દેશની IITs માં અભૂતપૂર્વ રોજગારી સંકટઃ 38 ટકા વિદ્યાર્થીઓ બેરોજગાર
એક સમયે ભારતમાં ફક્ત આઈઆઈટીમાં એડમિશનને જ ઊંચા પગારની નોકરીની ગેરંટી માનવામાં આવતું હતું. પણ હવે અહીં અભૂતપૂર્વ બેરોજગારી જોવા મળી રહી છે.

ભારતમાં એક સમય હતો કે ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીમાં જે વિદ્યાર્થીને એડમિશન મળે તેની નોકરી પાક્કી સમજવામાં આવતી હતી. પણ મોદી સરકારના સત્તામાં આવ્યા બાદ જેમ દેશભરના શિક્ષિત યુવાનોને નોકરી માટે રઝળતા કરી દીધાં તેમ આઈઆઈટીના વિદ્યાર્થીઓ પણ બેરોજગાર થઈ ગયા છે. મળતી માહિતી પ્રમાણે આ વર્ષે પણ ભારતમાં આઈઆઈટીના 38 ટકા વિદ્યાર્થીઓને નોકરી મળી શકી નથી.
આરટીઆઈમાં ખૂલાસો થયો
ભારતની પ્રતિષ્ઠિત એન્જિનિયરીંગ સંસ્થાઓ આઈઆઈટી જે એક સમયે નોકરીની ગેરન્ટી ગણાતી હતી, આજે અભૂતપૂર્વ પ્લેસમેન્ટ કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે. આઈઆઈટી કાનપુરના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી ધીરજ સિંહ દ્વારા કરવામાં આવેલી આરટીઆઈની અરજીના જવાબમાં ચોંકાવનારા આંકડાઓ સામે આવ્યા છે. આ વર્ષે ૨૩ આઈઆઈટી કેમ્પસમાંથી લગભગ ૮,૦૦૦ (૩૮ ટકા) વિદ્યાર્થીઓને નોકરી મળી નથી. ૨૦૨૪માં પ્લેસમેન્ટ માટે નોંધણી કરાવનારા ૨૧,૫૦૦ વિદ્યાર્થીઓમાંથી માત્ર ૧૩,૪૧૦ને જ નોકરી મળી છે, જ્યારે ૩૮ ટકા વિદ્યાર્થીઓ હજુ બેરોજગાર છે. આ આંકડો બે વર્ષ પહેલા કરતા ઘણો વધારે છે, વર્ષ 2022માં ૩,૪૦૦ (૧૯ ટકા) વિદ્યાર્થીઓને નોકરી નહોતી મળી.
આ પણ વાંચોઃ Skill India પાછળ કરોડો ખર્ચ્યાં બાદ પણ દેશમાં 83 યુવાનો બેરોજગાર
જૂની 9 આઈઆઈટીની સ્થિતિ કફોડી
9 આઈઆઈટી જૂની આઈઆઈટીની સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે. આ વર્ષે પ્લેસમેન્ટ માટે નોંધણી કરાવનારા ૧૬,૪૦૦ વિદ્યાર્થીઓમાંથી ૬,૦૫૦ (૩૭ ટકા) ને હજુ સુધી નોકરી મળી નથી. નવી ૧૪ આઈઆઈટીમાં પણ ૫,૧૦૦ નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓમાંથી ૨,૦૪૦ (૪૦ ટકા) વિદ્યાર્થીઓ બેરોજગાર છે.
કન્સલ્ટન્ટ અને આઈઆઈટી કાનપુરના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી ધીરજ સિંહે સોશિયલ મીડિયા પર આ ચિંતાજનક આંકડા શેર કર્યા છે. તેમણે લખ્યું હતું કે "ગયા વર્ષે આઈઆઈટી ખડગપુરમાં ૩૩ ટકા વિદ્યાર્થીઓને પ્લેસમેન્ટ મારફતે નોકરીઓ મળી ન હતી. પ્લેસમેન્ટની નબળી સ્થિતિને કારણે બેરોજગાર વિદ્યાર્થીઓ તણાવ, ચિંતા અને નિરાશાથી પીડાઈ રહ્યા છે."
આઈઆઈટી દિલ્હીના 40 ટકા વિદ્યાર્થીઓ નોકરી વિનાના
આઈઆઈટી દિલ્હીના ૨૨ ટકા વિદ્યાર્થીઓને છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં નોકરી મળી નથી, અને ૨૦૨૪માં આ આંકડો વધીને ૪૦ ટકા થઈ જશે. છેલ્લા બે વર્ષમાં ૬૦૦ વિદ્યાર્થીઓને આઈઆઈટી દિલ્હીમાં નોકરી મળી નથી. આઈઆઈટી દિલ્હીએ તેના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓને ઇમેઇલ કરીને નોકરી મેળવવામાં મદદ માંગી છે અને વર્તમાન બેચમાં પાસ આઉટ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની ભલામણ કરી છે. આઈઆઈટી મદ્રાસ અને બિરલા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી એન્ડ સાયન્સે પણ તેમના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી મદદ માંગી છે.
વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 1.2 ટકા વધી, બેરોજગાર વિદ્યાર્થીઓ 2.1 ટકા વધ્યાં
૨૦૨૨ થી ૨૦૨૪ સુધીમાં જૂની ૯ આઈઆઈટીમાં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૧.૨ ગણો વધારો થયો છે, જ્યારે બેરોજગાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૨.૧ ગણો વધારો થયો છે. નવી ૧૪ આઈઆઈટીમાં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૧.૩ ગણો વધારો થયો છે, પરંતુ બેરોજગાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૩.૮ ગણો વધારો થયો છે.
આ પણ વાંચોઃ શિક્ષણ જેટલું વધુ, નોકરીની તકો એટલી ઓછીઃ ઈન્ટરનેશલ લેબર ઓર્ગેનાઈઝેશનનો રિપોર્ટ
આ પ્લેસમેન્ટ કટોકટી વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પણ અસર કરી રહી છે. આ વર્ષે કુલ છ આઈઆઈટી વિદ્યાર્થીઓએ આત્મહત્યા કરી છે, જે ઘણા લોકો દ્વારા સામનો કરવામાં આવેલ ગંભીર તણાવ અને ચિંતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
દેશની શ્રેષ્ઠ એન્જિનિયરીંગ કોલેજોના 61 ટકા અનુસ્નાતકો બેરોજગાર
સિંઘે કહ્યું હતું કે "બેરોજગાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં બમણો વધારો દેશની શ્રેષ્ઠ એન્જિનિયરિંગ કોલેજોમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ તરફ નિર્દેશ કરે છે. લગભગ ૬૧ ટકા અનુસ્નાતકો હજુ પણ બેરોજગાર છે. આ એક અભૂતપૂર્વ રોજગાર સંકટ છે જે આપણી પ્રીમિયર કોલેજો અને આપણા યુવા સ્નાતકો સામનો કરી રહ્યા છે."જેમ જેમ આઈઆઈટી આ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહી છે પ્લેસમેન્ટની સ્થિતિ એ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે જેના પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની અને ઉકેલો શોધવાની જરૂર છે.
આગળ વાંચોઃ ગુજરાત સરકારના વિવિધ વિભાગોમાં, એસસી, એસટી, ઓબીસીની 48 હજારથી વધુ નોકરીઓ ખાલી