142 કેવી રીતે કામ કરે છે?
બંધારણીય નિષ્ણાતોના મતે, કલમ 142 હેઠળ, સુપ્રીમ કોર્ટને એવો આદેશ આપવાનો અધિકાર છે, જે કોઈપણ અન્ય કાયદાની બહાર જઈને ન્યાય અને સમજદારીના આધારે હોય. તેનો ઉદ્દેશ્ય એ નક્કી કરવાનો છે કે કોઈપણ પક્ષ પોતાની કાયદાકીય સ્થિતિનો લાભ ન ઉઠાવે અને વાસ્તવિક ન્યાયને રોકવામાં ન આવે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કાયદાની નબળાઈને કારણે કોઈ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં ન્યાય ન થઈ રહ્યો હોય તો સુપ્રીમ કોર્ટ આ કલમનો ઉપયોગ કરીને ન્યાય આપવાનો આદેશ આપી શકે છે.

ક્યાં ઉપયોગ થાય છે?
વ્યવહારિક રીતે જો કૌટુંબિક વિવાદો કે છૂટાછેડાના કેસોમાં જો કોઈ કાયદાકીય ટેકનિકલ કારણ ન્યાયમાં અવરોધ બને છે, તો સુપ્રીમ કોર્ટ કલમ 142 નો ઉપયોગ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત તેનો ઉપયોગ ન્યાય વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે પણ થાય છે. જો કોઈ ચોક્કસ કેસમાં ન્યાય પ્રક્રિયામાં અડચણ પેદા થાય છે, તો કોર્ટ આ કલમ થકી ઉકેલ લાવી શકે છે.

અન્ય ચોક્કસ કેસોમાં, જ્યારે કાયદાનું પાલન કરવું અશક્ય અથવા અત્યંત જટિલ હોય, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ આ જોગવાઈનો ઉપયોગ તેના નિર્દેશો અને આદેશો આપવા માટે કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, કલમ 142નો ઉપયોગ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભારતીય ન્યાય વ્યવસ્થામાં કોઈપણ પક્ષ ન્યાયથી વંચિત ન રહી જાય, ભલે કાયદામાં કોઈ ખામી કે અસ્પષ્ટતા હોય.

આ પણ વાંચોઃ સુપ્રીમ કોર્ટ પણ નિષ્પક્ષ નથી, આ ભાજપની બિશ્નોઈ ગેંગ છેઃ સંજય રાઉત

વીએચપી, બજરંગ દળ સહિતના સંગઠનોના નામે કાયદો વ્યવસ્થાને પડકારતા અનેક કારનામા બોલે છે અને તેમાં વધુ એક ઉમેરો આંધ્રપ્રદેશમાં થયો છે. અહીં તિરુપતિની શ્રી વેંકટેશ્વર યુનિવર્સિટીના કેમ્પસમાં બુધવારે એક દલિત પ્રોફેસર ડૉ. ચંગૈયા પર જમણેરી જૂથના સભ્યો દ્વારા કથિત રીતે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ડૉ. ચાંગૈયા, જેઓ ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના ડીન છે, અને સામાજિક ન્યાય તથા દલિત અધિકારો માટે તેમની સક્રિયતા માટે જાણીતા છે, તેમની સાથે આ બન્યું હતું.

એક મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ આ ઘટના ત્યારે ઘટી જ્યારે બજરંગ દળ સાથે જોડાયેલા હોવાનું કહેતા કેટલાક લોકો યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં ઘૂસી ગયા અને ડૉ. ચંગૈયા સાથે દલીલ કરવા લાગ્યા. થોડા સમય પછી દલીલ મારામારીમાં ફેરવાઈ ગઈ, જેમાં પ્રોફેસર ઘાયલ થઈ ગયા. આ ઘટનાનો વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. પોલીસે આ મામલે ફરિયાદ નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે અને આરોપીઓને શોધવા માટે સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ હુમલાથી દલિત સમાજના લોકોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી રહી છે, કારણ કે એક અઠવાડિયામાં આ બીજી ઘટના છે. અગાઉ 27 નવેમ્બરના રોજ મધ્યપ્રદેશના શિવપુરી જિલ્લામાં 27 વર્ષીય દલિત યુવક નારદ જાટવને ખેતરમાં પાણી વાળતી વખતે ગામના સરપંચ અને તેના સાગરિતોએ મળીને હત્યા કરી દીધી હતી.

અન્ય એક ઘટનામાં લખનૌ યુનિવર્સિટીના એક દલિત આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર પર કેમ્પસમાં સમાજવાદી છાત્ર સભાના સભ્ય દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. અગાઉ આ જ પ્રોફેસર પર અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ (એબીવીપી)ના કાર્યકરો દ્વારા પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, આ બાબતોમાં યુનિવર્સિટી વહીવટીતંત્ર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં અંગે હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.

આ ઘટનાઓએ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને જાહેર સ્થળોએ દલિત સમાજના લોકો સામે વધતી હિંસાને ઉજાગર કરી છે. જે કાનૂની કાર્યવાહી અને સંસ્થાકીય જવાબદારી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

આ પણ વાંચો: યુપી પેટાચૂંટણીમાં RSSના કાર્યકરો અનામત-બંધારણ મુદ્દે દલિતોને સમજાવશે

મજૂરીના પૈસામાંથી કુશ્તીની તાલીમની ફી ભરે છે

હરિયાણાના દાદરીમાં રહેતી સુશીલા અને તેમના પતિ ખેતમજૂરી કરે છે અને તેમના પરિવારની બે દીકરીઓ મુસ્કાન અને કાજલને કુશ્તીબાજ બનાવવા મહેનત કરી રહી છે. આર્થિક સંકટ વચ્ચે પણ આ પરિવાર બંને દીકરીઓના ભવિષ્યને લઈને કોઈ કસર બાકી છોડવા માંગતો નથી. સુશીલાની દીકરી મુસ્કાનને એક દિવસ તેની સ્કૂલના શિક્ષકે કોઈપણ પ્રકારની તાલીમ વિના હિસારમાં યોજાયેલી કુશ્તી સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા મોકલી દીધી હતી. જ્યાં આ 'ભીમ કી બેટી' સિલ્વર મેડલ લઈ આવી હતી. તેની આ સફળતા જોઈને તેના શિક્ષકે તેની માતા અને પરિવારને મુસ્કાનને કુશ્તીમાં આગળ વધારવા માટે વિનંતી કરી. તેમની એ વિનંતી તેની માતા સુશીલાએ માની લીધી અને બંને દીકરીઓને કુશ્તીની તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું. એ પછી યોજાયેલી રાજ્ય સ્તરની કુશ્તી સ્પર્ધામાં તેણે ફરી મેડલ જિત્યો એટલે સુશીલાએ તેને વધુ આકરી તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું છે. હાલ સુશીલા તેની પુત્રી મુસ્કાન અને પૌત્રી કાજલને કુશ્તીની તાલીમ અપાવવા માટે રાજસ્થાનના ભરતપુરના મહારાણી કિશોરી કેસરી દંગલમાં લઈને આવી છે. દલિત દીકરીઓ મુસ્કાન અને કાજલનું સપનું છે કે, તેઓ દેશ તરફથી ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીતે અને ભારતને ગૌરવ અપાવે.

પરિવાર મજૂરી કરે છે, દીકરી દંગલની પ્રેક્ટિસ કરે

તાજેતરમાં આયોજિત અખિલ ભારતીય મહારાણી કિશોરી કેસરી દંગલમાં સુશીલા તેની પુત્રી મુસ્કાન અને પૌત્રી કાજલ સાથે પહોંચી હતી. મુસ્કાન અને કાજલ બંનેએ કુસ્તીમાં રાજ્ય કક્ષાએ મેડલ જીત્યા છે. સુશીલાએ જણાવ્યું કે તે, તેના પતિ, પુત્ર અને પુત્રવધૂ બધા મજૂરી કરે છે, તેમ છતાં તેઓ તેમની પુત્રીઓ અને પૌત્રીઓને કુસ્તીની તાલીમ આપી રહ્યા છે. સુશીલાએ જણાવ્યું કે તેઓ જે કંઈ કમાય છે તેનો ઉપયોગ તેઓ તેમની દીકરીઓને કુસ્તી માટે તૈયાર કરવા માટે કરે છે. સુશીલાએ એ પણ જણાવ્યું કે એકવાર તેમની દીકરી મુસ્કાનને સ્કૂલના શિક્ષકે કોઈ તૈયારી વિના હિસારમાં કુસ્તી લડવા માટે મોકલી હતી. એમાં મુસ્કાનને સિલ્વર મેડલ જિત્યો હતો એ પછી તેને કુશ્તીમાં રસ પડ્યો અને ત્યારથી તે નિયમિતપણે તેની પ્રેક્ટિસ કરવા લાગી.

ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીતવાનું સપનું

મુસ્કાન એ દિવસ યાદ કરતા કહે છે કે, તે પાંચમા ધોરણમાં હતી ત્યારની એ વાત છે. શિક્ષકે તેને કહ્યું કે, તું કુસ્તી લડવા જઈશ અને મેં હા પાડી દીધી. હું કોઈપણ પ્રકારની તૈયારી વિના ત્યાં ભાગ લેવા પહોંચી ગઈ. મારો પરિવાર મજૂરી કરે છે એટલે અમારે તો જિંદગી અને જાતિવાદ બંને સામે દરરોજ કુસ્તી લડવાની હોવાથી અમને સંઘર્ષની જરાય નવાઈ નથી. કદાચ એટલે જ હું એ ટુર્નામેન્ટમાં સિલ્વર મેડલ જીતી લાવી હતી. એ પછી મેં કદી પાછું વળીને જોયું નથી. મેં નિયમિત રેસલિંગની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી. મારું સપનું ઓલિમ્પિકમાં દેશ માટે મેડલ જીતવાનું છે. 

કાજલને ઈન્ડિયન આર્મીમાં જવું છે

સુશીલાની પૌત્રી કાજલે કહે છે કે, તેણે એક વર્ષ પહેલા તેની કાકી મુસ્કાનને જોઈને કુસ્તી શરૂ કરી હતી. હવે તે પણ રાજ્ય સ્તરે મેડલ જીતીને ઓલિમ્પિક મેડલ જીતવાનું સપનું સેવીને તૈયારીઓ કરી રહી છે. કાજલનું સપનું ઈન્ડિયન આર્મીમાં જોડાઈને દેશની સેવા કરવાનું છે. બહુજન સમાજની આ દીકરીઓને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ સાથે ક્રાંતિકારી જય ભીમ.

આ પણ વાંચો: જામનગરની નેહા ચૌહાણની સિદ્ધી, વાલ્મિકી સમાજમાંથી પ્રથમ એર હોસ્ટેસ બની

ઘટના મેરઠના જાની પોલીસ સ્ટેશનની છે. અહીં કુરાલી ગામમાં એક દલિત યુવકે સનસનીખેજ આરોપ લગાવ્યો છે. તેનું કહેવું છે કે જ્યારે તેણે મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવ્યો ત્યારે ગુંડાઓએ તેને નિર્દયતાથી માર્યો, તેનો હાથ તોડી નાખ્યો અને તેના ચહેરા પર પેશાબ કર્યો. દલિત યુવકનો આરોપ છે કે તેણે સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં જઈને ફરિયાદ કરી પરંતુ કાર્યવાહી ન થઈ. એટલે તેણે એસએસપી ઓફિસમાં ફરિયાદ કરી છે અને ત્યાંથી કાર્યવાહીના આશ્વાસન સાથે તપાસના આદેશ અપાયા છે.

1 ડિસેમ્બરની ઘટના
એસએસપીને આપેલી ફરિયાદમાં યુવકે જણાવ્યું હતું કે તે કડિયાકામ કરે છે. 1લી ડિસેમ્બરે તે ગંગા સ્નાન કરવા ગઢમુક્તેશ્વર ગયો હતો. ત્યાંથી પરત ફરતી વખતે તે ગઢગંગાનું પાણી લાવ્યો હતો અને પોતાના ગામ કુરાલીમાં આવેલા શિવ મંદિરમાં તે ગંગા જળ ચઢાવવા ગયો હતો. એ વખતે ગામના દીપુ ઉર્ફે શિવા, નિશાંત, આકાશ અને કેટલાક અજાણ્યા યુવકો રસ્તામાં આવી પહોંચ્યા અને તેની સાથે મારામારી કરી.

જેમ તેમ કરીને જીવ બચાવી ભાગ્યો
દલિત યુવકનો આરોપ છે કે આ લોકોએ તેને રસ્તામાં રોક્યો અને તેની સાથે દુર્વ્યવહાર કર્યો અને જાતિ સંબંધિત ગાળો ભાંડી. એટલું જ નહીં તેની પાસે રહેલા પૈસા અને મોબાઈલ પણ લૂંટી લીધો હતો. યુવકનો આરોપ છે કે, આ લોકોએ તેને લાકડીથી ફટકારીને નાળામાં ફેંકી દીધો હતો, જેમાં તેને ગંભીર ઈજા થઈ હતી. યુવકે કહ્યું કે, આરોપીઓએ તેના મોં પર પેશાબ પણ કર્યો હતો. આ બધી ઘટનાઓથી ગભરાઈને તે જેમતેમ કરીને ત્યાંથી ભાગી છુટ્યો હતો.

જાતિવાદી તત્વોએ જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી
દલિત યુવકનું કહેવું છે કે તેણે આરોપી વિરુદ્ધ જાની પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ આપી કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી. પરંતુ હજુ સુધી પોલીસે ગુનો નોંધ્યો નથી. જ્યારે આરોપીઓને તે પોલીસ ફરિયાદ કરવા ગયો હતો તેની જાણ થઈ ત્યારે તેમણે તેને ધમકી આપી હતી. યુવકનો આરોપ છે કે લુખ્ખા તત્વો તેના ઘરે આવ્યા હતા અને જો તે ફરિયાદ પાછી નહીં ખેંચે તો તેને મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. 

આરોપીઓ સામે FIR દાખલ
એસએસપીના આદેશ બાદ યુવકની ફરિયાદના આધારે જાની પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. એસએસપી ડો.વિપિન ટાડાનું કહેવું છે કે મામલાની તપાસ કરવામાં આવશે અને આરોપીઓ સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. એસપી (ગ્રામ્ય)ને પણ તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે અને સ્થાનિક પોલીસે પણ એક્શનમાં આવી અને આરોપીના ઘરે દરોડા પાડ્યા છે.

આ પણ વાંચોઃ વિકલાંગ દલિત કિશોર પાસે મનુવાદીએ શર્ટ ઉતરાવી પેશાબની સફાઈ કરાવી

મામલો ઉત્તરપ્રદેશના મુઝફ્ફરનગરનો છે. અહીંના ચરથાવલ વિસ્તારમાં દલિત સમાજમાંથી આવતા 28 વર્ષીય શિક્ષક યોગેશ કુમારની હત્યાની ઘટનાએ સૌ કોઈને ચોંકાવી દીધા છે. બરલા ઇન્ટર કોલેજમાં હિન્દી શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવતા અને પોતાની પ્રામાણિકતા અને નિષ્ઠા માટે જાણીતા યોગેશના જીવનનો આટલો દુઃખદ અંત આવશે તેની કોઈએ કલ્પના નહોતી કરી. રસૂલપુર ગામના જંગલમાં નાળામાંથી તેમની લાશ મળી આવી હતી, જ્યાં તેને લાકડીઓ વડે નિર્દયતાથી મારવામાં આવ્યા હતા. અપહરણ અને એકતરફી પ્રેમના કારણે બનેલી આ જઘન્ય ઘટનાએ પરસ્પર સમજણ પર પણ સવાલો ઉભા કરી દીધાં છે.

અપહરણ અને હત્યાનું કાવતરું

શિક્ષક યોગેશ કુમારના અપહરણની ફરિયાદ તેની બહેન સિમલેશ દ્વારા નોંધાવવામાં આવી હતી. તેણે જણાવ્યું કે રસૂલપુરના રહેવાસી પરમજીત અને અમિતે અગાઉ પણ તેના ભાઈને ધમકી આપી હતી. સોમવારે રાત્રે દાખલ કરવામાં આવેલી આ ફરિયાદે થોડા કલાકોમાં જ એક ભયંકર સત્યનો પર્દાફાશ કર્યો. કાર્યવાહી કરતા પોલીસે આરોપી પરમજીતની સૈયદપુરા શનિદેવ મંદિર નજીકથી ધરપકડ કરી હતી અને તેણે આપેલી માહિતીના આધારે શિક્ષક યોગેશનો મૃતદેહ કબજે કર્યો હતો. હત્યા પાછળનું કારણ તે યુવતી હતી જેની સાથે યોગેશની 8 ડિસેમ્બરે સગાઈ થવા જઈ રહી હતી. અમિત આ યુવતીને એકતરફી પ્રેમ કરતો હતો અને યોગેશ સાથે તેની સગાઈ થવાની હોવાનું જાણીને તેણે તેને પતાવી દેવાનો પ્લાન બનાવ્યો હતો.

કારમાં અપહરણ કરી જંગલમાં લઈ જઈ ગળું દબાવી દીધું

પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે હત્યાના દિવસે પરમજીત અને અમિતે મળીને યોગેશનું તેમની કારમાં અપહરણ કર્યું હતું. એ પછી તેને જંગલમાં લઈ જઈ લાકડી વડે માર માર્યો અને દોરડા વડે ગળું દબાવી હત્યા કરી નાખી અને લાશને નાળામાં ફેંકી દીધી હતી. પોલીસે ઘટના સ્થળેથી કાર, હત્યામાં વપરાયેલી બે લાકડીઓ અને દોરડું કબજે કર્યું છે. ધરપકડ બાદ પરમજીતે કબૂલ્યું હતું કે અમિતે શિક્ષક યોગેશના યુવતી સાથે લગ્ન થવાના હોવાથી આ કાવતરું ઘડ્યું હતું.

આરોપી પરમજીત જે શિક્ષકનો કૌટુંબિક ભાઈ હતો તે થોડા વર્ષો પહેલા અટાલી ગામમાંથી રસૂલપુરમાં સ્થાયી થયો હતો. બંને પરિવારો વચ્ચેના સંબંધો પહેલાથી જ વણસેલા હતા, જે આ ઘટના પાછળ બીજું કારણ હોઈ શકે છે. જોકે મુખ્ય કારણ અમિતનો એકતરફી પ્રેમ અને ઈર્ષ્યા હતી.

ફરાર આરોપીઓની ધરપકડ અને શોધખોળ ચાલુ

પોલીસે પરમજીતની ધરપકડ કરી લીધી છે, પરંતુ મુખ્ય આરોપી અમિત હજુ ફરાર છે. પોલીસ તેને જલ્દી પકડવા માટે દરોડા પાડી રહી છે. બુઢાણાના પોલીસ અધિકારી ગજેન્દ્ર પાલ સિંહે કહ્યું કે આ ઘટનાએ સમાજમાં પ્રેમ અને વિશ્વાસની વ્યાખ્યાને હચમચાવી દીધી છે. 

આ હત્યાએ ન માત્ર એક નિર્દોષ શિક્ષકનો જીવ લીધો છે, પરંતુ પ્રેમ, ઈર્ષ્યા અને સંબંધોમાં તણાવ કેટલો વિનાશક હોઈ શકે તેની પણ સમાજને ચેતવણી આપી છે. આ ઘટના એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે કાયદો અને વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવી અને સમાજમાં જાગૃતિ ફેલાવવી કેટલી જરૂરી છે, જેથી આવી દુર્ઘટનાઓને અટકાવી શકાય.

આ પણ વાંચો:  ભાજપ નેતાએ બંદૂક બતાવી, દલિત મહિલાને વાળ પકડી ઢસડી?

મધ્યપ્રદેશના રાજગઢની ઘટના

ઘટના મધ્યપ્રદેશના રાજગઢ જિલ્લાના બોડા પોલીસ સ્ટેશનની છે. જ્યાં અનુસૂચિત જાતિ સમાજમાંથી આવતા દીપક માલવિયા નામના યુવકે પોલીસ પર અમાનવીય અત્યાચારનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. દીપકે સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો જાહેર કર્યો અને કહ્યું કે તેને પોલીસ સ્ટેશન બોલાવવામાં આવ્યો અને તેની સાથે ખૂબ જ ઘૃણાસ્પદ કૃત્ય કરવામાં આવ્યું હતું. 

યુવકના કહેવા પ્રમાણે, પોલીસે તેને પાણીની ટાંકીમાં ડુબાડ્યો અને પછી વીજ કરંટ આપ્યો. એટલું જ નહીં, તેના પ્રાઈવેટ પાર્ટ પર પેટ્રોલ રેડ્યું અને ત્યાં પણ કરંટ આપ્યો. યુવકે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે એક પોલીસકર્મીએ તેના મોં પર પેશાબ કર્યો, જેના કારણે તેના કપડાં ભીના થઈ ગયા.

યુવકે વીડિયોમાં રડતાં રડતાં કહ્યું હતું કે, તે માત્ર મુખ્યમંત્રી ઓનલાઈન ફરિયાદ નિવારણની પોતાની ફરિયાદ બંધ કરાવવા માટે પોલીસ સ્ટેશને ગયો હતો, પરંતુ તેની સાથે આ રીતે અત્યાચાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ વીડિયો સામે આવ્યા બાદ કોંગ્રેસે સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. કોંગ્રેસે કહ્યું કે આ ઘટના દલિતો પરના અત્યાચારની જમીની વાસ્તવિકતાને ઉજાગર કરે છે અને રાજ્ય સરકારની દલિત વિરોધી માનસિકતાનું પ્રતિક છે.

પોલીસે સીસીટીવી ફૂટેજનો હવાલો આપીને ઘટનાને નકારી
દીપકના આરોપો પર રાજગઢ જિલ્લાના નરસિંહગઢ એસડીઓપી ઉપેન્દ્ર સિંહ ભાટીએ જવાબ આપતા સમગ્ર મામલાને પાયાવિહોણો અને ખોટો ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે બોડા પોલીસ સ્ટેશનમાં આવી કોઈ ઘટના બની નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પોલીસ સ્ટેશનમાં 12-13 સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે, જેના ફૂટેજની તપાસ કરવામાં આવી છે. આ ફૂટેજમાં ક્યાંય પણ દીપક સાથે મારપીટ કે અમાનવીય વર્તનની કોઈ પુષ્ટિ નથી. ભાટીએ યુવકના આરોપોને ફગાવી દીધા અને કહ્યું કે આ મામલો સંપૂર્ણપણે બનાવટી છે. તેમણે કહ્યું, “અમારી પાસે CCTV ફૂટેજ છે, જે સત્ય સાબિત કરે છે. સમગ્ર જિલ્લામાં આવી કોઈ ઘટના બની નથી."

યુવકનું નિવેદન અને વીડિયો વાયરલ
આ તરફ પીડિત યુવક દીપકે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં જણાવ્યું હતું કે તે ઝાડ પીપલિયા ગામનો રહેવાસી છે. પોલીસે તેને બપોરે 12:30 વાગ્યાથી સાંજ સુધી પોલીસ સ્ટેશનમાં બેસાડી રાખ્યો હતો. સાંજે, પોલીસકર્મીઓ તેને એક રૂમમાં લઈ ગયા અને તેના પર અમાનવીય ત્રાસ ગુજાર્યો. દીપકે એમ પણ કહ્યું કે તેણે પોતાના ભીના કપડા સાચવીને રાખ્યા છે, જે ઘટનાના પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકાય છે. વીડિયોમાં તેણે 'જય ભીમ'ના નારા લગાવ્યા હતા અને દલિત સમાજને મદદ માટે અપીલ કરી હતી.

વિપક્ષ કોંગ્રેસે સરકાર પર પ્રહાર કર્યા
આ મામલાએ રાજકીય રંગ લીધો છે. ભાજપ સરકારને ભીંસમાં મૂકતા કોંગ્રેસે આક્ષેપ કર્યો હતો કે રાજ્યમાં દલિતો પર અત્યાચાર વધી રહ્યા છે અને સરકાર સંપૂર્ણ સંવેદનહીન બની ગઈ છે. કોંગ્રેસે એમ પણ કહ્યું કે જો દોષિત પોલીસકર્મીઓ સામે કડક કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે તો તે સરકારની દલિત વિરોધી માનસિકતાનો પુરાવો હશે.

લોકોમાં પોલીસ સામે ભારે રોષ
યુવકના આક્ષેપ બાદ આ વિસ્તારના લોકોમાં રોષની લાગણી જોવા મળી રહી છે. શું ખરેખર પોલીસ આટલી ક્રૂર હોઈ શકે કે પછી આ મામલો કોઈ અંગત અદાવતનું પરિણામ છે તેવી ચર્ચા લોકો કરી રહ્યા છે. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે અને લોકોએ સરકાર પાસે આ મામલે નિષ્પક્ષ તપાસની માંગ કરી છે.

સાચું કે ખોટું?
આખો મામલો હવે સાચા અને ખોટા વચ્ચે ફસાઈ ગયો છે. પોલીસ CCTV ફૂટેજના આધારે પોતાનો ખુલાસો કરી રહી છે, જ્યારે યુવક પોતાના નિવેદન પર અડગ છે. આવા સંજોગોમાં નિષ્પક્ષ અને સ્વતંત્ર તપાસની જરૂર છે, જેથી સત્ય બહાર લાવી શકાય અને ગુનેગારોને સજા મળી શકે, પછી તે પોલીસ હોય કે જુઠ્ઠા આક્ષેપો કરનાર યુવક.

આ પણ વાંચોઃ ટ્રેક્ટર હટાવવા મુદ્દે લોહીયાળ જંગ, ગોળી વાગતા દલિત યુવકનું મોત

IPS કૈલાશ મકવાણાને મધ્યપ્રદેશના નવા DGP તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ મધ્યપ્રદેશ કેડરના 1988 બેચના IPS છે. તેઓ પોતે પણ મધ્યપ્રદેશના છે. IIT માંથી M.Tec કર્યા બાદ તેણે UPSCની પરીક્ષા પાસ કરી હતી. એ પછી છત્તીસગઢમાં રાયપુર, દંતેવાડા, બસ્તરમાં સેવા આપી હતી. છેલ્લે તેઓ મધ્યપ્રદેશ પોલીસ હાઉસિંગ કોર્પોરેશનના ચેરમેન પદે હતા અને હવે તેમણે મધ્યપ્રદેશના 32મા ડીજીપી તરીકેનો ચાર્જ સંભાળી લીધો છે.

IPS Kailash Makwana ને મધ્યપ્રદેશના નવા DGP તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વર્તમાન ડીજીપી સુધીર કુમાર સક્સેના આ મહિને 30મી નવેમ્બરે નિવૃત્ત થવાના હોવાથી મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવ તેમની યુકે અને જર્મની યાત્રા પર જતા પહેલા Kailash Makwana ને તેમના સ્થાને ડીજીપી તરીકે નિયુક્ત કરવાની મહોર મારી દીધી હતી. એ પછી ગૃહ વિભાગના પ્રિન્સિપલ સેક્રેટરી એસએન મિશ્રાએ Kailash Makwana ના નામે આદેશ જારી કર્યો હતો. 

મધ્યપ્રદેશ સરકારે UPSCને નવ વરિષ્ઠ IPS અધિકારીઓના નામોની પેનલ મોકલી હતી. 21 નવેમ્બરે દિલ્હીમાં UPSCની બેઠક યોજાઈ હતી જેમાં UPSC તરફથી ત્રણ નામોની પેનલ તૈયાર કરીને રાજ્ય સરકારને મોકલવામાં આવી હતી. જેમાં 1988 બેચના IPS IPS Kailash Makwana નું નામ તેમાં પ્રથમ નંબરે હતું. આ ઉપરાંત 88 બેચના IPS અને DG હોમગાર્ડ અરવિંદ કુમાર અને 1989 બેચના IPS અને DG EOW અજય શર્માના નામ પણ પેનલમાં હતા. જેમાં મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે IPS Kailash Makwana ના નામ પર સહમતિ દર્શાવી હતી. મકવાણાનો કાર્યકાળ 30 ડિસેમ્બર 2025 સુધી રહેશે.

જન્મ અને શિક્ષણ

Kailash Makwana નો જન્મ 11 ડિસેમ્બર 1965ના રોજ મધ્યપ્રદેશના માલવાંચલમાં થયો હતો. તેમણે MACT (મેનિટી) એન્જિનિયરિંગ કોલેજ, ભોપાલમાંથી બેચલર ઑફ એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી મેળવી. અભ્યાસ દરમિયાન તેમને 15મી ઓગસ્ટ 1983ના રોજ સમૂહ ગાયનમાં પ્રથમ ઇનામ પણ મળ્યું હતું. તાજેતરમાં જ 18 નવેમ્બરે તેમણે એ ઇનામ મેળવ્યાનો ફોટો પણ સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યો હતો. ત્યારબાદ દિલ્હી IITમાંથી M.Tech નો અભ્યાસ કર્યો. એમટેક કર્યા પછી તેમણે યુપીએસસી ક્રેક કરી અને આઈપીએસ બન્યાં.

પ્રોફેશનલ કરિયર

Kailash Makwana 30 ઓગસ્ટ 1988ના રોજ IPS સેવામાં જોડાયા હતા. તાલીમ પૂર્ણ કર્યા પછી તેઓ અવિભાજિત મધ્યપ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં રહેતા હતા. તેઓ 1989 થી 1993 સુધી દુર્ગ, મુરૈના અને જબલપુરના એડિશનલ એસપી હતા. ત્યારબાદ 1994 થી 1999 સુધી તેઓ અવિભાજિત મધ્ય પ્રદેશ (હવે છત્તીસગઢ) ના દંતેવાડા અને બસ્તર જિલ્લાઓમાં એસપી હતા. આ સિવાય મધ્યપ્રદેશના મંદસૌર અને બેતુલમાં પણ એસપી રહ્યા. એસપી લોકાયુક્ત ઉપરાંત તેઓ ડીઆઈજી ઈન્ટેલિજન્સ અને ડીઆઈજી એજેકે, સીઆઈડી અને નાર્કોટિક્સ વિભાગના સ્પેશિયલ ડીજી, લોકાયુક્તના ડીજી અને એડીજી નાર્કોટિક્સ, એડીજી ઇન્ટેલિજન્સ અને એડીજી એડમિનિસ્ટ્રેશન પણ રહી ચૂક્યા છે. 2022 થી તેઓ પોલીસ હાઉસિંગ કોર્પોરેશનના ડીજીનો હવાલો સંભાળી રહ્યા હતા અને હવે તેઓ રાજ્યના ડીજીપી પદે છે.

પ્રામાણિક છબીના કારણે સાડા ત્રણ વર્ષમાં 7 વખત બદલી થઈ

Kailash Makwana ની ગણતરી તેજતર્રાર અને પ્રમાણિક પોલીસ અધિકારીઓમાં થાય છે. તેનો અંદાજ એના પરથી લગાવી શકાય છે કે, છેલ્લાં સાડા ​​ત્રણ વર્ષમાં તેમની સાત વખત બદલી થઈ હતી. મધ્યપ્રદેશમાં કોંગ્રેસના કમલનાથની સરકારમાં પણ તેમને ઓછા સમયમાં ત્રણ વખત ટ્રાન્સફર કરી દેવાયા હતા. Kailash Makwana એ શિવરાજસિંહ ચૌહાણની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન લોકાયુક્તના ડીજીનું પદ સંભાળ્યું હતું. આ સમય દરમિયાન, તેણે એક IAS અને એક IFS વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કર્યો હતો. ભ્રષ્ટાચાર સામેની કાર્યવાહી ઝડપી કરીને લાંબા સમયથી પડતર કેસોની તપાસ શરૂ કરી હતી. મકવાણાએ મહાકાલ લોક કોરિડોરમાં થયેલા કૌભાંડો અંગે તેમના હેઠળના ટેકનિકલ સેલમાંથી તપાસ શરૂ કરી હતી. જો કે, તત્કાલીન શિવરાજ સરકારે તેમના નિર્ણય પર નારાજગી દર્શાવતા, તેમને 6 મહિનામાં જ લોકાયુક્ત પદેથી હટાવી દીધા અને તેમને મધ્યપ્રદેશ પોલીસ હાઉસિંગ કોર્પોરેશનના અધ્યક્ષ બનાવી દીધા હતા અને તેમની જગ્યાએ શિવરાજ સિંહના ઓએસડી યોગેશ ચૌધરીને લોકાયુક્તના ડીજી બનાવવામાં આવ્યા હતા. 

સરકારે 10 માંથી 10 માર્ક્સ આપ્યા

ત્યારે એવું માનવામાં આવતું હતું કે યોગેશ ચૌધરી સાથે Kailash Makwana ને બહુ બનતું નથી. તેમને હટાવવાની સાથે જ તેમની પ્રામાણિકતા પર આંગળીઓ ચિંધવાનું શરૂ થયું હતું. જો કે આ બધા પડકારોમાંથી તેઓ સાંગોપાંગ પાર ઉતર્યા હતા. તેમણે 9 મહિના પહેલા મધ્યપ્રદેશ સરકારને તેની ગોપનીય પ્રોફાઇલ સુધારવા માટે અપીલ કરી હતી. તેમણે રિપ્રેઝન્ટેશન મોકલીને સરકારને કહ્યું હતું કે જ્યારે તેઓ 6 મહિના માટે લોકાયુક્તમાં ડીજી હતા, ત્યારે પ્રભાવશાળી અધિકારીઓ સામે તપાસ કરતી વખતે તેમનો ACR જાણીજોઈને ખરાબ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના પર સરકારે યોગ્ય નિર્ણય લેવો જોઈએ. તત્કાલીન મોહન યાદવ સરકારે Kailash Makwana ની ગુપ્ત પ્રોફાઇલ સુધારી હતી. મળતી માહિતી મુજબ મોહન યાદવ સરકારે તેમને 10માંથી 10 માર્ક્સ આપ્યા હતા.

ગત શનિવારે વિદેશ પ્રવાસે જતા પહેલા મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે Kailash Makwana ના નામની મંજૂરી આપી હતી. મળતી માહિતી મુજબ, મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવના પરત ફર્યા બાદ જ મકવાણા ઔપચારિક રીતે તેમની સામે ડીજીપીનો ચાર્જ સંભાળશે. તેમનો કાર્યકાળ 30 ડિસેમ્બર 2025 સુધી રહેશે.

આ પણ વાંચો: ગરીબ દલિત માબાપના 'જયંતિલાલ' ની 'જે.બી. સિમેન્ટ' ના માલિક સુધીની સફર

દલિત ડેપ્યૂટી મેયર શાકભાજી વેચે છે

મામલો બિહારના ગયાનો છે. અહીં ગયા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના દલિત ડેપ્યુટી મેયર ચિંતા દેવીને આર્થિક સંકડામણ અને વહીવટી ઉપેક્ષાને કારણે રસ્તા પર શાકભાજી વેચવાની ફરજ પડી છે. ઘરે ગેસ કે ચા માટે પણ પૈસા નથી અને મહાનગરપાલિકામાં પણ તેમને કોઈ મહત્વ આપવામાં આવતું નથી. જ્ઞાતિના ભેદભાવ અને ઉપેક્ષાથી કંટાળીને તેમણે આ પગલું ભર્યું છે.

ગયા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ડેપ્યુટી મેયર ચિંતા દેવીના જીવનનું એક એવું દર્દનાક અને ચોંકાવનારું પાસું સામે આવ્યું છે, જેણે માત્ર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પ્રશાસનને જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજને વિચારવા મજબૂર કરી દીધા છે. સોમવારે, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ઓફિસ પાસે રસ્તાના કિનારે શાકભાજી વેચતી તેમની તસવીરો વાયરલ થઈ, જેણે બધાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.

ચિંતા દેવીએ પોતાની પરિસ્થિતિ જણાવતી વખતે કહ્યું હતું કે, "મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓ તેમની સતત અવગણના કરી રહ્યા છે. કચેરીમાં તેમની હાજરીને મહત્વ આપવામાં આવતું નથી અને તેમના અધિકારોની સદંતર અવગણના કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે વહીવટમાં તેમની સાથે ભેદભાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે તેઓ અનુસૂચિત જાતિના છે. તેમણે જણાવ્યું કે આર્થિક સંકડામણના કારણે તેઓ આ પગલું ભરવા મજબૂર બન્યાં છે અને શાકભાજી વેચીને રોજના ત્રણ-ચારસો રૂપિયા માંડ કમાઈ શકી છે."

આર્થિક તંગીએ શાંતિ છીનવી લીધી, ચૂલા પર ભોજન બનાવવા મજબૂર

ચિંતા દેવીની આર્થિક સ્થિતિ એટલી ખરાબ છે કે તેમના ઘરમાં એલપીજી ગેસ પણ નથી. આજે પણ તેને ચૂલા પર ખોરાક રાંધવાની ફરજ પડે છે. તેમણે તેની પુત્રીના લગ્ન માટે 3 લાખ રૂપિયા ઉધાર લીધા હતા જે તે આજ સુધી ચૂકવી શક્યા નથી. તેમણે કહ્યું કે ડેપ્યુટી મેયર બન્યા પછી પણ તેમની સ્થિતિમાં કોઈ સુધારો થયો નથી. તેમને ન તો કોઈ સરકારી યોજના વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે અને ન તો કોઈ આર્થિક મદદ આપવામાં આવી છે. આ સ્થિતિ તેમના માટે અત્યંત અપમાનજનક અને પીડાદાયક છે.

જાતિ ભેદભાવ અને રાજનીતિનો શિકાર બન્યાં

તેમની સાથે જે રીતે વર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે તે અંગે ચિંતા દેવીએ કહ્યું કે, તે અનુસૂચિત જાતિ સમાજમાંથી આવતા હોવાથી શરૂઆતથી જ તેમની સાથે ભેદભાવનું રાજકારણ કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તેમણે કહ્યું, “અમે સાચું બોલીએ છીએ, એટલે બધાને કડવું લાગે છે. જ્યારે અમે જનહિતની વાત કરીએ છીએ અને અધિકારીઓ દ્વારા યોજનાઓના અમલીકરણ પર પ્રશ્નો ઉઠાવીએ છીએ ત્યારે તેઓ અમારી અવગણના કરે છે. અમારી હાજરીનું સન્માન કરવામાં આવતું નથી અને અમારા મંતવ્યોને બિનમહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, તેમને મીટિંગ્સ અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો વિશે જાણ કરવામાં આવતી નથી, જેના કારણે તે મહાનગરપાલિકામાં સંપૂર્ણપણે એકલતા અનુભવે છે.

સમાજ અને વહીવટ માટે પ્રશ્નો

ચિંતા દેવીની આ લડત માત્ર વહીવટી બેદરકારીને જ ઉજાગર કરતી નથી પરંતુ સમાજમાં પ્રવર્તતા જાતિ ભેદભાવ અને આર્થિક અસમાનતાનું કડવું સત્ય પણ બહાર લાવે છે. સવાલ એ છે કે પ્રજાની સેવા કરવા માટે ચૂંટાયેલા ડેપ્યુટી મેયરને આવી સ્થિતિમાંથી કેમ પસાર થવું પડે છે?

આ ઘટના સામાજિક અને વહીવટી ખામીઓને ઉજાગર કરે છે, જેને સુધારવાની જરૂર છે. ચિંતા દેવીનો આ સંઘર્ષ સમાજ અને વહીવટ બંને માટે અરીસો છે, જે દર્શાવે છે કે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયો સાથે કેવો વ્યવહાર કરવામાં આવે છે.

ન્યાય અને સમાનતાની આશા

આ ઘટના એક ચેતવણી છે કે જો સમાજ અને વહીવટીતંત્ર આવી ઘટનાઓમાંથી બોધપાઠ નહીં લે, તો તે આપણા લોકતાંત્રિક મૂલ્યો માટે જ નહીં, પરંતુ ન્યાય અને સમાનતા માટે દરરોજ લડતા વંચિત સમાજો માટે પણ ખતરનાક બની રહેશે. ચિંતા દેવીની આ વ્યથા આપણને વિચારવા મજબૂર કરે છે કે શું ખરેખર આપણા સમાજમાં દરેક માટે સમાન તક અને સન્માન છે કે પછી તે માત્ર કાગળ પરની વાતો છે?

ચિંતા દેવી 40 વર્ષથી સફાઈકામ કરતા હતા

ચિંતા દેવી ડેપ્યૂટી મેયર બન્યાં તે પહેલા 40 વર્ષ સુધી ગયા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં સફાઈ કામદાર તરીકે નોકરી કરતા હતા. તેઓ વર્ષ 2023માં ચૂંટણી લડ્યાં અને ડેપ્યૂટી મેયર બન્યા હતા. ચિંતા દેવીએ માથે મેલું ઉપાડવાનું કામ કર્યું છે, જ્યારે તેઓ ડેપ્યૂટી મેયર બન્યાં ત્યારે મનુવાદી મીડિયાએ તેમને ભારે કવરેજ આપ્યું હતું અને હવે જાતિ ભેદભાવ જેવું કશું રહ્યું નથી તેવો પ્રચાર કર્યો હતો. પણ એક જ વર્ષની અંદર વાસ્તવિકતા સામે આવી ગઈ છે.

ગેસનો બાટલો ભરાવવાના પણ પૈસા નથી

ચિંતા દેવીનું ઘર ગયા શહેરના મદનપુરની મંગલાગુરી લટ્ટુ ગલીમાં છે. તેમના ઘર સુધી પહોંચવા માટે સાંકડી શેરીઓમાંથી પસાર થવું પડે છે. શેરી સાવ જર્જરિત છે અને ચિંતા દેવીના ઘરમાં ખોરાક પણ લાકડાના ચૂલા પર રાંધવામાં આવે છે. અગાઉ તેમને ઉજ્જવલા સ્કીમ હેઠળ ગેસ કનેક્શન મળ્યું હતું, પરંતુ પૈસાના અભાવે તેઓ ગેસ ફરીથી પુરાવી શક્યા નહોતા તેથી ચૂલા પર જ ભોજન રાંધવામાં આવે છે. ચિંતા દેવીના પરિવારમાં ત્રણ પુત્રો, ભોલા માંઝી, બબલુ માંઝી, મોહિત કુમાર અને બે પુત્રવધૂ દેવદંતિ દેવી અને સોની દેવી છે. તેમના પુત્રો અને પુત્રવધુ ગયા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં દૈનિક સફાઈ કામદાર તરીકે કામ કરે છે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદ, જમીન અને હવસે ફૂલનને 'બેન્ડિટ ક્વિન' બનવા મજબૂર કરી

પોસ્ટમોર્ટમ માટે મૃતદેહને સિવિલ હોસ્પિટલ ખાતે ખસેડવામાં આવ્યો હતો અને શહેર કોટડા પોલીસે અકસ્માતે મોતનો ગુનો નોંધી તપાસ હાથ ધરી હતી. પોલીસ હવે મૃતકના પરિવારજનો અને હોસ્પિટલમાં સર્જરી કરનાર ડોકટર અને હાજર સ્ટાફના નિવેદનો નોંધશે. સાથે પીએમ રિપોર્ટના આધારે શહેર કોટડા પોલીસ આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરશે.

કાકડીયા હોસ્પિટલ તરફથી સત્તાવાર રીતે પ્રેસનોટ જાહેર કરી અને માહિતી આપવામાં આવી હતી કે, રવિવારે સવારે 10.30 વાગ્યે હૃદયના અને ડાબા ખભાના દુખાવાની ફરિયાદ સાથે એક દર્દી કાકડીયા હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે આવ્યા હતા. તેમની મેડિકલ તપાસ અને કાર્ડીઓગ્રામ કરતા તેમને હૃદયનો ભારે હુમલો (Inferior wall ST Elevation MI) હોવાથી તેમનું નિદાન કરવામાં આવ્યું હતું. તાત્કાલિક સારવાર તરીકે તેમને Anti-Platelet Loading Dose, Heparin ઈન્જેકશન આપ્યા પછી રોગની ગંભીરતાના કારણે તાત્કાલિક એન્જીઓગ્રાફી માટે સમજાવ્યા હતા.

દર્દીના સગાની સંમતિ પછી PMJAY ઓફિસમાંથી ઇમરજન્સી એપ્રુવલ સરકારની ગાઈડલાઈન પ્રમાણે લેવામાં આવ્યું હતું. જેનું VTPN NO. 138342 છે. આ વર્તમાન AMERICAN HEART ASSOCIATION (AHA) 11 PMJAYની ગાઈડલાઈન મુજબ તાત્કાલિક સારવાર માટે (PRIMARY ANGIOPLASTY IN ACUTE MI- PAMI) તેમને કેથલેબમાં એન્જીઓગ્રાફીમાં લીધેલાં હતા. એન્જીઓગ્રાફીમાં હૃદયની મુખ્ય નળીમાં - LEFT CIRCUMFLEX ARTERYમાં 100 ટકા બ્લોકેજ જોવા મળ્યું હતું. દર્દીના હાજર સગાને એન્જીઓગ્રાફીનો વીડિયો બતાવી અને સ્ટેન્ટ મુકવાની ઇમરજન્સીમાં જરૂર છે. ઓપરેશનના ફાયદા અને જોખમ વિષે સમજવામાં આવ્યા બાદ દર્દીના સગાએ 10 મિનિટ જેટલા સમય પછી લેખિતમાં સંમતિ આપ્યા બાદ તેમની એન્જીયોપ્લાસ્ટી સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવી હતી.

તે બાદ દર્દીને સ્વસ્થ અવસ્થામાં ICUમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમના સગા સબંધી સાથે સભાન પૂર્વક વાતચીત પણ કરી હતી. આશરે 30 મિનિટ બાદ દર્દીને Malignant VENTICULAR TACHYCARDIAVENTICULAR FIBRIILLATION (65 ટકા ધબકારાની તકલીફો થતા Advance Cardiovascular Life Support (ACLS)ની ગાઈડ લાઈન મુજબ 40થી 50 મિનિટ સુધી અનુભવી ડૉક્ટરની ટીમ દ્વારા RESUSCITATION (CPR) કરવામાં આવ્યું હતું. આ બધી સારવારની વિગતવાર માહિતી દર્દીના હાજર સગાને સમયે સમયે સમજવામાં આવી હતી. હોસ્પિટલ અને સ્ટાફના અથાગ પ્રયાસ પછી પણ દર્દીનું દુઃખદ અવસાન થવાથી સમગ્ર હોસ્પિટલ અને ડોક્ટર્સની ટીમ દિલગીર છે.

વલ્લભ કાકડિયાએ ઉચ્ચ અધિકારીઓને ફોન કરી મામલે થાળે પાડ્યો

કાકડીયા હોસ્પિટલમાં દર્દીના મોત બાદ તેના પરિવારજનોએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો હતો. જેમાં ખૂદ હોસ્પિટલના ટ્રસ્ટી અને ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય અને પૂર્વ મંત્રી વલ્લભ કાકડીયાને મૃતકના પરિવારજનોને યોગ્ય તપાસ થાય તે માટે સહકાર આપીશું તેમ સમજાવવા દોડી આવવું પડયું હતું. વલ્લભ કાકડીયાએ ઉચ્ચ અધિકારીઓને ફોન કરી અમારા ડોકટર અને જવાબદાર અન્ય સ્ટાફની જો કોઈ પણ બેદરકારી તપાસ દરમિયાન બહાર આવે તો તેની ન્યાયિક તપાસ કરી કાયદાકીય પગલા ભરવાની છૂટ છે તેમ કહેવાની ફરજ પડી હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: અમરાઈવાડીના દલિત યુવકનું ભાજપ નેતાની હોસ્પિટલમાં સ્ટેન્ટ મૂક્યા બાદ મોત

આ કમિશન કોર્ટની માફક કેસની સુનાવણી કરી શકે છે/પુરાવા મેળવી શકે છે અને પોતાનો નિર્ણય આપી શકે છે. તેમના નિર્ણયનો અમલ કરવો પડે. પરંતુ ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે ગુજરાત સરકાર આ કમિશનને યોગ્ય મહત્વ આપતી નથી?

ગાંધીનગરમાં સરકારી આર્ટ્સ કોલેજમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર તરીકે ડો. મહેશકુમાર મકવાણા ફરજ બજાવે છે. તેમની સાથે તેમના પ્રિન્સિપાલ ડો. અનૂપા ચૌહાણ પૂર્વગ્રહયુક્ત વ્યવહાર કરે છે. ડો. મહેશકુમારને ગુજરાતની સરકારી કોલેજોમાં પ્રથમ મેજર પ્રોજેક્ટ ICSSR-ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ સોશિયલ સાયન્સ રીસર્ચ, નવી દિલ્હી તરફથી માર્ચ 2023માં મળ્યો હતો, જે માટે 9 લાખની ગ્રાન્ટ મળી હતી. આ પ્રોજેક્ટ 2 વરસમાં પૂર્ણ કરવાનો હતો. પણ આ પ્રોજેક્ટમાં પ્રિન્સિપાલે વિઘ્નો નાખ્યાં? ગ્રાન્ટ માટે પ્રિન્સિપાલના નામનું બેન્ક એકાઉન્ટ ખોલવામાં/પ્રોજેક્ટ માટે રુમ ફાળવવામાં/પ્રોજેક્ટ  માટે આસિસ્ટન્ટ તથા ફિલ્ડ ઈન્વેસ્ટિગેટર ફાળવવામાં અને અન્ય બાબતોમાં પ્રિન્સિપાલે આડોડાઈ કરી. પ્રિન્સિપાલનો ઈરાદો શક્ય તેટલાં અવરોધો ઊભા કરી આ પ્રોજેક્ટને વિલંબમાં નાખી આખરે રદ કરાવવાનો હતો. ડો. મહેશકુમારે આ અંગે શિક્ષણ સચિવ/ મુખ્યમંત્રી/ગવર્નરને ફરિયાદ કરી છતાં પ્રિન્સિપાલ સામે કોઈ પગલાં લેવાયા નહીં. શિક્ષણ મંત્રી ઋષિકેશ પટેલને 2 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ પ્રિન્સિપાલના પૂર્વગ્રહયુક્ત/સામંતવાદી વલણ અંગે વિસ્તૃત ફરિયાદ કરી. છતાં પરિણામ શૂન્ય! 

આ પણ વાંચો: બ્રાહ્મણ શિક્ષકોએ દલિત વિદ્યાર્થી, તેના ભાઈ પાસે પગ ધોવડાવી માફી મગાવી

પ્રિન્સિપાલ ડો. અનૂપા ચૌહાણની ખાસિયત મનસ્વી/અપમાનિત વર્તન કરવાની છે. 17 ફેબ્રુઆરી 2021ના રોજ, 27 પ્રાધ્યાપકોએ/શૈક્ષણિક કર્મચારીઓએ તુમાખીભર્યા વર્તન અંગે પ્રિન્સિપાલને ચેતવ્યા હતા! તેમજ 28 જાન્યુઆરી 2023ના રોજ અધ્યાપક ગણે ‘સરકારી કોલેજ અધ્યાપક મંડળ’ને પ્રિન્સિપાલ અનૂપા ચૌહાણની વહીવટી બિનકાર્યક્ષમતા/શિક્ષણ પ્રત્યેના ઉદાસીન વલણ/ અધ્યાપકો સાથેના ગેરવર્તન અંગે ફરિયાદ કરી હતી. પ્રિન્સિપાલ, સીનિયર અધ્યાપકોને તેમના જુનિયર અધ્યાપક હેઠળ ફરજ સોંપી અપમાનિત કરતા હતાં. 

છેવટે હારી થાકીને ડો. મહેશકુમારે NCSC સમક્ષ ફરિયાદ કરી. NCSCએ નોટિસ કાઢી એટલે CHE-કમિશ્નર ઓફ હાયર એજ્યુકેશને તપાસ સમિતિ નીમી. તપાસ સમિતિએ ડો. મહેશકુમારને સાંભળ્યા વિના પ્રિન્સિપાલ અનૂપા ચૌહાણને ક્લીન ચિટ આપી દીધી! 6 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ NCSC સમક્ષ સુનાવણી થઈ. 

કમિશને નોંધ્યું કે “ડો. મહેશકુમાર મકવાણાને માર્ચ 2023 માં ICSSR તરફથી એક મેજર સંશોધન પ્રોજેક્ટ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો; જે કોલેજ અને ગુજરાત સરકાર માટે ગૌરવની વાત છે. ચોક્કસપણે આ પ્રોજેક્ટ દલિત અરજદારની શૈક્ષણિક કારકિર્દીમાં ઉજ્જવળ ભવિષ્ય લાવશે. સંશોધન પ્રોજેક્ટના કામમાં વિવિધ અવરોધોને કારણે, અરજદાર સરળતાથી કામ કરી શક્યા નથી અને સમયસર પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવામાં રોજિંદી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ માર્ચ 2025 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો છે અને માત્ર 8 મહિના બાકી છે. કોલેજે નિમેલી તપાસ સમિતિનો અહેવાલ પક્ષપાતી છે, કારણ કે અરજદાર તપાસના દિવસે હાજર ન હતા અને તેમને તપાસ સમિતિ વિશે કોઈ જાણકારી ન હતી. તેઓ તપાસ સમિતિ સમક્ષ પોતાની તમામ ફરિયાદો મૂકી શક્યા ન હતા. વળી કમિશને આ કેસમાં સુનાવણી નક્કી કર્યા બાદ તપાસ સમિતિએ તપાસ હાથ ધરી હતી.  પ્રિન્સિપાલનું વર્તન અરજદાર ડો. મહેશકુમાર પ્રત્યે પક્ષપાતી અને ભેદભાવપૂર્ણ હતું. પ્રિન્સિપાલ અરજદારના સંશોધન/શૈક્ષણિક કાર્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા દેવાને બદલે તેને નાની વહીવટી બાબતોમાં સામેલ કરીને તેના સંશોધનને પૂર્ણ કરવામાં અવરોધ ઊભો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ ન થવા પર અરજદારને નાણાકીય નુકસાન તરફ દોરી જશે. પ્રિન્સિપાલ દલિત અરજદારને માનસિક રીતે હેરાન કરી રહ્યા છે અને તેમની ઉજ્જવળ કારકિર્દીના વિકાસને અવરોધે છે. કમિશન ભલામણ કરે છે કે નિયામક, ઉચ્ચ શિક્ષણ તેમના સ્તરે એક બેઠક યોજી આ બાબતમાં તમામ મુદ્દાઓને ઉકેલે. ઉચ્ચ શિક્ષણ નિયામકે આ સમગ્ર મામલાની તપાસ કરવી અને અરજદારની વ્યક્તિગત સુનાવણી કરવી.” કમિશને 15 દિવસમાં ગુજરાત સરકાર પાસેથી ‘એક્શન ટેકન’ રીપોર્ટ માંગ્યો, પરંતુ પરિણામ શૂન્ય! 

NCSCએ તપાસ સમિતિના રીપોર્ટને માન્ય ન રાખ્યો એટલે 13 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ, CHE-કમિશ્નર ઓફ હાયર એજ્યુકેશને ફરી તપાસ સમિતિ નીમી. આ સમિતિએ NCSCએ દોષિત ઠરાવેલ અનૂપા ચૌહાણને ફરી ક્લીન ચિટ આપી! 

NCSCના નિર્ણય બાદ પણ પ્રિન્સિપાલે પ્રોજેક્ટમાં સતત અવરોધ ચાલુ રાખ્યો એટલે ડો. મહેશકુમારે NCSC સમક્ષ ફરી ફરિયાદ કરી. ફરી વખત 25 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ ICSSR સમક્ષ સુનાવણી થઈ. કમિશને નોંધ કરી કે “કોલેજના પ્રિન્સિપાલ પ્રોજેકટની સુચારૂ કામગીરી માટે અડચણો ઉભી કરી રહ્યા છે. અરજદાર ડો. મહેશકુમારને પ્રોજેક્ટ અને તેને ચલાવવા માટે કોઈ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું નથી. ઇરાદાપૂર્વક વિલંબ કરવામાં આવ્યો છે. અરજદાર,  નિયામક ઉચ્ચ શિક્ષણ, ગુજરાત સરકારનો સંપર્ક કરી શકે છે.”

કમિશને ફરી 15 દિવસમાં ગુજરાત સરકાર પાસેથી ‘એક્શન ટેકન’ રીપોર્ટ માંગ્યો, પરંતુ ફરી પરિણામ શૂન્ય! 

થોડાં પ્રશ્નો : [1] National Commission for SC પ્રિન્સિપાલ ડો. અનૂપા ચૌહાણને દોષિત ઠરાવે છે છતાં ગુજરાત સરકાર તેમની સામે પગલાં લેતાં શરમાતી કેમ હશે? શું શિક્ષણમંત્રી આ પ્રિન્સિપાલને છાવરતા હશે? [2] શું એક પ્રિન્સિપાલ, અનુસૂચિત જાતિના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસરને હેરાન પરેશાન કરે/તેમની સાથે ભેદભાવ કરે તે ગુજરાત સરકારને ગમતું હશે? શું શિક્ષણ સચિવને પણ આવો અન્યાય ગમતો હશે? [3] SC કમિશન તરફથી લેખિત સૂચના આપવામાં આવે/ એક્શન ટેકન રીપોર્ટ માંગવામાં આવે છતાં સરકાર નિષ્ક્રિય રહે? [4] આ પ્રોજેક્ટની મુદત એપ્રિલ 2025માં પૂર્ણ થાય છે. નવેમ્બર પૂરો થયો હવે 4 મહિનામાં આ પ્રોજેક્ટ પૂરો થાય તેવી શક્યતા નથી, ICSSR-ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ સોશિયલ સાયન્સ રીસર્ચ તરફથી ફાળવેલ 9 લાખની ગ્રાન્ટ પરત જશે. આ માટે પ્રિન્સિપાલ ડો. અનૂપા ચૌહાણની જવાબદારી બને કે નહીં? આ રીતે એક દલિત અધ્યાપકની કારકિર્દી સાથે ગંદી રમત રમનાર પ્રિન્સિપાલને છાવરીને સરકાર શું સંદેશો આપતી હશે? [5] ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ વિભાગે 16 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ 38 સરકારી કોલેજોના પ્રિન્સિપાલોની બદલી કરી, પરંતુ NCSCએ દોષિત ઠરાવેલ અને 20 વર્ષથી અધ્યાપક અને 5 વર્ષથી પ્રિન્સિપાલ તરીકે રહેલ ડો. અનૂપા ચૌહાણની બદલી ન કરી; એ શું સૂચવે છે? [6] જે અધ્યાપકો, ડો. મહેશકુમારને મદદ કરી; તેમની બદલી પણ અનૂપા ચૌહાણે કરાવી નાખી! શું અનૂપા ચૌહાણ સરકારી કોલેજને રજવાડું માનતા હશે? [7] પ્રિન્સિપાલ અનૂપા ચૌહાણે અગાઉ અંગ્રેજી વિષયના દલિત અધ્યાપક રવિકાન્ત સોલંકીની બદલી ગાંધીનગર નગરથી ઝાલોદ કરાવી હતી; તેઓ દિવ્યાંગ હતા છતાં દૂરની જગ્યાએ બદલી કરાવી! રવિકાન્ત સોલંકીને ત્રણ વર્ષ પૂરા થયા ન હતા છતાં તેમની બદલી કરાવી નાખી! રવિકાન્ત સોલંકી કોર્ટમાં ગયા, પછી સરકારે તેમને ગાંધીનગર અન્ય કોલેજમાં મૂકવા પડ્યા હતા! શું અનૂપા ચૌહાણ દલિત વિરોધી માનસિકતા ધરાવતા નથી? [8] ચમત્કાર તો જૂઓ : ડો. મહેશકુમારની ફરિયાદ અંગે બે વખત તપાસ સમિતિ નીમવામાં આવી. તપાસ સમિતિમાં કોલેજના આચાર્યો હતા. તેમણે પ્રિન્સિપાલ અનૂપા ચૌહાણને; NCSCના બે વખતના નિર્ણયો વિરુદ્ધ જઈને; બે વખત ક્લીન ચિટ આપી ! તપાસ સમિતિના આચાર્યો સર્વોચ્ચ કે બંધારણીય સંસ્થા-National Commission for SC? શું આ NCSCનું ઘોર અપમાન નથી? [9] એક શિક્ષિત અધ્યાપક, દલિત હોવાથી તેમની સાથે ભેદભાવ/ અન્યાય થાય તો ગરીબ દલિતોની સ્થિતિ કેટલી કફોડી હશે? શું શિક્ષણમંત્રી/ શિક્ષણ સચિવ/ પ્રિન્સિપાલ આટલાં બેશરમ/ સંવેદનહીન હોઈ શકે?

રમેશ સવાણી(લેખક પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી અને રેશનલ વિચારધારાના પક્ષધર છે.)

આ પણ વાંચો: 6 વર્ષના દલિત વિદ્યાર્થી પાસે શિક્ષિકાએ અન્ય વિદ્યાર્થીની ઉલ્ટી સાફ કરાવી

ઉત્તરપ્રદેશના સિવિલ લાઈન્સ વિસ્તારના ભાટાવલી ગામમાં રહેતા એક દલિત પરિવાર સાથે બનેલી ઘટનાએ સમાજમાં જાતિ ભેદભાવ અને અત્યાચારના કાળી બાજુને ફરી ઉજાગર કરી દીધી છે. અહીં હરજ્ઞાન વાલ્મિકીની પત્ની સંગીતા પર જે વીતી રહ્યું છે તે ભારતમાં પ્રવર્તમાન જાતિવાદને નગ્ન કરી મૂકે છે. સંગીતાના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમનો દીકરો નિખિલ ઘરની બહાર રસ્તા પર ઉભો હતો, ત્યારે ગામનો કમલ, તેનો ભાઈ અરવિંદ, પિતા રતન સિંહ, શિવમ અને પંકજ ત્યાં આવ્યા હતા. આ બધાંએ મળી નિખિલને કારણ વિના જ ઢોર માર માર્યો અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડી બધાં વચ્ચે અપમાનિત કર્યો. નાનકડો દીકરો આ ઘટનાથી ભારે ડરી ગયો છે.

ફરિયાદ બાદ જાતિવાદી તત્વો વધારે છાકટાં થયા

આ મામલે ન્યાય મળવાની આશાએ સંગીતાએ સિવિલ લાઇન્સ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. પરંતુ તેનાથી જાતિવાદી તત્વો ડરવાને બદલે વધુ છાકટા થઈ ગયા છે. એક વાલ્મિકી સમાજની મહિલાએ પોતાના પર ફરિયાદ નોંધાવી તેને આ જાતિવાદી તત્વોએ પોતાની પ્રતિષ્ઠા પર હુમલો માની લીધી છે અને સંગીતાના પરિવારને ધમકાવવાનું શરૂ કર્યું છે. આરોપીએ સંગીતાને કહ્યું છે કે, "તેં અમારી સામે ફરિયાદ કરીને સારું નથી કર્યું.  હવે ગામ છોડી દો, નહીંતર પરિણામ ખરાબ આવશે."

આરોપીઓના પરિવારની મહિલાઓએ ઘરમાં ઘૂસી બબાલ કરી

પરિસ્થિતિ ત્યારે વધુ ગંભીર બની જ્યારે મદનપાલની પત્ની મુન્ની દેવી, કમલની પત્ની જ્યોતિ અને અરવિંદની પત્ની નિધિએ સંગીતાના ઘરમાં ઘૂસીને તેની સાથે અભદ્ર વર્તન કર્યું. આ મહિલાઓએ સંગીતાને ન માત્ર અપમાનજનક શબ્દો કહ્યાં પરંતુ તેના પરિવારને માનસિક ત્રાસ પણ આપ્યો. આ ઘટના માત્ર સંગીતાના પરિવાર માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દલિત સમાજ માટે પણ ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.

પોલીસે કેસ નોંધ્યો પરંતુ ડર યથાવત

સિવિલ લાઈન્સ પોલીસ સ્ટેશનના અર્પિત કપૂરે જણાવ્યું કે પીડિતાની ફરિયાદના આધારે આરોપીઓ વિરુદ્ધ મારામારી, ધમકી અને એસસી-એસટી એક્ટ સહિતની કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. જોકે, સંગીતા અને તેનો પરિવાર હજુ પણ ડરેલો છે. તેમના મનમાં એક જ સવાલ ઘૂમરાઈ રહ્યો છે કે, શું તેઓ પોતાના જ ગામમાં સુરક્ષિત છે? આ ઘટના માત્ર એક દલિત પરિવારની કહાની નથી, પરંતુ સમાજમાં પ્રવર્તી રહેલી એ કુપ્રથાનું પ્રતિબિંબ છે, જેમાં જાતિ ભેદભાવ અને અત્યાચાર હજુ પણ ચાલુ છે. સંગીતા અને તેના પરિવારે આ મામલામાં ન્યાયની ગુહાર લગાવી છે છતાં સવાલ એ છે કે શું તેમના અવાજનો પડઘો ન્યાય તંત્રમાં બરાબર પડશે ખરો? શું સંગીતા અને તેના દીકરાને તેમનો અધિકાર મળશે કે પછી ગામ છોડવાની ફરજ પડશે?

ન્યાયની લડત અને સમાજની જવાબદારી

આ ઘટના દલિત સમાજના દરેક વ્યક્તિ માટે ચેતવણી સમાન છે કે, જો જાતિ ભેદભાવ સામે અવાજ નહીં ઉઠાવવામાં આવે તો આ સમસ્યા વધુ ઘેરી બનશે. એ જરૂરી છે કે, પોલીસ તંત્ર આ મામલે કડક કાર્યવાહી કરે અને પીડિત પરિવારને સુરક્ષા પુરી પાડે.

આ પણ વાંચો: "દલિત થઈને અમારી સાથે બેસવું છે?" કહી દલિત યુવકના દાંત તોડી નાખ્યા

જો કે અહીં જે ઘટનાની વાત કરવી છે તેમાં જાતિવાદીઓએ તમામ હદ પાર કરી નાખી હતી અને ન માત્ર દલિત દીકરીની જાનને રોકી પરંતુ તેને બંદૂકના નાળચે અને ઘાતક હથિયારો સાથે પાછી કાઢી હતી.

મામલો જાતિવાદ માટે કુખ્યાત ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીં બરેલીના સિરૌલી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના જગન્નાથપુર ગામમાં દલિત પરિવારની દીકરીના લગ્ન દરમિયાન બનેલી ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારને ચોંકાવી દીધો છે. ગામના જાતિવાદી તત્વોએ બંદૂક, પિસ્તોલ સહિતના ઘાતક હથિયારો સાથે દલિત દીકરીની જાનને અટકાવી હતી. સમગ્ર માહોલ ઉત્સાહ અને ખુશીથી ભરેલો હતો. ગામની શેરીઓ બેન્ડના સંગીત અને જાનૈયાઓના નાચ-ગાનથી ગૂંજી રહી હતી. પણ એ દરમિયાન અચાનક જાતિવાદી તત્વોનું એક જૂથ પિસ્તોલ અને અન્ય હથિયારો સાથે ત્યાં પહોંચી ગયું અને હોબાળો મચાવી દીધો.

આ પણ વાંચોઃ CID અને 100 જેટલી પોલીસ વચ્ચે પહેલીવાર દલિત યુવકનો વરઘોડો નીકળ્યો

બંદૂકના નાળચે જાનને રોકી
જાતિવાદી તત્વોએ જાનૈયાઓને ધમકી આપીને કહ્યું કે અમારી શેરીઓમાં જાન નહીં નીકળે. એમ કહીને તેમણે ડીજે બંધ કરાવી દીધું અને વરરાજાના પરિવારને પણ ધમકી આપી. જાતિવાદીઓની ધમકીએ લગ્નમાં આવેલા મહેમાનોમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો. બંદૂકની બીક બતાવી જાતિવાદીઓએ દલિત દીકરીની જાનને પાછી વળવા મજબૂર કરી હતી. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો, જેમાં જાતિવાદીઓ જાનૈયાઓ સાથે દુર્વ્યવહાર કરતા અને ધમકાવતા જોવા મળ્યા હતા.

દલિત પરિવારે ફરિયાદ નોંધાવી
આ ઘટનાથી દુઃખી થયેલા દલિત પરિવારે સિરૌલી પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. તેમણે કહ્યું કે જાનને રોકવાનો પ્રયાસ અગાઉ પણ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તેમણે તેની અવગણના કરી હતી. જાતિવાદી તત્વોની આ હરકત કોઈ ઊંડા જાતિવાદી તિરસ્કાર તરફ ઈશારો કરે છે. ફરિયાદ બાદ પોલીસ એક્શનમાં આવી હતી અને ઘટનાસ્થળે પહોંચીને મામલાની તપાસ શરૂ કરી હતી.

પોલીસે ફક્ત એક શખ્સની ધરપકડ કરી
આટલી મોટી ઘટના ઘટી તેમાં પોલીસે માત્ર એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે, જ્યારે અન્ય આરોપીઓની શોધખોળ ચાલુ હોવાનું કહેવાય છે. જે ઘટનાઓ વીડિયો વાયરલ થયેલો છે, તેમાં પોલીસે ફક્ત એક વ્યક્તિની ધરપકડ કરી તે જ બચાવે છે કે, પોલીસ જાતિવાદી તત્વોની તરફેણમાં કામ કરી રહી છે. પોલીસ અધિક્ષકે કહ્યું કે આ કેસમાં દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને કોઈને પણ કાયદો હાથમાં લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. તેમણે ગામમાં પોલીસ ફોર્સ તૈનાત કરી છે જેથી કોઈપણ પ્રકારની તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરી શકાય.

ગામમાં પરિસ્થિતિ તંગ બની, ગમે ત્યારે હુમલાની શક્યતા
આ ઘટનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં દલિતો, સવર્ણો વચ્ચે માહોલ તંગ બન્યો છે. સ્થિતિ ગમે ત્યારે વણસી શકે તેમ હોવાથી પોલીસ સતર્ક છે. દલિત સમાજના લોકોમાં ભય અને રોષ છે. સ્થાનિક સામાજિક સંગઠનોએ આ ઘટનાની સખત નિંદા કરી છે અને આરોપીઓને તાત્કાલિક સજા કરવાની માંગ કરી છે. દલિત પરિવારે જાનને ફરીથી કાઢવા અને લગ્નની વિધિઓ પૂર્ણ કરવા માટે વહીવટીતંત્ર પાસેથી સુરક્ષાની માંગ કરી છે. આ ઘટના ફરી એકવાર યુપીમાં જાતિગત ભેદભાવ અને જાતિવાદી તત્વોની દાદાગીરીને સામે લાવી દીધી છે. જોવાનું એ રહે છે કે વહીવટીતંત્ર આ કેસમાં કેટલી ઝડપથી અને અસરકારક રીતે દલિત પરિવારને ન્યાય આપે છે.

આ પણ વાંચોઃ દેત્રોજના ડાંગરવા ગામે પોલીસ બંદોબસ્ત વચ્ચે દલિત દીકરીની જાનનો વરઘોડો નીકળ્યો

મળતી માહિતી મુજબ અમરાઈવાડી વિસ્તારમાં રહેતા અરવિંદભાઈ મુળજીભાઈ પરમાર(અંદાજે ઉ.47)ને મોડી રાત્રે છાતીમાં દુખાવો થતાં હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવા માટે આવ્યો હતો. પહેલા તેને દવાથી સારૂ થઈ જશે અને કોઈ તકલીફ જેવું નથી તેમ કહ્યાં બાદ અન્ય ડોક્ટરે આવીને હુમલો આવ્યાનું કહી એન્જિયોપ્લાસ્ટી કરીને સ્ટેન્ટ મૂક્યું હતું. એ પછી યુવકની તબિયત વધારે બગડી હતી અને તેનું મૃત્યુ થઈ ગયું હતું. આ ઘટનાના અમદાવાદના દલિત-બહુજન સમાજમાં ઘેરા પ્રત્યાઘાતો પડ્યાં છે. મૃતક યુવકના પરિવારજનોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે, હોસ્પિટલની બેદરકારીથી સ્ટેન્ટ મૂક્યા બાદ તેનું મૃત્યુ થયું. આ હોસ્પિટલમાં ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય વલ્લભભાઈ કાકડીયા ટ્રસ્ટી છે. સમગ્ર બનાવ અંગે શહેર કોટડા પોલીસે વધુ તપાસ હાથ ધરી હતી.

સમગ્ર મામલે મૃતકના પરિવારજનોએ કહ્યું હતું કે, “અરવિંદભાઈને ગળામાં દુખતું હતું એટલે અમે કાકડિયા હોસ્પિટલ લઈને આવ્યા હતા. આખા શરીરના રિપોર્ટ કાઢ્યા તો કહ્યું કે, બધું બરોબર છે કોઈ તકલીફ નથી, અત્યારે તમને ઈન્જેક્શન અને દવા લખી દીધી હતી એટલે તમને દુખાવામાં આરામ આવી જશે. જો કે, એ પછી અચાનક ડોક્ટર આવ્યા હતા અને તેમણે સારવાર દરમિયાન તેમને ઇન્જેક્શન આપ્યું હતું અને દવા આપી હતી. ત્યારબાદ જ્યારે આવ્યા ત્યારે તેમના રિપોર્ટ કર્યા હતા અને તેમાં કહ્યું હતું કે તેમની નળી બ્લોક છે જેથી તેમને ઓપરેશન કરવા માટે અંદર લઈ ગયા હતા અને એક નળી નાખી અને ઓપરેશન કર્યું હતું. જ્યારે તેઓ અમને નળી બતાવતા હતા ત્યારે એક નળી તૂટેલી હતી અને વિમાન જેવું દેખાતું હતું.

જેથી, તેઓએ કહ્યું હતું કે આ નળી ફાટી ગઇ છે. અમારાથી ભૂલથી આ થઈ ગયું છે પણ અમે સ્ટેન્ટ મૂક્યું છે જેથી સારા થઈ જશે.ઓપરેશનમાંથી બહાર લાવ્યા બાદ તેઓને આઈસીયુમાં લાવવામાં આવ્યા હતા પરંતુ થોડી જ વારમાં તેમના હૃદય પર સોજો આવવા લાગ્યો હતો અને ડોક્ટરે કહ્યું હતું કે- હવે તે સિરિયસ થઈ ગયો છે. અમે કહ્યું- યુવકને  સાજો લઈને આવ્યા હતા અને અચાનક કેવી રીતે થઈ ગયું હવે એક જ માંગ છે કે, અમને ન્યાય મળવો જોઈએ.પ્રધાનમંત્રી આયુષ્યમાન કાર્ડ યોજના અંતર્ગત તેનું ઓપરેશન કરવામાં આવ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. મૃતકના પરિવારજનોએ હોસ્પિટલમાં રોકકળ કરી મૂકી હતી. મૃતકના પરિવારજનોએ આક્ષેપ કર્યો હતો છે કે, સાજા માણસને મારી નાખ્યો છે. પરિવાર હોસ્પિટલના આઇસીયુની બહાર હોબાળો કરી અને તોડફોડ કરવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો હતો.”

હોસ્પિટલમાં ભાજપના નેતાઓ ટ્રસ્ટી છે

ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય અને હોસ્પિટલના ટ્રસ્ટી વલ્લભભાઈ કાકડીયા હોસ્પિટલ ખાતે પહોંચતાની સાથે જ દર્દીના પરિવારજનો તેમને ઘેરી વળ્યા હતા. લોકોએ કાકડિયા હોસ્પિટલ ‘હાય હાય’ના નારા લગાવ્યા હતા. વલ્લભભાઈ કાકડીયા હોસ્પિટલના પ્રમુખ છે. જ્યારે અશોકભાઈ સવાણી વહીવટી હોદ્દેદાર તરીકે કાર્યરત છે.

દર્દીના પરિવારજનોએ હોસ્પિટલમાં ‘હાય હાય’ના નારા લગાવ્યા. તમારુ નખોદ જાય, હાય હાયના નારા લગાવી હોસ્પિટલ પર બળાપો કાઢ્યો હતો.બાપુનગર વિસ્તારમાં અમદાવાદ ડાયમંડ એસોસિએશન મેડિકલ ટ્રસ્ટ સંચાલિત લક્ષ્મીબેન લાલજીભાઈ કાકડીયા નામની હોસ્પિટલ આવેલી છે. આ હોસ્પિટલમાં ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય વલ્લભભાઈ કાકડીયા ટ્રસ્ટી તરીકે છે. ભાજપના નેતાઓ આ હોસ્પિટલના ટ્રસ્ટી છે અને વહીવટ પણ ચલાવે છે.

મૃતકના પરિવારજનોએ કહ્યું હતું કે, “ડોકટર બારોટ સાહેબને એકવાર દેખાડવા માટે કહ્યું. તે તમને દવાઓ પણ લખી આપશે એમ જણાવ્યું. આ ડોકટરે ફાઈલ જોઈને તેમાં ECG જોયું ને કહ્યું કે, આ ભાઈને અટેક છે તાત્કાલિક સારવારમાં લઈ લો. હવે સાહેબ આમાં તો ખબર જ નથી શું બન્યું? તપાસ કરીને કહે કે, દર્દીની એક નળી બ્લોક છે. બીજી નળીમાં વિમાન જતું હતું એટલે અમે તેનું કારણ પૂછ્યું. ફરીવાર જોયું તો ફાટેલી નળી બતાવતી હતી એટલે એ ડૉક્ટરે એમ કીધુ કે, હા અમારાથી ફાટી ગઈ પણ અમે સ્ટેન્ટ મૂકી દીધુ એટલે હવે વાંધો નહી આવે. સ્ટ્રેચરમાં બહાર લઈને આવ્યા ત્યારે અમારા વ્યક્તિને પૂછ્યંય કે, હવે કેમ છે? તો તેણે કહ્યું હવે સારુ છે. સારવાર માટે અંદર લઈ ગયા ને પછી ત્યાં અમને અંદર જવા ન દીધા. આઈસીયુમાં સારવાર માટે લઈ ગયાના થોડા સમય બાદ ડૉક્ટરે બોલાવીને કહ્યું કે- પહેલા તેની તબિયત સારી હતી પણ થોડી તબિયત લથડી અને હૃદય પર સોજો આવી ગયો.”

આ મામલે શહેરકોટડા પોલીસ મથકના પીઆઈ મનીષ ચંદ્રાવડિયાએ જણાવ્યું હતું કે. કાકડીયા હોસ્પિટલમા ડોકટરની બેદરકારીથી યુવકનું મોત થયાના આક્ષેપો સાથે તેમના પરિવારજનોએ હોબાળો મચાવ્યો હતો. સર્જરી કરનાર ડોકટર સામે પરિવારજનોએ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા. જોકે યુવકના મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ અર્થે ખસેડવામાં આવ્યો હતો. પોલીસે બનાવ અંગે અકસ્માતે મોતનો ગુનો નોંધી વધુ તપાસ હાથ ધરી હતી.ઠ

કાર્ડમાં એપ્રુવલ વિના કેવી રીતે દર્દીનું ઓપરેશન કરાયું?

એવું ચર્ચાઈ રહ્યું છે કે ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય વલ્લભ કાકડીયાની હોસ્પિટલના ડોક્ટરોએ દર્દીનું મા કાર્ડ આવ્યું ને તરત જ નળી બ્લોક હોવાનું કહી ઓપરેશન કરી દીધું હતું. PMJAY કાર્ડમાંથી એપ્રૂવ કરાવ્યા પહેલા ઓપરેશન કરી દેવામાં આવ્યું હતું. કાર્ડમાં એપ્રુવલ વિના કેવી રીતે દર્દીનું ઓપરેશન કરવામાં આવ્યું જો સારવારનો ખર્ચ મોટો થાય તો પરિવારજનો પાસેથી પૈસા પડાવવામાં આવ્યા હોત તેને લઈને અનેક સવાલ ઊભા થયા હતા.

યુવકના પત્નીનો વિલાપ- “મારે એનો જ આધાર હતો”

મૃતકના પત્નીએ જણાવ્યું હતું કે, ડૉક્ટરોની બેદરકારીથી મારા પતિનું મોત થયું, હું તો સાજા લઈને આવી હતી. તેમને ખાલી ગેસની તકલીફ હતી. કોઈ એટેકય નહોતો. એમનેમ જ ચીરી નાખ્યા આ લોકોએ. મને ન્યાય જોઈએ...મારે મારો ઘરવાળો જોઈએ. હવે મારે કોનો આધાર? મારે કોઈ બાળક પણ નથી, મારે એ જ આધાર હતો. મારે ન્યાય જોઈએ, મારે મારો ઘરવાળો પાછો જોઈએ.

આ પણ વાંચો: ગુજરાત મોડેલ : બુટલેગરે હોસ્પિટલ શરૂ કરી, ઉદ્ઘાટનમાં પોલીસને બોલાવી

ફરિયાદ નોંધાવવા છતાં પોલીસ કાર્યવાહી નથી કરતી
મામલો જાતિવાદ માટે કુખ્યાત થઈ ચૂકેલા ઉત્તરપ્રદેશનો છે. અહીં બરેલીમાં એક યુવકે એક દલિત યુવતીને લગ્નના બહાને પોતાની પ્રેમજાળમાં ફસાવી અનેકવાર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. એ દરમિયાન યુવતી ગર્ભવતી બની જતાં યુવક તેને છોડીને ભાગી ગયો હતો. યુવતીએ દોઢ મહિના પહેલા હાફિઝગંજ પોલીસ સ્ટેશનમાં યુવક વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી. રિપોર્ટ દાખલ કર્યાને દોઢ મહિના પછી પણ પોલીસે કોઈ કાર્યવાહી કરી નથી. બુધવારે યુવતીએ બાળકીને જન્મ આપ્યો હતો. કુંવારી માતા તેની બે દિવસની પુત્રી સાથે કેસની તપાસ કરી રહેલા નવાબગંજ સીઓની ઓફિસે પહોંચી અને ન્યાયનો પોકાર કર્યો હતો.

આ પણ વાંચોઃ "તું નીચી જાતિની છે, હવે લગ્ન નથી કરવા" રાજકોટમાં 6 વર્ષ લિવ ઈનમાં રહ્યાં બાદ અંકિત અગ્રાવતે પોત પ્રકાશ્યું, 

યુવક પ્રેમજાળમાં ફસાવી તરછોડીને જતો રહ્યો
હાફિઝગંજ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના એક ગામમાં રહેતી એક દલિત છોકરી તેની માતા અને નાની બહેન સાથે હરિયાણાના સોનીપત જિલ્લામાં એક ફેક્ટરીમાં મજૂર તરીકે કામ કરતી હતી. પરિવાર સોનીપતમાં એક રૂમમાં ભાડેથી રહેતો હતો. ભુતા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના ઢાંકણી ગામનો વિપિન પણ તેની સાથે આ જ ફેક્ટરીમાં કામ કરતો હતો. તે પણ એ જ મકાનમાં ભાડા પર રહેતો હતો. દરમિયાન યુવકે દલિત યુવતીને લગ્નના બહાને પ્રેમજાળમાં ફસાવી તેની સાથે બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. થોડા દિવસો પછી યુવતી તેના ગામ પાછી આવી અને યુવક પણ તેના ગામ પાછો ગયો. અહીં પણ યુવક પીડિતાના ગામ તેને મળવા જતો હતો. 

એટ્રોસિટી એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાઈ
દરમિયાન યુવતી ગર્ભવતી બની હતી. આરોપ છે કે જ્યારે યુવતીએ તેને તેની સાથે લગ્ન કરવાનું કહ્યું તો તે સતત વાત ટાળતો રહ્યો હતો અને બાદમાં તેની સાથે લગ્ન કરવાની ના પાડી દીધી. લગભગ દોઢ મહિના પહેલા યુવતીની ફરિયાદના આધારે આરોપી વિપિન વિરુદ્ધ હાફિઝગંજ પોલીસ સ્ટેશનમાં SC-ST અને બળાત્કારની કલમો હેઠળ ફરિયાદ નોંધવામાં આવી હતી. મામલો SC-ST એક્ટ સાથે સંબંધિત હોવાથી તપાસ સીઓ નવાબગંજ હર્ષ મોદીને સોંપવામાં આવી હતી.

નિષ્ઠુર પોલીસના પેટનું પાણી પણ હલતું નથી
યુવતીનો આરોપ છે કે હજુ સુધી આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી નથી. બીજી તરફ બુધવારે નવાબગંજ સીએચસીમાં યુવતીએ પુત્રીને જન્મ આપ્યો હતો. શુક્રવારે અપરિણીત માતા બનેલી આ દલિત યુવતી તેની બે દિવસની પુત્રીને ખોળામાં લઈને સીઓ હર્ષ મોદીની ઓફિસે પહોંચી હતી અને રડતા રડતા ન્યાયની ગુહાર લગાવી હતી. આ ઘટનાને બે દિવસ થઈ ગયા છે, પણ હજુ સુધી કોઈ નક્કર કાર્યવાહી થઈ હોવાનું સામે આવ્યું નથી.

આ પણ વાંચોઃ દલિત યુવતીને ગોંધી રાખી પરાણે દારૂ પીવડાવી 5 યુવકોએ ગેંગરેપ કર્યો

'ગુજરાતી દલિત સાહિત્ય અકાદમી'ની સાહિત્યિક અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓના ચાહક, પ્રશંસક અને માર્ગદર્શક એવા શ્રી પી..ડી.વાઘેલાને 'અકાદમી'ના પેટ્રન હરીશ મંગલમે સ્મૃતિચિન્હ અને પુસ્તકો આપી સન્માન્યા હતા.

જેમાં 'ગુજરાતી દલિત સાહિત્ય અકાદમી' દ્વારા તાજેતરમાં પ્રકાશિત અને ઈન્તાજ મલેક અનુવાદિત હરીશ મંગલમ્ અને અરવિંદ વેગડાના દલિત કાવ્યસંગ્રહો અનુક્રમે  'Untouched Harvest' અને 'Forgotten Sorrows' તેમજ પ્રવીણ ગઢવી લિખિત 'દલિતવાણી' કાવ્યસંગ્રહો શ્રી વાઘેલાને ભેટ આપવામાં આવ્યા હતા.

અમદાવાદમાં Barbeque Nations-પ્રહલાદનગર ખાતે આયોજિત નાનકડા આ સ્નેહમિલનમાં સર્વશ્રી પ્રવીણ ગઢવી  IAS(નિ.) ('અકાદમી' અધ્યક્ષ), ઈન્તાજ મલેક (Ex.Joint Commissioner GST), ડો.રતિલાલ રોહિત (મુંબઈ યુનિ.), કવિ અરવિંદ વેગડા, નટુભાઈ પરમાર (લેખક-પત્રકાર), પ્રિન્સિપાલ ડો.હર્ષદ પરમાર (માંડલ), ડો.દિનુ ભદ્રેસરિયા(દામિની પબ્લીકેશન્સ) સૌ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પણ વાંચોઃ સવાયા દલિત સાહિત્યકાર પ્રવીણ ગઢવીનું નવું પુસ્તક ‘ભારતીય સંસ્કૃતિનું સત્ય’ પ્રકાશિત થયું

બનાવની વિગત પ્રમાણે ભરૂચના કલાદરા ગામના પરેશ આહિર અને ઠાકોરભાઇ આહિરે જણાવ્યું હતું તેમના કુટુંબી જેલીબેન આહિર અવારનવાર કીમ પાસેની દરગાહમાં ગુરૂવાર ભરવા જાય છે અને ત્યાં તેમને હાજરી આવતી હોવાથી તેઓ ધૂણવા માંડતા હતા અને પરેશભાઈ તથા ઠાકોરભાઈના મમ્મી જશુબેન અને દેવીબેન બંને ડાકણ છે અને મેલીવિદ્યા જાણે છે તેવું બોલી તેમને બદનામ કરતા હતા. જેલીબેન ધૂણતી વખતે કહેતા બંને રાત પડ્યે બિલાડી અને ઉંદરડી બની મેલી વિદ્યા કરી બધાને હેરાન કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ ડર હતો એજ થયું, અંધશ્રદ્ધા વિરોધી કાયદા હેઠળ દલિત યુવકની ધરપકડ

આ મામલે પરેશભાઈ અને ઠાકોરભાઈએ વિજ્ઞાન જાથાનો સંપર્ક કર્યો હતો અને તેમને આ મામલામાં મદદ કરવા જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે, કોઇકનો જીવ જાય તે પહેલા સત્ય ઉજાગર કરો, મારી મમ્મી અને બીજી મહિલા નિર્દોષ છે. મેલીવિદ્યા શું કહેવાય તે પણ તેમને ખબર નથી. જેલીબેન માત્ર ઇર્ષા, દ્વેષ અને સમાજમાં બહિષ્કૃત કરવા અમારી મમ્મીને બદનામ કરવા આવું કરે છે.

એ પછી જાથાની ટીમના સદસ્યો દરગાહમાં હાજર રહી જેલીબેન ઉપર દેખરેખ રાખતા હતા. દરગાહની બહાર આવતાની સાથે કલાદરા ગામના બંને આહિર પરિવારો ભેગા થઇ ગયા. જેલીબેન બહાર આવતાની સાથે પરિસ્થિતિનો તાગ મળતા ધૂણવા લાગ્યા હતા અને હાથમાં રહે નહીં તેમ કુદાકુદ કરવા લાગ્યા હતા. એ પછી મહિલા પોલીસ તેમજ જાથાની મહિલા સદસ્યએ તેમને પકડીને માંડ માંડ ગાડીમાં બેસાડ્યા હતા. જો કે અહીં પણ તેમણે ધૂણવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. આખરે પોલીસે કડક શબ્દોમાં વાત કરતા તેઓ શાંત પડ્યા હતા અને પોતાની ભૂલ સ્વીકારી લીધી હતી.

જાથાના જયંત પંડયાએ જેલીબેન પાસે આ બંને મહિલાઓ ડાકણ હોવાની અને મેલીવિદ્યા જાણતી હોવાની સાબિતી માંગી હતી. પણ જેલીબેન કશા પુરાવા આપી શક્યા નહોતા. આખરે પોલીસનો ડર લાગતા જેલીબેનના પતિ, દીકરો સંજય માફી માગવા લાગ્યા હતા. અંતે જેલીબહેને પોતે ખોટું બોલી રહ્યા હતા અને ઈર્ષા તથા દ્વેષના કારણે આવું કરતા હોવાનું કબૂલ કર્યું હતું. સાથે જ તેમણે એ પણ સ્વીકાર્યું હતું કે તેમને દરગાહમાં જવાથી કોઈ ધૂણું આવતું નહોતું અને તેઓ ખોટેખોટાં ધૂણી રહ્યાં હતા, જેથી લોકો તેમને દૈવીશક્તિ માનીને માન આપે.

આ પણ વાંચોઃ વિજ્ઞાન જાથાએ વીજ કચેરીમાં સત્યનારાયણની કથા બંધ કરાવતા હોબાળો

યુપીના મૈનપુરીના ગોકુલપુર ગામની ઘટના
કંઈક આવું જ આ ઘટનામાં પણ બન્યું છે. ઘટના જાતિવાદના એપીસેન્ટર ગણાતા યુપીની છે. અહીં મૈનપુરીના કરહાલ વિસ્તારમાં જાતિવાદી તત્વોએ એક દલિત પરિવારની 8.5 વીઘા જમીન કબજે કરી લીધી. જ્યારે દલિત મહિલાએ તેનો વિરોધ કર્યો તો તેમને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી. દલિત પરિવારે એસસી-એસટી કોર્ટમાં ફરિયાદ કરી, જેના આધારે પાંચ આરોપીઓ વિરુદ્ધ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

આ પણ વાંચોઃ જાતિવાદી શિક્ષકે દલિત વિદ્યાર્થીને કહ્યું, ‘તું તો ચહેરા પરથી જ ચોર લાગે છે, ચમાર છો ને?’

મામલો મૈનપુરી જિલ્લાના કરહાલ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારના ગોકુલપુર ગામનો છે. અહીં કેટલાક જાતિવાદી તત્વોએ એક દલિત મહિલાના પરિવારની સાડા આઠ વીઘા જમીન પર દાદાગીરીથી કબજો જમાવ્યો હતો. જ્યારે દલિત પરિવારે તેનો વિરોધ કર્યો તો તેમને ન માત્ર જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને અપમાનિત કર્યા પરંતુ જાનથી મારી નાખવાની ધમકી પણ આપી. આ જમીન રામરતિ નામની મહિલાના નામે નોંધાયેલી હતી, જે તેના પુત્ર ભૂપસિંહે ખરીદી હતી.

જાતિવાદી તત્વોએ દાદાગીરી કરી કબ્જો જમાવ્યો
દલિત સમાજમાંથી આવતા ભૂપસિંહ બરનાહલના આલમપુર દેહા ગામના વતની છે. તેમણે આ જમીન ગોકુળપુરના વિદ્યારામ અને બદનસિંહ યાદવ પાસેથી ખરીદી હતી. જમીનની ખરીદી કર્યા બાદ તેમણે જમીનનો કબજો મેળવીને કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ જમીન પોતાની માતા રામરતિના નામે નોંધાવી હતી. બધું બરાબર ચાલતું હતું ત્યાં જ ગામના ગુંડાઓ અજીત, અંશુલ, રમેશ, મહેન્દ્ર અને ઉપેન્દ્રએ કાવતરું ઘડી આ જમીન કબજે કરી લીધી અને ભૂપસિંહ અને તેની માતાને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને અપમાનિત કર્યા. આરોપીઓએ તેમને ધમકી આપી કે ફરીથી આ જમીન પર દેખાયા તો જાનથી મારી નાખીશું.

ભૂપસિંહ અને તેની માતાએ જાતિવાદીઓનો સામનો કર્યો
ભૂપ સિંહે જણાવ્યું કે જ્યારે તેણે તેની માતા સાથે મળીને જાતિવાદીઓ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો ત્યારે તેમને ધમકી આપવામાં આવી હતી કે જો તેઓ જમીન પર પોતાનો હક જમાવવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેમને ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે. જાતિવાદીઓએ તેમની માતા રામરતિનું અપમાન કરવામાં પણ જરાય શરમ નહોતી અનુભવી. 

આ પણ વાંચોઃ જે થવું હોય તે થાય, બાકી દલિત વરરાજો અમારી સામે ઘોડી પર બેસીને ન નીકળવો જોઈએ...

આ મામલે ભૂપસિંહ અને તેની માતાએ સ્થાનિક પોલીસને ઘણી વખત ફરિયાદ કરી હતી, પરંતુ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી. અંતે તેણે હિંમત ભેગી કરી અને SC-ST કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો. કોર્ટની સૂચના પર કરહાલ પોલીસે પાંચ આરોપીઓ વિરુદ્ધ એસસી-એસટી એક્ટ અને અન્ય કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો હતો.

ગામમાં તંગદિલી ફેલાઈ, દલિત પરિવારને ન્યાયની આશા
ઘટના બાદ ગામમાં તંગદિલીનો માહોલ છે. જાતિવાદી તત્વોનું મનોબળ ઉંચુ છે અને પીડિત પરિવાર ન્યાયની આશાએ કોર્ટ અને પોલીસના ચક્કર લગાવી રહ્યો છે. આ ઘટનાએ સામાજિક અન્યાય અને ભેદભાવનું ચિત્ર તો રજૂ કર્યું જ છે, પણ સાથે સાથે એવો પ્રશ્ન પણ ઊભો કર્યો છે કે નબળા વર્ગના લોકોએ તેમના અધિકારો અને સન્માન માટે ક્યાં સુધી આવી લડાઈ લડવી પડશે.
ભૂપ સિંહનું કહેવું છે કે જમીનની ખરીદી અને વેચાણ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર હતું અને તેની પાસે તેના તમામ દસ્તાવેજો છે. તેમ છતાં જાતિવાદીઓએ તેમની જમીન પર કબ્જો જમાવી લીધો છે અને તેમની તથા તેમના પરિવારની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડી છે. તેમણે કહ્યું, “અમે ડૉ. આંબેડકરના સંતાનો છીએ. અમે કાયદામાં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ અને અમને ન્યાય મળવાની આશા છે. પરંતુ જાતિવાદીઓની બીક અને સામાજિક ભેદભાવ અમારા સંઘર્ષને વધુ મુશ્કેલ બનાવી રહ્યાં છે.

વહીવટીતંત્ર પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે
આ ઘટનાએ વધુ એકવાર યુપીના સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની નિષ્ક્રિયતા પણ છતી કરી છે. ગામલોકોનું કહેવું છે કે આ પહેલીવાર નથી જ્યારે જાતિવાદીઓએ દલિતોને તેમના અધિકારોથી વંચિત રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. પોલીસની ઢીલી નીતિ અને જાતિવાદીઓનો રાજકીય પ્રભાવ ઘણીવાર પીડિતોને ન્યાયથી દૂર રાખે છે.

હવે જોવાનું એ રહે છે કે કોર્ટના આદેશ બાદ વહીવટીતંત્ર કેટલી કાર્યવાહી કરે છે અને પીડિત પરિવારને ન્યાય અપાવે છે. આ ઘટના માત્ર જમીનનો વિવાદ નથી, પરંતુ સામાજિક અસમાનતા અને જાતિગત ભેદભાવ સામેનો એક મોટો પડકાર છે, જે આજે પણ આપણા સમાજમાં ઊંડા જડ ઘાલી ગયો છે.

આ પણ વાંચોઃ ટ્રેક્ટર હટાવવા મુદ્દે લોહીયાળ જંગ, ગોળી વાગતા દલિત યુવકનું મોત

ભચાઉના જડસા અને ખોડાસરમાં જમીન સોંપાઈ

મળતી માહિતી પ્રમાણે કચ્છના ભચાઉ તાલુકાના જડસા અને ખોડાસર ગામમાં આવેલી ભચાઉ તાલુકા અનુસૂચિત જાતિ ખેતી સામુદાયિક મંડળી લિ.ની જમીનો પૈકી જડસા ગામે કુલ 8 રે.સ.ન. મળીને 52 એકર ગુંઠા અને ખોડાસર ગામે કુલ 7 રે.સ.ન. મળીને 50 એકર ગુંઠા જમીન એમ બંને ગામની મળીને કુલ 102 એકર ગુંઠા જેટલી જમીન કચ્છ જિલ્લા કલેક્ટરની સૂચનાથી ભચાઉ પ્રાંત અધિકારીના માર્ગદર્શનમાં ભચાઉ મામલતદાર,  સર્કલ ઓફિસર, ડીઆઈએલઆર ભૂજના સર્વેયર, સ્થાનિક રેવન્યૂ તલાટી, ગ્રામ પંચાયત તલાટી સહિત પોલીસતંત્રની હાજરીમાં મંડળીના સભાસદોને જમીનની માપણી કરી, ચર્તુદિશા નક્કી કરીને સ્થળ પર જ પ્રત્યક્ષ સોંપવામાં આવ્યો હતો.

4-5 ડિસેમ્બર સુધીમાં કામગીરી પૂર્ણ કરી દેવાશે

છેલ્લાં એક મહિનાથી માથાભારે તત્વોએ પચાવી પાડેલી દલિતોની જમીનો તેમને પરત સોંપવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. મળતી માહિતી મુજબ આગામી 4-5 ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં ભચાઉ તાલુકાની તમામ અનુસૂચિત જાતિ ખેતી સામુદાયિક મંડળીઓને જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા તેમની માલિકીની જમીનોનો સ્થળ પર જ પ્રત્યક્ષ કબ્જો સોંપી દેવામાં આવશે.

કચ્છમાં દલિત સમાજના લોકોને તેમના હકની આ જમીનો અપાવવામાં સામાજિક કાર્યકર અને મહેશ્વરી સમાજના આગેવાન નરેશભાઈ મહેશ્વર અને તેમની ટીમનો સિંહફાળો છે. તેઓ છેલ્લાં ઘણાં મહિનાઓથી આ મામલે રાતદિવસ જોયા વિના મહેનત કરી રહ્યાં છે અને તેનું પરિણામ હવે દેખાઈ રહ્યું છે.

અનુસૂચિત જાતિ સમાજને તેમના હકની જમીન મળે તે જ લક્ષ્ય

ખબરઅંતર.કોમ સાથે વાત કરતા નરેશભાઈ મહેશ્વરી જણાવે છે કે, અનુસૂચિત જાતિ સમાજની સામુદાયિક મંડળીઓને તેમના હકની જમીનો, જે માથાભારે તત્વોએ વર્ષોથી દબાવી રાખી છે, તે પરત મળે તે જ અમારું લક્ષ્ય છે. અમારી સતત રજૂઆતોને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્યમંત્રીની સીધી સૂચના બાદ કચ્છના સાંસદ વિનોદભાઈ ચાવડાએ આ મામલો હાથમાં લીધો હતો. તેમના માર્ગદર્શનમાં જિલ્લા કલેક્ટરની દેખરેખ હેઠળ 13 નવેમ્બર 2024થી દલિત સમાજની મંડળીઓને તેમના હકની જમીનો કબ્જા સોંપવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. કોઈપણ પ્રકારના વાદવિવાદ કે અનિચ્છનીય ઘટના ઘટ્યાં વિના આ જમીનોનો પ્રત્યક્ષ કબ્જો તેના અસલી માલિકો એવા દલિત સમાજને મળી રહ્યો છે. અમે સ્થળ પર જઈને ઉચ્ચ અધિકારીઓની હાજરીમાં ચતુર્થદિશા નક્કી કરીને તમામ જરૂરી કાર્યવાહી કર્યા બાદ સ્થળ પર જઈને જ મંડળીઓને જમીનનો કબ્જો મળે તેની કાળજી રાખીએ છીએ, જેથી પાછળથી કોઈ સમસ્યા ન સર્જાય.

સામુદાયિક મંડળીના આગેવાનો, કાર્યકરો જોડાયા

ભચાઉમાં જમીનના પ્રત્યક્ષ કબ્જાની આ કામગીરીમાં ભચાઉ મામલતદાર, ડીઆઈએલઆર ભૂજના સર્વેયર, નાયબ મામલતદાર, સર્કલ ઓફિસર, રેવન્યૂ તલાટી, પંચાયત તલાટી સાથે પોલીસ તંત્ર પણ જોડાયું હતું. જમીનનો પ્રત્યક્ષ કબ્જો સોંપવાની આ કામગીરીમાં સામાજિક કાર્યકર નરેશ મહેશ્વરીનીસાથે નીલ વિંઝોડા, મંડળીના સભાસદો સુરેશ કાઠેચા, સુરેશભાઈ વાઘેલા, રમેશભાઈ દાફડા, રાહુલ ખાણીયા, વિશાલ પંડ્યા, ભરતભાઈ દાફડા, કિશન ચૌહાણ, સુમિતભાઈ દાફડા, હિમેશભાઈ કાઠેચા, સંજુ મહેશ્વરી સહિતના આગેવાનો જોડાયા હતા.

નરેશભાઈ મહેશ્વરની મહેનત ફળી રહી છે

ઉલ્લેખનીય છે કે, કચ્છના સામાજિક કાર્યકર નરેશભાઈ મહેશ્વરી પક્ષાપક્ષીના રાજકારણમાં પડ્યાં વિના વર્ષોથી અનુસૂચિત જાતિ સમાજ માટે જમીની લેવલે કામ કરી રહ્યાં છે. અગાઉ તેઓ આ જમીનોના મામલે રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જાતિ આયોગના અધ્યક્ષ કિશોર મકવાણાને પણ રજૂઆત કરી ચૂક્યા છે. હાલમાં એસસી-એસટી પેટા વર્ગીકરણ અને ક્રિમીલેયરના મુદ્દે પણ તેમણે ખૂલીને વિરોધ કર્યો હતો. સામાન્ય રીતે સત્તાપક્ષ સાથે જોડાયેલી વ્યક્તિ પક્ષ સામે પડવાથી ડરતી હોય છે. પરંતુ નરેશ મહેશ્વરી કોઈની પણ પરવા કર્યા વિના માત્ર અનુસૂચિત જાતિ સમાજને વફાદાર રહીને કામ કરતા રહે છે. હાલ તેમણે કચ્છમાં દલિત સમાજની સામાજિક મંડળીઓની માથાભારે તત્વોએ વર્ષોથી દબાવી રાખેલી જમીનો પરત અપાવવાનું બીડું ઝડપ્યું છે અને તેમાં તેમને મહદઅંશે સફળતા મળી છે. નરેશભાઈ મહેશ્વરી અને તેમની ટીમને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન.

આ પણ વાંચો: કચ્છના 8 ગામોમાં દલિતોને 147 એકર જમીનનો પ્રત્યક્ષ કબ્જો સોંપાયો

વર્ષ 2019માં શરૂઆત થઈ હતી

ગુજરાત મહિલા પરિષદ સ્થાપના 2019 માં કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતના બે વર્ષોમાં કોરોના કાળ દરમિયાન મહિલાઓ તથા અન્ય ગરીબ/વંચિત સમુદાયના લોકોને રાશન કીટ વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. એ સમયે અત્યાચારનો સિલસિલો ચાલુ રહ્યો, મહિલાઓ સાથે ઘરેલું હિંસા, જાતીય હિંસાનાં અને ખાસ કરીને આશિફા અને અંજલી જેવી નાની બાળકીઓ સાથે બળાત્કાર અને હત્યાઓ કરવામાં આવી હતી.

એ મામલે મહિલા પરિષદ દ્વારા આવેદનપત્ર આપી, રેલી અને ધરણા યોજી લડત આપવામાં આવી હતી. ગુજરાત મહિલા પરિષદની પહેલી કાર્યશાળા અમરાઈવાડી ખાતે રાખવામાં આવી હતી અને બીજી કાર્યશાળા માનવ વિકાસ અને સંશોધન કેન્દ્ર સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ કેમ્પસ ખાતે રાખવામાં આવી હતી. એ સિવાય અમદાવાદનાં અલગ અલગ વિસ્તારોમાં મહિલા જાગૃતિ મીટિંગો, શિબિરો, વર્કશોપ યોજવામાં આવ્યાં હતાં. અમરાઈવાડી અને બાપુનગરમાં મ્યુનિસિપલ સ્કૂલો તથા પ્રાઇવેટ સ્કૂલોમાં ધોરણ 6 થી 8 ની બાળાઓને પોક્સોની તાલીમ આપવામાં આવી હતી. સાથે સંગઠન દ્વારા 8 માર્ચ, માનવ અધિકાર દિવસ તથા મહાપુરૂષોની જન્મજયંતિ અને સ્મૃતિ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

હાલમાં જ મહિલા પરિષદને 5 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે

તાજેતરમાં પરિષદનાં પાંચ વર્ષ પૂરા થતાં છે. એ નિમિત્તે તારીખ 10/11/24 નાં રોજ મહિલા અધિવેશન રાખવામાં આવ્યું હતું, જેમાં અમદાવાદ જિલ્લાના (શહેર, ગ્રામ્ય) નાં મહિલા આગેવાન, કર્મશીલો, મહિલા સંસ્થા/ સંગઠનો સાથે 126 લોકોએ ભાગ લીધો હતો.

સાંપ્રત સમયમાં આખાં ગુજરાતમાં મહિલાઓ સાથે અને નાની બાળકીઓ સાથે જાતિય હિંસાનાં બનાવો ખૂબજ વધી રહ્યા છે ત્યારે સૌ સાથે મળીને, સંકલન કરીને કામ કરવું  જોઈએ તેવા સંકલ્પ સાથે જરાત મહિલા પરિષદના ગામી આયોજનો વિશે આ અધિવેશનમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

ગુજરાત મહિલા પરિષદ સાથે કોણ કોણ સંકળાયેલું છે?

ઉલ્લેખનીય છે કે, ગુજરાત મહિલા પરિષદ સાથે મંજુલા, પ્રદિપ, ડો. મિતાલી સમોવા, મધુબહેન કોરડિયા, ઉષાબહેન પરમાર, એડવોકેટ રત્નાબહેન વોરા જેવા બહુજન સમાજની અનેક પ્રતિભાશાળી અને હિંમતવાન મહિલાઓ સંકળાયેલી છે. આ તમામ મહિલાઓ કોઈ ઓળખાણની મહોતાજ નથી અને એટલે જ આ પરિષદ પાસેથી બહુજન સમાજને બહુ મોટી અપેક્ષા છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતી દલિત સાહિત્ય પ્રતિષ્ઠાનનું પાંચમું અધિવેશન યોજાયું

દલિત કિશોર મિત્ર પાસે પુસ્તક લેવા ગયો હતો

પોલીસને આપેલી ફરિયાદમાં દલિત વિદ્યાર્થીના પિતાએ જણાવ્યું છે કે તેમનો પુત્ર 10મા ધોરણનો વિદ્યાર્થી છે. 24મી નવેમ્બરે બપોરે તે ગામમાં તેના મિત્ર પાસે પુસ્તક લેવા ગયો હતો. રસ્તામાં કેટલાક છોકરાઓએ તેને ચોકમાં રોક્યો અને બળજબરીથી મેદાનની અંદર લઈ ગયા. એ પછી તેની સાથે અમાનવીય વર્તન કરી અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યો.

હુમલાખોર યુવકોએ કહ્યું - ચાલ હવે અમને 'પપ્પા' કહે!

વાયરલ થયેલા દલિત વિદ્યાર્થી પર હુમલાના વીડિયોમાં ચાર યુવકો તેને બળજબરીથી સિગરેટ પીવડાવવાનો પ્રયાસ કરતા જોવા મળે છે. જ્યારે દલિત કિશોર સિગારેટ પીવાની ના પાડે છે તો તેને ખૂબ મારવામાં આવે છે. હુમલાખોર છોકરાઓ કિશોરને તેમને પપ્પા કહેવા માટે કહે છે. આરોપી યુવકો આટલેથી અટકતા નથી. તેઓ દલિત વિદ્યાર્થીને તેમના પગમાં પડી, નાક રગડીને માફી માંગવા મજબૂર કરે છે. અંદાજે 10 મિનિટના આ વીડિયોમાં દલિત વિદ્યાર્થી પર ભારે માનસિક અને શારીરિક અત્યાચારો કરવામાં આવે છે અને તેના માનવગૌરવનો ભંગ કરવામાં આવે છે. આરોપીઓ તેને માર મારીને જાતિસૂચક ગાળો પણ ભાંડે છે.

વીડિયો વાયરલ થયા વિદ્યાર્થીના પિતાને ખ્યાલ આવ્યો

દલિત કિશોરના પિતાએ પોલીસને જણાવ્યું છે કે ઘટના બાદ તેમનો પુત્ર ઘરે આવીને ચૂપ રહ્યો હતો, તેણે કોઈને કંઈ કહ્યું નહોતું. પરંતુ સાંજે પડોશમાં રહેતા યુવકે તેમને આ વાયરલ વીડિયો બતાવ્યો. જેમાં ગામના કેટલાક યુવાનો તેમના પુત્રને મારતા જોવા મળે છે. જ્યારે તેમણે તેના પુત્રને આ વિશે પૂછ્યું ત્યારે તેણે તેની આપવીતી જણાવી હતી. દલિત કિશોરના કહેવા પ્રમાણે, સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં આરોપીઓએ લખ્યું છે કે, "હમ સે જો ટકરાયેગા, ઉસકા યહી હાલ હોગા"

આ મામલે રોહડાઈ પોલીસ સ્ટેશનના પ્રભારી ભગવતી પ્રસાદે જણાવ્યું હતું કે, જૂની અદાવતના કારણે દલિત વિદ્યાર્થી સાથે મારપીટની ફરિયાદ મળી છે. વીડિયોમાં કેટલાક યુવકો વિદ્યાર્થીને મારતા જોવા મળી રહ્યા છે. દલિત કિશોરના પિતાની ફરિયાદ પર ચાર યુવકો વિરુદ્ધ એસસી, એસટી એક્ટ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. આરોપી પુખ્ત છે કે સગીર છે તેની તપાસ કરવામાં આવશે. એ પછી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. 

આરોપીઓના નામ જાતિ છુપાવાઈ

એટ્રોસિટીના મોટાભાગના કેસોમાં થાય છે તેમ આ કેસમાં પણ મનુમીડિયાએ આરોપી યુવકોની જાતિ અને નામ છુપાવ્યા છે. આવું મોટાભાગના દલિત-આદિવાસી અત્યાચારના કેસોમાં થાય છે. તેના માટે જ જરૂરી છે કે, દલિતો-આદિવાસીઓનું પોતાનું મીડિયા પ્લેટફોર્મ મજબૂત બને.

આ પણ વાંચો: શાળા બની સમરાંગણ : દલિત વિદ્યાર્થીને માથામાં વાંસડો ફટકારી દેતા મોત

ધંધુકાના ઓમ અલખગુરુ જ્ઞાન સેવા આશ્રમ પ્લોટ વિસ્તારમાં સંવિધાન અર્પણ દિવસ નિમિત્તે સંવિધાન સન્માન સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમા સૌપ્રથમ બોધિસ્તવ ડૉ.બાબાસાહેબની પ્રતિમાને અનુસૂચિત સમાજના વિવિધ સંગઠનના આગેવાનો દ્વારા પુષ્પમાળા અર્પણ કરી વિવિધ ગૌરવશાળી સૂત્રોચ્ચાર સાથે વધાવી લેવાયા હતા. એ પછી ધંધુકા સહિત આસપાસના ૫૩ ગામોમાં ૨૦૦ જેટલા સંવિધાન પુસ્તકની વહેંચણી કરવામાં આવી હતી.
આ સિવાય આ કાર્યક્રમમાં હાજર સામાજિક સંસ્થાના આગેવાનો, કાર્યકર્તાઓને પણ સંવિધાન પુસ્તક ભેટ આપી સન્માન કરાયું હતું. સ્વાગત પ્રવચન ગીતાબેન પરમારે આપ્યું હતું. 

જ્યારે મુખ્ય મહેમાન તરીકે મુંબઈથી અનુપમભાઈ પડાયા, પૂજ્ય. રતાબાપા અને અમદાવાદથી સામાજિક કાર્યકર પ્રકાશ બેન્કરે ખાસ હાજરી આપી પ્રાસંગિક ઉદબોધન કર્યું હતું. આ મહાનુભાવોએ ડૉ.બાબાસાહેબ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા સંવિધાન થકી મળેલા હક્કો અને વિવિધ કાયદાકીય પીઠબળની સમજ આપવામાં આવી હતી. કાર્યક્રમનું સંચાલન બોધિરાજ બૌદ્ધ ઉર્ફ પરેશ રાઠોડ (સમતા બુદ્ધ વિહાર, બોટાદ) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે આભારવિધિ રાષ્ટ્રીય દલિત અધિકાર મંચના બોટાદ જિલ્લા પ્રમુખ કીર્તિભાઈ ચાવડા દ્વારા કરવામાં આવેલ. આ તકે મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા માટે કિર્તિભાઈ ચાવડા, ગીતાબેન પરમાર તેમજ સમાજના આગેવાનો, મિત્રો દ્વારા ભારે જહેમત ઉઠાવવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચોઃ અમદાવાદના અમરાઈવાડીમાં 37 લોકોએ બૌદ્ધ ધર્મની દીક્ષા ગ્રહણ કરી

ઘટના મધ્યપ્રદેશના શિવપુરી જિલ્લાની છે. અહીં એક ગામમાં સરપંચ અને તેના પરિવારના સભ્યોએ એક દલિત યુવકને માર માર્યો હતો. દલિત યુવક તેના મામાના ખેતરમાં પાણી પાઈ રહ્યો હતો. એ દરમિયાન અચાનક સરપંચ અને તેના સાગરિતો આવી પહોંચે છે અને વિવાદ કરે છે, જે જોતજોતામાં મામલો મારામારી અને પછી હત્યામાં ફેરવાઈ ગયો હતો. આ ઘટનાનો એક વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં માથાભારે સરપંચ તેના પરિવારના સભ્યો સાથે યુવકને જમીન પર પછાડીને મારતો જોવા મળી રહ્યો છે. પોલીસે આરોપીઓ વિરુદ્ધ FIR નોંધીને કેસની તપાસ શરૂ કરી છે.

શિવપુરીના ઈન્દરગઢ ગામની ઘટના

શિવપુરી જિલ્લાના સુભાષપુરા પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્દરગઢ ગામમાં સુભાષપુરાના સરપંચ અને તેના માણસોએ એક દલિત યુવકની નિર્દયતાથી હત્યા કરી દીધી છે. ગ્વાલિયરનો રહેવાસી વિષ્ણુ જાટવ (27) તેના મામાના ઘરે આવ્યો હતો. 26 નવેમ્બરના રોજ તે ખેતરમાં પાણી પાઈ રહ્યો હતો.

એ દરમિયાન અચાનક સરપંચ પદમસિંહ ધાકડ અને તેમના પરિવારના સભ્યો બેતાલ ધાકડ, જસવંત ધાકડ, અવધેશ ધાકડ, અંકેશ ધાકડ, મોહરપાલ ધાકડ, દાખાબાઈ ધાકડ અને વિમલ ધાકડ આવી પહોંચ્યા હતા.

દલિત યુવાનનું સારવાર દરમિયાન મોત

આ આખી ઘટનાનો વીડિયો વાયરલ થયેલો છે. જેમાં જોઈ શકાય છે કે, સરપંચ અને તેના પરિવારના સભ્યો પહેલા દલિત યુવક વિષ્ણુ જાટવ સાથે ગાળાગાળી કરે છે. એટલાથી તેમનું પેટ ન ભરાતા તેઓ લાકડીઓ લઈને વિષ્ણુ પર તૂટી પડે છે. યુવકના પરિવારજનોને ઘટનાની જાણ થતાં જ તેઓ તેઓ ખેતરમાં પહોંચી ગયા હતા અને ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા વિષ્ણુને તાકીદે શિવપુરી મેડિકલ કોલેજ લઈ ગયા હતા, જ્યાં સારવાર દરમિયાન મોડી રાત્રે તેનું મોત નીપજ્યું હતું. આ ઘટનાથી દલિત પરિવાર આઘાતમાં સરી પડ્યો છે અને રડી રડીને તેમની હાલત ખરાબ થઈ ગઈ છે. સાથે જ પરિવારજનો આરોપીઓ સામે કડકમાં કડક સજાની માંગ કરી રહ્યા છે.

સરપંચ સહિત 8 લોકો સામે એફઆઈઆર

આ કેસની માહિતી આપતા સુભાષપુરા પોલીસ સ્ટેશનના ઈન્ચાર્જ ક્રિપાલ સિંહ રાઠોડે જણાવ્યું કે મૃતકના પરિવારજનોની ફરિયાદના આધારે સરપંચ અને તેના પરિવારના આઠ સભ્યો વિરુદ્ધ હત્યાની કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવી રહ્યો છે. ટૂંક સમયમાં તમામ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવશે. 

આ પણ વાંચો: પ્રેમની સજા : દલિત યુવકના સાત ટુકડા કરી, ડોલમાં ભરીને ગટરમાં ફેંકી દીધાં

ભાજપ નેતાએ સાગરિતો સાથે હુમલો કર્યો

સોમવારે દલિત પરિવાર પોતાના ઘરની બહાર બાથરૂમ બનાવી રહ્યો હતો ત્યારે ભાજપના આ સ્થાનિક નેતાએ તેના પરિવારજનો અને સાગરિતો સાથે આવીને બબાલ શરૂ કરી દીધી હતી. એ દરમિયાન બંને પક્ષો વચ્ચે મારામારી થઈ હતી. વિવાદ દરમિયાન ભાજપ નેતાએ દલિત પરિવારના એક સભ્યને જૂતા અને ચપ્પલથી માર માર્યો હતો અને પરિવારની એક મહિલાના વાળ ખેંચી તેને રસ્તા પર ઢસડી હતી તેવો આરોપ છે. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આઘાતજનક વાત એ છે કે, પોલીસે પીડિત દલિત પરિવારને બદલે ભાજપ નેતાની ફરિયાદ નોંધીને દલિત પરિવાર પર કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી છે. પોલીસે ભાજપના નેતાની ફરિયાદના આધારે દલિત પરિવાર વિરુદ્ધ કેસ નોંધ્યો છે. જો કે દલિત પરિવાર તેની પહેલા ફરિયાદ કરવા ગયો હોવા છતાં તેની ફરિયાદ લેવામાં આવી નહોતી, જેના કારણે તેમણે એસપીને ન્યાયની અપીલ કરી છે.

જબલપુરના રામનગરની ઘટના

મામલો જબલપુરના રામનગર શાહનાળાનો છે. અહીં દલિત સમાજમાંથી આવતા અનિલ ઝારિયા અને વર્ષા ઝરિયાએ ભાજપ નેતા અમિત દ્વિવેદી પર આરોપ લગાવતા કહ્યું છે કે તેમનો પરિવાર ત્રણ દાયકાથી લીઝ પર આપવામાં આવેલી જમીનમાં રહે છે. મહિલાઓ અને બાળકોને શૌચક્રિયા માટે તકલીફ પડતી હોવાથી તેમના ઘરની બહાર બાથરૂમ બનાવવામાં આવી રહ્યું હતું. પણ ભાજપના બૂથ પ્રમુખ અમિત દ્વિવેદી તેનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. તેઓ તેમની જમીન પડાવી લેવા માંગે છે અને તેના માટે તે સતત કોઈને કોઈ પેંતરા રચતો રહે છે.

સોમવારે સવારે અમિત તેના માતા-પિતા અને મિત્રો સાથે અનિલના ઘરે આવ્યો હતો અને વિરોધ કરીને તેમના બાળકોને ગાડીમાં બેસાડવાનું શરૂ કર્યું હતું. જ્યારે અનિલ ઝારિયાએ તેનો વિરોધ કર્યો તો અમિત દ્વિવેદી મારામારી પર ઉતરી આવ્યો હતો. આ દરમિયાન અમિતની માતા અને અન્ય લોકો પણ આવી પહોંચ્યા હતા અને જાતિસૂચક ગાળો ભાંડીને જૂતાથી માર મારવા લાગ્યા હતા. તેમણે અનિલ ઝારિયાની પત્ની વર્ષાને વાળ પકડીને રસ્તા વચ્ચે ઢસડીને માર માર્યો હતો.

પોલીસે દલિત પરિવારની ફરિયાદ ન લીધી, ભાજપ નેતાની લીધી

આખો મામલો શુદ્ધ રીતે જાતિવાદ અને દલિત અત્યાચારનો હોવા છતા સ્થાનિક પોલીસે ભાજપ નેતાને છાવરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. તેમણે ફરિયાદ નોંધાવવા પહોંચેલા દલિત પરિવારની ફરિયાદ નહોતી લીધી પરંતુ જેવો ભાજપ નેતા દલિત પરિવાર સામે ફરિયાદ નોંધવા ગયો એટલે તરત તેની ફરિયાદ નોંધી લીધી હતી. એટલું જ નહીં પોલીસ આખા મામલે સામાન્ય ઝઘડામાં ફેરવવા માંગતી હોય તેમ લાગે છે.

પોલીસ શું કહે છે?

તિલવાડા પોલીસ સ્ટેશનના પ્રભારી બ્રિજેશ મિશ્રાના જણાવ્યા અનુસાર, અમિત અને અનિલ ઝરિયા વચ્ચે રવિવારે સવારે ઝાડ કાપવાના મુદ્દે ઝઘડો થયો હતો. સ્થાનિક કાઉન્સિલર સુનિલ કુમાર ગોસ્વામીએ વિવાદનો ઉકેલ લાવી દીધો હતો. પણ સોમવારે સવારે બંને પક્ષો વચ્ચે ફરીથી ઝઘડો અને મારામારી થઈ હતી. વાયરલ વીડિયોમાં બંને પક્ષો એકબીજા સાથે લડતા જોવા મળે છે. અમિતની ફરિયાદના આધારે પોલીસે અનિલ અને અન્ય સામે ગુનો નોંધ્યો છે. બનાવ અંગે અનિલે પોલીસ અધિક્ષક કચેરીમાં ફરિયાદ નોંધાવી છે. પોલીસ પણ તેમની ફરિયાદ પર યોગ્ય કાર્યવાહી કરશે અને ગુનેગારો સામે કેસ નોંધશે.

આ પણ વાંચો: જાતિવાદી તત્વોએ દલિત યુવક પર મટનનું ગરમ પાણી રેડ્યું

ઉજવણીની શરૂઆત સવારે ૧૦:૦૦ વાગે મૌન રેલી સ્વરૂપે બોરસદ સારથીનગર ખાતેથી નીકળી હતી. રેલીમાં નાના બાળકો ડૉ.બાબા સાહેબ, સાવિત્રીબાઈ ફૂલે, ફાતિમા શેખ અને પંડિત જવાહરલાલ નહેરૂના પહેરવેશ સાથે જોડાયા હતા જે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા હતા.

સારથીનગરથી અંદાજિત એક કી.મી. પગપાળા ચાલીને રેલી સ્ટેશન રોડ પર આવેલ બાબા સાહેબની પ્રતિમાએ પહોંચી હતી જ્યાં વંચિત વિકાસ સંગઠન બોરસદના કન્વીનર ડૉ.રમણ માધવ દ્વારા બાબા સાહેબની પ્રતિમાને ફૂલહાર ચઢાવવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રસંગે સામૂહિક રીતે બંધારણના આમુખનું પઠન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ રેલી પરત સારથીનગર આવી હતી જ્યાં બંધારણ દિનને ધ્યાનમાં રાખીને હિર શ્રીમાળી, યાસ્મીન સૈયદ, ડૉ.રમણ માધવ ફાધર જોન કેનેડી, નગીનભાઇ મકવાણા દ્વારા પ્રવચનો કરવામાં આવ્યા હતાં. બંધારણ પ્રતિ લોકજાગૃતિ ફેલાવવાના ઉદ્દેશ્યથી ક્વિઝ કોમ્પીટીશન પણ યોજવામાં આવી હતી.

આ પણ વાંચો: બંધારણના આમુખમાં 'સમાજવાદી' અને 'સેક્યુલર' શબ્દ નહીં હટે

આવી જ એક અનોખી ઉજવણી અમરેલી જિલ્લાના ચિત્તલમાં આજે થવા જઈ રહી છે. જ્યાં રાજરત્ન ફાઉન્ડેશન દ્વારા સંવિધાન સન્માન મહોત્સવ 2024-25નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. 75માં બંધારણ અર્પણ દિવસ નિમિત્તે આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં જૂનાગઢ, અમરેલી અને આસપાસના જિલ્લાઓમાંથી મોટી સંખ્યામાં ભીમયોદ્ધાઓ ઉમટી પડશે.

આજે રાત્રે 9.00 કલાકે યોજાનારા આ કાર્યક્રમમાં બહુજન સમાજના બે તેજસ્વી યુવા વક્તાઓ આયુ. મયૂર વાઢેર અને આયુ. ડૉ. ભાવિન પરમાર મુખ્ય વક્તવ્ય આપશે. આ સાથે જ વિખ્યાત બહુજન સાહિત્યકાર વિશન કાથડની ભીમ સંધ્યાનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હોવાથી યુવા વર્ગ મોટી સંખ્યામાં ઉમટી પડશે.

કાર્યક્રમમાં ભીમપુત્રી સ્વરા વાણવીને પણ ખાસ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે અને તે પણ પોતાની વાતોથી ઉપસ્થિત ભીમબંધુઓને મહાનાયક ડો.આંબેડકરના કાર્યોને યાદ કરાવશે.

આ કાર્યક્રમમાં પોતાની આદિવાસી કળાને કારણે સોશિયલ મીડિયાથી જાણીતા બનેલા અર્ધનારી પાયલ રાઠવા સૌ કોઈના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. આ કાર્યક્રમ વિશે વધુ જાણકારી મેળવવા માટે આપ રાજરત્ન ફાઉન્ડેશન ચિત્તલ દ્વારા આપવામાં આવેલા 96871 52635, 81603 84544 પર સંપર્ક કરી શકો છો.

આ પણ વાંચો: રાજરત્ન ફાઉન્ડેશનના 50 જેટલા યુવાનોએ એકસાથે મતદાન કર્યું

કંઈક આવી જ ઘટના બનાસકાંઠા જિલ્લાના વડગામ તાલુકાના એક ગામમાં બની છે. અહીં ગોસ્વામી સમાજની એક દીકરીને સગો ભાઈ ન હોવાથી તેણે રોહિત સમાજના યુવાનને ધર્મનો ભાઈ માન્યો હતો. બહેનના લગ્ન થઈ ગયા બાદ તેમની ભાણીના લગ્નનો પ્રસંગ આવી પહોંચ્યો અને રોહિત યુવાને જરાય પાછી પાની કર્યા વિના સૌ મોંમાં આંગળા નાખી જાય તેવું મામેરું ભરી બહેનનો પ્રસંગ સાચવી લઈને સગા ભાઈની ખોટ જરાય સાલવા દીધી નથી. આ ઘટનાએ સમગ્ર બનાસકાંઠા પંથકમાં વાહવાહી મેળવીને સામાજિક એકતાની દિશામાં એક મહત્વનું ઉદાહરણ પુરું પાડ્યું છે.

મળતી માહિતી પ્રમાણે વડગામના સલેમકોટ ગામમાં રહેતી બહેનને માડીજાયો ભાઇ ન હોવાથી તેણે ગામના રોહિત સમાજના એક યુવકને ધર્મનો ભાઇ બનાવ્યો હતો. આ ધર્મના માનેલા ભાઈએ ભાણીના લગ્ન પ્રસંગે રૂપિયા 1.85 લાખનું મામેરૂ ભરી સામાજીક સમરસતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પુરૂ પાડ્યું હતું. આ ઘટનાની લોકો ચોમેર પ્રશંસા કરી રહ્યાં છે. યુવકે સમગ્ર પરિવાર સાથે જ્યારે મામા બની માનેલી બહેનના ઘરે ધામધૂમથી મામેરું ભર્યું હતું ત્યારે હાજર સૌ કોઈ હર્ષથી ઝૂમી ઉઠ્યાં હતા.

વડગામ તાલુકાના સલેમકોટ ગામે રહેતા કોકિલાબેન લાલગીરી ગૌસ્વામીને સગો ભાઈ નહોતો. આથી તેમણે ગામના નરસિંહભાઇ રામજીભાઈ પરમારને ધર્મના ભાઇ બનાવ્યા હતા. દરમિયાન બહેનના દિકરા અને દીકરીનો લગ્ન પ્રસંગ આવતાં નરસિંહભાઈએ તેમની ફરજ નિભાવી હતી. તેમણે પરિવારજનો કાન્તિલાલ, નાનજીભાઈ અને એમના લાલપુરા પરમાર કુટુંબીજનો સાથે મળીને કોકિલાબેનના ઘરે ગયા હતા. જ્યાં સોનાની વિંટી, બુટ્ટી, કપડાં તેમજ રોકડ રકમ આપી રૂપિયા 1,85,000નું મામેરૂ ભર્યુ હતું. આ પ્રસંગે કોકિલાબહેનની આંખોમાંથી હરખના આંસુ પણ સરી પડ્યા હતા. રોહિત સમાજના ધર્મના ભાઇએ બહેનને ત્યાં 1.85 લાખનું મામેરૂ ભર્યુ એ જાણીને સૌ કોઈ આ પરિવારના બે મોઢે વખાણ કરી રહ્યાં છે.

આ પણ વાંચો: કલોલના ચરાડુ ગામના ઠાકોર સમાજે વાલ્મિકી સમાજની દીકરીનું મામેરું ભર્યું

4 સીટો પર ડિપોઝિટ ગુમાવવી પડી
ચૂંટણી પરિણામો પર નજર કરીએ તો કરહલ, કુંડારકી, મીરાપુર અને સીસામઉમાં બસપાની હાર થઈ છે. ચારેય બેઠકો પર બસપાનો મત પાંચ આંકડા સુધી પણ પહોંચી શક્યો ન હતો. તેના કારણે ઉમેદવારોની ડિપોઝિટ જપ્ત કરવામાં આવી હતી. મીરાપુર અને કુંડાર્કીમાં મતદારોએ બસપા કરતાં આઝાદ સમાજ પાર્ટી (કાંશીરામ) અને ઓલ ઈન્ડિયા મજલિસ-એ-ઈત્તિહાદુલ મુસલમીન (AIMIM)ને પ્રાધાન્ય આપ્યું છે.

2022ની સરખામણીએ ઓછા મતો મળ્યાં
BSPનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કથેરી સીટ પર હતું, જ્યાં પાર્ટીના ઉમેદવાર અમિત વર્માને 41,647 મત મળ્યા હતા. અહીં મઝવાંના ઉમેદવાર દીપક તિવારી ઉર્ફે દીપુ તિવારીને 34,927 અને ફુલપુરના ઉમેદવાર જિતેન્દ્ર કુમાર સિંહને 20,342 મત મળ્યા હતા. જોકે, 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીની સરખામણીમાં ત્રણેય બેઠકો પર ઓછા મત મળ્યા છે. ગાઝિયાબાદમાં, બસપા માટે ટિકિટ બદલવાનો ખેલ પક્ષને મોંઘો પડ્યો છે અને તેના ઉમેદવાર પરમાનંદ ગર્ગ માત્ર 10,736 મત મેળવી શક્યા હતા.

મોટા નેતાઓએ પ્રચારથી અંતર જાળવ્યું
બસપાના આ ખરાબ પ્રદર્શનનું કારણ પાર્ટીના મોટા નેતાઓ છે, જેમણે પેટાચૂંટણીમાં પ્રચાર કરવાની પણ તસ્દી લીધી નહોતી. મહારાષ્ટ્ર અને ઝારખંડમાં પક્ષને મજબૂત કરવાના પ્રયત્નોમાં પાર્ટીએ યુપીમાં પોતાના મતદારો ગુમાવી દીધાં હોવાનું સ્પષ્ટ વર્તાય છે. પેટાચૂંટણીમાં ઉમેદવારોએ પોતાના દમ પર પ્રચાર કર્યો, જે વિજયમાં પરિવર્તિત થઈ શક્યો નહીં. બસપા સુપ્રીમો માયાવતી ઉમેદવારોને મળ્યા હતા, પરંતુ પાર્ટી દ્વારા તેમના નામની જાહેરાત છેલ્લી ઘડીએ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે મતદારોમાં મૂંઝવણ હતા. સોશિયલ એન્જિનિયરિંગના આધારે ચૂંટણી જીતવાના પક્ષના પ્રયાસો કામમાં ન આવ્યા. ટિકિટની વહેંચણીમાં અજાણ્યા ચહેરા પર દાવ લગાવવાની કિંમત પાર્ટીને ચૂકવવી પડી હતી.

બસપાના ઉમેદવારોને મત મળ્યા હતા
સીટ - ઉમેદવાર – કેટલા મત મળ્યાં - 2022માં કેટલા મત મળ્યાં
મીરાપુર - શાહનઝર - 3248 - 23797
મઝવાં - દીપક તિવારી - 34927 - 52990
કટેહરી - અમિત વર્મા - 41647 - 58482
ફુલપુર - જિતેન્દ્ર કુમાર સિંઘ - 20342 - 33036
સીસામઉ - વિરેન્દ્ર કુમાર - 1410 - 2937
કરહલ - અવનીશ શાક્ય - 8409 - 15701
ગાઝિયાબાદ - પરમાનંદ ગર્ગ - 10736 - 32691
કુંદરકી - રફ્તઉલ્લાહ - 1051 - 42742
ખૈર - પહેલ સિંહ - 13365 - 65302
કુલ મત - 1,35,135 - 3,27,678

આ પણ વાંચોઃ BSPનો પ્રચાર કરવા બદલ દલિત યુવક પર ફાયરિંગ, આરોપી ફરાર

ઝારખંડ વિધાનસભા ચૂંટણીના આ પરિણામોમાં ભોલે બાબાની નગરી તરીકે જાણીતા  દેવઘરનું ચૂંટણી પરિણામ ચોંકાવનારું છે. રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD)ના ઉમેદવાર સુરેશ પાસવાન દેવઘરમાં ઈન્ડિયા ગઠબંધનમાંથી જીત્યા છે. સુરેશ પાસવાને તેમના હરીફ ભાજપના ઉમેદવાર નારાયણ દાસને 39 હજારથી વધુ મતોથી હરાવ્યા છે. આરજેડીના સુરેશ પાસવાનને 22 રાઉન્ડની મતગણતરી બાદ 1 લાખ 56 હજાર 079 વોટ મળ્યા છે. જ્યારે ભાજપના ઉમેદવાર નારાયણ દાસને 1 લાખ 16 હજાર 358 વોટ મળ્યા હતા.

અયોધ્યા બાદ હવે દેવઘરમાં ભાજપની હાર
હિન્દુત્વ ભાજપનો મુખ્ય મુદ્દો રહ્યો છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારથી સત્તામાં આવ્યા છે ત્યારથી ભાજપે એવા શહેરોમાં વિકાસના ઘણા કામો કર્યા છે જે હિન્દુઓના મુખ્ય તીર્થસ્થળો છે. વારાણસીમાં કાશી વિશ્વનાથ કોરિડોર હોય, ઉજ્જૈનમાં મહાકાલ લોકની સ્થાપના હોય કે પછી અયોધ્યામાં રામ મંદિરની સ્થાપના હોય. ભાજપે તમામ ધાર્મિક શહેરોમાં વિકાસના કામો કર્યા છે. આ જ તર્જ પર ભોલે બાબાના શહેર દેવઘરમાં એક એરપોર્ટ બનાવવામાં આવ્યું હતું. જો કે અયોધ્યાની જેમ અહીં પણ મતદારોએ ભાજપને આંચકો આપ્યો છે. ધાર્મિક નગરોમાં વિકાસના કામો કર્યા બાદ પણ આ સ્થળોએ ભાજપનો પરાજય થઈ રહ્યો છે.

ઝારખંડ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અત્યાર સુધીની મત ગણતરીમાં દેવઘર વિધાનસભા બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવારનો પરાજય થયો છે. દેવઘર વિધાનસભા સીટ પર રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD)ના ઉમેદવાર સુરેશ પાસવાને જીત મેળવી છે. જ્યારે બીજેપીના ઉમેદવાર નારાયણ દાસ બીજા ક્રમે રહ્યા હતા. સુરેશ પાસવાનને 1 લાખ 56 હજાર 079 વોટ મળ્યા. જ્યારે તેમના હરીફ ભાજપના ઉમેદવાર નારાયણ દાસને 1,16,358 મત મળ્યા છે.

લોકસભા ચૂંટણીમાં અયોધ્યામાં ભાજપની હાર થઈ હતી
આ વર્ષે યોજાયેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં અયોધ્યામાં આવતી ફૈઝાબાદ લોકસભા સીટ પર ભાજપનો શરમજનક પરાજય થયો હતો. સમાજવાદી પાર્ટીના ઉમેદવાર અવધેશ પ્રસાદે ભાજપના ઉમેદવારને હરાવ્યા હતા. લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામો સામે આવ્યા પછી ઈન્ડિયા ગઠબંધને અયોધ્યામાં ભાજપની હારનો વ્યાપક પ્રચાર કર્યો હતો. હવે દેવઘરમાં ભાજપના ઉમેદવારની હારથી ઈન્ડિયા એલાયન્સને વધુ એક તક મળી છે.

આ પહેલા કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે ચૂંટણી પ્રચારમાં બજરંગબલીનું નામ વટાવવા પ્રયત્ન કર્યો હતો. તે ચૂંટણીમાં પણ ભાજપ કોંગ્રેસ સામે હારી ગઈ હતી. કર્ણાટકમાં હાર બાદ કોંગ્રેસ સહિત ઈન્ડિયા ગઠબંધનના તમામ નેતાઓ કહેતા રહ્યાં કે બજરંગબલીએ ભાજપને પાઠ ભણાવ્યો. આ સિવાય 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં વારાણસી લોકસભા સીટ પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની જીતનો માર્જીન પણ ઓછો થયો છે.

આ પણ વાંચોઃ અયોધ્યા તો દૂર, આસપાસના 100 કિમી વિસ્તારમાં પણ ભાજપ જીતી ન શક્યું

ઘટના ઉત્તર પ્રદેશના મૈનપુરી જિલ્લાના કરહાલ વિસ્તારમાં બની છે. અહીં એક દલિત યુવક પર જીવલેણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ઘટના 18 નવેમ્બરની સાંજે બની હતી, જ્યારે રાજપુર ગામના રિશુ જાટવે BSP માટે પ્રચાર કર્યો હતો. એ પછી રિશુ કોઈ કામ અર્થે ઘરેથી બજારમાં જઈ રહ્યો હતો ત્યારે જૈન ઈન્ટર કોલેજ પાસે કેટલાક યુવકોએ તેને રોક્યો હતો. આરોપીઓમાં મનોજ યાદવ, વેદ સિંહ, માધૌ સિંહ, વિમલ કુમાર યાદવ, અજય યાદવ અને સુરજીત સિંહના નામ સામે આવ્યા છે. બધાંએ રિશુને ઘેરી લીધો અને જાતિ આધારિત અપશબ્દો બોલી, “તું બસપાનો બહુ મોટો નેતા બની ગયો છે? કાલે જ અમે તને પ્રચાર કરતો જોયો હતો." કહી હુમલો કરી દીધો હતો.